Идоракунии диабет дар давраи ҳомиладорӣ танҳо аз чен кардани қанди хун, тартиби ғизо, фаъолияти ҷисмонӣ ё истифодаи дору иборат нест. Изтироб, нишонаҳои депрессивӣ, тарси гипогликемия, боварии зани ҳомила ба он ки метавонад рафторҳои саломатии худро идора кунад ва дастгирие, ки аз ҳамсараш мегирад, низ метавонанд ба тарзи пеш бурдани раванди табобат вобаста бошанд.

Таҳқиқоте, ки аз ҷониби Zainab Alimoradi, Zahra Mazhari, Fatemeh Alsadat Rahnemaei, Maryam Keshavarz, Mark D. Griffiths ва Fatemeh Abdi омода шудааст, дар 455 зани ҳомиладори диабетӣ, ки аз марказҳои тандурустии Tehran интихоб шудаанд, робитаи дастгирии иҷтимоии ҳамсар ва нишондиҳандаҳои солимии равониро бо ду натиҷа меомӯзад:

• Риояи табобат ё истифодаи дору,
• Худсамаранокии умумӣ.

Муҳаққиқон изтироб, депрессия, тарси гипогликемия ва дастгирии ҳамсарро дар як модели регрессия арзёбӣ карда, гузориш додаанд, ки хусусиятҳои демографӣ ва клиникиро низ аз ҷиҳати оморӣ назорат кардаанд.

Натиҷаи равшантарини таҳқиқот ин аст, ки дастгирии бештари ҳамсар ҳам бо риояи беҳтари табобат ва ҳам бо худсамаранокии баландтар алоқаманд буд. Ҳар як балли афзоиш дар дастгирии иҷтимоии ҳамсар бо тақрибан 2 балл коҳиш дар шкалае, ки риоя накардани табобатро нишон медиҳад, ва тақрибан 0,50 балл афзоиш дар шкалаи худсамаранокии умумӣ алоқаманд буд.

Депрессия бошад, дар ҳар ду натиҷа робитаи манфӣ нишон дод. Балли баландтари депрессия бо:

• Риояи пасттари табобат,
• Худсамаранокии пасттар

алоқаманд буд.

Бо зиёд шудани тарси гипогликемия риояи табобат кам мешуд. Азбаски дар шкалаи риояи табобате, ки муҳаққиқон истифода кардаанд, балли баландтар риояи пасттарро нишон медиҳад, коэффисиенти мусбати регрессияи тарси гипогликемия маънои зиёд шудани риоя накарданро дорад.

Натиҷаи ҷолиб ва дар назари аввал баръакси таҳқиқот ба изтироб марбут аст. Гарчанде изтироби баландтар бо худсамаранокии пасттар алоқаманд буд, он дар шкалаи риояи табобат бо балли пасттар, яъне бо риояи беҳтар алоқаманд ёфт шуд. Аммо таъсири стандартизатсияшудаи изтироб ба риояи табобат хурд буда, аҳаммияти омории он дар ҳадди марзӣ қарор дорад:

\[ \beta=-0{,}10,\quad p=0{,}044 \]

Ин бозёфт маънои онро надорад, ки изтироб фоидаовар аст, занони ҳомила бояд изтиробноктар карда шаванд ё изтироб табобатро беҳтар мекунад. Таҳқиқоти буришӣ нишон дода наметавонад, ки аввал изтироб пайдо шудааст ё баъд рафтори табобатӣ. Эҳтимол заноне, ки ба саломатии худ бодиққаттаранд, ҳамзамон изтироби бештар гузориш кунанд, омилҳои дигари ченнашуда вуҷуд дошта бошанд ё сохтори баҳогузории шкала ба натиҷа таъсир расонида бошад.

Дар модели риояи табобат дастгирии ҳамсар, тарси гипогликемия, изтироб ва депрессия якҷоя %43,1 тағйироти натиҷаро шарҳ доданд. Дар модели худсамаранокӣ дастгирии ҳамсар, изтироб ва депрессия %32,8 тағйиротро шарҳ доданд. Ин фоизҳо фоизи таъсири сабабӣ нестанд; онҳо нишон медиҳанд, ки модели регрессия то чӣ андоза фарқиятҳои холҳоро дар намуна шарҳ дода метавонад.

Огоҳии илмӣ: Таҳқиқот аз ташхиси ҳамтоён нагузашта, дар як шаҳр гузаронида шудааст, буришӣ ва ба худгузориш асос ёфтааст. Натиҷаҳо исбот намекунанд, ки дастгирии ҳамсар ҳатман риояи табобатро зиёд мекунад ё депрессия мустақиман боиси риоя накардан мешавад.

Саволи асосии таҳқиқот

Занони ҳомиладори диабетӣ, ғайр аз бори маъмулии ҷисмонӣ ва равонии ҳомиладорӣ, метавонанд бо зарурати пайваста назорат кардани қанди хун, банақшагирии ғизо, эҳтимоли истифодаи инсулин, хатари гипогликемия ва нигаронӣ дар бораи саломатии кӯдак рӯ ба рӯ шаванд.

Аз ин рӯ, саволи асосии таҳқиқот чунин аст:

Оё изтироб, депрессия, тарси гипогликемия ва дастгирии иҷтимоии аз ҳамсар даркшуда риояи табобат ва дараҷаи боварии занони ҳомиладори диабетиро ба идора кардани рафторҳои саломатии худ пешгӯӣ мекунанд?

Таҳқиқот ҳамчун иктишофӣ тавсиф шудааст. Муаллифон гузориш додаанд, ки пеш аз оғози таҳқиқот гипотезаҳои дорои самти пешакӣ муайяншударо пешниҳод накардаанд.

Чаро диабет дар ҳомиладорӣ идоракунии бисёрҷанбаро талаб мекунад?

Дар таҳқиқот диабет дар се гурӯҳи асосӣ баррасӣ мешавад:

• Диабети навъи 1,
• Диабети навъи 2,
• Диабети гестатсионӣ.

Диабети навъи 1 ё навъи 2, ки пеш аз ҳомиладорӣ вуҷуд дорад, ва диабете, ки ҳангоми ҳомиладорӣ ташхис мешавад, таърихи клиникии яксон надоранд. Бо вуҷуди ин, ҳамаи ин гурӯҳҳо ба таҳқиқот дохил шудаанд.

Дар қисми муқаддимавии мақола гуфта мешавад, ки диабети назоратнашуда дар ҳомиладорӣ бо хатарҳои гуногун барои модар ва кӯдак алоқаманд аст. Аз ҷумла гипертонияи ҳомиладорӣ, преэклампсия, таваллуди кесаревӣ, хунравии пас аз таваллуд, макросомия, гипогликемияи навзод ва дигар натиҷаҳои ҳомиладорӣ номбар шудаанд.

Таҳқиқот ин натиҷаҳоро мустақиман чен накардааст. Қанди хуни иштирокчиён, арзиши HbA1c, усули таваллуд, вазни таваллуди кӯдак ё натиҷаҳои саломатии навзод таҳлил нашудаанд. Ин хатарҳои клиникӣ асоснокии таҳқиқотро ташкил медиҳанд; онҳо тағйирёбандаҳои натиҷавии таҳқиқот нестанд.

Риояи табобат чӣ маъно дорад?

Дар идоракунии диабет мафҳуми “риоя” метавонад нишон диҳад, ки бемор нақшаи тавсияшудаи табобатро то чӣ андоза иҷро мекунад. Ин нақша метавонад рафторҳои гуногунро дар бар гирад, аз ҷумла:

• Истифодаи дору ё инсулин,
• Назорати қанди хун,
• Тавсияҳои ғизоӣ,
• Фаъолияти ҷисмонӣ,
• Идомаи муоинаҳои тиббӣ.

ки метавонад якчанд рафтори гуногунро дар бар гирад.

Аммо шкалае, ки дар ин таҳқиқот истифода шудааст, махсусан ҳамчун Medication Adherence Rating Scale, ки ба риояи дору тамаркуз мекунад, тавсиф шудааст. Аз ин рӯ, натиҷаҳоро ба ҳамаи рафторҳои худнигоҳубини диабет ба таври худкор густариш додан дуруст нест.

Самти баҳогузории шкала дар таҳқиқот аҳаммияти калидӣ дорад:

• Балли паст риояи беҳтари табобатро,
• Балли баланд риояи пасттари табобатро нишон медиҳад.

Аз ин рӯ, коэффисиентҳои манфӣ дар ҷадвали регрессия ба самти риояи беҳтар ва коэффисиентҳои мусбат ба самти риояи бадтар тафсир мешаванд.

Худсамаранокӣ чист?

Худсамаранокӣ — боварии шахс ба он аст, ки ҳангоми рӯ ба рӯ шудан бо вазъияти душвор метавонад рафторҳои заруриро иҷро кунад. Дар идоракунии диабет ин мафҳум метавонад бо рафторҳои зерин алоқаманд бошад:

• Мунтазам чен кардани қанди хун,
• Идомаи нақшаи ғизо,
• Идора кардани тартиби дору ё инсулин,
• Мубориза бо мушкилоти ғайричашмдошт,
• Муоширати муассир бо гурӯҳи тиббӣ.

мисли ин рафторҳо баррасӣ шавад.

Дар таҳқиқот ба ҷойи шкалаи махсуси худсамаранокии диабет, Шкалаи умумии худсамаранокии 10-бандӣ истифода шудааст. Ин шкала эътимоди шахсро ба мубориза бо мушкилоти умумии зиндагӣ арзёбӣ мекунад. Аз ин рӯ, натиҷаҳо на мустақиман “худсамаранокӣ дар табобати диабет”, балки сохтори васеътари худсамаранокии умумиро намояндагӣ мекунанд.

Чаро дастгирии иҷтимоии ҳамсар метавонад муҳим бошад?

Ҳомиладорӣ ва идоракунии диабет метавонанд дар зиндагии ҳаррӯза бори назарраси корӣ эҷод кунанд. Дастгирии ҳамсар метавонад дар шаклҳои зерин пайдо шавад:

• Дастгирии эҳсосӣ ва ҳамдардӣ,
• Якҷоя андеша кардан дар бораи қарорҳои саломатӣ,
• Кумак дар корҳои хона ва масъулиятҳои ҳаррӯза,
• Ҳамроҳӣ ба муоинаҳо,
• Якҷоя риоя кардани нақшаи ғизо,
• Ёдрас кардани дору ва назорати қанди хун,
• Кумак ҳангоми гипогликемия.

Дар таҳқиқот дастгирии ҳамсар бо шкалаи тасдиқшудаи бисёрбандӣ, ки ин ҷанбаҳои гуногунро алоҳида чен мекунад, арзёбӣ нашудааст. Ба иштирокчиён танҳо як савол бо чунин маъно дода шудааст:

“Хусусан дар давраи ҳомиладорӣ, дар ҳолатҳое ки ба ҳамдардӣ, якҷоя фикр кардан ё кумак дар фаъолиятҳои ҳаррӯза ниёз доред, аз ҳамсаратон то чӣ андоза дастгирӣ мегиред?”

Ҷавобҳо аз 0 то 10 баҳогузорӣ шудаанд. Балли миёнаи дастгирии ҳамсар:

\[ 7{,}00\pm2{,}65 \]

гузориш шудааст.

Ченаки яксаволӣ иҷрои таҳқиқотро осон мекунад, аммо ҷанбаҳои эҳсосӣ, амалӣ, иқтисодӣ ва иттилоотии дастгириро аз ҳам ҷудо карда наметавонад. Таҳлили эътиборнокӣ ва эътимоднокии ин ченак дар ҳамин намуна низ пешниҳод нашудааст.

Тарси гипогликемия чист?

Тарси гипогликемия нигаронӣ дар бораи он аст, ки қанди хун метавонад ба сатҳи хатарнок паст шавад ва рафторҳое, ки барои муқобила бо ин тарс инкишоф меёбанд.

Дар ҳуҷҷат гуфта мешавад, ки ин тарс метавонад дар баъзе одамон ба рафторҳои зерин оварда расонад:

• Кам кардани вояи инсулин,
• Истеъмоли зиёди карбогидратҳо аз ҳадди зарурӣ,
• Маҳдуд кардани фаъолияти ҷисмонӣ,
• Кӯшиши баланд нигоҳ доштани қанди хун.

Гарчанде ин рафторҳо барои пешгирии гипогликемия равона шудаанд, онҳо метавонанд назорати дарозмуддати гликемиро бад кунанд.

Дар таҳқиқот робитаи мусбати тарси гипогликемия бо риоя накардани табобат бо ин шарҳ мувофиқ аст. Аммо таҳқиқот чен накардааст, ки иштирокчиён воқеан вояи инсулинро тағйир додаанд ё истеъмоли карбогидратҳоро зиёд кардаанд.

Ҷой ва давраи анҷоми таҳқиқот

Таҳқиқот соли 2024 дар шаҳри Tehran-и Эрон анҷом шудааст. Гуфта шудааст, ки барои ҷамъоварии маълумот ба даҳ маркази фарогири тандурустии вобаста ба Iran University of Medical Sciences муроҷиат шудааст.

Иштирокчиён аз рӯйхати занони ҳомиладори диабетӣ дар марказҳои тандурустӣ интихоб шуда, тавассути телефон даъват шудаанд ва барои вохӯриҳои ҷамъоварии маълумот ба марказҳои тандурустӣ даъват карда шудаанд.

Намунаи ниҳоӣ аз 455 зани ҳомиладори диабетӣ иборат буд.

Кӣ ба таҳқиқот дохил карда шуд?

Меъёрҳои дохилкунӣ васеъ муайян шудаанд. Гурӯҳҳои зерин ба таҳқиқот дохил шуданд:

• Заноне, ки пеш аз ҳомиладорӣ диабети навъи 1 ё навъи 2 доштанд,
• Заноне, ки ҳангоми ҳомиладорӣ диабет ташхис шуданд,
• Онҳое, ки танҳо бо танзими ғизо назорат мешуданд,
• Онҳое, ки инсулин истифода мекарданд,
• Онҳое, ки ғизо ва табобати доруиро якҷоя истифода мекарданд.

Барои иштирок ризоияти хаттии огоҳона гирифта шудааст. Онҳое, ки ризоият надоданд, ба таҳқиқот дохил карда нашуданд.

Андозаи намуна чӣ гуна ҳисоб карда шуд?

Муҳаққиқон барои ҳар як тағйирёбандаи мавриди омӯзиш дар таҳлили регрессия ҳадди ақал 15 иштирокчиро пешбинӣ карданд. Ҳисоби ибтидоӣ барои бист тағйирёбанда:

\[ 20\times15=300 \]

иштирокчӣ буд.

Барои ба назар гирифтани монандие, ки метавонад аз интихоби кластерӣ ба вуҷуд ояд, коэффисиенти тарҳрезии 1,5 истифода шуд:

\[ 300\times1{,}5=450 \]

Ҳамин тавр, намунаи ҳадаф 450 муайян шуда, таҳқиқот бо 455 иштирокчӣ анҷом ёфт.

Бо вуҷуди ин, дар мақола коэффисиентҳои ҳамаи 20 тағйирёбандае, ки дар регрессия назорат шудаанд, нишон дода нашудаанд. Ҷадвали 2 танҳо коэффисиентҳои дастгирии ҳамсар ва нишондиҳандаҳои солимии равониро пешниҳод мекунад.

Номувофиқати дохилӣ дар усули интихоб

Дар бахши усул навишта шудааст, ки ҳам интихоби кластерӣ ва ҳам интихоби тасодуфӣ истифода шудаанд. Гуфта шудааст, ки иштирокчиён аз рӯйхатҳои гирифташуда аз марказҳои тандурустӣ ба таври тасодуфӣ интихоб шуданд.

Баръакс, дар бахши маҳдудиятҳо гуфта шудааст, ки таҳқиқот аз интихоби дастрас истифода кардааст. Инҳо як усули интихоб нестанд.

Илова бар ин, шарҳе, ки аз ҳар яке аз даҳ марказ 30 зан ба мусоҳиба гирифта шудаанд:

\[ 10\times30=300 \]

иштирокчиро медиҳад. Аммо намунаи ниҳоӣ 455 нафар аст. Шарҳ дода нашудааст, ки 155 иштирокчии боқимонда байни марказҳо чӣ гуна тақсим шудаанд ё чаро ибораи “аз ҳар марказ 30 нафар” бо маҷмӯи ниҳоӣ мувофиқат намекунад.

Ин номувофиқатӣ арзёбии он ки намуна чӣ гуна сохта шудааст ва эҳтимоли интихоб чӣ гуна ҳисоб шудааст, душвор мегардонад.

Маълумот чӣ гуна ҷамъоварӣ шуд?

Иштирокчиён аввал тавассути телефон огоҳ карда шуда, сипас дар марказҳои тандурустӣ вохӯриҳои рӯ ба рӯ ба нақша гирифта шуданд. Гуфта шудааст, ки воситаҳои стандартизатсияшудаи психометрӣ бо ҷавобҳои худгузориш ва дар ҷараёни мулоқотҳои рӯ ба рӯ истифода шуданд.

Бо вуҷуди ин, дар шарҳи дастрасӣ ба маълумот навишта шудааст, ки “таҳқиқот ягон мусоҳибаро дар бар нагирифтааст”. Ин ба шарҳи мулоқотҳои рӯ ба рӯ дар бахши усул мухолиф аст.

Ин ихтилоф номуайянӣ ба вуҷуд меорад, ки таҳқиқот аз мусоҳибаи сохторёфта, пурсишномаи бо ҳамроҳии муҳаққиқ ё танҳо шакли худпуркунанда истифода кардааст.

Изтироб ва депрессия чӣ гуна чен карда шуданд?

Барои изтироб ва депрессия Hospital Anxiety and Depression Scale-и 14-бандӣ истифода шудааст:

• Ҳафт банд изтиробро,
• Ҳафт банд депрессияро чен мекунад.

Ҳар як зершкала аз 0 то 21 баҳогузорӣ шудааст. Ҳаддҳои тафсирие, ки дар таҳқиқот нишон дода шудаанд, чунинанд:

• 0–7: Доираи муқаррарӣ,
• 8–10: Сатҳи сарҳадӣ,
• 11 ва боло: Сатҳи ғайримуқаррарӣ.

Миёнаҳои намуна:

Ҳар ду миёна дар доираи холҳое қарор доранд, ки шкала онҳоро “сарҳадӣ” меномад. Аммо миёнаи гурӯҳ дар доираи сарҳадӣ будан маънои онро надорад, ки ҳамаи иштирокчиён ё фоизи муайяни онҳо изтироб ё депрессияи сатҳи клиникӣ доранд. Таҳқиқот шумораи шахсонро дар категорияҳои муқаррарӣ, сарҳадӣ ва ғайримуқаррарӣ барои ин намуна пешниҳод накардааст.

Арзишҳои Cronbach alfa дар ин таҳқиқот:

• Барои зершкалаи изтироб 0,80,
• Барои зершкалаи депрессия 0,81

гузориш шудаанд.

Худсамаранокии умумӣ чӣ гуна чен карда шуд?

Дар Шкалаи умумии худсамаранокии даҳбандӣ ҳар банд аз 1 то 4 баҳогузорӣ шудааст. Холи умумӣ:

\[ 10\leq GSEQ\leq40 \]

дар ҳамин доира аст. Арзиши баландтар худсамаранокии баландтарро ифода мекунад.

Миёнаи намуна:

\[ 24{,}20\pm7{,}21 \]

буд.

Арзиши Cronbach alfa-и шкала дар ин таҳқиқот 0,95 аст. Ин арзиш нишон медиҳад, ки бандҳо дар дохили намуна ҳамоҳангии дохилии баланд доранд.

Бо вуҷуди ин, шкала худсамаранокии умумиро чен мекунад. Рафторҳои махсуси диабет, идоракунии инсулин дар ҳомиладорӣ ё эътимод ба мубориза бо гипогликемия алоҳида чен нашудаанд.

Риояи табобат чӣ гуна чен карда шуд?

Барои риояи табобат Medication Adherence Rating Scale-и 10-бандӣ истифода шудааст. Дар мақола гуфта шудааст, ки ҳар банд аз 0 то 10 баҳогузорӣ шуда, холи умумӣ аз 0 то 100 тағйир меёбад.

Самти хол чунин аст:

\[ \text{Yüksek MARS puanı}=\text{daha düşük tedavi uyumu} \]

Миёнаи намуна:

\[ 29{,}67\pm15{,}03 \]

гузориш шудааст.

Таҳқиқот ҳадди клиникиеро пешниҳод накардааст, ки аз рӯйи он холи муайян ҳамчун риояи “хуб” ё “нокифоя” тасниф шавад. Аз ин рӯ, аз рӯйи миёнаи 29,67 гуфтан мумкин нест, ки риояи иштирокчиён кофӣ ё нокифоя буд.

Арзиши Cronbach alfa-и шкала 0,76 аст.

Мушкилоти риояи дору дар онҳое, ки танҳо парҳез истифода мекунанд

%35,8 иштирокчиён гузориш додаанд, ки диабети худро танҳо бо парҳез идора мекунанд. Бо вуҷуди ин, тағйирёбандаи асосии натиҷа аз шкалаи “риояи дору” гирифта шудааст.

Таҳқиқот шарҳ намедиҳад, ки ин заноне, ки ягон доруи диабетӣ ё инсулин истифода намекунанд, ба бандҳои марбут ба фаромӯш кардани дору ва истифодаи дору чӣ гуна ҷавоб додаанд.

Ин ҳолат саволҳои зеринро ба вуҷуд меорад:

• Оё шкала ба заноне, ки танҳо бо парҳез назорат мешуданд, татбиқ шудааст?
• Агар татбиқ нашуда бошад, дар таҳлил чанд нафар боқӣ мондааст?
• Агар татбиқ шудааст, ҷавобҳои шахсони бидуни дору чӣ гуна баҳогузорӣ шудаанд?
• Агар шкала ҳамчун “риояи табобат” аз нав тафсир шуда бошад, оё воқеан ғизо ва фаъолияти ҷисмониро чен мекунад?

PDF ба ин саволҳо ҷавоб намедиҳад. Ин номуайянӣ барои эътиборнокии ченаки модели риояи табобат маҳдудияти муҳим аст.

Тарси гипогликемия чӣ гуна чен карда шуд?

Шкалаи тарси гипогликемия ҳамчун воситаи 36-бандӣ тавсиф шудааст, ки зершкалаҳои нигаронӣ ва рафторро дар бар мегирад. Гуфта шудааст, ки ҳар банд аз 0 то 4 баҳогузорӣ мешавад.

Аммо матн ҳамзамон мегӯяд, ки холи умумӣ аз 0 то 72 тағйир меёбад. Агар ҳар яке аз сию шаш банд аз 0–4 баҳогузорӣ шавад, маҷмӯи назариявӣ:

\[ 36\times4=144 \]

бояд бошад.

Доираи 0–72 бошад, ба холи максималии як зершкалаи 18-бандӣ мувофиқ аст:

\[ 18\times4=72 \]

Аз ин рӯ, дар таҳқиқот равшан нест:

• Оё танҳо як зершкала истифода шудааст,
• Оё миёнаи холҳои ду зершкала гирифта шудааст,
• Ё доираи холи умумӣ нодуруст навишта шудааст.

равшан нест.

Миёнаи гузоришшудаи тарси гипогликемия дар намуна:

\[ 15{,}29\pm14{,}21 \]

ва арзиши Cronbach alfa 0,96 аст. Аммо номуайянӣ дар доираи хол тафсири клиникӣ ва шкалавии ин миёнаро маҳдуд мекунад.

Хусусиятҳои асосии иштирокчиён

Дар ҷадвали шумораи ҳомиладориҳо категорияи сеюм ҳамчун “≤3” чоп шудааст. Азбаски ду категорияи аввал “1” ва “2” мебошанд, равшан нест, ки ин ибора чиро ифода мекунад. Азбаски ҳуҷҷат ислоҳ нашудааст, маълумот дар ин ҷо ҳамон тавре ки дода шудааст, оварда мешавад.

Таҳлили оморӣ чӣ гуна анҷом дода шуд?

Маълумот бо IBM SPSS Statistics 27 таҳлил шудааст. Тағйирёбандаҳои пайваста бо миёна ва инҳирофи стандартӣ, тағйирёбандаҳои категориявӣ бо шумора ва фоиз ҷамъбаст шудаанд.

Ду модели алоҳидаи регрессияи хаттии бисёртағйирёбанда сохта шуд:

1. Моделе, ки холи риояи табобатро шарҳ медиҳад,
2. Моделе, ки холи худсамаранокии умумиро шарҳ медиҳад.

Тағйирёбандаҳо бо усули ENTER ҳамзамон ба модел ворид карда шуданд. Муҳаққиқон гузориш доданд, ки моделҳо барои хусусиятҳои демографӣ ва клиникӣ ислоҳ шудаанд.

Гуфта шудааст, ки фарзияҳои тақсимоти муқаррарӣ, арзишҳои берунӣ ва ҳамхаттии бисёрҷониба санҷида шуданд. Аммо натиҷаҳои:

• Графикҳои боқимондаҳо,
• Санҷишҳои гетероскедастикӣ,
• Ченакҳои мушоҳидаҳои берунӣ,
• Арзишҳои пурраи VIF ва толеранси ҳар тағйирёбанда

нишон дода нашудаанд.

Дар Ҷадвали 2 навишта шудааст, ки арзишҳои VIF барои модели риояи табобат аз 3 кам ва барои модели худсамаранокӣ аз 2 каманд. Барои толеранс танҳо ҳадди боло дода шудааст; азбаски толеранси паст метавонад мушкилот эҷод кунад, нишон додани арзиши минималии толеранс низ равшантар мебуд.

Натиҷаҳои модели риояи табобат

Азбаски дар шкалаи риояи табобат холи баландтар риояи бадтарро нишон медиҳад, самти коэффисиентҳо бояд бодиққат хонда шавад.

Тибқи коэффисиентҳои стандартизатсияшуда, ду робитаи қавитарин дар модел:

• Дастгирии ҳамсар: \(|\beta|=0{,}35\),
• Депрессия: \(|\beta|=0{,}33\)

ба назар мерасанд.

Коэффисиенти манфии B барои дастгирии ҳамсар бо он алоқаманд аст, ки ҳангоми як воҳид зиёд шудани холи дастгирӣ, холи риоя накардани табобат ба ҳисоби миёна 2 балл кам мешавад. Ин тафсир ҳангоми собит нигоҳ доштани дигар тағйирёбандаҳои модел дуруст аст.

Ҳар як воҳид афзоиш дар холи депрессия бошад, бо тақрибан 1,28 балл афзоиш дар холи риоя накардан алоқаманд аст.

Қувваи шарҳдиҳии модели риояи табобат

R-квадрати ислоҳшуда барои модел:

\[ R^2_{adj}=0{,}431 \]

гузориш шудааст.

Ин маънои онро дорад, ки тағйирёбандаҳои истифодашуда ва назоратҳои ба модел иловашуда метавонанд тақрибан %43,1 тағйироти дохилинамунавии холи риояи табобатро аз ҷиҳати оморӣ шарҳ диҳанд.

Ин маънои зеринро надорад:

• Солимии равонӣ сабаби %43,1 риояи табобат аст.
• Агар дастгирии ҳамсар зиёд шавад, риоя ҳатман бо ҳамин таносуб тағйир меёбад.
• Модел дар гурӯҳи нави беморон бо ҳамин дақиқӣ пешгӯӣ мекунад.

Арзиши Durbin–Watson барои модел 1,77 аст.

Робитаи изтироб бо риояи беҳтар чӣ гуна бояд тафсир шавад?

Ин натиҷаест, ки дар таҳқиқот бояд аз ҳама эҳтиёткорона арзёбӣ шавад. Афзоиши холи изтироб бо холи пасттари риоя накардани табобат алоқаманд ёфт шуд.

Аммо андозаи стандартизатсияшудаи ин робита хурд аст:

\[ \beta=-0{,}10 \]

ва ҳадди болоии фосилаи эътимод ба сифр хеле наздик аст:

\[ B=-0{,}43,\quad \%95\ GA=-0{,}84\ \text{ile}\ -0{,}01 \]

Таҳқиқот бевосита насанҷидааст, ки чаро ин натиҷа ба вуҷуд омадааст. Эҳтимолҳои зеринро бо маълумоти таҳқиқот аз ҳам ҷудо кардан мумкин нест:

• Баъзе заноне, ки аз натиҷаҳои саломатӣ нигаронанд, метавонанд дастурҳои табобатро бодиққаттар риоя кунанд.
• Заноне, ки табобатро шадидтар иҷро мекунанд, метавонанд аз хатарҳои беморӣ бештар огоҳ бошанд ва бинобар ин изтироби бештар гузориш диҳанд.
• Робитаи байни изтироб ва риоя метавонад хаттӣ набошад.
• Дисперсияи муштарак бо депрессия, тарси гипогликемия ва дигар тағйирёбандаҳо метавонад самти коэффисиентро тағйир дода бошад.
• Худгузориш ва хусусиятҳои баҳогузорӣ метавонанд ба робита саҳм гузошта бошанд.
• Тағйирёбандаҳои ченнашуда, мисли шиддати клиникӣ ё омӯзиши саломатӣ, метавонанд ба ҳар ду таъсир карда бошанд.

Аз ин рӯ, натиҷаро ҳамчун “изтироб табобатро беҳтар мекунад” ё “изтиробро набояд кам кард” тафсир кардан мумкин нест. Дар ҳамин таҳқиқот робитаи изтироб бо худсамаранокии пасттар низ нишон медиҳад, ки изтироб дар маҷмӯъ ҳолати фоидаовар нест.

Робитаи депрессия бо риояи табобат

Депрессия яке аз пешгӯйкунандаҳои қавии риоя накардани табобат аст:

\[ B=1{,}28,\quad \beta=0{,}33,\quad p<0{,}001 \]

Нишонаҳои депрессивӣ метавонанд бо энергия, ангеза, диққат, қабули қарор ва қобилияти идома додани рафторҳои мунтазами саломатӣ алоқаманд бошанд. Аммо таҳқиқот ин равандҳои миёнаравро алоҳида чен накардааст.

Аз сабаби тарҳи буришӣ самт низ номуайян аст:

• Нишонаҳои депрессивӣ метавонанд риояи табобатро душвор кунанд.
• Мушкилии риояи табобат метавонад ҳисси гунаҳкорӣ, нигаронӣ ё нишонаҳои депрессивиро зиёд кунад.
• Тағйирёбандаҳои сеюм, мисли диабети вазнин ё мушкилоти иқтисодӣ, метавонанд ба ҳар ду ҳамзамон таъсир кунанд.

Робитаи тарси гипогликемия бо риоя

Ҳар як воҳид афзоиш дар холи тарси гипогликемия бо 0,17 балл афзоиш дар холи риоя накардан алоқаманд ёфт шуд:

\[ B=0{,}17,\quad \beta=0{,}16,\quad p<0{,}001 \]

Ин робита бо андешае мувофиқ аст, ки шахсоне, ки барои пешгирии гипогликемия инсулин ё тартиби ғизоро тағйир медиҳанд, метавонанд аз нақшаи табобат дур шаванд.

Аммо номувофиқати дохилӣ дар доираи холи умумии шкала ва он ки %35,8 иштирокчиён танҳо бо парҳез назорат мешуданд, тафсири ин натиҷаро дар сатҳи ченак маҳдуд мекунад.

Натиҷаҳои модели худсамаранокӣ

Дар модели худсамаранокӣ бузургтарин робитаи стандартизатсияшуда ба депрессия тааллуқ дорад:

\[ \beta=-0{,}25 \]

Дастгирии ҳамсар робитаи мусбат, изтироб ва депрессия робитаи манфӣ нишон доданд.

Қувваи шарҳдиҳии модели худсамаранокӣ

R-квадрати ислоҳшуда:

\[ R^2_{adj}=0{,}328 \]

гузориш шудааст. Модел тақрибан %32,8 тағйироти дохилинамунавии холи худсамаранокиро шарҳ медиҳад.

Арзиши Durbin–Watson 1,90 аст.

Чаро дастгирии ҳамсар дар ҳар ду натиҷа барҷаста аст?

Дастгирии иҷтимоии ҳамсар:

• Дар модели риояи табобат бузургтарин коэффисиенти стандартизатсияшудаи мутлақро,
• Дар модели худсамаранокӣ коэффисиенти мусбат ва аз ҷиҳати оморӣ қавиро

дорад.

Ин намуна нишон медиҳад, ки дастгирии ҳамсар метавонад ҳам бо захираҳои рафторӣ ва ҳам равонӣ алоқаманд бошад. Ҳамсар метавонад:

• Вазифаҳои табобатро ёдрас кунад,
• Ба тартиби ғизо ҳамроҳ шавад,
• Ба муоинаҳо ҳамроҳӣ кунад,
• Эҳсоси танҳоӣ ва бори зани ҳомиларо кам кунад,
• Боварии ӯро ба мубориза бо вазъияти душвори саломатӣ дастгирӣ кунад.

Аммо таҳқиқот ин механизмҳоро чен накардааст. Ченаки яксаволаи дастгирӣ нишон намедиҳад, ки кадом навъи дастгирӣ самараноктар аст.

Оё дастгирии ҳамсарро метавон ҳамчун таъсири дахолат арзёбӣ кард?

Не. Таҳқиқот дахолате, ки дастгирии ҳамсарро тағйир диҳад, татбиқ накардааст. Иштирокчиён ба таври тасодуфӣ ба гурӯҳҳои дастгирии баланд ё паст ҷудо нашудаанд.

Заноне, ки дастгирии бештар гузориш додаанд, метавонанд ҳамзамон:

• Шароити беҳтари иқтисодӣ,
• Муносибатҳои устувортар,
• Дастрасии осонтар ба хизматрасонии тиббӣ,
• Шиддати пасттари беморӣ,
• Шабакаҳои қавитари оилавӣ

дошта бошанд. Аз Ҷадвали 2 маълум нест, ки ҳамаи ин хусусиятҳо дар модел то чӣ андоза назорат шудаанд.

Аз ин рӯ, дастгирии ҳамсар метавонад ҳадафи муҳими дахолат бошад; аммо ин таҳқиқот муайян карда наметавонад, ки зиёд кардани дастгирӣ дар риояи табобат маҳз чӣ қадар тағйир эҷод мекунад.

Паёми клиникии таҳқиқот

Муаллифон мегӯянд, ки кормандони тиб ҳангоми нигоҳубини занони ҳомиладори диабетӣ бояд на танҳо ба нишондиҳандаҳои биологӣ, балки ба шароити равонӣ ва иҷтимоӣ низ аҳаммият диҳанд.

Паёмҳои эҳтиёткоронаи амалие, ки мустақиман аз таҳқиқот баровардан мумкин аст, чунинанд:

• Нишонаҳои депрессия ва изтироб дар нигоҳубини пеш аз таваллуд набояд нодида гирифта шаванд.
• Тарси гипогликемия бояд ҳамчун масъалае баррасӣ шавад, ки метавонад ба риояи нақшаи табобат таъсир кунад.
• Бояд арзёбӣ шавад, ки зани ҳомила аз ҳамсараш то чӣ андоза дастгирӣ мегирад.
• Бо ризоияти зани ҳомила, ҳамсар метавонад ба омӯзиши диабет ва суҳбатҳои худнигоҳубин ҷалб шавад.
• Худсамаранокӣ ва мушкилоти ҳаррӯзаи худидоракунӣ метавонанд аз ҷониби гурӯҳи тиббӣ алоҳида баррасӣ шаванд.

Ин таҳқиқот самаранокии ягон дахолати муайяни равонӣ, барномаи машварати ҷуфт ё модели омӯзиширо насанҷидааст. Аз ин рӯ, даъво кардан мумкин нест, ки ягон барнома натиҷаҳои модар ё кӯдакро беҳтар мекунад.

Ҷиҳатҳои қавии таҳқиқот

• Андозаи намуна аз ҳисоби пешакии 450-нафараи муҳаққиқон зиёд буд.
• Изтироб, депрессия, тарси гипогликемия ва дастгирии ҳамсар дар дохили як модел арзёбӣ шуданд.
• Риояи табобат ва худсамаранокӣ ҳамчун тағйирёбандаҳои алоҳидаи натиҷа омӯхта шуданд.
• Барои аксари ченакҳои равонӣ шкалаҳои форсии қаблан тасдиқшуда истифода шуданд.
• Арзишҳои Cronbach alfa-и шкалаҳо дар дохили намуна гузориш шуданд.
• Коэффисиентҳои регрессия, фосилаҳои эътимод, коэффисиентҳои стандартизатсияшуда ва қиматҳои p якҷоя дода шуданд.
• Тасдиқи кумитаи ахлоқ ва ризоияти хаттии огоҳона гузориш шуданд.
• Гурӯҳҳои диабети пеш аз ҳомиладорӣ ва диабети ташхисшуда ҳангоми ҳомиладорӣ дар як таҳқиқоти саҳроӣ омӯхта шуданд.
• Хусусиятҳои клиникӣ, мисли таърихи гипогликемия ва навъи табобат, ҷамъоварӣ шуданд.

Маҳдудиятҳои таҳқиқот

• Таҳқиқот preprint аст ва аз ташхиси ҳамтоён нагузаштааст.
• Тарҳи буришӣ тартиби вақт ва сабабияти тағйирёбандаҳоро муайян карда наметавонад.
• Ибораи “пешгӯйкунанда” робитаи омориро ифода мекунад; маънои пешгӯии клиникии ояндаро надорад.
• Таҳқиқот танҳо дар марказҳои тандурустии Tehran анҷом шудааст.
• Нишон дода нашудааст, ки намуна ҳамаи занони ҳомиладори диабетии Эрон ё кишварҳои дигарро намояндагӣ мекунад.
• Дар усул интихоби кластерӣ ва тасодуфӣ, дар маҳдудиятҳо бошад интихоби дастрас навишта шудааст.
• Шарҳи 30 нафар аз ҳар даҳ марказ ба 300 иштирокчӣ баробар мешавад ва бо намунаи ниҳоии 455 нафар мувофиқат намекунад.
• Дар усул мулоқотҳои рӯ ба рӯ гуфта шудааст, дар шарҳи маълумот бошад истифода нашудани мусоҳиба зикр шудааст.
• Ҳамаи тағйирёбандаҳо ба худгузориш асос ёфтаанд.
• Дастгирии ҳамсар ба ҷойи шкалаи тасдиқшудаи бисёрбандӣ бо як саволи таҳиякардаи муҳаққиқон чен шудааст.
• Ҷанбаҳои эҳсосӣ, амалӣ, молиявӣ ва иттилоотии дастгирии ҳамсар аз ҳам ҷудо нашудаанд.
• Шкалаи худсамаранокии умумӣ истифода шудааст; худсамаранокии махсуси диабет ё диабети ҳомиладорӣ чен нашудааст.
• Шарҳ дода нашудааст, ки шкалаи риояи дору дар гурӯҳи %35,8, ки танҳо парҳез истифода мекард, чӣ гуна татбиқ шудааст.
• Риояи табобат ҳамаи рафторҳо, мисли ғизо, машқ ва чен кардани қанди хунро дар бар намегирад.
• Шумораи бандҳои шкалаи тарси гипогликемия бо доираи холи умумии гузоришшуда мувофиқат намекунад.
• Коэффисиентҳои ҳамаи тағйирёбандаҳои демографӣ ва клиникии назоратӣ, ки ба регрессия дохил шудаанд, нишон дода нашудаанд.
• Фарзияи робитаи хаттӣ, махсусан барои изтироб, муфассал санҷида нашудааст.
• Тақсимоти иштирокчиён дар категорияҳои муқаррарӣ, сарҳадӣ ва ғайримуқаррарии HADS дода нашудааст.
• Маълумоти объективии гликемӣ, мисли HbA1c, глюкозаи рӯза ё мониторинги пайвастаи глюкоза истифода нашудааст.
• Ченакҳои объективии риоя, мисли сабтҳои дору, навсозии дорухат ё пайгирии электронӣ истифода нашудаанд.
• Натиҷаҳои саломатии модар ва навзод пайгирӣ нашудаанд.
• Рафторҳои дастгирии худи ҳамсар ё арзёбиҳои онҳо гирифта нашудаанд.
• Тағйирёбандаҳое мисли сифати муносибат, муноқишаи дохили оила ва назорати ҳамсар, ки метавонанд ба сифати дастгирӣ таъсир кунанд, чен нашудаанд.
• Механизми бозёфти самти баръакс байни изтироб ва риояи беҳтари табобат таҳқиқ нашудааст.

Таҳқиқот чӣ мегӯяд?

• Дар ин намунаи Tehran дастгирии бештари ҳамсар бо риояи беҳтари табобат алоқаманд аст.
• Дастгирии бештари ҳамсар бо худсамаранокии умумии баландтар алоқаманд аст.
• Холи баландтари депрессия бо риояи пасттари табобат ва худсамаранокии пасттар алоқаманд аст.
• Тарси баландтари гипогликемия бо риояи пасттари табобат алоқаманд аст.
• Изтироби баландтар бо худсамаранокии пасттар алоқаманд аст.
• Изтироб дар ҳамон модел бо коэффисиенти хурд бо риояи беҳтари табобат алоқаманд ёфт шуд.
• Модели риояи табобат %43,1 тағйироти холро шарҳ дод.
• Модели худсамаранокӣ %32,8 тағйироти холро шарҳ дод.
• Шароити равонӣ ва иҷтимоии занони ҳомиладори диабетӣ бояд дар нигоҳубини пеш аз таваллуд ба назар гирифта шавад.

Таҳқиқот чӣ намегӯяд?

• Дастгирии ҳамсар ҳатман риояи табобатро зиёд мекунад.
• Депрессия сабаби мустақими риоя накардани табобат аст.
• Изтироб барои занони ҳомила фоидаовар аст ё барои табобат бояд зиёд карда шавад.
• Назорати қанди хуни занони изтиробнок беҳтар аст.
• Дастгирии ҳамсар дар ин таҳқиқот натиҷаҳои клиникии модар ё кӯдакро беҳтар кардааст.
• Натиҷаҳои таҳқиқотро ба ҳамаи занони ҳомиладори диабетӣ дар ҳамаи кишварҳо айнан татбиқ кардан мумкин аст.
• Дастгирии ҳамсар, ки бо як савол чен шудааст, тамоми рафторҳои воқеии дастгириро нишон медиҳад.
• Риояи доруи ба худгузориш асосёфта истифодаи воқеии доруро бенуқсон чен мекунад.
• Худсамаранокии баланд мустақиман HbA1c-и пасттарро таъмин кардааст.
• Ҷалби автоматии ҳамсар ба ҳамаи мулоқотҳои тиббӣ барои ҳар зани ҳомила мувофиқ аст.

Саволҳо барои таҳқиқоти оянда

• Оё дастгирии ҳамсар дар тӯли вақт тағйироти риояи табобатро воқеан пешгӯӣ мекунад?
• Оё омӯзиш ё машварати ҷуфтӣ дар таҳқиқоти тасодуфии назоратшаванда риояро зиёд мекунад?
• Кадом навъи дастгирӣ — эҳсосӣ, амалӣ ё иқтисодӣ — самараноктар аст?
• Оё байни изтироб ва риояи табобат робитаи ғайрихаттӣ вуҷуд дорад?
• Оё нигаронии мӯътадили саломатӣ ва ихтилоли клиникии изтироб натиҷаҳои гуногун медиҳанд?
• Оё тарси гипогликемия дар истифодабарандагони инсулин ва онҳое, ки танҳо парҳез доранд, гуногун амал мекунад?
• Оё риояи худгузоришшуда бо сабтҳои дорухат, ченакҳои глюкоза ва HbA1c мувофиқ аст?
• Оё таъсири дастгирии ҳамсар вобаста ба навъи диабет фарқ мекунад?
• Оё робитаи солимии равонӣ–риоя дар давраҳои аввали ва охири ҳомиладорӣ фарқ мекунад?
• Оё табобати депрессия ё дастгирии психоиҷтимоӣ худидоракунии диабет ва натиҷаҳои таваллудро беҳтар мекунад?
• Оё натиҷаҳо дар заминаҳои гуногуни фарҳангӣ ва низомҳои тандурустӣ такрор мешаванд?

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Хулосаи техникии таҳқиқот

Воситаҳои ченкунӣ

Хулосаи холҳои намуна

Муқоисаи умумии ду модел

Сатҳи далели натиҷаҳо

Бозёфтҳои таҳқиқот робитаҳои ислоҳшудаи байни тағйирёбандаҳоеро нишон медиҳанд, ки дар як нуқтаи вақт чен шудаанд. Нуктаи асосие, ки сатҳи далелро маҳдуд мекунад, номаълум будани тартиби вақт аст.

Масалан, байни дастгирии ҳамсар ва худсамаранокӣ ҳамаи эҳтимолҳои зерин мумкинанд:

• Дастгирии ҳамсар метавонад худсамаранокиро тақвият диҳад.
• Занони дорои худсамаранокии баланд метавонанд аз ҳамсар дастгирии муассиртар талаб кунанд.
• Сифати хуби муносибат метавонад ҳар дуро ҳамзамон зиёд кунад.

Ҳамин ҳолат барои робитаҳои депрессия, изтироб ва риояи табобат низ дуруст аст.

Аз ин рӯ, ибораи “predictive role” дар мақола бояд на ҳамчун пешгӯии замонӣ ё сабабӣ, балки ҳамчун робитаи мустақили оморӣ дар регрессияи бисёртағйирёбанда хонда шавад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Номи пурраи аслии таҳқиқот: Investigating the Predictive Role of Mental Health and Partner Social Support in Self-Efficacy and Treatment Adherence Among Diabetic Pregnant Women

Муаллифон ва тартиб:

1. Zainab Alimoradi
2. Zahra Mazhari
3. Fatemeh Alsadat Rahnemaei
4. Maryam Keshavarz
5. Mark D. Griffiths
6. Fatemeh Abdi

Саҳми баробар ё муаллифии якуми муштарак: Дар PDF шарҳи саҳми баробар ё муаллифии якуми муштарак вуҷуд надорад.

Муаллифи масъул: Fatemeh Abdi

Почтаҳои электронии муаллифи масъул: Fatemeh.abdi87@yahoo.com; abdi.fh@iums.ac.ir

Саҳми муаллифон: F.A., Z.M. ва F.R. матни асосии мақоларо навиштаанд. Z.A. ва M.G. Ҷадвали 1 ва Ҷадвали 2-ро омода кардаанд. Ҳамаи муаллифон мақоларо бозбинӣ кардаанд. Барои Maryam Keshavarz ғайр аз бозбинии умумӣ нақши саҳми алоҳида нишон дода нашудааст.

Робитаҳои институтсионалӣ:

1. Zainab Alimoradi — Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Prevention of Non-Communicable Diseases, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Эрон
2. Zahra Mazhari — Department of Pediatric Nursing, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Эрон
3. Fatemeh Alsadat Rahnemaei — Student Scientific Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Эрон
4. Maryam Keshavarz — Reproductive Sciences and Technology Research Center, Department of Anatomy, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Эрон
5. Mark D. Griffiths — International Gaming Research Unit, Psychology Department, Nottingham Trent University, Nottingham, Британияи Кабир
6. Fatemeh Abdi — Nursing and Midwifery Care Research Center, Health Management Research Institute, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Эрон

Рақамҳои ORCID-и дар PDF гузоришшуда:

• Zainab Alimoradi — 0000-0001-5327-2411
• Zahra Mazhari — 0009-0006-2781-345X
• Fatemeh Alsadat Rahnemaei — 0000-0002-1149-8057
• Maryam Keshavarz — 0000-0001-7776-8171
• Fatemeh Abdi — 0000-0001-8338-166X

DOI:10.2139/ssrn.7034762

Рақами сабти SSRN: 7034762

Платформаи нашр: SSRN

Соли нашр: 2026

Маҷалла ё конфронс: Дар PDF нашри маҷалла ё конфронси аз ташхиси ҳамтоён гузашта нишон дода нашудааст.

Ношир: Ношири академии алоҳида нишон дода нашудааст; таҳқиқот ҳамчун preprint-и SSRN пешниҳод шудааст.

Навъи манбаъ: Мақолаи preprint-и мушоҳидавии буришӣ ва ба худгузориш асосёфта

Ҳолати ташхиси ҳамтоён: Таҳқиқот аз ташхиси ҳамтоён нагузаштааст. Дар ҳар саҳифаи PDF огоҳии “Preprint not peer reviewed” мавҷуд аст.

Пайванди расмии нашр:Сабти расмии таҳқиқот дар SSRN

Кумитаи ахлоқ: Iran University of Medical Sciences, IR.IUMS.REC.1403.191

Ризоияти иштирокчиён: Гуфта шудааст, ки аз ҳар иштирокчӣ ризоияти хаттии огоҳона гирифта шудааст.

Маблағгузорӣ: Гузориш шудааст, ки маблағгузорӣ гирифта нашудааст.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон изҳор доштаанд, ки бархӯрди манфиатҳо вуҷуд надорад.

Сипосгузорӣ: Муаллифон ба Iran University of Medical Sciences изҳори сипос кардаанд.

Дастрасӣ ба маълумот: Гуфта шудааст, ки маҷмӯи маълумотро бо дархости асоснок аз муаллифи масъул гирифтан мумкин аст.

Номувофиқатиҳои дохилии методологӣ:

• Дар бахши усул интихоби кластерӣ ва тасодуфӣ, дар маҳдудиятҳо интихоби дастрас навишта шудааст.
• Ибораи 30 нафар аз ҳар даҳ марказ ба 300 иштирокчӣ баробар аст, вале намунаи ниҳоӣ 455 нафар мебошад.
• Дар усул аз мулоқотҳои рӯ ба рӯ гуфта мешавад, аммо дар шарҳи маълумот гуфта шудааст, ки таҳқиқот мусоҳибаро дар бар нагирифтааст.
• Сохтори 36-бандии 0–4-и шкалаи тарси гипогликемия бо доираи умумии 0–72-и гузоришшуда мувофиқат намекунад.
• Шарҳ дода нашудааст, ки шкалаи риояи дору дар заноне, ки танҳо парҳез истифода мекунанд, чӣ гуна татбиқ шудааст.
• Категорияи сеюми ҷадвали шумораи ҳомиладориҳо ҳамчун “≤3” чоп шуда, маънояш равшан карда нашудааст.

Ин мақолаи тоҷикӣ бо баррасии саҳифаи унвон ва муаллифони PDF-и боршуда, хулосаи таҳқиқот, муқаддима, ҳадаф, ҳисоби намуна, амалияи марказҳои тандурустӣ, тамоми шарҳҳои шкалаҳо, хусусиятҳои демографӣ ва клиникии Ҷадвали 1, коэффисиентҳои регрессияи Ҷадвали 2, муҳокима, маҳдудиятҳо, хулоса, баёнияҳои ахлоқӣ ва рӯйхати адабиёт омода шудааст.

Ягон натиҷаи нави клиникӣ, тавсияи табобатӣ, натиҷаи таваллуд ё даъвои сабабие, ки берун аз PDF бошад, илова нашудааст. Манбаъҳои беруна танҳо барои тасдиқи сабти SSRN, DOI ва ҳувияти асар истифода шудаанд.

Огоҳии саломатӣ: Ин мундариҷа машварати тиббии инфиродӣ нест. Диабет дар ҳомиладорӣ, гипогликемия, нишонаҳои изтироб ё депрессия бояд бо акушер-гинеколог, гурӯҳи эндокринологӣ ва мутахассиси мувофиқи солимии равонӣ арзёбӣ шаванд. Вояи дору ё инсулин набояд бе роҳнамоии мутахассиси тиббӣ тағйир дода шавад.