
Муҳаққиқон дар шахсони гирифтори бемории артерияҳои периферӣ (PAD) таъсири истифодаи дуҷонибаи ортези тағоям-пой (AFO)-ро ба тағйирёбии қувваҳои вокуниши замин ҳангоми роҳгардӣ дар доираи як озмоиши клиникии тасодуфӣ бо тарҳи гузаришӣ арзёбӣ карданд. Таҳқиқот ду саволи ҷудогона дошт: таъсири шадиди биомеханикии роҳгардӣ ҳангоми ҳамон лаҳза пӯшидани AFO ва таъсири дарозмуддати истифодаи мунтазами AFO дар тӯли се моҳ.
Дар оғози таҳқиқот 50 иштирокчии мувофиқ ба гурӯҳҳои аввал-назорат ва аввал-мудохила, ҳар кадом 25 нафар, ба таври тасодуфӣ тақсим карда шуданд. Аммо бо сабаби хориҷшавии иштирокчиён ва нокомии скрининг намунаҳои таҳлилӣ ба таври назаррас хурд шуданд. Дар муқоисаи пеш ва баъди мудохилаи семоҳаи AFO ҳамагӣ 19 нафар — 14 нафар аз гурӯҳи аввал-назорат ва 5 нафар аз гурӯҳи аввал-мудохила; дар муқоисаи давраи бо мудохила ва бе мудохила бошад ҳамагӣ 22 нафар — мутаносибан 17 ва 5 нафар — таҳлил карда шуданд. Ҳамаи иштирокчиёни ин намунаҳои таҳлилӣ мард буданд.
Иштирокчиён ҳангоми боздидҳои лабораторӣ ҳам бо AFO-и дуҷониба ва ҳам бе AFO роҳ рафтанд. Бо истифода аз ҳашт платформаи қувва қувваҳои вокуниши замин дар самтҳои пешу-ақиб, миёна-тарафӣ ва амудӣ чен карда шуданд. Муҳаққиқон махсусан тормозкунӣ, propulsion, яъне тела додан ба пеш, қувваҳои миёна-тарафӣ ва ду қуллаи каҷи қувваи амудиро арзёбӣ карданд.
Дар таҳлиле, ки натиҷаҳои пеш ва баъди мудохилаи семоҳаро якҷо баррасӣ мекард, қувваи қуллавии propulsion ҳангоми роҳгардӣ бо AFO нисбат ба роҳгардӣ бе AFO пасттар буд: мутаносибан 1,23 ва 1,37 N/kg (\(p<0,01\)). Ин натиҷа дар назари аввал метавонад манфӣ намояд; аммо муҳаққиқон муҳокима мекунанд, ки AFO метавонад қисми саҳми механикиеро, ки мушакҳои флексори плантарӣ бояд тавлид кунанд, бар дӯш гирад ва сохтори карбон-композитӣ метавонад энергияро захира карда, бозпас диҳад.
Дар ҳамин модел ҳангоми роҳгардӣ бо AFO қувваи қуллавии медиалӣ 0,65 N/kg ва дар шароити бе AFO 0,61 N/kg буд (\(p=0,02\)). Қувваи латералӣ бошад аз −0,31 N/kg ба −0,26 N/kg аз рӯи бузургӣ кам шуд (\(p=0,03\)). Муҳаққиқон ин тағйироти миёна-тарафиро ҳамчун натиҷае тафсир мекунанд, ки бо дастгирии устувории тағоям-пой мутобиқ аст.
Қувваи аввалини максималии вокуниши замин дар самти амудӣ \(F_{z1}\) бо AFO 10,38 N/kg ва бе AFO 10,16 N/kg буд (\(p<0,01\)). Дар ин модели pre–post барои қуллаи дуюми амудӣ \(F_{z2}\) таъсири назарраси шароит муайян нашуд. Дар модели давраи мудохила–бе мудохила бошад ҳам \(F_{z1}\) ва ҳам \(F_{z2}\) дар шароити AFO баландтар гузориш шуданд.
Аз нигоҳи таъсири дарозмуддат яке аз натиҷаҳои муҳимтарин таъсири мутақобилаи вақт–шароит дар қувваи propulsion мебошад. Дар гурӯҳи аввал-мудохила дар оғози таҳқиқот қувваи қуллавии propulsion бо AFO 1,17 N/kg ва бе AFO 1,42 N/kg буд (\(p=0,01\)). Пас аз мудохилаи семоҳаи AFO фарқи байни ду шароити роҳгардӣ дигар аҳамияти оморӣ надошт (\(p=1,00\)). Муҳаққиқон инро ҳамчун мутобиқшавии иштирокчиён ба роҳгардӣ бо AFO ва беҳтар шудани иҷрои propulsion бо AFO тафсир мекунанд.
Аз ин рӯ, таҳқиқот ба хулосаи «баробари пӯшидани AFO ҳамаи қувваҳои вокуниши замин зиёд мешаванд» намеояд. Баръакс, таъсирҳои шадид ва семоҳа фарқ мекунанд. Истифодаи шадид баъзе қувваҳои пешу-ақибро кам карда, профили қувваҳои миёна-тарафӣ ва амудиро тағйир медиҳад; пас аз истифодаи дарозмуддат нишонаҳои мутобиқшавӣ дар рафтори propulsion пайдо мешаванд.
Дар таҳқиқот гурӯҳи назоратии солим вуҷуд надорад. Тафсири муҳаққиқон, ки баъзе арзишҳои GRF «ба арзишҳои қаблан дар шахсони солим гузоришшуда наздик мешаванд», муқоисаи мустақим бо иштирокчиёни солим, ки ҳамзамон дар ҳамин озмоиш чен шудаанд, нест.
Арзёбӣ аз нигоҳи Туркия: Таҳқиқот дар ИМА дар намунаи хурди PAD, ки асосан аз ветерани мард иборат буд, гузаронида шудааст. Ҳангоми баррасии истифодаи AFO дар шахсони гирифтори бемории артерияҳои периферӣ дар Туркия ин натиҷаҳоро наметавон мустақиман ҳамчун таъйини клиникӣ ё тавсияи табобатӣ татбиқ кард. Сохтори рагҳои беморӣ, дараҷаи клаудикатсия, қувваи тағоям-пой, тамомияти пӯст, ҳолати диабет, сахтии AFO-и истифодашаванда ва қобилияти роҳгардии бемор бояд ба таври инфиродӣ арзёбӣ шаванд. Таҳқиқот нишон намедиҳад, ки AFO басташавии артериявиро табобат мекунад; он танҳо таъсирро ба биомеханикаи роҳгардӣ ва қувваҳои вокуниши замин меомӯзад.
Чаро роҳгардӣ ҳангоми бемории артерияҳои периферӣ тағйир меёбад?
Дар бемории артерияҳои периферӣ тангшавиҳои атеросклеротикии артерияҳои андоми поёнӣ метавонанд, махсусан ҳангоми машқ, мувозинати байни талаботи мушакҳо ба оксиген ва ҷараёни хунро вайрон кунанд. Иштирокчиёни баррасишуда таърихи клаудикатсия доштанд, ки фаъолияти ҷисмониро маҳдуд мекард.
Манбаъ қайд мекунад, ки шахсони гирифтори PAD ҳангоми роҳгардӣ метавонанд моменти флексори плантарии тағоям ва қувваи он, қувваҳои зону ва коси рон пасттар ва дарозии қадам кӯтоҳтар дошта бошанд. Андешаи асосии механикии истифодаи AFO аз ҷониби муҳаққиқон низ дастгирии механикии берунаи ҳамин норасоии қувва, махсусан дар мушакҳои соқ, мебошад.
AFO чист ва дар ин таҳқиқот кадом навъ истифода шуд?
Ортези тағоям-пой дастгоҳи ёрирасони берунаест, ки ҳаракати қисми поёнии по ва тағоямро механикӣ роҳнамоӣ мекунад. Ду маҳсулоти истифодашуда дар ин таҳқиқот:
- Trulife Matrix AFO,
- Ottobock WalkOn Reaction AFO
зикр шудаанд.
Ҳар ду модел сохтори карбон-композитӣ ва бе буғум доранд ва барои назорати ҳаракати тағоям ва кӯмак ҳангоми push-off пешбинӣ шудаанд. Интихоби кадом AFO аз рӯи тавсияи мутахассиси ортез, ки бо гурӯҳ ҳамкорӣ мекард, муайян шудааст.
Дар Расми 2-и саҳифаи 5-и манбаъ ҳолати пӯшидани AFO-ҳои дуҷониба ба ҳар ду пои иштирокчиён, роҳи 10-метраи лабораторӣ ва намунаи роҳгардӣ бо AFO нишон дода шудааст.
Истифодаи шадиди AFO ва мудохилаи семоҳа як чиз нестанд
Барои дуруст фаҳмидани таҳқиқот бояд ду мафҳум аз ҳам ҷудо карда шаванд:
Таъсири шароит: роҳгардии иштирокчӣ дар озмоиши лабораторӣ дар ҳамон лаҳза бо AFO ё бе AFO мебошад.
Таъсири мудохила: истифодаи AFO аз ҷониби иштирокчӣ дар тӯли се моҳ ва арзёбии дубора дар анҷоми ин давра мебошад.
Ин фарқият махсусан барои қувваи propulsion муҳим аст. Шароити шадиди AFO қувваи қуллавии propulsion-ро кам мекунад, дар ҳоле ки пас аз мудохилаи семоҳаи AFO дар гурӯҳи аввал-мудохила фарқи ибтидоӣ байни роҳгардӣ бо AFO ва бе AFO аз байн рафтааст.
Verianla Live: Тарҳи озмоиши тасодуфии кроссоверӣ
Сохтори гузаришии таҳқиқот, ки аз ду гурӯҳ ва се боздиди лабораторӣ иборат аст, дар ҷадвали намоёни зерини маълумот ҷамъбаст шудааст.
| Марҳила | Гурӯҳи аввал-назорат | Гурӯҳи аввал-мудохила | Арзёбии лабораторӣ |
|---|---|---|---|
| 1. Тасодуфисозӣ | 25 нафар | 25 нафар | 50 иштирокчии мувофиқ ба ду гурӯҳ тасодуфӣ тақсим карда шуданд. |
| 2. Боздиди ибтидоӣ | 22 нафар | 11 нафар | Иштирокчиён ҳам бо AFO ва ҳам бе AFO роҳ рафтанд. |
| 3. Се моҳи аввал | Нигоҳубини стандартӣ / бе мудохилаи AFO | Мудохилаи семоҳаи AFO | Дар мудохилаи AFO истифодаи мунтазами дастгоҳ ва дар аксари рӯзҳо ҳадди ақал 30 дақиқа роҳгардӣ тавсия дода шуд. |
| 4. Боздиди моҳи сеюм | 17 нафар | 5 нафар | Ҳар ду шароит дубора чен карда шуданд: бо AFO ва бе AFO. |
| 5. Се моҳи дуюм / гузариш | Мудохилаи семоҳаи AFO | Нигоҳубини стандартӣ / бе мудохилаи AFO | Гурӯҳҳо ба давраи табобати муқобил гузаштанд. |
| 6. Боздиди моҳи шашум | 14 нафар | 5 нафар | Арзёбии ниҳоии лабораторӣ анҷом дода шуд. |
Verianla Live: Намоиш аз ҷадвали намоёни илмии боло дар браузер сохта мешавад. Ҷадвал ҳамчун source-of-truth-и илмӣ нигоҳ дошта мешавад.
Иштирокчиён чӣ гуна интихоб шуданд?
Иштирокчиён аз клиникаи клаудикатсияи Nebraska and Western Iowa Veterans Affairs Medical Center ҷалб шуданд. Барои дохил шудан ба таҳқиқот меъёрҳое чун қобилияти додани розигии хаттии огоҳона, таърихи клаудикатсия ва индекси тағоям-бозуи камтар аз 0,9 истифода шуданд.
Шахсони дорои дарди оромиш ё талафи бофта вобаста ба PAD, ишемияи шадиди андоми поёнӣ ё маҳдудияти қобилияти роҳгардӣ аз сабаби мушкилоти мушаку-скелетӣ, неврологӣ, дил ё шуш, ки ба клаудикатсия алоқаманд набуданд, аз таҳқиқот хориҷ карда шуданд.
Чаро талафи намуна муҳим аст?
Дар диаграммаи ҷараёни таҳқиқот дида мешавад, ки 50 шахси мувофиқ ба ду гурӯҳи 25-нафара тасодуфӣ тақсим шуданд. Аммо ба арзёбии ибтидоӣ 22 нафар аз гурӯҳи аввал-назорат ва 11 нафар аз гурӯҳи аввал-мудохила расиданд. Дар моҳи сеюм ин рақамҳо 17 ва 5 ва дар моҳи шашум 14 ва 5 буданд.
Дар натиҷа, ду модели асосии оморӣ шумораи якхелаи иштирокчиёнро истифода намекунанд:
| Таҳлил | Аввал-назорат | Аввал-мудохила | Ҷамъ |
|---|---|---|---|
| Мудохилаи pre–post AFO | 14 | 5 | 19 |
| Мудохила нисбат ба бе мудохила | 17 | 5 | 22 |
Таҳлили гурӯҳи аввал-мудохила бо танҳо панҷ нафар номуайянии натиҷаҳо ва мушкили умумисозиро зиёд мекунад. Муҳаққиқон низ ин талафи номутаносиби иштирокчиёнро ҳамчун маҳдудияти ошкор қайд мекунанд.
Профили иштирокчиён чӣ гуна буд?
Дар таҳлили pre–post синни медиании гурӯҳи аввал-назорат 71,5 сол ва гурӯҳи аввал-мудохила 70,0 сол буд; дар таҳлили мудохила–бе мудохила бошад мутаносибан 72,0 ва 70,0 сол.
Ҳамаи иштирокчиёни намунаҳои таҳлилӣ мард буданд. Муҳаққиқон қайд мекунанд, ки ин асосан аз ҷалби иштирокчиён тавассути маркази маҳаллии Veterans Affairs бармеояд ва умумисозии натиҷаҳоро ба занон ё гурӯҳҳои ғайриветеран маҳдуд мекунад.
Дар мудохилаи семоҳаи AFO чӣ кор карда шуд?
Дар давраи мудохила аз иштирокчиён талаб карда шуд, ки AFO-ҳоро ғайр аз вақти хоб ва душ то ҳадди имкон пайваста истифода баранд. Илова бар ин, мувофиқи роҳнамоии маъмулии клиникӣ, ба онҳо тавсия дода шуд, ки дар аксари рӯзҳои ҳафта дар як рӯз ҳадди ақал 30 дақиқа роҳ раванд.
Аз ин рӯ, мудохилаи семоҳа аз танҳо пӯшидани AFO дар лаборатория ва чанд қадам роҳ рафтан фарқ мекунад; он истифодаи ҳаррӯза ва рафтори роҳгардиро дар бар мегирад.
Қувваҳои вокуниши замин чӣ гуна чен шуданд?
Маълумот дар лабораторияи роҳгардии University of Nebraska at Omaha дар боздидҳои ибтидоӣ, моҳи сеюм ва моҳи шашум ҷамъоварӣ шуд.
Иштирокчиён дар роҳи 10-метра бо суръати интихобкардаи худ роҳ рафтанд. Ҳашт платформаи пиезоэлектрикии қувва, ки дар роҳ ҷойгир буданд, қувваҳои сеандозаи вокуниши заминро бо суръати намунагирии 1000 Hz сабт карданд.
Ҳар шахс пеш аз оғози дарди клаудикатсия, яъне ҳангоми роҳгардии бедард, санҷида шуд. Байни озмоишҳо танаффуси ҳатмии якдақиқаӣ дода шуд. Озмоишҳо то ба даст омадани панҷ тамоси муваффақи пошна ва ҳодисаи toe-off дар ҳар шароит идома ёфтанд.
Кадом по таҳлил шуд?
Аз рӯи шиддати нишонаҳои клаудикатсия андоми бештар зарардида интихоб шуд. Қувваҳои вокуниши замин нисбат ба массаи бадан нормализатсия шуда, бо N/kg ё барои импулс бо N·s/kg гузориш шуданд.
Қувваи пешу-ақиб чиро нишон медиҳад?
Дар самти пешу-ақиб қуллаи манфии пас аз тамоси пошна ҳамчун қувваи тормозкунӣ, ва қуллаи мусбати пеш аз toe-off ҳамчун қувваи propulsion/тела додан ба пеш муайян карда шуд.
Импулси тормозкунӣ интеграли қувва аз тамоси пой то миёнаи фазаи такя ва импулси propulsion интеграли қувва аз миёнаи такя то toe-off аз рӯи вақт мебошад.
Қувваҳои миёна-тарафӣ ва амудӣ чӣ гуна муайян шуданд?
Дар самти миёна-тарафӣ қуллаи минималӣ ҳамчун GRF-и латералӣ ва қуллаи максималӣ ҳамчун GRF-и медиалӣ муайян шуд.
Дар каҷи қувваи амудӣ се нуқта баррасӣ шуд:
- \(F_{z1}\): максимуми аввал,
- \(F_{zmin}\): минимуми маҳаллӣ байни ду қулла,
- \(F_{z2}\): максимуми дуюм.
Маълумот чӣ гуна коркард шуд?
Маълумоти хоми платформаҳои қувва бо Cortex 8.1.4.2039, Visual3D v2024.07.2 ва барномаи махсуси MATLAB R2017b коркард шуд. Ба маълумоти GRF филтри Butterworth-и дараҷаи дуюм бо басомади буриши 12 Hz татбиқ гардид.
Усули оморӣ чӣ буд?
Фарқиятҳои демографии ибтидоӣ бо санҷиши Wilcoxon Rank Sum бар асоси медиана ва фосилаи байни квартилҳо арзёбӣ шуданд.
Барои қувваҳои вокуниши замин ду модели ҷудогонаи хаттии омехтаи сеомила сохта шуд:
- Муқоисаи пеш ва баъди мудохилаи семоҳаи AFO.
- Муқоисаи мудохилаи семоҳаи AFO бо давраи бе мудохила.
Омилҳои шароит, гурӯҳ ва вақт ва таъсирҳои мутақобилаи онҳо арзёбӣ шуданд. Таъсирҳои мутақобилаи ғайриаҳамиятнок бо интихоби қафогард аз модел хориҷ шуданд; таъсирҳои асосӣ дар модел нигоҳ дошта шуданд. Дар муқоисаҳои ҷуфтии таъсирҳои мутақобилаи аҳамиятнок ислоҳи Bonferroni татбиқ шуд. Таҳлили оморӣ бо SAS 9.4 анҷом дода шуд.
Дар таҳлили pre–post ба қувваи propulsion чӣ шуд?
Дар модели pre–post худи мудохилаи AFO ё омили гурӯҳ ба қувваи қуллавии propulsion таъсири асосии аҳамиятнок нишон надод. Баръакс, шароити роҳгардӣ аҳамиятнок буд:
| Шароит | GRF-и қуллавии propulsion (N/kg) |
|---|---|
| Бо AFO | 1,23 ± 0,05 SE |
| Бе AFO | 1,37 ± 0,05 SE |
Фарқ аҳамиятнок буд (\(p<0,01\)). Яъне ҳангоми дар ҳамон лаҳза пӯшидани дастгоҳ қувваи фаъоли propulsion-и ченшуда камтар буд.
Ин натиҷаро танҳо ҳамчун «роҳгардӣ бо AFO бадтар шуд» тафсир кардан мумкин нест. Тибқи муҳокимаи таҳқиқот, дастгоҳ метавонад ҳаракати табиии тағоямро маҳдуд ва баромади флексори плантариро, ки мушакҳои соқ бояд тавлид кунанд, кам кунад; ҳамзамон сохтори карбон-композитӣ метавонад ҳангоми тамоси пошна энергия захира карда, онро дар push-off баргардонад.
Қувваи тормозкунӣ чиро нишон дод?
Дар модели pre–post барои қувваи қуллавии тормозкунӣ мудохила (\(p=0,3\)), шароит (\(p=0,4\)) ё гурӯҳ (\(p=0,6\)) аҳамиятнок набуд. Дар импулси тормозкунӣ низ таъсирҳои асосии аҳамиятнок пайдо нашуданд.
Баръакс, дар модели мудохила–бе мудохила байни вақт ва шароит барои қувваи қуллавии тормозкунӣ таъсири мутақобилаи аҳамиятнок ёфт шуд (\(p<0,01\)). Дар шароити ибтидоии AFO бузургии қувваи тормозкунӣ камтар буд; дар боздиди семоҳа фарқи байни шароитҳо дигар ба ҳамин шакл дида нашуд.
Муҳаққиқон инро чунин тафсир мекунанд, ки бо гузашти вақт мутобиқшавӣ ба роҳгардӣ бо AFO метавонад инкишоф ёфта бошад.
Таъсири шадиди AFO ба қувваҳои миёна-тарафӣ
Дар модели pre–post ҳангоми роҳгардӣ бо AFO, GRF-и медиалӣ:
0,65 N/kg
ва бе AFO:
0,61 N/kg
буд (\(p=0,02\)).
Қувваи латералӣ бо AFO −0,26 N/kg ва бе AFO −0,31 N/kg буд (\(p=0,03\)). Азбаски аломати манфӣ самти латералиро ифода мекунад, натиҷа маънои онро дорад, ки бузургии қувваи латералӣ бо AFO кам шудааст.
Муҳаққиқон муҳокима мекунанд, ки зиёд шудани GRF-и медиалӣ ва кам шудани бузургии GRF-и латералӣ метавонад бо дастгирии AFO ба устувории тағоям-пой алоқаманд бошад. Набояд фаромӯш кард, ки ин санҷиши мустақими клиникии тавозун нест.
Дар профили қувваи амудӣ чӣ тағйир ёфт?
Дар таҳлили pre–post максимуми якуми амудӣ \(F_{z1}\) бо AFO:
10,38 N/kg
ва бе AFO:
10,16 N/kg
гузориш шуд (\(p<0,01\)).
\(F_{zmin}\) ва \(F_{z2}\) дар ин модел таъсири аҳамиятноки шароит нишон надоданд.
Дар модели мудохила–бе мудохила бошад, роҳгардӣ бо AFO барои \(F_{z1}\) натиҷаи ба таври аҳамиятнок баландтар дод. Манбаъ ҳамчунин гузориш мекунад, ки \(F_{z2}\) низ бо AFO ба таври аҳамиятнок баландтар буд.
Оё истифодаи семоҳа рафтори propulsion-ро тағйир дод?
Ин нуқта яке аз муҳимтарин ва ҳамзамон яке аз осонтарин натиҷаҳои таҳқиқот барои тафсири нодуруст мебошад.
Дар гурӯҳи аввал-мудохила дар оғози таҳқиқот:
| Шароити ибтидоӣ | GRF-и қуллавии propulsion (N/kg) |
|---|---|
| Бо AFO | 1,17 ± 0,10 SE |
| Бе AFO | 1,42 ± 0,10 SE |
Фарқ аҳамиятнок буд (\(p=0,01\)).
Пас аз мудохилаи семоҳаи AFO дар ҳамин гурӯҳ фарқи қувваи қуллавии propulsion байни роҳгардӣ бо AFO ва бе AFO дигар аҳамиятнок набуд (\(p=1,00\)).
Муҳаққиқон ин тағйиротро ҳамчун натиҷае тафсир мекунанд, ки метавонад беҳтар шудани қобилияти propulsion ҳангоми роҳгардӣ бо AFO пас аз истифодаи семоҳаро нишон диҳад. Аммо дар манбаъ ин натиҷа ҳамчун «propulsion нисбат ба роҳгардӣ бе AFO ҳатман баландтар шуд» гузориш нашудааст.
Оё бо шахсони солим муқоисаи мустақим анҷом дода шуд?
Не. Дар ин озмоиши клиникӣ гурӯҳи назоратии солими мутобиқшуда аз рӯи синну сол вуҷуд надорад.
Тафсири «наздик шудан ба арзишҳои қаблан дар шахсони солим гузоришшуда» ба муқоисаи контекстӣ бо таҳқиқоти қаблан нашршудаи GRF асос меёбад. Аз ин рӯ, онро набояд ҳамчун муқоисаи ҳамзамони PAD–назорати солим дар як лаборатория пешниҳод кард.
Оё ягон зарар гузориш шуд?
Дар манбаъ зикр шудааст, ки дар давоми озмоиши клиникӣ иштирокчиён ягон зарари номатлуб ё осебро гузориш надодаанд.
Бо вуҷуди ин, бинобар хурд будани намуна, танзими инфиродии дастгоҳҳо ва маҳдуд будани давомнокии таҳқиқот, ин натиҷа кафолати умумии бехатарӣ барои тамоми аҳолии PAD нест.
Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад
- Дар ин намунаи шахсони гирифтори PAD роҳгардӣ бо AFO-и дуҷониба профили қувваҳои вокуниши заминро ба таври шадид тағйир додааст.
- Дар модели pre–post қувваи қуллавии propulsion дар шароити AFO нисбат ба шароити бе AFO пасттар аст.
- Бо AFO GRF-и медиалӣ зиёд ва бузургии GRF-и латералӣ кам шудааст.
- Бо AFO қуллаи якуми амудии GRF \(F_{z1}\) зиёд шудааст.
- Дар модели мудохила–бе мудохила \(F_{z1}\) ва \(F_{z2}\) дар шароити AFO баландтар гузориш шудаанд.
- Дар гурӯҳи аввал-мудохила фарқи ибтидоии propulsion байни AFO ва бе AFO пас аз мудохилаи семоҳаи AFO аз байн рафтааст.
- Дар давоми таҳқиқот ягон зарари номатлуб ё осеб гузориш нашудааст.
Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад ё ҳанӯз исбот накардааст
- Нишон дода нашудааст, ки AFOҳо басташавии атеросклеротикии артерияҳои перифериро табобат мекунанд.
- Нишон дода нашудааст, ки бо пӯшидани AFO ҳамаи нишондиҳандаҳои GRF фавран беҳтар мешаванд.
- Дар истифодаи шадиди AFO зиёд шудани қувваи қуллавии propulsion нишон дода нашудааст; дар модели pre–post баръакси ин ёфт шудааст.
- Бо гурӯҳи назоратии солим муқоисаи мустақими тасодуфӣ гузаронида нашудааст.
- Умумисозии натиҷаҳо ба занон ё аҳолии васеътари PAD-и ғайриветеран нишон дода нашудааст.
- Бартарии модели Trulife Matrix нисбат ба Ottobock WalkOn Reaction ё баръакс санҷида нашудааст.
- Таъсири сахтии AFO ба натиҷаҳои дарозмуддати GRF мустақиман санҷида нашудааст.
- Азбаски суръати роҳгардӣ ҳамчун ковариати оморӣ назорат нашудааст, саҳми эҳтимолии суръат ба GRF ҷудо карда нашудааст.
Усул ва натиҷаҳои таҳқиқот
Хулосаи тарҳи таҳқиқот
| Хусусият | Усули истифодашуда дар таҳқиқот |
|---|---|
| Навъи таҳқиқот | Зертаҳлили GRF-и озмоиши клиникии тасодуфии кроссоверӣ |
| Шумораи ибтидоӣ тасодуфисозишуда | 50 нафар; 25 аввал-назорат, 25 аввал-мудохила |
| Намунаи таҳлили pre–post | 19 нафар |
| Намунаи таҳлили мудохила нисбат ба бе мудохила | 22 нафар |
| Давомнокии мудохила | 3 моҳ |
| Давомнокии умумии пайгирӣ | 6 моҳ |
| AFO | Trulife Matrix ё Ottobock WalkOn Reaction-и дуҷониба |
| Суръати роҳгардӣ | Суръати интихобкардаи худи шахс |
| Платформаи қувва | 8 платформаи пиезоэлектрикӣ |
| Намунагирӣ | 1000 Hz |
| Филтркунӣ | Butterworth-и дараҷаи 2, 12 Hz |
| Тамоси муваффақ | Дар ҳар озмоиш 5 ҳодисаи муваффақи heel-strike/toe-off |
| Омор | Ду модели ҷудогонаи хаттии омехтаи сеомила |
| Ислоҳи post-hoc | Bonferroni |
Натиҷаҳои асосии шароит дар модели pre–post
| Нишондиҳандаи GRF | AFO | Бе AFO | p | Натиҷа |
|---|---|---|---|---|
| GRF-и қуллавии propulsion | 1,23 N/kg | 1,37 N/kg | <0,01 | Бо AFO пасттар |
| GRF-и қуллавии медиалӣ | 0,65 N/kg | 0,61 N/kg | 0,02 | Бо AFO баландтар |
| GRF-и қуллавии латералӣ | −0,26 N/kg | −0,31 N/kg | 0,03 | Бузургии латералӣ бо AFO пасттар |
| Қуллаи якуми амудӣ Fz1 | 10,38 N/kg | 10,16 N/kg | <0,01 | Бо AFO баландтар |
Дар модели pre–post барои қувваи қуллавии тормозкунӣ, импулси тормозкунӣ, импулси propulsion, \(F_{zmin}\) ва \(F_{z2}\) таъсири асосии аҳамиятноки шароит гузориш нашудааст.
Натиҷаҳои асосии модели мудохила–бе мудохила
| Нишондиҳанда | Натиҷаи оморӣ | Тафсир |
|---|---|---|
| GRF-и қуллавии тормозкунӣ | Таъсири мутақобилаи вақт × шароит, p < 0,01 | Фарқи ибтидоии AFO–бе AFO бо гузашти вақт тағйир ёфт. |
| Импулси тормозкунӣ | Таъсири мутақобилаи вақт × шароит, p < 0,01 | Фарқи ибтидоӣ дар боздиди семоҳа нигоҳ дошта нашуд. |
| GRF-и қуллавии propulsion | Таъсири мутақобилаи гурӯҳ × вақт × шароит, p < 0,01 | Дар гурӯҳи мудохила фарқи ибтидоии AFO пас аз се моҳ аз байн рафт. |
| GRF-и медиалӣ | Шароит p = 0,07 | Аҳамиятнок нест |
| GRF-и латералӣ | Шароит p = 0,2 | Аҳамиятнок нест |
| Fz1 | Шароит p < 0,01 | Бо AFO баландтар |
| Fzmin | Шароит p = 0,09 | Аҳамиятнок нест |
| Fz2 | Шароит p < 0,01 | Бо AFO баландтар |
Ёддошти гузоришдиҳӣ оид ба арзиши Fz2 дар манбаъ
Дар бахши натиҷаҳои мудохила–бе мудохила манбаъ барои \(F_{z2}\) шароити AFO-ро 9,97 ± 0,10 ва шароити бе AFO-ро 9,78 ± 0,10 N/kg гузориш мекунад. Ҷолиб аст, ки ҳамин арзишҳои ададӣ каме пеш барои \(F_{z1}\) низ дода шудаанд. Азбаски дар манбаъ ягон ислоҳ ё шарҳе дар бораи хато будани ин арзишҳо вуҷуд надорад, рақамҳо бетағйир нигоҳ дошта шудаанд.
Маҳдудияти муҳим аз нигоҳи андозаи намуна
Ин мақола зертаҳлили озмоиши асосии клиникӣ мебошад. Манбаъ ошкоро мегӯяд, ки андозаи намуна на аз рӯи натиҷаҳои GRF-и дар ин таҳқиқот санҷидашуда, балки аз рӯи масофаи ибтидоии роҳгардии клаудикатсионӣ муайян шудааст.
Аз ин рӯ, махсусан дар зергуруҳи хурди аввал-мудохила баъзе натиҷаҳои ғайриаҳамиятнокро ҳамчун «таъсир комилан вуҷуд надорад» тафсир кардан мувофиқ нест.
Навъҳои AFO
| Гурӯҳи таҳлил | Trulife Matrix | Ottobock WalkOn Reaction |
|---|---|---|
| Pre–post аввал-назорат, n=14 | 10 | 4 |
| Pre–post аввал-мудохила, n=5 | 3 | 2 |
| Мудохила нисбат ба бе он, аввал-назорат, n=17 | 12 | 5 |
| Мудохила нисбат ба бе он, аввал-мудохила, n=5 | 3 | 2 |
Муҳаққиқон ҳамчун маҳдудият эътироф мекунанд, ки хусусиятҳои механикӣ ва сахтии ду AFO метавонанд фарқ кунанд ва ин махсусан метавонад ба GRF-и миёна-тарафӣ ва қувваи propulsion таъсир расонад.
Таъсири суръати худинтихобшудаи роҳгардӣ
Иштирокчиён дар роҳи лабораторӣ бо суръати интихобкардаи худ роҳ рафтанд. Суръати роҳгардӣ дар таҳлили оморӣ ҳамчун ковариат истифода нашуд.
Манбаъ инро ҳамчун маҳдудияти ошкор зикр мекунад ва мегӯяд, ки таҳқиқоти минбаъда ҳангоми муқоисаи навъҳои AFO бояд суръати роҳгардиро назорат кунанд.
Маънои клиникии натиҷаҳо чӣ гуна бояд маҳдуд карда шавад?
Ин таҳқиқот AFO-ро ҳамчун табобате, ки бемории рагии PAD-ро бартараф мекунад, арзёбӣ намекунад. Натиҷаҳои ченшуда ба кинетикаи роҳгардӣ ва қувваҳои вокуниши замин дахл доранд.
Аз ин рӯ, маълумот нишон медиҳад, ки AFOҳо метавонанд дар баъзе беморони PAD дастгирии механикии роҳгардиро таъмин кунанд; аммо ин зарурати арзёбии инфиродии клиникиро оид ба интихоби дастгоҳ, давомнокии истифода ва мувофиқати бемор бартараф намекунад.
Ёддошт оид ба манбаъ ва усул
Номи пурраи аслии таҳқиқот: Ankle Foot Orthosis Intervention Improves the Ground Reaction Forces During Walking in Patients with Peripheral Artery Disease (Randomized Clinical Trial)
Муаллифон ва тартиби аслӣ: Zahra Salamifar; Farahnaz Fallahtafti; Kaeli Samson; Iraklis I. Pipinos; Jason M. Johanning; Sara A. Myers.
Муаллифи масъул: Sara A. Myers.
Ҳаммуаллифи якум / саҳми баробар: Дар манбаъ изҳорот дар бораи ҳаммуаллифии якум ё саҳми баробар вуҷуд надорад.
Муассисаи 1: Department of Biomechanics, University of Nebraska at Omaha, Omaha, Nebraska, USA.
Муассисаи 2: Department of Biostatistics, University of Nebraska Medical Center, Omaha, Nebraska, USA.
Муассисаи 3: Department of Surgery, University of Nebraska Medical Center, Omaha, Nebraska, USA.
Муассисаи 4: Department of Surgery and VA Research Service, VA Nebraska-Western Iowa Health Care System, Omaha, Nebraska, USA.
Навъи манбаъ: Мақолаи таҳқиқотии тақризшуда; зертаҳлили кроссоверии GRF-и озмоиши клиникии тасодуфӣ.
Маҷалла: Actuators.
Ношир: MDPI, Basel, Switzerland.
Ҷилд / шумора / рақами мақола: Ҷилд 15, Шумора 4, Мақола 187.
DOI: 10.3390/act15040187
Ирсол: 2 Феврал 2026.
Бознигарӣ: 15 Март 2026.
Қабул: 20 Март 2026.
Нашр: 27 Март 2026.
Муҳаррирони академӣ: Mahdy Eslamy ва Mo Rastgaar.
Пайванди расмии нашр: https://www.mdpi.com/2076-0825/15/4/187
Пайванди DOI: https://doi.org/10.3390/act15040187
Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY).
Маблағгузорӣ: National Institutes of Health Grant R01 HD090333 ва United States Department of Veterans Affairs, Rehabilitation Research and Development Service Merit Review I01RX003266.
Кумитаи ахлоқ: Таҳқиқот мувофиқи принсипҳои Эъломияи Хелсинки гузаронида шуда, аз ҷониби кумитаҳои дахлдори ахлоқ бо рақамҳои Protocol #0485-16 ва #1576199 тасдиқ шудааст.
Розигии огоҳона: Аз ҳамаи иштирокчиён розигии хаттии огоҳона гирифта шудааст.
Дастрасии маълумот: Маълумот бо сабаби маҳдудиятҳои махфият ва ахлоқӣ ҳамчун маҷмӯи кушода пешниҳод нашудааст; зикр шудааст, ки бо дархости асоснок онро аз муаллифи масъул дархост кардан мумкин аст.
Бархӯрди манфиатҳо: Ошкор шудааст, ки баъзе ортезҳои тағоям-пойи истифодашуда дар таҳқиқот аз ҷониби Ottobock туҳфа шудаанд. Муаллифон ғайр аз ин бархӯрди манфиатҳоро гузориш накардаанд.
Ҳодисаи номатлуб: Дар давоми таҳқиқот иштирокчиён ягон зарари номатлуб ё осебро гузориш надодаанд.
Усули асосӣ: Тарҳи тасодуфии кроссоверии аввал-назорат / аввал-мудохила; AFO-и дуҷонибаи карбон-композитӣ; арзёбиҳои ибтидоӣ, 3 моҳ ва 6 моҳ; шароити лабораторӣ бо AFO ва бе AFO; 8 платформаи пиезоэлектрикии қувва; сабти сеандозаи GRF бо 1000 Hz; филтри Butterworth-и дараҷаи дуюм бо 12 Hz; нормализатсия нисбат ба массаи бадан; ду модели ҷудогонаи хаттии омехтаи сеомила; муқоисаҳои ҷуфтӣ бо ислоҳи Bonferroni.
Маҳдудияти асосии намуна: Бо вуҷуди тасодуфӣ тақсим шудани 50 нафар, бинобар талафи иштирокчиён дар модели pre–post 19 нафар ва дар модели мудохила–бе мудохила 22 нафар таҳлил шуданд. Дар гурӯҳи аввал-мудохила дар ҳар ду модел ҳамагӣ панҷ нафар вуҷуд доранд.
Маҳдудияти ҷинсӣ: Ҳамаи иштирокчиёни намунаҳои таҳлилӣ марданд. Муҳаққиқон қайд мекунанд, ки ин ҳолат умумисозии натиҷаҳоро ба занон ва аҳолии ғайриветеран маҳдуд мекунад.
Маҳдудияти таҳлили қувва: Андозаи намуна на аз рӯи натиҷаҳои GRF-и ин мақола, балки аз рӯи масофаи ибтидоии роҳгардии клаудикатсионии озмоиши асосии клиникӣ муайян шудааст.
Гетерогении AFO: Ду AFO-и гуногун — Trulife Matrix ва Ottobock WalkOn Reaction — истифода шуданд ва тақсимоти дастгоҳҳо баробар набуд. Манбаъ эътироф мекунад, ки фарқиятҳои хусусиятҳои механикӣ ва сахтӣ метавонанд ба баъзе натиҷаҳои роҳгардӣ таъсир расонанд.
Маҳдудияти суръати роҳгардӣ: Иштирокчиён бо суръати интихобкардаи худ роҳ рафтанд ва суръати роҳгардӣ ба модели оморӣ ҳамчун ковариат илова нашуд.
Маҳдудияти назорати солим: Дар таҳқиқот гурӯҳи назоратии солими ҳамзамон вуҷуд надорад. Тафсирҳо дар бораи профили GRF-и монанд ба шахсони солим ба маълумоти қаблан нашршуда асос меёбанд.
Ёддошти тафсири дохилии манбаъ: Ибораи умумии «peak brake and propulsion GRF were significantly reduced» дар қисми хулоса, агар бидуни ҷудо кардани ду модели гуногуни омории бахшҳои муфассали натиҷаҳо хонда шавад, метавонад гумроҳкунанда бошад. Дар модели pre–post барои GRF-и қуллавии тормозкунӣ таъсири асосии аҳамиятноки шароит вуҷуд надорад; фарқи тормозкунӣ дар заминаи таъсири мутақобилаи вақт × шароит дар модели мудохила–бе мудохила пайдо мешавад. Ба ҳамин монанд, истифодаи шадиди AFO GRF-и қуллавии propulsion-ро кам мекунад, дар ҳоле ки аз байн рафтани фарқи байни шароитҳо дар гурӯҳи мудохила пас аз мудохилаи семоҳа аз ҷониби муҳаққиқон ҳамчун беҳбудӣ/мутобиқшавӣ тафсир шудааст.
Ёддошти гузоришдиҳӣ оид ба Fz2: Дар натиҷаҳои мудохила–бе мудохила манбаъ барои \(F_{z2}\) дар шароити AFO ва бе AFO арзишҳои 9,97 ва 9,78 N/kg медиҳад; ин арзишҳо бо арзишҳои каме пеш барои \(F_{z1}\) овардашуда яксонанд. Азбаски манбаъ иттилое надорад, ки ин хатои навиштест, ки бояд ислоҳ шавад, арзишҳо тағйир дода нашудаанд.
Ҳадди тафсири илмӣ: Ин натиҷаҳо нишон намедиҳанд, ки AFO патологияи рагии бемории артерияҳои перифериро табобат мекунад ё барои ҳар бемори PAD манфиати клиникӣ медиҳад. Таҳқиқот кинетикаи роҳгардӣ ва қувваҳои вокуниши заминро арзёбӣ мекунад.
Доираи муҳтавои илмӣ: Намуна, дастгоҳҳо, тарҳи таҳқиқот, усули лабораторӣ, моделҳои оморӣ, натиҷаҳои ададии GRF, маҳдудиятҳо ва маълумоти бехатарӣ дар ин шарҳи Verianla танҳо ба таҳқиқоти манбаъ асос ёфтаанд. Санҷиши беруна танҳо барои тасдиқи ҳувияти библиографии нашр истифода шудааст.

Шарҳ гузоред
Нишонии почтаи электронии шумо нашр намешавад. Майдонҳои ҳатмӣ бо * нишон дода шудаанд