Тадқиқоти академӣ, забони фаҳмо

Verianla | Тадқиқоти академӣ ва илм ба забони тоҷикӣ

05 октябр 2026, душанбе
VERİANLAНашри мустақили илмӣ
Кушодан ё бастани меню
...
Саҳифаи асосӣ / Илмҳои иҷтимоӣ / Равоншиносӣ / Тағйироти Кӯтоҳлатентӣ дар EOG-и Чашмони Пӯшида Пас аз Қабули Дору дар ADHD
Равоншиносӣ

Тағйироти Кӯтоҳлатентӣ дар EOG-и Чашмони Пӯшида Пас аз Қабули Дору дар ADHD

Электроокулография (electrooculography, EOG) усули физиологии ғайриинвазивист, ки бо истифода аз фарқи потенсиали электрикии байни қарния ва ретина тағйироти электрикии вобаста ба ҳаракатҳои чашмро сабт мекунад.

05/10/2026  Veri Anla 28 боздид
Тағйироти Кӯтоҳлатентӣ дар EOG-и Чашмони Пӯшида Пас аз Қабули Дору дар ADHD

Электроокулография (electrooculography, EOG) усули физиологии ғайриинвазивист, ки бо истифода аз фарқи потенсиали электрикии байни қарния ва ретина тағйироти электрикии вобаста ба ҳаракатҳои чашмро сабт мекунад. Ин таҳқиқот сабтҳои муқаррарии клиникии 20 бемори калонсоли ADHD-ро, ки табобати устувори фармакологӣ мегирифтанд, ба таври ретроспективӣ баррасӣ карда, муайян кардааст, ки оё дар сабти дуюми EOG бо чашмони пӯшида, ки пас аз қабули вояи банақшагирифташудаи доруи субҳгоҳӣ ва тақрибан 30 дақиқа суҳбати клиникӣ анҷом дода шудааст, тағйироти кӯтоҳмуддат дида мешавад ё не. Қувваи миёна ва қуллавии EOG дар сабти дуюм ба таври аҳамиятнок коҳиш ёфт; дар ҳар ду нишондиҳанда дар 18 аз 20 иштирокчӣ коҳиш мушоҳида шуд. Баръакс, дар фишори хун тағйироти системавӣ пайдо нашуд ва тағйироти дилу рагҳо бо тағйироти EOG коррелятсияи аҳамиятнок нишон надоданд.

Қувваи миёнаи EOG дар ченаки пеш аз дору аз 1.845 a.u. то 0.627 a.u. дар ченаки дуюм коҳиш ёфт; тағйироти миёна −1.218 a.u., фосилаи эътимоди %95 аз −2.221 то −0.215 ва андозаи таъсири намунаи ҷуфтшудаи Cohen \(d_z=-0.568\) буд. Қувваи қуллавии EOG аз 2.403 a.u. то 0.739 a.u. коҳиш ёфт; тағйироти миёна −1.664 a.u., фосилаи эътимоди %95 аз −3.158 то −0.170 ва \(d_z=-0.521\) буд. Қиматҳои p барои ду муқоисаи pre–post мутаносибан 0.020 ва 0.031 буданд; санҷиши binom барои он ки самти коҳиш дар 18/20 нафар дида шуд, дар ҳар ду нишондиҳанда p=0.0004 буд.

Ин натиҷаҳо нишон медиҳанд, ки EOG бо чашмони пӯшида метавонад дар равзанаи кӯтоҳи клиникӣ ба тағйироти физиологӣ ҳассос бошад; аммо таҳқиқот исбот намекунад, ки ин тағйирот махсусан аз дору бармеояд. Назорати манфӣ ё шароити алтернативии назоратӣ вуҷуд надошт, байни сабти якум ва дуюм машварати муқаррарии клиникӣ анҷом ёфт ва вояи дақиқи дору, давомнокии табобат ва тағйироти шадиди клиникии нишонаҳо ба таври системавӣ ба модел ворид карда нашуданд. Аз ин рӯ, EOG ҳанӯз biomarker-и тасдиқшуда барои титратсияи доруи ADHD, воситаи пешгӯии ҷавоби инфиродии табобат ё санҷиши танзими воя нест.

EOG бо Чашмони Пӯшида дар Ин Таҳқиқот Чиро Месанҷад?

EOG бо чашмони пӯшида тағйироти потенсиали электрикии қарния–ретинаро, ки чашмҳо дар ҳолати бедории дорои вуруди ками визуалӣ ба вуҷуд меоранд, месанҷад; дар ин таҳқиқот ҳадаф таснифи ҳаракати мушаххаси чашм нест, балки санҷидани он аст, ки хусусиятҳои қувваи миёна ва қуллавӣ, ки аз зичии спектралии қувваи сигнали уфуқии EOG гирифта мешаванд, дар дохили ҳамон ҷаласаи клиникӣ тағйир меёбанд ё не.

EOG ва EEG як ченак нестанд

Дар таҳқиқот сабтҳои EOG бо таҷҳизоти стандартии клиникии EEG гирифта шуданд; аммо сигнали таҳлилшаванда мавҷи мағзии EEG нест. Ҷойгиршавии электродҳо дар пешонӣ ва гирди ду эпикантуси латералӣ барои сабти фарқҳои потенсиали вобаста ба ҳаракатҳои чашм пешбинӣ шудааст. Электроди пешонӣ ҳамчун ҳамчун меъёр истифода шуда, электродҳои латералии рост ва чап барои сохтани компоненти уфуқии EOG истифода шудаанд.

Ин фарқ муҳим аст: натиҷаи таҳқиқот “доруи ADHD фаъолияти мағзии EEG-ро коҳиш дод” нест. Тағйирёбандаи ченшуда қувваи спектралии сигнали уфуқии электроокулографӣ дар шароити чашмони пӯшида мебошад.

Чаро ченкунӣ бо чашмони пӯшида истифода шуд?

Асоси илмии манбаъ ин аст, ки шароити чашмони пӯшида ҳангоми кам кардани вуруди берунии визуалӣ имкон медиҳад динамикаи дохилии окуломоторӣ чен карда шавад. Гипотезаи таҳқиқот ин аст, ки фаъолияти EOG-и дар чунин ҳолати ангезиши паст сабтшуда метавонад ба тағйироти физиологии вобаста ба дору дар миқёси кӯтоҳи вақт ҳассос бошад.

Бо вуҷуди ин, таҳқиқот хулосаи “шароити чашмони пӯшида санҷиши дақиқтари ADHD аст”-ро наозмудааст. Ин муҳити сабт шароити амалии ченкунии физиологист, ки ба гипотезаи таҳқиқот хизмат мекунад.

Ҷараёни клиникии таҳқиқот

  1. Иштирокчӣ бе гирифтани доруи муқаррарии саҳарии ADHD ба қабули клиникӣ омад.
  2. Иштирокчӣ дар ҳолати бедор ва бо чашмони пӯшида панҷ дақиқа сабти EOG дод.
  3. Иштирокчӣ вояи муқаррарии банақшагирифташудаи доруро гирифт.
  4. Машварати муқаррарии клиникӣ, ки тақрибан 30 дақиқа идома кард, анҷом дода шуд.
  5. Сабти дуюми панҷдақиқаинаи EOG бо чашмони пӯшида анҷом дода шуд.
  6. Пас аз ҳар ҷаласаи EOG набз ва фишори хун чен карда шуд.

Бартарии илмии ин ҷараён дар он аст, ки ҳамон шахс ҳамчун меъёри муқоисавии худ истифода мешавад. Аммо ҳамзамон ин масъалаи асосии омили омехтакунандаи таҳқиқотро ба вуҷуд меорад: дар 30 дақиқаи байни қабули дору ва сабти дуюм на танҳо таъсири дору, балки гузашти вақт ва контексти машварат низ тағйир ёфт.

Кӣ ба таҳқиқот дохил карда шуд?

Таҳлил 20 калонсолро аз сабтҳои муқаррарии клиникӣ дар бар мегирад, ки ба меъёрҳо ҷавоб додаанд. Барои дохилшавӣ ташхиси ADHD мувофиқи DSM-5 ё ICD-10, ҳадди ақал шаш банди DIVA барои беэътиноӣ ва/ё гиперактивӣ-импулсивӣ, табобати устувор ва қаноатбахши фармакологӣ ва синни 18–55 сол талаб карда шуд. Бемориҳое, ки ба ҳаракатҳои чашм таъсир мерасонанд, ва дигар ихтилолҳои муҳими равонӣ меъёрҳои хориҷкунӣ буданд.

ТағйирёбандаҚимати гузоришшуда
Шумораи иштирокчиён20
Синни миёна33 сол (SD=9)
Медианаи синн32 сол [IQR 25–37]
Фосилаи синн23–53 сол
Зан14 (%70)
Мард6 (%30)
Миёнаи ибтидоии ASRS56 (SD=6)
Медианаи ибтидоии ASRS55 [53–59]
Тағйироти гузоришшудаи ASRSМиёна −29 (SD=7)

Тағйироти ASRS холи нишонаҳои шадиде нест, ки байни ҷаласаҳои якум ва дуюми панҷдақиқаинаи сабти ҳозираи EOG гирифта шуда бошад. Аз ин рӯ, аз ин маълумот хулоса баровардан мумкин нест, ки тағйироти EOG дар ҳамон ҷаласа бо беҳбудии нишонаҳо ҳамроҳ шудааст.

Сигнали EOG чӣ гуна коркард шуд?

EOG бо басомади намунагирии 100 Hz сабт шуд. Дар манбаъ ғайр аз назорати визуалии сифат занҷири агрессивии пешкоркард вуҷуд надорад. Маълумоти гумшуда ё ҷаҳиши ногаҳонии сигнал муайян нашуд; ягон сабт, epoch ё қисми сигнал хориҷ, интерполятсия ё аз нав сохта нашуд. Филтри рақамӣ истифода нашуд.

Сигнали уфуқии EOG тавассути муқоисаи электродҳои латералии чап ва рост ҳосил карда шуд. Сипас зичии спектралии қувва бо усули Welch ва равзанаи Hanning бо дарозии 1024 намуна ҳисоб карда шуд.

Қувваи миёна ва қувваи қуллавӣ чӣ маъно доранд?

Қувваи миёнаи EOG миёнаи зичии спектралии қувваи ҳисобшуда дар тамоми спектри баромад мебошад. Қувваи қуллавии EOG бошад, баландтарин қимати зичии спектралии қувва дар ҳамон спектр аст. Таҳқиқот ба ҷойи таҳлили як банди мушаххаси басомад ҳамчун нуқтаи анҷомии асосӣ ба ин ду хусусияти хулосавии спектралӣ тамаркуз кардааст.

Пеш аз таҳлили оморӣ ҳар ду хусусият бо тақсим шудан ба медианаи гурӯҳии мувофиқи пеш аз дору нормализатсия шудаанд. Аз ин рӯ, натиҷаҳо бо воҳиди шартӣ, яъне a.u. гузориш шудаанд.

Чаро ҳам t-тести ҷуфтшуда ва ҳам санҷиши binom истифода шуд?

t-тести ҷуфтшуда арзёбӣ мекунад, ки оё андозаи миёнаи тағйироти pre–post-и иштирокчиён аз сифр фарқ мекунад ё не. Санҷиши самтии binom бошад, новобаста аз андозаи тағйирот, мебинад чанд нафар ба як самт ҳаракат кардаанд. Ҳамин тавр, таҳқиқот ҳам фарқи миёна дар сатҳи гурӯҳ ва ҳам мутобиқати самт байни шахсонро ҳамчун саволҳои ҷудогона баррасӣ кардааст.

Дар натиҷаҳои асосии pre–post инчунин андозаи таъсири намунаи ҷуфтшудаи Cohen \(d_z\) ва фосилаи эътимоди %95 барои тағйироти миёна гузориш шудаанд. Дар ҳамаи санҷишҳои омории таҳқиқот ҳадди стандартии аҳамиятнокӣ \(\alpha=0.05\) мебошад.

Коҳиши Қувваи EOG Таъсири Доруро Исбот Мекунад?

Не. Коҳиши pre–post-и қувваи EOG нишон медиҳад, ки дар дохили ҳамон ҷаласаи клиникӣ тағйироти боэътимоди физиологӣ вуҷуд дорад, аммо азбаски назорати манфӣ ё шароити алтернативии назоратӣ вуҷуд надорад, бо тарҳи таҳқиқот ҷудо кардан мумкин нест, ки ин тағйирот аз дору, гузашти вақт, суҳбати клиникӣ, интизорӣ, оромиш, хастагӣ ё омезиши ин омилҳо бармеояд.

Чаро ин фарқ критикӣ аст?

“Пас аз қабули дору тағйирот дида шуд” ва “дору сабаби тағйирот шуд” даъвоҳои илмии гуногунанд. Барои сабабият назорат ё тарҳи муқоисавии мувофиқ лозим аст, ки дар он дору набошад, вале шароити дигар нигоҳ дошта шавад. Дар ин таҳқиқот ҳамаи иштирокчиён пас аз EOG-и аввал вояи банақшагирифташудаи худро гирифта, баъдан машварати муқаррариро идома доданд.

Аз ин рӯ, ибораи “medication-related”, ки дар манбаъ истифода шудааст, набояд ҳамчун “махсусияти фармакологӣ исбот шудааст” тафсир шавад.

Дар бораи навъи дору ва воя чӣ маълум аст?

Гузориш шудааст, ки иштирокчиён зери табобати устувор ва қаноатбахши фармакологӣ буданд. Аммо вояи дақиқи дору, давомнокии табобат ва зерсинфҳои дору дар сатҳи бемор ба таври системавӣ гузориш нашудаанд. Мисолҳои dexmethylphenidate ва guanfacine дар бахши усули манбаъ контексти адабиёт барои шарҳи асосноккунии таъсирҳои дилу раг мебошанд; ин маъно надорад, ки ин ду дору ба ҳамаи иштирокчиён дода шудаанд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Натиҷаҳои асосии pre–post EOG

НишондиҳандаПеш аз доруПас аз доруТағйироти миёна%95 GAt(19)pCohen dz
Қувваи миёнаи EOG1.845 ± 2.022 a.u.0.627 ± 0.653 a.u.−1.218 a.u.−2.221 – −0.215−2.5420.020−0.568
Қувваи қуллавии EOG2.403 ± 3.020 a.u.0.739 ± 1.068 a.u.−1.664 a.u.−3.158 – −0.170−2.3310.031−0.521

Дар ҳар ду ченаки EOG 18 иштирокчӣ коҳиш ва 2 иштирокчӣ афзоиш нишон доданд. Санҷиши binom барои мутобиқати самт дар ҳар ду ченак p=0.0004 буд. Манбаъ қиматҳои Cohen \(d_z\)-ро ҳамчун таъсири андозаи миёна тафсир мекунад.

Паёми илмии Расми 1-и манбаъ

Расми 1 дар саҳифаи 6-и таҳқиқоти манбаъ аз чор панел иборат аст. Ду панели боло қувваи миёна ва қуллавии pre–post EOG-ро дар сатҳи иштирокчӣ нишон медиҳанд; ду ченаки як шахс бо хати борик пайваст шудаанд. Аксарияти хатҳо ба сӯи ченаки дуюм поён мераванд. Панелҳои поён тақсимоти холҳои тағйироти post минус pre-ро нишон медиҳанд ва меъёри муқоисавии тағйироти сифрро намоён мекунанд.

Маҳдудияти муҳими расм низ визуалӣ аст: тақсимот симметрӣ нест ва қиматҳои хеле баланди pre дида мешаванд. Манбаъ мегӯяд, ки аз сабаби намунаи хурд арзёбии расмии қиматҳои канорӣ маҳдуд аст ва тақсимоти қувваи EOG ба рост каҷ шудаанд. Ду иштирокчие, ки афзоиш нишон доданд, дар таҳлил нигоҳ дошта шуданд.

Натиҷаҳои дилу раг

НишондиҳандаPrePostТағйироти миёна%95 GApCohen dz
Фишори систолии хун108.90 ± 10.84 mmHg109.20 ± 11.87 mmHg+0.30 mmHg−3.04 – 3.640.8530.042
Фишори диастолии хун75.85 ± 6.05 mmHg76.90 ± 7.51 mmHg+1.05 mmHg−1.07 – 3.170.3120.232
Суръати дил72.50 ± 6.84 зарба/дақ74.05 ± 5.88 зарба/дақ+1.55 зарба/дақ−0.42 – 3.520.1150.369

Тағйироти фишори хун на аз рӯи фарқи миёна ва на аз рӯи санҷиши самт таъсири системавӣ нишон надоданд. Фарқи миёна дар суръати дил аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нест; аммо барои афзоиш дар 15 нафар ва коҳиш дар 5 нафар санҷиши binom p=0.041 буд. Аз ин рӯ, дар суръати дил миёнаи гурӯҳӣ ва тақсимоти самти инфиродӣ паёмҳои омории гуногун доранд.

Оё тағйироти EOG бо тағйироти дилу раг алоқаманд буд?

Тағйирёбандаи EOGТағйирёбандаи дилу рагrpn
Δ Қувваи миёнаи EOGΔ Набз0.0590.80620
Δ Қувваи қуллавии EOGΔ Набз0.0250.91520
Δ Қувваи миёнаи EOGΔ Фишори систолӣ0.0420.86020
Δ Қувваи миёнаи EOGΔ Фишори диастолӣ−0.1480.53220
Δ Қувваи қуллавии EOGΔ Фишори систолӣ0.0430.85720
Δ Қувваи қуллавии EOGΔ Фишори диастолӣ−0.1790.44920

Ҳеҷ коррелятсия ба аҳамиятнокии оморӣ нарасид. Хурд будани коэффисиентҳо дастгирӣ намекунад, ки дар ин намуна тағйироти EOG ба таври системавӣ бо тағйироти набз ё фишори хун якҷо тағйир ёбад.

Аммо пайдо нашудани коррелятсияи аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок исбот намекунад, ки EOG аз ангезиши автономӣ комилан мустақил аст. N-и хурд, истифодаи танҳо се ченаки дилу раг ва тағйирёбандаҳои ченнашуда, аз қабили оромиш, хастагӣ ё интизорӣ, ин тафсирро маҳдуд мекунанд.

Паёми илмии Расми 2-и манбаъ

Расми 2 дар саҳифаи 7-и таҳқиқоти манбаъ аз шаш графики парокандагӣ иборат аст, ки тағйироти қувваи миёна ва қуллавии EOG-ро бо тағйироти фишори систолӣ, фишори диастолӣ ва набз ҷуфт мекунанд. Хатҳои регрессия тамоюли муштараки равшан нишон намедиҳанд ва ҳамаи қиматҳои r ба сифр наздиканд. Нақши расм нишон додани ин аст, ки дастгирии визуалӣ барои он пайдо нашудааст, ки коҳиши EOG танҳо инъикоси хаттии тағйирёбандаҳои ченшудаи дилу раг бошад.

Нармафзори истифодашуда дар таҳлил

Таҳлил дар муҳити Python 3.9.5 анҷом дода шуд. Дар манбаъ версияҳои NumPy 2.0.2, SciPy 1.13.1, pandas 2.3.2, Matplotlib 3.9.4, Seaborn 0.13.2, MNE-Python 1.8.0 ва Pydantic 2.11.7 гузориш шудаанд.

Оё EOG бо Чашмони Пӯшида Biomarker-и Тасдиқшуда Барои Титратсияи Доруи ADHD аст?

Не. Таҳқиқот нишон медиҳад, ки EOG бо чашмони пӯшида метавонад ба тағйироти физиологӣ дар фосилаи кӯтоҳи клиникӣ ҳассос бошад; аммо азбаски эътибори пешгӯии ҷавоби инфиродии дору, робита бо беҳбудии клиникӣ, рафтори воя–ҷавоб, махсусияти дору, устувории test–retest ва тасдиқи мустақили беруна нишон дода нашудаанд, EOG ҳанӯз biomarker-и тасдиқшуда барои титратсияи доруи ADHD нест.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

  • Қувваи миёнаи EOG бо чашмони пӯшида дар ченаки дуюми ҳамон ҷаласаи клиникӣ ба таври аҳамиятнок пасттар аст.
  • Қувваи қуллавии EOG бо чашмони пӯшида низ дар ченаки дуюм ба таври аҳамиятнок пасттар аст.
  • Дар ҳар ду ченаки EOG 18 аз 20 нафар ҳамон самти коҳишро нишон доданд.
  • Андозаҳои таъсири pre–post EOG аз ҷониби манбаъ ҳамчун андозаи миёна арзёбӣ шудаанд.
  • Дар фишори систолӣ ва диастолии хун тағйироти системавии pre–post пайдо нашуд.
  • Дар суръати дил фарқи миёнаи аҳамиятнок пайдо нашуд, аммо дар тақсимоти самти инфиродӣ афзоиш бештар буд.
  • Байни тағйироти EOG ва тағйироти ченшудаи дилу раг коррелятсияи аҳамиятноки Pearson пайдо нашуд.
  • Протоколи содда, кӯтоҳмуддат ва мувофиқ ба муҳити муқаррарии клиникии EOG барои таҳқиқоти контролии минбаъда ченаки физиологии номзади амалишавандаро пешниҳод мекунад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

  • Нишон дода нашудааст, ки тағйироти EOG маҳз аз дору ба вуҷуд омадааст.
  • Нишон дода нашудааст, ки тағйироти EOG ба як доруи мушаххаси ADHD хос аст.
  • Нишон дода нашудааст, ки EOG кадом воя дуруст аст, муайян мекунад.
  • Нишон дода нашудааст, ки коҳиши бештари EOG маънои ҷавоби беҳтари клиникиро дорад.
  • Нишон дода нашудааст, ки EOG ҷавоби инфиродии табобатро пешгӯӣ мекунад.
  • Дар ин таҳқиқот дақиқии ташхисии EOG барои ташхиси ADHD арзёбӣ нашудааст.
  • Набудани коррелятсияи дилу раг таъсирҳои автономӣ ё ангезишро истисно намекунад.
  • Аз намунаи табиии клиникии 20 нафар ба тамоми аҳолии ADHD умумисозии қатъӣ кардан мумкин нест.

Маҳдудиятҳои асосии методологӣ

Набудани шароити назоратӣ: Таъсирҳои дору, вақт, машварат, интизорӣ ва оромишро аз ҳам ҷудо кардан мумкин нест.

Тарҳи ретроспективӣ: Маълумот на аз протоколи проспективии аз аввал барои таҳқиқот стандартшуда, балки аз нигоҳубини муқаррарии клиникӣ гирифта шудааст.

Намунаи хурд: N=20 таҳлили боэътимоди зергурӯҳро аз рӯи зерсинфи дору, ҷинс, синн ё хусусиятҳои клиникӣ маҳдуд мекунад.

Воя ва давомнокии табобат: Exact вояҳои дору ва давомнокии табобат барои таҳлили системавӣ дастрас нестанд.

Набудани натиҷаи шадиди клиникӣ: Бо тағйироти EOG ченаки ҳамзамони стандартшудаи нишона, иҷрои маърифатӣ ё натиҷаи функсионалӣ пайваст карда нашудааст.

Фарогирии назорати автономӣ: Набз ва фишори хун нишондиҳандаҳои контекстӣ мебошанд; онҳо ченакҳои қатъии тамоми ҳолати ангезиши психофизиологӣ нестанд.

Тақсимоти сигнал: Қиматҳои қувваи EOG ба рост каҷ шудаанд ва намунаи хурд арзёбии расмии қиматҳои канориро маҳдуд мекунад.

Тасдиқҳое, ки барои таҳқиқоти оянда заруранд

Манбаъ таъкид мекунад, ки таҳқиқоти минбаъда бояд шароити муқоисавии назоратӣ, намунаҳои калонтар ва бисёрмарказӣ, пайгирии longitudinal, арзёбии воя–ҷавоб, зерсинфҳои дору, устувории test–retest ва ченакҳои мустақили натиҷаҳои клиникиро дар бар гиранд. Танҳо пас аз ин марҳилаҳо EOG метавонад аз ченаки нишондиҳандаи физиологии “мавҷудияти тағйирот” ба воситае гузарад, ки ба қарори клиникии титратсия саҳм мегузорад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Short-Latency Changes in Closed-Eye EOG Following Medication Intake in ADHD

Муаллифон: Malthe Brændholt; Stefan Bjerrum.

Муаллифи масъул: Malthe Brændholt.

Муассисаҳо: Independent Researcher, Aarhus, Denmark; Speciallæge Stefan Bjerrum, Medical Clinic, Aarhus, Denmark.

Маҷалла: Psychiatry International.

Ношир: MDPI, Basel, Switzerland.

Сабти библиографӣ: Psychiatry International, 2026, 7(4), 158.

DOI: 10.3390/psychiatryint7040158

Пайванди расмии DOI: https://doi.org/10.3390/psychiatryint7040158

Таърихи нашр: Қабул 18 март 2026; бознигарӣ 11 июн 2026; қабул 25 июн 2026; нашр 15 июл 2026.

Навъи манбаъ: Таҳлили ретроспективӣ, ҷуфтшудаи pre–post-и физиологии сабтҳои беноми аз нигоҳубини муқаррарии клиникӣ гирифташуда.

Намуна: 20 бемори калонсоли ADHD, ки табобати устувори фармакологӣ мегирифтанд; 14 зан, 6 мард; синни миёна 33 сол.

Протоколи EOG: Ду сабти панҷдақиқаина дар ҳолати бедор ва бо чашмони пӯшида; сабти аввал пеш аз доруи муқаррарии саҳарӣ, сабти дуюм пас аз қабули дору ва тақрибан 30 дақиқа машварати муқаррарӣ.

Таҷҳизоти EOG: Таҷҳизоти стандартии клиникии сабти EEG; намунагирии 100 Hz; электродҳои латералии эпикантуси чап ва рост бо reference-и пешонӣ.

Коркарди сигнал: Назорати визуалии сифат; филтри рақамӣ истифода нашуд; сабт/сегмент хориҷ нашуд; EOG-и уфуқӣ аз муқоисаи каналҳои латералӣ ҳосил шуд; Welch PSD; равзанаи Hanning; дарозии сегмент 1024 намуна.

Ченакҳои асосии EOG: Зичии миёнаи спектралии қувва дар тамоми спектри баромад ва зичии максималии спектралии қувва.

Нормализатсия: Ченакҳои қувваи EOG ба медианаи пеш аз дору-и мувофиқи сатҳи гурӯҳ тақсим шуданд.

Омор: t-тестҳои ҷуфтшуда, Cohen dz-и ҷуфтшуда, фосилаҳои эътимоди %95, санҷишҳои самтии binom ва коррелятсияҳои Pearson барои холҳои тағйироти EOG–дилу раг; α=0.05.

Нармафзори таҳлил: Python 3.9.5; NumPy 2.0.2, SciPy 1.13.1, pandas 2.3.2, Matplotlib 3.9.4, Seaborn 0.13.2, MNE-Python 1.8.0, Pydantic 2.11.7.

Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY). Матни Verianla ба ҷойи такрори механикии ҷумла, абзац ё тарҳи шакли таҳқиқоти манбаъ, усул, ченак, натиҷаи ададӣ ва маҳдудиятҳоро бо сохтори мустақили омӯзишӣ шарҳ медиҳад.

Патент: Stefan Bjerrum ихтироъкори дархости патенти EP3860428A1 вобаста ба методологияи ченкунӣ ва таҳлили дар таҳқиқот тавсифшуда ва соҳиби хусусии дархости патент мебошад.

Маблағгузорӣ: Fonden for Faglig Udvikling af Speciallægepraksis (FAPS), грант A6819. Тибқи манбаъ, маблағгузор дар тарҳи таҳқиқот, ҷамъоварии маълумот, таҳлил, тафсир, омодасозии мақола ё қарори нашр нақш надошт.

Ахлоқ: Муаллифон мегӯянд, ки таҳқиқот, ки танҳо ба таҳлили дуюмдараҷаи маълумоти рақамии беном асос ёфта, намунаи биологӣ надорад, тибқи Komitéloven §14(2)-и Дания ба талаботи огоҳонӣ/тасдиқи кумитаи ахлоқӣ дохил намешавад.

Ёддошти ризоият: Дар бахши Informed Consent Statement-и мақола ибораи “Informed consent was not waived because it is a secondary analysis...” истифода шуда, дар идома гуфта мешавад, ки танҳо маълумоти сабтҳои беном таҳлил шудааст. Азбаски маънои ҳуқуқӣ/таҳририи ин ибора дар манбаъ алоҳида шарҳ дода нашудааст, Verianla онро хомӯшона аз нав тафсир накардааст.

Дастрасии додаҳо: Додаҳои хом ва хати пурраи таҳлил бинобар махфияти бемор ва ҳифзи идомадоштаи моликияти зеҳнӣ барои умум дастрас нестанд. Гуфта шудааст, ки додаҳои ҷамъбастшудаи беном бо дархости асоснок пешниҳод шуда метавонанд.

Бархӯрди манфиатҳо: Stefan Bjerrum ихтироъкори дархости патенти вобаста ба усул мебошад; Malthe Brændholt бархӯрди манфиатҳоро гузориш надодааст.

Саҳмҳои муаллифон: Malthe Brændholt таҳлили додаҳоро анҷом дода, натиҷаҳоро тафсир кард ва тарҳи аввалини мақоларо омода намуд. Stefan Bjerrum арзёбиҳои клиникӣ ва параклиникиро анҷом дода, пойгоҳи додаҳои клиникии беномро нигоҳ дошт ва идея/чаҳорчӯбаи консептуалии ибтидоии таҳқиқотро сохт.

Ҳадди асосии тафсир: Таҳқиқот тағйироти EOG бо чашмони пӯшида дар ҳамон ҷаласаи клиникӣ пас аз қабули дору ва машваратро нишон медиҳад. Он махсусияти дору, фоидаи клиникӣ, вояи дуруст, пешгӯии ҷавоби табобат ё эътибори EOG ҳамчун biomarker-и титратсияро исбот намекунад.


Мубодила:

Шарҳҳо пас аз баррасӣ нашр мешаванд.Шарҳи шумо ба раванди тасдиқ фиристода шуда, пас аз пазируфта шудан намоён мегардад.

Шарҳ гузоред

Нишонии почтаи электронии шумо нашр намешавад. Майдонҳои ҳатмӣ бо * нишон дода шудаанд

Иҷозат додан ба кукиҳо таҷрибаи шуморо дар ин сомона беҳтар мекунад. Сиёсати кукиҳо