Delirium baada ya kiharusi ni hali kali ya neuropsychiatry inayohusisha kuvurugika kwa umakini, ufahamu na kazi za utambuzi ndani ya muda mfupi, na dalili zake zinaweza kubadilika-badilika katika siku. Baada ya kiharusi kikali cha ischemia inaweza kuonekana hasa ndani ya saa 72 za kwanza, na inaweza kuhusishwa na matokeo mabaya zaidi ya kiutendaji, kukaa hospitalini kwa muda mrefu zaidi na hatari kubwa zaidi ya kifo. Hata hivyo, katika mazingira ya hospitali inaweza kupitwa kirahisi.

Utafiti huu ulichunguza kama vipengele vidogo fulani vya NIH Stroke Scale, yaani NIHSS, kipimo kinachotumika kwa kawaida kwa wagonjwa wote wa kiharusi wakati wa kulazwa, vinaweza kusaidia kutambua mapema wagonjwa walio katika hatari ya kupata delirium baada ya kiharusi.

Utafiti ni uchambuzi wa pili wa hifadhidata iliyokuwepo awali yenye wagonjwa 514 wa kiharusi kikali cha ischemia. Baada ya wagonjwa wasiokuwa na alama za vipengele vidogo vya NIHSS wakati wa kulazwa kuondolewa, wagonjwa 479 walitathminiwa. Umri wa kati ulikuwa miaka 75, na alama ya kati ya jumla ya NIHSS wakati wa kulazwa ilikuwa 7. Ndani ya siku saba za kwanza, wagonjwa 190, yaani %39,7 ya kundi, waligunduliwa kuwa na delirium baada ya kiharusi.

Katika uchambuzi wa jumla, umri mkubwa, ukali wa awali wa kiharusi na upungufu wa utambuzi uliokuwepo kabla vilihusishwa na delirium. Vipengele vidogo vya NIHSS vilipotathminiwa kimoja kimoja, vipengele vitatu vilijitokeza:

• NIHSS 1c – kiwango cha fahamu/kutekeleza maagizo: kushindwa kutekeleza angalau agizo moja rahisi kulihusishwa na hatari kubwa zaidi ya delirium.
• NIHSS 4 – kupooza kwa uso: uwepo wa angalau kupooza kidogo kwa uso kulihusishwa na hatari kubwa zaidi ya delirium.
• NIHSS 7 – ataxia ya kiungo: uwepo wa ataxia katika angalau kiungo kimoja ulionekana kuhusishwa na hatari ndogo zaidi ya delirium.

Modeli iliyojumuisha umri, alama ya modified Rankin Scale kabla ya kiharusi na vipengele hivi vitatu vya NIHSS ilikuwa na eneo chini ya curve ya ROC la 0,83. Hata hivyo, modeli rahisi zaidi iliyojumuisha umri, mRS kabla ya kiharusi na alama ya jumla ya NIHSS pia ilikuwa na AUC ya 0,83. Kwa maneno mengine, ingawa vipengele maalumu vilihusishwa na delirium, kuongeza vipengele hivyo kwenye modeli hakukuongeza nguvu ya jumla ya utabiri iliyotolewa na alama ya jumla ya NIHSS.

Matokeo ya vitendo ni kwamba umri wa mgonjwa, kiwango cha kujitegemea kabla ya kiharusi na alama ya jumla ya NIHSS wakati wa kulazwa vinaweza kuunda seti rahisi na inayopatikana kirahisi kwa tathmini ya mapema ya hatari. Hata hivyo, modeli zilizotengenezwa hazijathibitishwa katika kundi huru la wagonjwa, utambuzi wa delirium ulitegemea ukaguzi wa rekodi za nyuma, na katika faili kuu iliyopakiwa hakuna majedwali ya coefficients za regression na confidence intervals.

Kwa hiyo, utafiti hauonyeshi kwamba NIHSS inaweza kuchukua nafasi ya kipimo cha uchunguzi wa delirium, wala kwamba mgonjwa mwenye kipengele fulani kidogo lazima atapata delirium. Matokeo yanaonyesha kwamba taarifa za kawaida za tathmini ya kulazwa zinaweza kuchunguzwa ili kubaini wagonjwa wanaoweza kuhitaji ufuatiliaji wa karibu zaidi wa delirium.

Delirium baada ya kiharusi ni nini?

Delirium ni sindromu ya neuropsychiatry ambapo umakini, ufahamu na kazi za utambuzi huvurugika kwa ghafla na dalili huweza kubadilika kwa muda. Mgonjwa anaweza kuwasiliana vizuri kwa kiasi fulani saa moja, lakini saa inayofuata akaonekana amezubaa, ana wasiwasi, hana umakini au amepoteza mwelekeo.

Katika ufafanuzi wa utafiti, delirium inaelezwa kama hali ya cerebral decompensation inayotokea wakati ubongo unaposhindwa kudumisha usawa wake wa kazi dhidi ya msongo wa pathophysiology. Kiharusi kikali cha ischemia huathiri tishu za ubongo moja kwa moja na pia huunda vichocheo vya ziada kama maambukizi, hitilafu za kimetaboliki, dawa na mazingira ya hospitali; hivyo huunda msingi muhimu wa kliniki kwa delirium.

Dalili kuu za delirium zinaweza kujumuisha:

• kushindwa kudumisha umakini katika mada fulani,
• ugumu wa kufuata maagizo au mazungumzo,
• kupungua kwa ufahamu wa mazingira na muda,
• kuchanganyikiwa kwa fikra na hotuba,
• kubadilika kwa kiwango cha fahamu na tabia katika siku,
• kutotulia au, kinyume chake, kutojongea na usingizi mwingi.

Baadhi ya dalili hizi zinaweza kuchanganywa na upungufu wa moja kwa moja wa neva unaotokana na kiharusi. Kwa mfano, mgonjwa mwenye aphasia anaweza kuonekana hana umakini kwa sababu haelewi au hawezi kujibu maswali. Neglect ya kuona, kupungua kwa fahamu au upungufu mkubwa wa motor pia unaweza kufanya tathmini ya delirium iwe ngumu.

Kwa nini delirium ni tatizo muhimu baada ya kiharusi?

Kulingana na fasihi iliyonukuliwa katika utafiti, kiwango cha delirium baada ya kiharusi hutofautiana kati ya %5 na %66 kulingana na kundi la wagonjwa na njia ya utambuzi iliyotumika. Tofauti hii kubwa inaonyesha kwamba ufafanuzi wa delirium, mara ngapi uchunguzi hufanyika, ukali wa kiharusi na kuingizwa kwa wagonjwa wa ICU huathiri matokeo kwa kiasi kikubwa.

Delirium baada ya kiharusi hutokea mara nyingi zaidi ndani ya saa 72 za kwanza. Kuonekana kwake kunahusishwa na:

• kupona kwa kazi kwa kiwango kibaya zaidi,
• kukaa hospitalini kwa muda mrefu zaidi,
• hitaji kubwa zaidi la huduma,
• morbiditi na mortality zilizo juu zaidi.

Kutambua delirium mapema hakumaanishi kuwa kuna tiba moja ya moja kwa moja inayoiondoa. Hata hivyo, kutambua wagonjwa walio hatarini kunaweza kusaidia kufuatilia kwa karibu vichocheo vinavyoweza kurekebishwa kama maambukizi, hitilafu za maji na elektrolaiti, maumivu, urinary retention, hypoxia, matatizo ya usingizi au athari za dawa.

Kwa nini kunahitajika mbinu mpya ya utabiri?

Waandishi wanasema kuwa hakuna modeli za kutosha zenye nguvu na rahisi kutumika zinazotabiri delirium baada ya kiharusi kwa uaminifu. Umri mkubwa, kiharusi kikali na upungufu wa utambuzi uliokuwepo kabla ni vihatarishi vinavyojulikana. Hata hivyo, vigezo hivi si maalumu kwa delirium na vinahusishwa pia na matokeo mengi mabaya ya kliniki.

Eneo la ubongo lililoathiriwa na kiharusi na upungufu wa neva uliotokea pia vinaweza kuwa muhimu. Tafiti za awali zimehusisha vidonda vya cortical, supratentorial na anterior circulation na delirium. Neglect, upungufu wa uwanja wa kuona na aphasia pia vimeripotiwa kama viashiria vinavyowezekana vya hatari.

Kutokana na taarifa hizi, watafiti walifikiri kwamba vipengele vidogo vya NIHSS vinavyopimwa tayari wakati wa kulazwa vinaweza kuwa alama ya tahadhari ya mapema bila kuhitaji kipimo kipya cha maabara au imaging ya ziada.

Kwa nini NIHSS ni mgombea anayefaa?

NIHSS ni kipimo kinachotumiwa kutathmini kwa njia ya kawaida ukali wa upungufu wa neva katika kiharusi kikali. Alama ya jumla hutoa muhtasari wa kiwango cha jumla cha athari za neva. Vipengele vidogo hutathmini maeneo tofauti kama fahamu, kutekeleza maagizo, uwanja wa kuona, mwendo wa uso, kazi ya motor ya mikono na miguu, ataxia, hisi, lugha, hotuba na neglect.

Dhana ya awali ya utafiti ilikuwa kwamba vipengele vinavyohusiana na kazi za juu za cortical na fahamu vingetabiri delirium. Vipengele vilivyovutia kabla ya uchambuzi vilikuwa:

• 1a, 1b na 1c: tathmini zinazohusiana na kiwango cha fahamu,
• 3: uwanja wa kuona,
• 9: aphasia au kazi ya lugha,
• 11: extinction, neglect na inattention.

Mwishowe, si vipengele vyote vilivyotarajiwa vilikuwa viashiria huru; mbali na kipengele cha fahamu/maagizo 1c, kupooza kwa uso na ataxia pia vilijitokeza.

Utafiti unategemea hifadhidata gani?

Utafiti huu haukukusanya wagonjwa wapya. Ni uchambuzi wa pili wa hifadhidata ya UZ Brussel iliyotengenezwa awali kuchunguza matatizo baada ya kiharusi na thamani ya utabiri ya neutrophil-lymphocyte ratio.

Hifadhidata ya awali ilikuwa na wagonjwa 514 wa kiharusi kikali cha ischemia. Wagonjwa walipaswa kufika hospitalini ndani ya saa 24 tangu kuanza kwa kiharusi na kuchukuliwa sampuli ya damu ya pembeni.

Vigezo vya kutengwa katika hifadhidata ya awali vilikuwa:

• saratani hai,
• upasuaji wa karibuni,
• maambukizi hai yaliyoanza kabla ya kiharusi,
• ugonjwa wa hematologic, inflammatory au autoimmune,
• matumizi ya antibiotics au dawa za kukandamiza kinga ndani ya saa 24 kabla ya kulazwa,
• muda kati ya kuanza kwa kiharusi na kulazwa kuzidi saa 24 au kutojulikana,
• kifo kutokana na kiharusi ndani ya siku saba za kwanza au uamuzi wa huduma ya palliation ndani ya saa 48 za kwanza,
• faili la mgonjwa lisilokamilika.

Katika uchambuzi huu wa pili, wagonjwa wasiokuwa na alama za vipengele vidogo vya NIHSS wakati wa kulazwa pia waliondolewa. Hivyo, wagonjwa 479 kati ya 514, yaani takribani %93 ya kundi la awali, walichambuliwa.

Sifa kuu za kundi la wagonjwa

Kwa wagonjwa 479 waliochambuliwa:

• umri wa kati ulikuwa miaka 75,
• interquartile range ya umri ilikuwa miaka 63-84,
• alama ya kati ya NIHSS wakati wa kulazwa ilikuwa 7,
• interquartile range ya NIHSS ilikuwa 2-14,
• 190 walipata delirium ndani ya siku saba za kwanza,
• 289 hawakugunduliwa kuwa na delirium.

Kiwango cha delirium:

\[ \\frac{190}{479} \\times 100 \\approx 39{,}7\\% \]

Fomula hii inaonyesha tu jinsi kiwango kilivyopatikana kutoka idadi ya wagonjwa iliyoripotiwa. Takribani wagonjwa wawili kati ya watano kuwa na delirium inaonyesha kuwa kundi lililochunguzwa lilikuwa kundi la kiharusi kikali lenye hatari kubwa ya delirium.

Delirium ilitambuliwaje?

Delirium haikutambuliwa kwa kutumia kipimo tofauti kilichopangwa na kurudiwa kwa vipindi maalumu wakati wa matibabu. Rekodi za matibabu na uuguzi za siku saba za kwanza zilipitiwa kwa njia ya nyuma.

Katika rekodi hizo, ilitathminiwa kama vigezo vitano vya DSM-5 vya delirium vilikuwepo. Utambuzi ulipitiwa na watabibu wawili kwa kujitegemea; walipotofautiana, tabibu wa tatu alishiriki katika uamuzi.

Njia hii ni ya kuaminika zaidi kuliko ukaguzi usio na muundo wa faili. Hata hivyo, kama dalili hazikuandikwa kwa kina wakati wa huduma ya kliniki, ukaguzi wa baadaye unaweza kukosa tukio la delirium. Kinyume chake, dalili za kiharusi kama aphasia au upungufu wa fahamu zinaweza kuchanganywa na delirium katika baadhi ya rekodi.

Taarifa gani za kliniki zilitathminiwa?

Vigezo vikuu vilivyokuwa kwenye hifadhidata ya kiharusi ni:

• umri na sifa nyingine za demografia,
• upungufu wa utambuzi au dementia iliyojulikana awali,
• alama ya modified Rankin Scale kabla ya kiharusi,
• alama ya jumla ya NIHSS wakati wa kulazwa,
• vipengele vyote vidogo vya NIHSS,
• matumizi ya intravenous thrombolysis,
• matumizi ya endovascular thrombectomy,
• etiology ya kiharusi kulingana na TOAST,
• historia ya kiharusi kilichopita, dyslipidemia na taarifa nyingine za kitabibu.

Modified Rankin Scale hutoa muhtasari wa kiwango cha kujitegemea cha mgonjwa katika maisha ya kila siku kabla ya kiharusi. Katika utafiti, mRS zaidi ya 2 ilichukuliwa kama ishara ya utegemezi kabla ya kiharusi na ilihusishwa na delirium katika uchambuzi wa variable moja.

Katika uchambuzi wa kwanza, vigezo gani vilihusishwa na delirium?

Katika uchambuzi wa variable moja, vigezo vifuatavyo vilihusishwa na delirium:

• umri mkubwa,
• dyslipidemia,
• kiharusi kikali zaidi wakati wa kulazwa,
• upungufu wa utambuzi uliokuwepo kabla,
• kuwa tegemezi kabla ya kiharusi,
• vipengele vyote vidogo vya NIHSS.

Hata hivyo, uhusiano wa variable moja hauonyeshi kuwa variable hiyo ni kihatarishi huru. Kwa mgonjwa mwenye kiharusi kikali, upungufu wa fahamu, upungufu wa motor, kupooza kwa uso, matatizo ya lugha na neglect vinaweza kuwepo kwa pamoja. Vipengele hivi hupima ukali huo huo wa jumla wa kiharusi kutoka pembe tofauti na vinaweza kuhusiana sana.

Kwa nini multicollinearity ilikuwa tatizo?

Vipengele vidogo vya NIHSS si huru kabisa. Kiharusi kikali cha anterior circulation kinaweza kusababisha kwa wakati mmoja kupooza kwa uso, udhaifu wa mkono na mguu, matatizo ya kuzungumza na kuathiriwa kwa fahamu. Vigezo vinavyohusiana namna hii vikiwekwa pamoja kwenye modeli ya regression, inakuwa vigumu kutenganisha mchango huru wa kila kipengele.

Watafiti walitathmini tatizo hili kwa variance inflation factor, yaani VIF. Mantiki ya VIF inaweza kuonyeshwa hivi:

\[ VIF_j = \\frac{1}{1-R_j^2} \]

Hapa:

• VIF_j: huonyesha kwa kiasi gani kutokuwa na uhakika wa coefficient ya regression ya variable j kunaongezeka kutokana na uhusiano na variables nyingine.
• R_j²: huonyesha variable husika inaweza kuelezwa kwa kiasi gani na variables nyingine kwenye modeli.

R² inapokaribia 1, variable huingiliana zaidi na variables nyingine na VIF huongezeka. Katika utafiti, VIF chini ya 5 ilitumika kama kigezo cha kukubalika.

Vipengele vidogo vya NIHSS vilipotumiwa kwa alama zake za awali za mpangilio, VIF ilikuwa juu ya 3 kwa vingi na juu ya 5 kwa baadhi. Vipengele vilipobadilishwa kuwa binary, yaani “hakuna dalili” na “angalau pointi moja”, uhusiano ulipungua. Katika uchambuzi huu, variable kuu iliyobaki na VIF juu ya 5 ilikuwa alama ya jumla ya NIHSS, yenye VIF ya 19,4.

Kwa hiyo, kutumia alama ya jumla ya NIHSS na vipengele vyote vidogo kwa wakati mmoja katika modeli ya vipengele vidogo hakukuonekana kufaa kitakwimu.

Multiple logistic regression ilifanya nini?

Multiple logistic regression huruhusu matokeo ya pande mbili, kama mgonjwa kupata delirium au la, kutabiriwa kwa kutumia sifa kadhaa za kliniki.

Muundo wake wa jumla wa hisabati unaweza kuonyeshwa hivi:

\[ p = \\frac{1} {1+e^{-(\\beta_0+\\beta_1X_1+\\beta_2X_2+\\cdots+\\beta_kX_k)}} \]

Hapa:

• p: ni uwezekano wa delirium unaokokotolewa na modeli.
• β₀: ni constant ya modeli.
• β₁ ... β_k: ni coefficients za kila variable ya kliniki.
• X₁ ... X_k: ni sifa za mgonjwa kama umri, mRS au kipengele cha NIHSS.

Odds ratio ya coefficient hupatikana kwa uhusiano:

\[ OR = e^{\\beta} \]

OR zaidi ya 1 huonyesha uhusiano na uwezekano mkubwa zaidi wa delirium, na OR chini ya 1 huonyesha uwezekano mdogo zaidi. Hata hivyo, kwa kuwa Jedwali 2 halipo katika faili kuu iliyopakiwa, coefficients, odds ratios, p-values na confidence intervals za kila variable haziwezi kutolewa kutoka maandishi haya.

Viashiria vya jumla vya kliniki

Katika uchambuzi uliotumia alama ya jumla ya NIHSS, vigezo vifuatavyo vilihusishwa kwa kujitegemea na delirium:

• umri mkubwa,
• alama ya juu zaidi ya NIHSS ya awali,
• upungufu wa utambuzi uliokuwepo kabla.

Matokeo haya yanaonyesha kuwa wagonjwa wazee, wenye athari kubwa zaidi za neva mwanzoni na wenye udhaifu wa utambuzi wa awali wako katika hatari zaidi ya delirium.

NIHSS 1c: kushindwa kutekeleza agizo rahisi

Kipengele cha NIHSS 1c hutathmini uwezo wa mgonjwa kuelewa na kutekeleza maagizo rahisi ya hatua moja. Katika utafiti, kufanya kosa katika angalau kazi moja, yaani kupata alama 1 au zaidi, kulihusishwa na maendeleo ya delirium.

Uhusiano huu una mantiki ya kibaolojia. Ili kutekeleza agizo, mgonjwa anatakiwa:

• kuwa macho,
• kuelekeza umakini kwa anayemtathmini,
• kuelewa agizo linalosemwa,
• kulishikilia kwa muda mfupi katika kumbukumbu,
• kutoa mwitikio sahihi wa motor.

Umakini, uelewa na kiwango cha fahamu pia ni maeneo ya msingi ya kliniki ya delirium. Kwa hiyo, hitilafu katika kipengele cha 1c wakati wa kulazwa inaweza kuonyesha kuwa ubongo uko dhaifu zaidi dhidi ya msongo mkali.

Hata hivyo, hitilafu katika 1c si maalumu kwa delirium. Aphasia, upungufu mkubwa wa motor, tatizo la kusikia au athari ya moja kwa moja ya kiharusi kwenye mitandao ya fahamu pia zinaweza kufanya mgonjwa ashindwe kutekeleza agizo.

NIHSS 4: kupooza kwa uso

Uwepo wa angalau kupooza kidogo kwa uso katika NIHSS 4 pia ulihusishwa na hatari kubwa zaidi ya delirium. Matokeo haya hayakuwa sehemu ya vipengele vya juu vya cortical vilivyotarajiwa awali, na utaratibu wake hauko wazi.

Waandishi wanajadili uwezekano wa uhusiano kati ya kupooza kwa uso, dysphagia na pneumonia. Pneumonia ni tatizo la ghafla linaloweza kuchochea delirium. Hata hivyo, utafiti haukuonyesha kuwa:

• kupooza kwa uso husababisha delirium moja kwa moja,
• uhusiano lazima upitie dysphagia,
• pneumonia ndiyo mpatanishi wa uhusiano huu.

Kupooza kwa uso pia kunaweza kuwa kiashiria kisicho cha moja kwa moja cha usambazaji fulani wa kiharusi au kiwango cha jumla cha uharibifu wa neva. Utafiti zaidi unahitajika kwa utaratibu sahihi.

NIHSS 7: ataxia kuonekana kuhusishwa na hatari ndogo

Uwepo wa ataxia katika angalau kiungo kimoja ulihusishwa kwa mwelekeo wa kinyume na delirium. Kwa maneno mengine, wagonjwa wenye ataxia walionekana kuwa na delirium kwa kiwango kidogo zaidi.

Hii haimaanishi kuwa ataxia hutoa ulinzi wa kibaolojia dhidi ya delirium. Maelezo yaliyopendekezwa na waandishi yanahusiana na eneo la kiharusi:

• Ataxia mara nyingi hutokea katika lacunar au posterior circulation strokes.
• Delirium baada ya kiharusi imeripotiwa kuwa ya mara nyingi zaidi katika anterior circulation na cortical strokes.

Kwa hiyo, ataxia inaweza kuwa alama ya topografia ya kiharusi iliyo na hatari ndogo zaidi ya delirium.

Matokeo haya yanategemea wagonjwa 31 tu wenye ataxia, hivyo yanapaswa kufasiriwa kwa tahadhari. Katika kundi dogo, kubadilika kwa uainishaji wa wagonjwa wachache kunaweza kubadili mwelekeo au ukubwa wa uhusiano.

Kwa nini vipengele vingine vya dhana ya awali havikujitokeza?

Watafiti walidhani kwamba upungufu wa uwanja wa kuona, aphasia na neglect vingeweza kutabiri delirium. Ingawa vipengele vyote vilihusiana katika uchambuzi wa variable moja, vingi havikutoa mchango huru katika modeli ya variables nyingi.

Sababu zinazowezekana ni:

• vipengele hivyo vina uhusiano mkubwa na ukali wa jumla wa kiharusi,
• vinawakilisha kwa sehemu uharibifu uleule wa anatomia,
• vipengele vya NIHSS si maalumu kwa upungufu mmoja wa neva,
• idadi ya wagonjwa katika makundi madogo haikutosha kuonyesha athari huru.

Modeli za ziada zilizoongeza aphasia, dysarthria na extinction/neglect pia hazikuongeza AUC.

ROC curve na AUC zinaonyesha nini?

ROC curve huonyesha uhusiano kati ya sensitivity na false positive rate katika viwango tofauti vya cutoff vya modeli ya utabiri. Eneo chini ya curve huitwa AUC.

Kidhana, AUC inaweza kuandikwa kama:

\[ AUC = P(S_{\\mathrm{deliryum}} > S_{\\mathrm{deliryum\\ yok}}) \]

Hapa:

• S_deliryum: ni alama ya hatari ya mgonjwa aliyepata delirium.
• S_{deliryum yok}: ni alama ya hatari ya mgonjwa ambaye hakupata delirium.

AUC=0,83 inaweza kufasiriwa kuwa, mgonjwa mmoja aliye na delirium na mmoja asiye na delirium wakichaguliwa bila mpangilio, modeli ina uwezekano wa takribani %83 kumpa mgonjwa mwenye delirium alama ya juu zaidi ya hatari.

AUC hupima tu uwezo wa kutofautisha wagonjwa kwa mpangilio wa hatari. Haiwezi peke yake kujibu maswali haya:

• Je, hatari iliyokokotolewa ya %30 ni kweli %30?
• Uchunguzi uanze kwenye cutoff gani?
• Wagonjwa wangapi wenye hatari kubwa wataainishwa kimakosa?
• Modeli itafanya kazi vivyo hivyo katika hospitali nyingine?

Maswali haya yanahitaji calibration, sensitivity, specificity, positive na negative predictive values, na uthibitisho wa nje. Haya hayakuwasilishwa kwa kina katika faili kuu iliyopakiwa.

Modeli za utabiri zilizolinganishwa

Thamani za AUC zilizoripotiwa zilikuwa kati ya 0,80 na 0,83:

AUC ya juu zaidi ilikuwa 0,83 katika zaidi ya modeli moja. Hakuna modeli iliyojumuisha vipengele maalumu iliyoshinda modeli rahisi ya umri, mRS kabla ya kiharusi na jumla ya NIHSS.

Kama vipengele vidogo ni muhimu, kwa nini mafanikio ya modeli hayakuongezeka?

Variable kuwa na uhusiano wa kitakwimu na matokeo haimaanishi kwamba kuiongeza kwenye modeli lazima kuongeza utendaji wa utabiri.

Kwa mfano, taarifa kuhusu kutekeleza maagizo, kupooza kwa uso na ataxia tayari zinawakilishwa kwa sehemu katika alama ya jumla ya NIHSS. Jumla ya NIHSS ni muhtasari wa pamoja wa ukali wa athari za neva. Vipengele vidogo vinaweza kutoa taarifa mpya, lakini taarifa hiyo inaweza isiwe kubwa vya kutosha kubadili mpangilio wa hatari wa wagonjwa.

Kuongezeka kwa AUC kutoka 0,82 hadi 0,83 ni mabadiliko madogo. Ujumbe mkuu wa kliniki ni kwamba modeli yenye vipengele vidogo haikuonyesha faida ya wazi dhidi ya modeli rahisi ya alama ya jumla.

Modeli ipi ni ya vitendo zaidi?

Waandishi wanaona modeli ya umri, mRS kabla ya kiharusi na jumla ya NIHSS kuwa ya vitendo zaidi. Taarifa hizi tatu:

• hukusanywa tayari wakati wa kulazwa,
• hazihitaji kipimo kipya cha damu,
• hazihitaji uchambuzi wa ziada wa imaging,
• hazihitaji hesabu ngumu za vipengele vidogo.

Hata hivyo, ili modeli iwe “chombo cha kliniki chenye thamani”, inahitaji kuthibitishwa katika hospitali tofauti na, ikiwezekana, kwa muundo wa prospective. Utafiti uliopo hauonyeshi kwamba modeli inaweza kuwekwa moja kwa moja kwenye clinical decision support system.

Uimara wa utafiti

• Unatumia data ya NIHSS inayopatikana kwa kawaida kwa wagonjwa wote wa kiharusi kikali.
• Kundi kubwa kiasi la wagonjwa 479 wa kiharusi kikali cha ischemia lilitathminiwa.
• Utambuzi wa delirium ulifanywa kwa ukaguzi wa rekodi uliopangwa kulingana na vigezo vya DSM-5.
• Utambuzi ulitathminiwa na watabibu wawili huru, na wa tatu alitumika palipokuwa na kutokubaliana.
• Multicollinearity kati ya vipengele vidogo ilidhibitiwa kwa VIF.
• ROC-AUC za modeli kadhaa za utabiri zililinganishwa.
• Vipengele vyote vya NIHSS vilichunguzwa, pamoja na vipengele vya cortical vilivyotarajiwa.
• Ilichunguzwa kama uhusiano wa vipengele vidogo unaongeza thamani halisi ya utabiri juu ya jumla ya NIHSS.
• Imeelezwa wazi kwamba matokeo ya ataxia yanategemea kundi dogo.
• Hakudaiwa utaratibu wa uhakika kwa uhusiano wa kupooza kwa uso.

Mapungufu ya utafiti

• Haujapitia tathmini ya rika: ni preprint.
• Ni uchambuzi wa pili wa retrospective: hakuna data mpya ya prospective iliyokusanywa kwa swali hili la utafiti.
• Ni wa kituo kimoja: wasifu wa wagonjwa na mazoea ya rekodi za kliniki yanaweza kutofautiana katika vituo vingine.
• Delirium ilitambuliwa kwa njia ya nyuma: dalili ambazo hazikuandikwa kwenye rekodi zinaweza kukosekana.
• Hakukuwa na uchunguzi wa prospective wa kawaida kwa delirium: muda wa kuanza, muda wa kudumu na aina ndogo za dalili hazikuripotiwa kwa kina.
• Vipengele vidogo vya NIHSS si maalumu kwa upungufu mmoja: kwa mfano alama katika kipengele cha uwanja wa kuona inaweza kuwakilisha upungufu wa uwanja wa kuona au neglect.
• Wagonjwa 35 waliokuwa na vipengele vidogo vya NIHSS vilivyokosekana waliondolewa: ikiwa wagonjwa hawa walikuwa wakali zaidi au tofauti kimuundo, selection bias inaweza kutokea.
• Baadhi ya wagonjwa wakali waliokufa ndani ya siku saba au kuamuliwa palliation mapema waliondolewa kwenye hifadhidata ya awali: uwakilishi wa kundi la kiharusi kikali zaidi unaweza kupungua.
• Kundi la ataxia ni dogo: uhusiano wa kinyume unategemea wagonjwa 31 tu.
• Modeli ilitengenezwa na kutathminiwa kwenye hifadhidata ile ile: hakuna kundi la uthibitisho tofauti.
• Hakuna uthibitisho wa nje: haijulikani kama AUC itadumu katika hospitali nyingine.
• Calibration haikuwasilishwa: ulinganifu kati ya hatari zilizotabiriwa na hatari halisi hauwezi kutathminiwa.
• Hakuna cutoff ya kliniki: haikuelezwa ni alama gani ya modeli itamfanya mgonjwa ahesabiwe kuwa hatari kubwa.
• Majedwali na kielelezo havipo katika faili kuu: odds ratios, confidence intervals, p-values za kina na curves za ROC haviwezi kuchunguzwa moja kwa moja.
• Mahusiano hayaonyeshi causality: haiwezi kusemwa kuwa kupooza kwa uso au kosa la agizo husababisha delirium.

Utafiti unasema nini?

• %39,7 ya kundi la kiharusi kikali cha ischemia lilipata delirium ndani ya siku saba za kwanza.
• Umri mkubwa, jumla ya NIHSS kubwa zaidi mwanzoni na upungufu wa utambuzi uliokuwepo kabla vinahusishwa na delirium.
• Katika NIHSS 1c, kosa la angalau agizo moja linahusishwa na hatari kubwa zaidi ya delirium.
• Katika NIHSS 4, angalau kupooza kidogo kwa uso kunahusishwa na hatari kubwa zaidi ya delirium.
• Katika NIHSS 7, ataxia inaonekana kuhusishwa na hatari ndogo zaidi ya delirium.
• Matokeo ya ataxia yanapaswa kufasiriwa kwa tahadhari kwa sababu ya kundi dogo.
• Modeli zilizotumia vipengele vidogo zilizalisha AUC kati ya 0,80-0,83.
• Kuongeza vipengele vidogo hakukutoa AUC kubwa kuliko modeli ya umri, mRS kabla ya kiharusi na jumla ya NIHSS.
• Vigezo rahisi vya kulazwa vinaweza kuchunguzwa kwa tathmini ya mapema ya hatari.

Utafiti haussemi nini?

• Hauonyeshi kuwa NIHSS hutambua delirium.
• Hausemi kwamba kila mgonjwa mwenye NIHSS 1c au kupooza kwa uso atapata delirium.
• Hauonyeshi kuwa ataxia ni utaratibu wa kinga dhidi ya delirium.
• Hauonyeshi kuwa kupooza kwa uso husababisha delirium kupitia pneumonia.
• Hauonyeshi kwamba vipengele vidogo huunda mfumo bora wa uchunguzi kuliko jumla ya NIHSS.
• AUC=0,83 haimaanishi modeli iko tayari kutumika kliniki.
• Hakuna cutoff salama na iliyothibitishwa ya hatari iliyobainishwa.
• Haijapimwa kama modeli huzuia delirium au huboresha matokeo ya mgonjwa.
• Utafiti haukutathmini dawa, tiba au protokali ya kuzuia delirium.
• Matokeo hayawezi kutumika moja kwa moja kwa wagonjwa wa hemorrhagic stroke.

Umuhimu kwa zamani, sasa na baadaye

Hapo awali, delirium baada ya kiharusi mara nyingi ilichukuliwa kama tatizo linalotambuliwa baada ya kutokea. Sasa, kuna msisitizo zaidi juu ya kutambua mapema wagonjwa walio hatarini na kufanya uchunguzi wa kimfumo.

Mchango wa sasa wa utafiti ni kuchunguza kwa kina uhusiano kati ya dalili za neva zinazorekodiwa tayari wakati wa kulazwa na hatari ya delirium. Badala ya biomarker mpya au kipimo ghali, unapendekeza kutumia upya data ya kliniki iliyopo.

Hata hivyo, matokeo pia yanaonyesha kwamba modeli ngumu zaidi si lazima iwe bora zaidi. Badala ya kuongeza vipengele vingi vidogo, umri, hali ya kazi kabla ya kiharusi na jumla ya NIHSS zilitoa uwezo sawa wa kutofautisha hatari.

Utafiti wa baadaye unapaswa:

• kuthibitisha modeli katika hospitali tofauti kwa uhuru,
• kutathmini delirium kwa zana za prospective na standard,
• kuripoti sensitivity, specificity na calibration ya modeli,
• kubainisha cutoff za hatari zinazofaa kwa matumizi ya kliniki,
• kuchunguza kiharusi cha ischemia na hemorrhagic kando,
• kuunganisha eneo la kiharusi na vipengele vidogo vya NIHSS katika modeli,
• kuthibitisha uhusiano wa ataxia na kupooza kwa uso katika makundi madogo makubwa zaidi,
• kupima kama mikakati ya kuzuia delirium kwa wagonjwa walio katika hatari kubwa huboresha matokeo.

Maana ya kila siku kwa mgonjwa na familia

Baada ya kiharusi, mgonjwa kushindwa kutekeleza agizo, kuwa na udhaifu wa uso au kuwa na alama kubwa ya jumla ya NIHSS si suala la delirium pekee; haya pia yanaweza kuwa matokeo ya moja kwa moja ya neva ya kiharusi.

Ujumbe mkuu kwa familia ni kwamba mabadiliko ya akili na tabia baada ya kiharusi hayapaswi kuchukuliwa tu kama “uzee”, “kukosa usingizi” au “msongo wa kuwa hospitalini”. Ikiwa umakini wa mgonjwa, uhusiano wake na mazingira, mpangilio wa kulala-kuamka au tabia hubadilika ndani ya saa, ni muhimu kuiambia timu ya kliniki.

Hata hivyo, utafiti huu hautoi hesabu ya uhakika ya kama mgonjwa binafsi atapata delirium. Taarifa ya NIHSS inapaswa kuonekana kama safu moja ya tahadhari ya mapema, si mbadala wa uchunguzi wa kliniki na tathmini iliyopangwa ya delirium.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Muundo wa kiufundi wa utafiti

Mtiririko wa wagonjwa na matokeo makuu

Hatua za uchambuzi wa takwimu

1. Usambazaji wa variables ulitathminiwa kwa jaribio la Kolmogorov-Smirnov.
2. Variables zote zilichukuliwa kuwa hazina usambazaji wa kawaida.
3. Kwa variables endelevu, Mann-Whitney U test ilitumika.
4. Variables za kategoria zililinganishwa kwa chi-square test.
5. Variables zilizo na p<0,05 katika uchambuzi wa variable moja zilitambuliwa.
6. Uhusiano kati ya variables ulichunguzwa kwa VIF.
7. Variables zenye VIF chini ya 5 ziliingizwa kwenye multiple logistic regression.
8. Vipengele vidogo vya NIHSS vilibadilishwa kuwa binary ili kupunguza collinearity.
9. Uwezo wa kutofautisha wa modeli tofauti ulilinganishwa kwa ROC curve na AUC.

Vipengele vidogo vya NIHSS vilivyojitokeza

Kwa kuwa Jedwali 2 lenye matokeo ya regression halipo katika faili kuu iliyopakiwa, odds ratios sahihi na confidence intervals za %95 hazitolewi kutoka maandishi yaliyopo.

Matokeo ya modeli za ROC

Hitimisho kuu la kulinganisha modeli

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Maudhui haya yanatokana na utafiti wa Sylke Pijpen, Fenne Vandervorst, Kaat Guldolf, Robin Gens, Anissa Ourtani na Sylvie De Raedt wenye kichwa “Utilizing NIHSS subitems to identify patients at risk of post-stroke delirium”.

Waandishi wanahusishwa na vitengo vya neurology na neuroscience katika Azorg Aalst, Universitair Ziekenhuis Brussel, Vrije Universiteit Brussel, ZNA Middelheim na CHU Brugmann nchini Ubelgiji.

Utafiti si jaribio la kliniki lenye wagonjwa wapya. Ni uchambuzi wa pili wa retrospective, wa kituo kimoja na observational uliotumia hifadhidata iliyochapishwa awali ya wagonjwa 514 wa kiharusi kikali cha ischemia. Wagonjwa 479 waliokuwa na alama za vipengele vidogo vya NIHSS wakati wa kulazwa walijumuishwa.

Utambuzi wa delirium uliamuliwa kwa ukaguzi wa nyuma wa rekodi za matibabu na uuguzi za siku saba za kwanza kulingana na vigezo vya DSM-5. Utambuzi ulitathminiwa na watabibu wawili huru, na palipokuwa na kutokubaliana alihusishwa tabibu wa tatu.

Utafiti umechapishwa kama preprint kwenye SSRN. Maandishi yana kauli wazi: “This preprint research paper has not been peer reviewed”. Kwa hiyo haujapitia tathmini ya rika. Hakuna taarifa ya kukubaliwa rasmi na jarida au DOI iliyothibitishwa katika maandishi.

Imeelezwa kuwa utafiti uliidhinishwa na kamati ya maadili ya University Hospital of Brussels kwa nambari B.U.N. 143201733949. Kwa sababu utafiti ni retrospective, ridhaa ya washiriki haikuchukuliwa na ridhaa ya ushiriki/uchapishaji haikuhusika.

Waandishi walitangaza kuwa hawana mgongano wa maslahi na hawakupokea ufadhili kwa utafiti.

Hati iliyopakiwa ni maandishi kuu ya kurasa tisa. Ingawa maandishi yanataja Table 1, Table 2, Table 3, Figure 1 na majedwali ya ziada S1-S10, majedwali, kielelezo na viambatisho hivyo havipo katika faili iliyopakiwa. Kwa hiyo odds ratios sahihi, confidence intervals, p-values za kina, coefficients za modeli na sifa za kuona za ROC curves hazikukadiriwa wala kujazwa kutoka vyanzo vingine.

Matokeo ya AUC yanaonyesha uwezo wa modeli kutofautisha wagonjwa katika hifadhidata ile ile. Kwa kuwa hakuna uthibitisho wa nje, calibration au cutoff ya hatari ya kliniki, haiwezi kuhitimishwa kuwa modeli inaweza kutumika moja kwa moja katika huduma ya mgonjwa.

Mahusiano yaliyopatikana na NIHSS 1c, kupooza kwa uso na ataxia ni ya uchunguzi. Utafiti hauthibitishi kuwa dalili hizi za neva husababisha delirium. Hasa uhusiano wa kinyume na ataxia unategemea kundi dogo la wagonjwa 31.

Makala hii imeandaliwa tu kwa msingi wa swali la utafiti, uteuzi wa wagonjwa, tathmini ya delirium, mbinu za takwimu, matokeo ya namba na tafsiri za waandishi zilizowasilishwa katika PDF iliyopakiwa. Haijaongezwa madai yasiyokuwamo kwenye PDF kuhusu uhakika wa utambuzi, dhamana ya matumizi ya kliniki, pendekezo la tiba au causality.