
Karma yöntemli anket araştırması, aynı araştırma sorusunu nicel derecelendirmeler ve nitel serbest metin verileriyle birlikte inceleyen bir araştırma yaklaşımıdır. Bu çalışma, İskoçya'daki core ve higher psychiatry trainee'lerin psikiyatriyi neden kariyer uzmanlığı olarak seçtiklerini 38 kariyer motivasyonu ifadesi, kişilik/mesleki özellikler ve açık uçlu yorumlarla araştırmıştır. İskoçya'daki 278 psikiyatri uzmanlık öğrencisinin tamamı davet edilmiş, 83 kişi yanıt vermiştir. En çok önem verilen nedenler kişisel/özgün psikiyatri ilgisi, hastaların iyileşmesinden duyulan tatmin, hastayı yalnız hastalık üzerinden değil bir kişi olarak değerlendirme, insanların yaşam öykülerine ilgi, yapılandırılmış eğitim, uzun süreli terapötik ilişki ve iş–yaşam dengesi olmuştur.
Katılımcıların %78'i Foundation Programme sırasında psikiyatri yerleşimi yaşamıştır ve kariyer kararının en sık verildiği aşama Foundation Programme'dır. Psikiyatri yerleşimi yaşayanların 31/64'ü, yaşamayanların ise 5/18'i Foundation döneminde psikiyatri kariyerini seçtiğini bildirmiştir. Bu betimsel fark erken klinik maruziyetin kariyer tercihiyle ilişkili olabileceğini düşündürür; ancak araştırma kesitseldir, randomize değildir ve yerleşimin psikiyatri seçimine neden olduğunu göstermez.
Psikiyatride kalma niyeti de yanıt verenler arasında yüksektir: ilgili soruyu yanıtlayan 63 kişinin 59'u gelecekte psikiyatrist olarak çalışmaya devam etmek istemiştir. Bununla birlikte çalışma 2020'nin Şubat–Mart aylarında, COVID-19 pandemisinin hemen öncesinde toplanmış verilere dayanır; %30 yanıt oranı, olası non-response ve sosyal beğenirlik yanlılığı, çoklu subgroup testlerinde düzeltme yapılmaması ve nitel verilerin yalnız 25 kişi ile tek araştırmacı tarafından kodlanması sonuçların günümüz İskoçya psikiyatri iş gücüne veya başka ülkelere doğrudan genellenmesini sınırlar.
Neden psikiyatride kariyer seçimi araştırılıyor?
Psikiyatri iş gücünde boş pozisyonların kalıcı biçimde doldurulamaması, yalnız personel planlamasıyla ilgili bir konu değildir. Yetersiz psikiyatrist sayısı mevcut personelin iş yükünü artırabilir, hizmet kapasitesini sınırlandırabilir ve ruh sağlığı hizmetine erişimi etkileyebilir. Kaynak çalışmanın girişinde, psikiyatriye işe alım güçlüğünün Birleşik Krallık ile sınırlı olmadığı ve bazı psikiyatri alt uzmanlıklarında boşlukların özellikle belirgin olduğu vurgulanmaktadır.
Makale ayrıca yayımlandığı dönemdeki İskoçya iş gücü bağlamını göstermek için 2025 workforce census verilerine atıf yapmakta; İskoçya'daki consultant psychiatrist rollerinin yaklaşık %28'inin boş veya locum personelle geçici biçimde doldurulduğunu, ülkenin kuzeyinde bu oranın %45'e kadar çıktığını aktarmaktadır. Bu güncel iş gücü bağlamı, araştırmanın 2020'de toplanmış motivasyon verilerinin neden hâlâ işe alım tartışmaları açısından ilgi taşıdığını açıklar.
İskoçya'da psikiyatri uzmanlık eğitimi nasıl yapılandırılıyor?
Birleşik Krallık'taki psikiyatri uzmanlık yolu temel olarak core psychiatry training ve higher psychiatry training aşamalarına ayrılır; kaynak her iki aşamayı da üçer yıllık eğitim olarak tanımlamaktadır. Core eğitimde yerleşimler genellikle altı ay, higher training döneminde ise yaklaşık bir yıl sürmektedir. Core eğitimden higher training'e geçiş için gerekli sınavların tamamlanması ve MRCPsych yeterliliğinin elde edilmesi gerekir. Eğitim sonunda Certificate of Completion of Training (CCT) alınarak consultant psychiatrist olarak çalışma aşamasına geçilir.
İskoçya'da tıp eğitimi ve uzmanlık organizasyonunda NHS Education for Scotland/Scotland Deanery, psikiyatri eğitim standartları ve sınavlarında ise Royal College of Psychiatrists merkezi role sahiptir.
Bu Çalışmada “Karma Yöntem” Ne Anlama Geliyor?
Bu çalışmadaki karma yöntem tasarımı, psikiyatri seçiminin önceden tanımlanmış nedenlerini Likert tipi ölçeklerle nicel olarak ölçerken aynı zamanda katılımcılara serbest metinle kendi gerekçelerini anlatma olanağı vermesi ve bu yorumları tematik analizle incelemesi anlamına gelir; böylece “hangi neden ne kadar önemli?” sorusu ile “katılımcılar bu nedenleri nasıl açıklıyor?” sorusu aynı araştırma içinde ele alınmıştır.
Anket nasıl geliştirildi?
Araştırmacılar anketi yayımlanmış literatür, consultant psychiatrist görüşleri ve psychiatry trainee geri bildirimlerinden yararlanarak oluşturmuştur. Taslak önce dört consultant psychiatrist ile tartışılmış, ardından altı psychiatry trainee ve dört consultant psychiatrist ile pilotlanmış ve öneriler doğrultusunda ifade düzeyinde değişiklikler yapılmıştır.
Kaynak görünür yöntem metni, anketin toplam 22 sorudan oluştuğunu belirtmektedir. Ancak verilen bölüm numaraları Section A: 1–12, Section B: 13–17, Section C: 18 ve Section D: 19–21 şeklindedir. Bu nedenle yayımlanan metindeki numaralandırma toplamıyla “22 soru” ifadesi arasında açıklanmamış bir fark bulunmaktadır.
Nicel bölüm nasıl çalışıyordu?
Section B'de kariyer seçimini etkileyebilecek 38 ifade beşli önem ölçeğinde değerlendirildi:
- Çok önemli
- Oldukça önemli
- Ne önemli ne önemsiz
- Oldukça önemsiz
- Tamamen önemsiz
Bunlara ek olarak “bilmiyorum” seçeneği bulunuyordu. Sayısal analiz kolaylığı için yanıt kategorileri numaralandırılmış, ancak “bilmiyorum” yanıtları ortalama, medyan ve standart sapma hesaplarından çıkarılmıştır. Bu nedenle Tablo 2'de daha düşük ortalama değer, genel olarak faktörün daha önemli değerlendirilmesine karşılık gelir.
Anket güvenilirliği
| Anket bölümü | İçerik | Cronbach alfa |
|---|---|---|
| Section B | Psikiyatri kariyerini seçme nedenleri | 0.765 |
| Section C | Psikiyatri uygulamasına uygun görülen kişilik/mesleki özellikler | 0.907 |
Kaynak, Section B değerini kabul edilebilir ve Section C değerini yüksek iç tutarlılık düzeyi olarak değerlendirmektedir. Bu katsayılar anketin bütün geçerlilik boyutlarının kanıtlandığı anlamına gelmez; maddelerin birbirleriyle ne ölçüde tutarlı yanıtlandığı hakkında bilgi verir.
Çalışma örneklemi
| Özellik | Kaynakta raporlanan değer |
|---|---|
| Davet edilen psikiyatri uzmanlık öğrencisi | 278 |
| Yanıtlayan | 83 |
| Yanıt oranı | %30 |
| Ortalama yaş | 31.87 yıl |
| Kadın | 51 |
| Erkek | 31 |
| Cinsiyet belirtmeyen | 1 |
| Birleşik Krallık'ta temel tıp yeterliliği alan | 76 (%91.6) |
| Core psychiatry trainee | 46 (%55.4) |
| Higher psychiatry trainee | 37 (%44.6) |
| MRCPsych sahibi | 52 (%62.7) |
| Tam zamanlı çalışan | 62 (%74.7) |
| Foundation Programme'da psikiyatri yerleşimi yaşayan | 64 (%78) |
Psikiyatriyi Seçmede En Önemli Nedenler Nelerdi?
Katılımcıların nicel yanıtlarında en yüksek önem kişisel psikiyatri ilgisi ve hastaların iyileşmesinden duyulan tatmine verilmiş; bunları kişi merkezli yaklaşım, insanların yaşam öykülerine ilgi, yapılandırılmış eğitim, uzun süreli terapötik ilişki, iş–yaşam dengesi, multidisipliner ekip çalışması ve bütüncül psikiyatri yaklaşımı izlemiştir.
| Sıra | Kariyer seçim nedeni | Önemli değerlendirenlerin oranı | Ortalama | Medyan |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Psikiyatriye kişisel/özgün ilgi | %96.4 | 1.27 | 1 |
| 2 | Hastaların iyileşmesinden duyulan tatmin | %96.4 | 1.60 | 2 |
| 3 | Hastaya bir kişi olarak odaklanma | %94.0 | 1.41 | 1 |
| 4 | İnsanlara ve özgün yaşam öykülerine ilgi | %94.0 | 1.43 | 1 |
| 5 | Yapılandırılmış eğitim | %93.9 | 1.67 | 2 |
| 6 | Hastalarla uzun dönem terapötik ilişki | %91.5 | 1.58 | 1 |
| 7 | İyi iş–yaşam dengesi | %90.4 | 1.73 | 2 |
| 8 | Multidisipliner ekip çalışması | %90.3 | 1.59 | 1 |
| 9 | Psikiyatrik uygulamada bütüncül yaklaşım | %90.3 | 1.55 | 1 |
| 10 | Kendi yetenek ve becerilerinin psikiyatriye uygun görülmesi | %89.1 | 1.57 | 1 |
| 11 | Destekleyici supervisor, mentor ve rol modeller | %83.1 | 1.90 | 1 |
| 12 | İstenilen coğrafi bölgelerde eğitim pozisyonları | %77.1 | 2.11 | 2 |
| 13 | Psikiyatriye katkıda bulunma isteği | %75.9 | 2.00 | 2 |
| 14 | Araştırma ve öğretim olanakları | %73.5 | 2.17 | 2 |
| 15 | Dual CCT dahil alt uzmanlık seçenekleri | %72.3 | 2.14 | 2 |
Bu tablo, psikiyatri seçiminin yalnız “çalışma saatleri” veya yalnız “bilimsel ilgi” gibi tek bir faktörle açıklanamadığını gösterir. En yüksek sıralarda hasta ile ilişki, mesleğin entelektüel/insancıl niteliği, eğitim yapısı ve yaşam düzeni aynı anda bulunmaktadır.
Hasta iyileşmesinin önemi
Kaynakta 80/83 katılımcı, hastaların iyileşmesiyle ilişkili tatmini önemli bir kariyer nedeni olarak değerlendirmiştir. Araştırmacılar bu sonucu, psikiyatri tedavilerine ilişkin olumsuz veya nihilistik görüşlerin aksine mevcut uzmanlık öğrencilerinde hasta iyileşmesine yönelik yüksek düzeyde mesleki iyimserlik olarak yorumlamaktadır.
Kişi merkezli ve uzun dönem ilişki neden öne çıktı?
Psikiyatride tanı ve tedavi yalnız biyolojik ölçüm veya kısa süreli prosedürlere dayanmaz; hastanın yaşantısı, ilişkileri, davranışı ve bağlamı da klinik değerlendirmenin önemli parçalarıdır. Çalışmada hastaya “bir kişi olarak” odaklanma ve insanların özgün yaşam öykülerine duyulan ilginin yüksek sıralarda bulunması, katılımcıların uzmanlık seçiminde psikiyatrinin bu insancıl ve ilişki-temelli niteliğine değer verdiğini göstermektedir.
Benzer biçimde uzun dönem terapötik ilişki de katılımcıların %90'ından fazlası tarafından önemli görülmüştür. Bu bulgu ilişkinin daha iyi sonuçlara neden olduğunu test etmez; yalnız uzmanlık öğrencilerinin meslek tercihindeki motivasyonunu tanımlar.
İş–yaşam dengesi
İyi iş–yaşam dengesi 39 kişi tarafından “çok önemli”, 36 kişi tarafından “oldukça önemli” olarak değerlendirilmiştir. Kaynağın tartışmasında istenilen coğrafi bölgede çalışma, esnek çalışma saatleri, daha az acil/prosedürel iş ve higher trainee/consultant düzeyinde düzenli fiziksel on-call yükünün daha sınırlı olması gibi yaşam düzeni unsurlarının meslek seçiminde rol oynayabildiği belirtilmektedir.
Mentorların ve eğitim ortamının rolü
Destekleyici supervisor, mentor ve rol modeller 69 katılımcı tarafından önemli bulunmuştur. Nitel yanıtlar da olumlu ekip kültürü, değerli hissetme, düzenli süpervizyon ve ilham veren senior psychiatrist deneyimlerini tekrar tekrar destekleyici tema olarak ortaya çıkarmıştır.
Bu çalışma mentorluğun psikiyatri seçimine nedensel etkisini ölçmemektedir. Bununla birlikte nicel ve nitel iki veri katmanının aynı yöne işaret etmesi, olumlu eğitim deneyiminin işe alım stratejilerinde dikkate alınması için hipotez üretici bir yakınsama sağlar.
Foundation Programme'daki Psikiyatri Deneyimi Kariyer Kararıyla Nasıl İlişkiliydi?
Foundation Programme, katılımcıların psikiyatriyi seçtiğini en sık bildirdiği kariyer aşamasıdır; ayrıca Foundation döneminde psikiyatri yerleşimi yaşayanların %48'i aynı dönemde psikiyatri kariyerine karar verdiğini bildirirken yerleşim yaşamayanlarda bu oran %27'dir, ancak gözlemsel çalışma tasarımı bu farkın yerleşimin nedensel etkisi olduğunu kanıtlamaz.
| Kariyer aşaması | n | Oran |
|---|---|---|
| Tıp fakültesinden önce | 6 | %7.2 |
| Tıp fakültesinde, psikiyatri yerleşiminden önce | 9 | %10.2 |
| Tıp fakültesinde, psikiyatri yerleşiminden sonra | 11 | %13.3 |
| Foundation Programme | 36 | %43.4 |
| Foundation Programme sonrasında | 21 | %25.3 |
Katılımcıların %78'inin Foundation Programme sırasında psikiyatri yerleşimi deneyimlemiş olması, bu eğitim aşamasını işe alım açısından özellikle görünür hale getirmektedir. Ancak psikiyatriye zaten ilgi duyan doktorların bir psikiyatri yerleşimine yönelme olasılığı, yerleşimin kalitesi, mentor etkisi ve başka kariyer maruziyetleri kontrol edilmemiştir.
Meslekte kalma niyeti
| Soru | Olumlu yanıt | Payda | Oran |
|---|---|---|---|
| Gelecekteki amaçlarını psikiyatri içinde gerçekleştirebileceğini düşünme | 65 | 68 | %95.5 |
| Gelecekte psikiyatrist olarak çalışmaya devam etmek isteme | 59 | 63 | %93.6 |
Dört kişi uzmanlık değiştirmeyi düşündüğünü bildirmiştir; bunların üçü general practice, biri public health yönünde tercih belirtmiştir. Bu veri “gerçek retention oranı” değildir. Araştırma yalnız katılımcıların ankette bildirdiği niyeti ölçmüştür ve daha sonraki gerçek kariyer hareketlerini takip etmemiştir.
Nitel analiz hangi ek temaları ortaya çıkardı?
| Kategori | Kaynakta ortaya çıkan ana fikirler |
|---|---|
| İşe alım | Daha düzgün ve zahmetsiz seçim/başvuru süreci |
| Terapötik çeşitlilik | Esnek ve kişi merkezli tedavi modelleri; nöro-tıbbi bilimlerle çalışma |
| Eğitim ve araştırma | Araştırmaya maruziyet, eğitim kalitesi, çalışma koşulları ve gelecek hedefleri |
| Tıbbın felsefi ve insancıl yönleri | Ruhsal hastalığa etik/felsefi yaklaşım ve insan etkileşimine odaklanma |
| Destek yapıları | Olumlu ekip kültürü, mentorlar, rol modeller ve süpervizyon |
| Kariyer seçenekleri, çeşitlilik ve esneklik | Klinik çalışma yanında yönetim, medicolegal çalışma ve politika gibi seçenekler |
Yalnız 25 katılımcının serbest metin yanıtı verdiği ve bütün nitel verinin tek araştırmacı tarafından kodlandığı unutulmamalıdır. Bu temalar çalışmanın nicel sonuçlarını açıklamaya yardımcı olur ancak bağımsız, doygunluğa ulaşmış geniş bir nitel çalışma olarak değerlendirilmemelidir.
Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları
Veri toplama süreci
- İskoçya'da eğitim gören bütün 278 psychiatry trainee çalışma için hedeflendi.
- NHS Education for Scotland anket bağlantısının dağıtımını destekledi.
- Online Surveys UK üzerinden anonim elektronik anket kullanıldı.
- İlk e-posta 19 Şubat 2020'de, ikinci e-posta 11 Mart 2020'de gönderildi.
- Yanıt oranını artırmak için postgraduate teaching mekanlarında da çalışma tanıtıldı.
- Toplam 83 tamamlanmış anket analize dahil edildi.
- Likert tipi maddeler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma ve medyanla özetlendi.
- Alt gruplardaki kategorik yanıt farklılıkları ki-kare testiyle araştırıldı.
- Serbest metin yanıtları indüktif tematik analizle kodlandı.
Alt grup analizleri
Kaynak bazı kariyer gerekçelerinin alt gruplarda farklı önem dereceleri aldığını bildirmektedir. Bununla birlikte çok sayıda karşılaştırma için FDR veya Bonferroni düzeltmesi yapılmadığından aşağıdaki sonuçlar keşifsel statüdedir.
| Karşılaştırma | Daha önemli bulunan faktör | χ² | p |
|---|---|---|---|
| Kadınlara kıyasla erkekler | Yurt dışında çalışma fırsatı | 13.215 | 0.021 |
| Erkeklere kıyasla kadınlar | Dual CCT dahil çeşitli alt uzmanlık seçenekleri | 11.748 | 0.019 |
| Erkeklere kıyasla kadınlar | Psikiyatri eğitiminde düzgün ilerleme | 14.950 | 0.011 |
| Erkeklere kıyasla kadınlar | Diğer uzmanlıklara göre daha kısa eğitim süresi algısı | 13.213 | 0.021 |
| Erkeklere kıyasla kadınlar | Kendisini/ailesini/arkadaşlarını etkileyen ruhsal hastalık deneyimi | 11.395 | 0.044 |
| MRCPsych sahibi olmayanlar | Psikiyatri eğitim giderlerinin yönetilebilir görülmesi | 12.931 | 0.012 |
| MRCPsych sahibi olmayanlar | Daha düzgün ve daha az karmaşık kariyer ilerlemesi algısı | 12.219 | 0.032 |
| Foundation psychiatry placement yaşamayanlar | Eğitim giderlerinin daha yönetilebilir algılanması | 12.703 | 0.013 |
| Foundation psychiatry placement yaşamayanlar | Düzgün kariyer ilerlemesi algısı | 12.926 | 0.024 |
| Foundation psychiatry placement yaşamayanlar | TV, film veya kitap gibi medyanın etkisi | 13.660 | 0.018 |
| Core trainee'ler | Eğitim giderlerinin yönetilebilir görülmesi | 10.255 | 0.036 |
| Core trainee'ler | Psikiyatride on-call işinin diğer uzmanlıklardan daha kolay olduğu algısı | 11.244 | 0.047 |
Bu p değerlerinin her biri nominal test sonucudur. Çok sayıda eşzamanlı karşılaştırma yapıldığında yanlış pozitif sonuç olasılığı arttığı için, düzeltmesiz p<0.05 değerleri doğrulanmış demografik kariyer farklılıkları olarak kullanılmamalıdır.
Psikiyatri ile nörobilim arasındaki ilişki
Kaynak tartışmasında katılımcıların %63'ünün psikiyatri, nörobilim ve nörolojik tıp arasındaki örtüşmeyi uzmanlığa yönelten unsurlardan biri olarak değerlendirdiği belirtilmektedir. Bu sonuç, psikiyatri seçimindeki entelektüel çekiciliğin yalnız psikososyal veya yaşam tarzı unsurlarına dayanmadığını; beynin biyolojik ve davranışsal bilimleri arasındaki kesişimin de bazı katılımcılar için önemli olduğunu düşündürmektedir.
Araştırma ve öğretim fırsatları
İlk 15 neden arasında araştırma ve öğretim fırsatları 61 katılımcı tarafından “çok önemli” veya “oldukça önemli” kabul edilmiştir. Nitel bölüm de araştırma bursları, akademik çalışma ve eğitimin hizmet üretimine kıyasla daha görünür biçimde desteklenmesini psikiyatrinin çekici yönleri arasında göstermektedir.
Bu Çalışma Foundation Psikiyatri Yerleşimlerinin İşe Alımı Artırdığını Kanıtlıyor mu?
Hayır. Foundation döneminde psikiyatri yerleşimi yaşayan katılımcılarda aynı dönemde psikiyatriyi seçme oranı daha yüksek görünse de çalışma geriye dönük öz-bildirime dayanan kesitsel bir ankettir; yerleşime seçilme, önceden var olan psikiyatri ilgisi, mentor kalitesi ve başka kariyer maruziyetleri kontrol edilmediğinden yerleşimin doğrudan işe alım artışına neden olduğu sonucuna varılamaz.
Çalışmanın doğrudan desteklediği sonuçlar
- İskoçya'daki yanıt veren psychiatry trainee'lerde psikiyatriye kişisel ilgi en yüksek sıralardaki motivasyonlardan biridir.
- Hastaların iyileşmesinden duyulan tatmin en yüksek önem verilen nedenlerden biridir.
- Kişi merkezli çalışma ve insanların yaşam öykülerine ilgi çok yüksek önem görmüştür.
- Yapılandırılmış eğitim, terapötik ilişkinin sürekliliği ve multidisipliner ekip çalışması öne çıkan nedenler arasındadır.
- İş–yaşam dengesi ve coğrafi/esnek kariyer koşulları birçok katılımcı için önemlidir.
- Destekleyici mentor, supervisor ve rol modeller nicel ve nitel veri katmanlarında tekrar ortaya çıkmaktadır.
- Foundation Programme, psikiyatri kariyer kararının en sık bildirildiği aşamadır.
- Yanıt verenlerin büyük bölümü gelecekte psikiyatrist olarak çalışmaya devam etme niyetindedir.
- Nitel veriler psikiyatrinin terapötik, felsefi, insancıl, akademik ve kariyer çeşitliliğinin mesleğin çekiciliğine katkıda bulunduğunu göstermektedir.
Çalışmanın desteklemediği sonuçlar
- Belirli bir kariyer motivasyonunun psikiyatri seçiminde nedensel olduğu gösterilmemiştir.
- Foundation psychiatry placement'ın psikiyatriye işe alımı artırdığı deneysel olarak kanıtlanmamıştır.
- Mentorluk programlarının belirli bir işe alım artışı sağladığı test edilmemiştir.
- %93.6 devam etme niyeti gerçek uzun dönem meslekte kalma oranı değildir.
- 83 yanıtlayanın görüşleri İskoçya'daki bütün 278 psychiatry trainee'nin görüşleriyle özdeş kabul edilemez.
- 2020'de toplanan görüşlerin COVID-19 sonrası 2026 eğitim ve iş gücü ortamını değişmeden temsil ettiği gösterilmemiştir.
- Alt grup p değerleri çoklu karşılaştırma düzeltmesinden geçmediği için doğrulanmış cinsiyet veya eğitim aşaması etkileri olarak kabul edilemez.
- 25 kişilik serbest metin verisinden üretilen temalar bütün İskoçya psikiyatri iş gücünün nitel görüşlerini temsil ettiği biçiminde genellenemez.
2020'de Toplanan Veriler 2026 Psikiyatri İş Gücünü Doğrudan Yansıtıyor mu?
Hayır. Anket 19 Şubat–11 Mart 2020 döneminde ve COVID-19 pandemisinin büyük eğitim ve iş gücü değişikliklerinden önce yürütülmüş, makale ise 2026'da yayımlanmıştır; dolayısıyla bulgular uzmanlık öğrencilerinin belirli bir tarihsel dönemdeki motivasyonlarını gösterir ve pandemi sonrası çalışma biçimi, iş yükü, dijital eğitim, personel baskısı veya kariyer önceliklerindeki değişiklikleri doğrudan ölçmez.
Başlıca sınırlılıklar
%30 yanıt oranı: Anket bütün psychiatry trainee'lere gönderilmiş olsa da yalnız 83 kişi yanıt vermiştir. Yanıtlamayan kişilerin daha olumsuz veya farklı deneyimlere sahip olması mümkündür.
Non-response ve positive-feedback bias: Psikiyatriyi zaten seçmiş ve anketi gönüllü olarak tamamlamış katılımcılar, uzmanlıklarına ilişkin daha olumlu düşüncelere sahip olabilir.
Social desirability bias: Katılımcılar kendi seçtikleri uzmanlık yolunu olumsuz değerlendirmek konusunda daha çekingen davranmış olabilir.
Recall bias: Bazı katılımcılar psikiyatri kararını yıllar önce vermiştir; karar anındaki motivasyonların daha sonra yeniden yapılandırılmış olması mümkündür.
Kesitsel tasarım: Motivasyonlar ve kariyer niyetleri tek zaman noktasında ölçülmüştür. Gerçek işe alım ve retention davranışı longitudinal olarak izlenmemiştir.
Çoklu karşılaştırma düzeltmesi yoktur: Subgroup analizlerindeki nominal p değerleri Tip I hata riskine açıktır.
Nitel örneklem küçüktür: Serbest metin sorusuna yalnız 25 kişi yanıt vermiştir.
Tek kodlayıcı: Nitel veriyi tek araştırmacı kodlamış, reflexivity veya credibility check yapılmamıştır.
Pandemi öncesi veri: Veri toplama 2020'nin başında gerçekleşmiştir. COVID-19 sonrasında uzmanlık eğitimi, çalışan refahı, hizmet talebi ve iş gücü yapısı değişmiş olabilir.
Kaynak-içi soru sayısı farkı: Metin toplam 22 soru bildirmesine rağmen görünür bölüm numaraları 1–21 aralığını kapsar.
İşe alım açısından çalışmanın ortaya çıkardığı uygulanabilir araştırma alanları
Kaynağın bulguları, psikiyatri işe alım stratejilerinin yalnız reklam veya uzmanlık kontenjanı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini düşündürmektedir. Gelecekte kontrollü veya longitudinal çalışmalar; erken kaliteli psikiyatri maruziyeti, mentor desteği, olumlu ekip kültürü, araştırma/öğretim fırsatları, esnek çalışma yapısı ve alt uzmanlık çeşitliliğinin gerçek kariyer başvurusu ve uzun dönem retention ile ilişkisini ayrı ayrı değerlendirebilir.
Bu öneri mevcut çalışmanın “hangi politika kesin işe yarar?” sorusunu yanıtladığı anlamına gelmez. Çalışmanın temel katkısı, psikiyatriyi gerçekten seçmiş uzmanlık öğrencilerinin kararlarını hangi mesleki, kişisel, eğitimsel ve sosyal unsurlarla ilişkilendirdiğini sistematik biçimde görünür hale getirmesidir.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün başlık: Reasons for Choosing Psychiatry as a Career Specialty in Scotland: A Mixed-Methods Study
Yazarlar: Taimur Khan; Karan Varshney.
Sorumlu yazar: Karan Varshney.
Kurumlar: Ballarat North Adult Mental Health Service, Grampians Health, Ballarat, Australia; School of Population and Preventive Medicine, Monash University, Melbourne, Australia; Department of Medicine, Peninsula Health, Frankston, Australia.
Dergi: Psychiatry International.
Yayıncı: MDPI, Basel, Switzerland.
Bibliyografik kayıt: Psychiatry International, 2026, 7(4), 163.
DOI: 10.3390/psychiatryint7040163
Yayın tarihçesi: Alınma 20 Mayıs 2026; revizyon 23 Temmuz 2026; kabul 24 Temmuz 2026; yayın 29 Temmuz 2026.
Kaynak türü: İskoçya'daki psikiyatri uzmanlık öğrencileri arasında yürütülmüş, kesitsel, tanımlayıcı, anket tabanlı karma yöntem araştırması.
Veri toplama dönemi: İlk elektronik davet 19 Şubat 2020, ikinci davet 11 Mart 2020; çalışma verileri COVID-19 pandemisinin ana iş gücü ve eğitim etkilerinden önce toplanmıştır.
Araştırma evreni: Çalışma döneminde İskoçya'da eğitim gören 278 psychiatry trainee'nin tamamı davet edilmiştir.
Nihai örneklem: N=83; 46 core ve 37 higher psychiatry trainee; yanıt oranı %30.
Ortalama yaş: 31.87 yıl.
Temel tıp yeterliliği: Katılımcıların 76'sı (%91.6) UK mezunudur.
Foundation psychiatry placement: 64 katılımcı (%78).
Anket: Demografi/eğitim, psikiyatri seçim nedenleri, psychiatry practice için uygun görülen özellikler ve serbest metin bölümlerini içeren araştırmacı-geliştirmeli questionnaire.
Kariyer nedeni maddeleri: Section B'de 38 ifade; beşli önem ölçeği ve ek “bilmiyorum” seçeneği.
İç tutarlılık: Section B Cronbach α=0.765; Section C α=0.907.
Nicel analiz: Frekans, yüzde, mode, mean, standard deviation, median ve subgroup kategorik karşılaştırmalarında ki-kare testi; p<0.05 nominal anlamlılık eşiği.
Çoklu test düzeltmesi: Subgroup analizleri için uygulanmamıştır; kaynak bunların keşifsel yorumlanması gerektiğini belirtmektedir.
Nitel analiz: Serbest metin yanıtları tek araştırmacı tarafından indüktif tematik analizle kodlanmış; altı kategori ve 11 tema üretilmiştir.
Nitel yanıt sayısı: 25 katılımcı (%30).
Analiz yazılımı: IBM SPSS Statistics Version 25.0; bazı analizlerde Online Surveys UK sisteminin yerleşik özellikleri ve Microsoft Excel kullanılmıştır.
En yüksek önem verilen nedenler: Kişisel psikiyatri ilgisi ve hasta iyileşmesinden duyulan tatmin; her iki maddede 80/83 katılımcı “çok önemli” veya “oldukça önemli” yanıtı vermiştir.
Foundation sonucu: Kariyer kararının en sık bildirildiği aşama Foundation Programme'dır; n=36, %43.4.
Retention niyeti: İlgili soruya yanıt veren 63 kişinin 59'u (%93.6) psikiyatrist olarak çalışmaya devam etmek istemiştir.
Lisans: Creative Commons Attribution (CC BY).
Finansman: Dış finansman alınmamıştır.
Etik: University of Edinburgh Ethics Committee; protocol 2020/04; onay 21 Ocak 2020. Çalışma Helsinki Bildirgesi'ne uygun yürütülmüştür.
Bilgilendirilmiş onam: Bütün katılımcılardan alınmıştır; elektronik anketin tamamlanması katılım onamı olarak kabul edilmiştir.
Veri erişilebilirliği: Bulguları destekleyen veriler makul talep üzerine sorumlu yazardan istenebilir; önemli bölümü makale ve supplementary materials içinde bulunmaktadır.
Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması bildirmemiştir.
Yazar katkıları: Taimur Khan çalışma fikrini geliştirmiş, anketi tasarlayıp dağıtmış, sonuçları yorumlamış ve makale yazımına katkıda bulunmuştur. Karan Varshney makalenin yazımı ve gözden geçirilmesine katkıda bulunmuştur.
Çalışmanın kökeni: Makale, ilk yazarın University of Edinburgh'daki MSc in Clinical Education tez çalışmasına dayanmaktadır.
Kaynak-içi numaralandırma notu: Yöntem metni anketin toplam 22 sorudan oluştuğunu belirtirken Section A–D için verilen soru numaraları görünür biçimde 1–21'i kapsamaktadır. Supplementary questionnaire ayrı doğrulanmadığı için eksik soru tahmin edilmemiştir.
Temel yorum sınırı: Çalışma psikiyatriyi zaten seçmiş ve ankete yanıt vermiş İskoçya uzmanlık öğrencilerinin geriye dönük olarak bildirdiği motivasyonları tanımlar. Belirli bir eğitim maruziyetinin, mentorluğun veya çalışma koşulunun psikiyatri seçimine neden olduğunu; bildirilen motivasyonların bütün İskoçya trainee nüfusunu temsil ettiğini veya 2020'deki görüşlerin pandemi sonrası iş gücü ortamına değişmeden taşındığını kanıtlamaz.

Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir