Meyilli ḳaya soketli ḳazıḳ grubu (Batter Rock-Socketed pile group, BRS), maḫṣûṣan açık deniz ve limân inşââtında ufḳî yükleri yalnız ḳazıġın eğilme rijitliğiyle değil, ḳazıḳ mihveri boyunca ḥâṣıl olan basınç ve çekme ḳuvvetleriyle dahi ḳarşılamayı maḳṣad edinen bir temel niẓâmıdır. Bu tedḳîḳ, rijid bir başlığa merbûṭ çift sıralı BRS ḳazıḳlarının şâḳûlî ve ufḳî yükler altındaki yük taşıma davranışını ḥesâb etmek içün naẓarî bir çerçeve geliştirmektedir.

Modelde ḳazıḳ başlığının ufḳî intikāli, şâḳûlî oturması ve dönmesi her bir meyilli ḳazıġın mihverî ve enine ḥareketine taḥvîl edilmektedir. Ḳazıḳ gövdesi deniz ṣuyu, zemîn ve ḳaya soketi olmak üzere üç mınṭaḳaya tefrîḳ edilmekte; her mınṭaḳa içün muḫtelif zemîn/ḳaya reaksiyonları ve mihverî yük aktarım münâsebetleri kullanılmaktadır. Ḳazıḳ Euler–Bernoulli kirişi olarak modellenmiş ve doğrusal olmayan denklemler sonlu fark usûlüyle ḥall olunmuştur.

Usûl, evvelce neşr olunmuş laboratuvar model tecrübeleriyle muḳāyese edilmiştir. Naẓariyye, maḫṣûṣan ibtidâî ve orta yük mertebelerinde yük–deplasman davranışını, mihverî ḳuvvet tevzîʿini ve eğilme momentinin esâs ḫaṣṣasını maʿḳūl bir doğrulukla yeniden tevlîd etmiştir. Nihâî ḥâle yaḳlaşıldıḳça tecrübe–model farḳı büyümektedir.

Parametrik taḥlîllerde ḳazıḳ ḳuṭru, incelenen müteġayyirler içinde en ḳuvvetli teʾsîri göstermiştir. Ḳuṭrun 1,0 m'den 2,5 m'ye çıkarılması 40 mm şâḳûlî oturmada taşınan yükü taḳrîben 25,7 MN'den 88,6 MN'ye, 50 mm ufḳî deplasmanda ufḳî yükü ise 1,235 MN'den 6,645 MN'ye çıkarmıştır. İncelenen hendese dâḫilinde β=10° şâḳûlî taşıma cihetinden en iyi netîceyi verirken, ufḳî muḳāvemet daha büyük meyil zâviyelerinde artmaya devâm etmiştir. Ḳazıḳ aralığının 3Dp'den 5–7Dp'ye çıkarılması grup teʾsîrini bâriz sûrette azaltmış, 7Dp sonrasında ise ilâve kazanç maḥdûd ḳalmıştır.

BRS ḳazıḳ grubu niçün kullanılır?

Yüksek ḳazıḳlı iskeleler ve açık deniz inşââtı aynı anda şâḳûlî yük, ufḳî yük ve devrilme momenti taşıyabilir. Bunlara dalga, aḳıntı, rüzgâr ve yanaşma teʾsîrleri gibi mükerrer yükler dahi ilâve olunur. Böyle bir temel niẓâmının yalnız şâḳûlî yük taşıma ḳābiliyyetinin değil, ufḳî rijitliğinin ve hizmet ḳābiliyyeti davranışının da kâfî olması lâzımdır.

Ḳaya soketli şâḳûlî ḳazıḳlar mihverî yükleri müʾessir sûrette ḳayaya aktarabilir. Lâkin ḳazıḳ meyilli vażʿ olunduğunda ufḳî yükün bir ḳısmı ḳazıḳ mihveri boyunca basınç veya çekmeye taḥvîl edilebilir. Böylece ufḳî muḳāvemetin tamâmının ḳazıḳ başındaki eğilme momentiyle ḳarşılanmasına lüzûm ḳalmaz.

Bu mekanizma BRS niẓâmının esâs fażîletidir: meyilli hendesenin teʾmîn ettiği ḳuvvet taḥvîli ile zemîn ve ḳaya reaksiyonları birlikte işler.

Bir ḳazıḳ başlığının ḥareketi meyilli ḳazıḳlara nasıl aktarılır?

Tedḳîḳ, rijid başlığın üç esâs ḥareketini — ufḳî intikāl, şâḳûlî intikāl ve dönme — her ḳazıġın kendi maḥallî mihver niẓâmına taḥvîl etmektedir. Böylece tek bir global başlık ḥareketinden her ḳazıḳ içün ayrı mihverî ve enine deplasman mürekkebleri ḥesâb olunabilmektedir.

Modelin esâs farżları

Naẓarî ḥall beş esâs farża müsteniddir:

Birincisi, ḳazıḳ kesitleri Euler–Bernoulli kiriş naẓariyyesindeki müstevî kesit farżını taḳîb eder. İkincisi, ḳazıḳ ideal elastik–plastik ḳabûl edilir; plastik mafsal teşekkül ettikten ṣoñra alâḳalı kesitte eğilme momenti akma momentinde tutulur.

Üçüncüsü, ḳazıḳ başlığı deformasyona uğramayan rijid bir cisimdir. Dördüncüsü, ḳazıḳlarla başlığın burulmadığı ve aynı müstevî içinde eğildiği farż olunur. Beşincisi, ḳazıḳ grup teʾsîrinin zemîn ve ḳaya ṭabaḳalarında taʿrîf olunan ufḳî ve şâḳûlî tashîḥ yaklaşımlarıyla temsil edilebildiği ḳabûl olunur.

Üç muḫtelif ḳazıḳ mınṭaḳası niçün ayrı ḥesâb olunur?

Ḳazıḳ boyunca şerâʾiṭ-i mekanikiyye bir değildir. Deniz ṣuyu içinde ḳazıḳ gövdesine zemîn reaksiyonu aktarılmaz. Zemîn ṭabaḳasında yan reaksiyon, müʾessir şâḳûlî ve ufḳî gerilmeler, ḳazıḳ–zemîn sürtünmesi ve doğrusal olmayan p–y davranışı devreye girer. Ḳaya soketi içinde ise muḥîṭ rijitliği pek ziyâde artar ve hem ḳaya reaksiyonu hem ḳazıḳ–ḳaya arayüz sürtünmesi kullanılır.

p–y eğrisi ne işe yarar?

p–y eğrisi, ḳazıġın muʿayyen bir derinlikte yaptığı ufḳî deplasman ile etrâfındaki zemîn veya ḳayanın ḳazıġa tatbîḳ ettiği yan reaksiyon arasındaki doğrusal olmayan münâsebeti temsil eder.

Basit bir doğrusal yay yaklaşımından farklı olarak ḳazıḳ yer değiştirdikçe muḥîṭ muḳāvemeti değişir. Tedḳîḳ ḳum ṭabaḳasında klasik zemîn p–y yaklaşımını, ḳaya soketi içinde ise żaʿîf ḳaya içün geliştirilmiş hiperbolik reaksiyon münâsebetlerini kullanır.

Ḳazıḳ grubu mevzûʿ-baḥs olduğunda komşu ḳazıḳların reaksiyon mınṭaḳaları yekdîğeriyle teʾsîrleşebilir. Bu sebeble tek ḳazıḳ içün kullanılan p–y münâsebeti doğrudan grup ḳazıġına tatbîḳ olunmaz; grup teʾsîrini temsil eden tenḳîṣ katsayıları modele dâḫil edilir.

Mihverî yük nasıl aktarılır?

Şâḳûlî veya meyilli mihver boyunca ḥâṣıl olan ḳuvvet yalnız ḳazıḳ ucunda taşınmaz. Ḳazıḳ–zemîn ve ḳazıḳ–ḳaya arayüzlerindeki muḥîṭ sürtünmesi yükü derinlik boyunca tedrîcen çevreye aktarır.

Ḳaya soketinin nihâyetinde ayrıca uç muḳāvemeti devreye girer. Tedḳîḳ bu uç reaksiyonunu da doğrusal olmayan hiperbolik bir münâsebetle ḥesâb etmektedir.

Plastik mafsal modelde nasıl nazar-ı iʿtibâra alınır?

Ḳazıḳ kesitindeki eğilme momenti akma momentine eriştiğinde kesit artık tamâmen elastik ḳabûl edilmez. Model, mihverî ḳuvvet ile eğilme momentinin müşterek teʾsîrini nazar-ı iʿtibâra alan P–M etkileşimi üzerinden tecdîd edilmiş akma momentini ḥesâb eder.

Bu ḥadd aşıldığında ḳazıḳ kesitinde plastik mafsal teşekkül ettiği ḳabûl edilir ve müʾessir eğilme rijitliği buna göre azaltılır. Böylece ḥall yalnız ibtidâî elastik rijitlikle maḥdûd ḳalmaz.

Tedḳîḳin Usûlü ve Netîceleri

Sonlu fark usûlü nasıl tatbîḳ olunur?

Deniz ṣuyu, zemîn ve ḳaya soketindeki diferansiyel denklemler doğrudan kapalı formda ḥall olunmak yerine ḳazıḳ mihveri boyunca ayrık ḥesâb düğümlerine taḥvîl olunmaktadır. Her segment muʿayyen sayıda elemana ayrılır ve dördüncü mertebe kiriş denklemleri sonlu fark ifâdeleriyle yazılır.

Segmentler arasındaki geçişlerde deplasman, dönme, eğilme momenti ve kesme ḳuvvetinin sürekliliği muḥâfaẓa olunur. Ḳazıḳ ucunda enine cihette moment ve kesme ḳuvvetinin ṣıfır olduğu ḥudûd şartı kullanılır.

İteratif grup ḥalli

Ḥesâb, deplasman kontrollü bir iterasyon ile ilerler. Evvelâ başlığın ibtidâî ufḳî/şâḳûlî ḥareketi ve dönmesi taḫmîn olunur. Bunlar her ḳazıġın başındaki maḥallî deplasmanlara taḥvîl edilir.

Daha ṣoñra her ḳazıḳ içün p–y reaksiyonları, mihverî ḳuvvetler, yan sürtünmeler, momentler ve rijitlik tecdîdleri ḥesâb olunur. Ḳazıḳlardan gelen ḳuvvetler tekrar başlığa aktarılıp küllî reaksiyon teşkîl edilir.

Tatbîḳ olunan ḫâricî yük ile ḥesâb olunan başlık reaksiyonu arasındaki muvâzenesizlik bulunur ve rijitlik matrisi yardımıyla yeni başlık deplasmanı ḥesâb olunur. Muʿâmele, deplasman tashîḥi taʿrîf olunan toleransın altına ininceye veya bir taşıma/akma miʿyârı devreye girinceye ḳadar sürdürülür.

Menbaʿda kullanılan deplasman yakınsama toleransı 10⁻⁵'dir.

Model tecrübeleriyle taṣdîḳ

Naẓarî çerçeve, Zhuang ve arkadaşlarının 2024 târîḫli laboratuvar model tecrübelerine ḳarşı sınanmıştır. Tecrübe tankı 1,5 m ṭûlünde, 1,0 m genişliğinde ve 1,0 m yüksekliğindedir.

Zemîn niẓâmı 50 cm kalınlığında ince ḳumun altında 40 cm żaʿîf ḳaya temsîl ṭabaḳasından mürekkebdir. Ḳumun birim ḥacim ağırlığı 18,1 kN/m³ ve dâḫilî sürtünme zâviyesi 33°; ḳaya temsîlinde kullanılan betonun birim ḥacim ağırlığı 21,5 kN/m³ ve tek mihverli basınç muḳāvemeti 2,73 MPa'dır.

Cemʿan 20 BRS model ḳazıġı 30 mm ḫâricî ḳuṭurlu ve 3 mm cidâr kalınlıklı alüminyum borudan îmâl edilmiştir. Taḳrîbî hendesî miḳyâs nisbeti 1:15'tir. Ḳaya soketi derinliği taḳrîben 15 cm, meyil zâviyeleri ise 0°, 10° ve 20°'dir.

Şâḳûlî tecrübelerde yük taḳrîben 4 kN'lik, ufḳî tecrübelerde ise taḳrîben 0,4 kN'lik artışlarla tatbîḳ edilmiştir.

Naẓariyye tecrübeleri ne derece iyi taḳîb etti?

Şâḳûlî yük–oturma eğrilerinde naẓariyye maḫṣûṣan ibtidâî ve orta yük safḥalarında tecrübe netîceleriyle maʿḳūl uyum göstermiştir. Şâḳûlî ḳazıḳlarda mutâbaḳat yük aralığının büyük ḳısmında daha ḳuvvetlidir; β=10° ve 20° olduğunda nihâî yüke yaḳlaşıldıḳça farḳ büyümektedir.

Bu ḥâl modelin bâtıl olduğu maʿnâsına gelmez. Bilʿakis, naẓariyyenin basitleştirdiği baʿżı mekanizmaların yüksek yük mertebesinde ehemmiyyet kazandığını gösterir: ilerleyen ḳazıḳ–ḳaya arayüz mobilizasyonu, maḥallî rijitlik żıyâʿı, başlık ḥareketi ve ḥaḳîḳî tecrübede ḥâṣıl olabilen hendesî/miḳyâs teʾsîrleri.

24 kN şâḳûlî yükte mihverî ḳuvvet nereye gider?

Naẓariyye ve tecrübe netîcelerinde mihverî ḳuvvet ṣu ve ḳum ṭabaḳalarında nisbeten sâbit ḳalmakta, ḳaya soketine girildiğinde sürʿatle azalmaktadır.

Bu tevzîʿ, şâḳûlî ḳuvvetin mühim bir ḳısmının ḳaya soketi boyunca muḥîṭ ḳayaya aktarılmasına muḳābildir. Meyil zâviyesini artırmak esâs tevzîʿ sûretini değiştirmemekte; lâkin ön ve arḳa ḳazıḳ arasındaki yük taḳsîmini ve ḳaya soketi boyunca ḳuvvetin azalma sürʿatini teʾsîr altında bırakmaktadır.

Eğilme momentinin kritik mınṭaḳaları

Moment miḳdârları ḳazıḳ başlığı rabıṭasında ve ḳum–ḳaya intikālinde temerküz etmektedir.

Ḳazıḳ başlığında rijid rabıṭa dönmeyi ve intikāli taḥdîd ettiği içün yüksek bükülme ṭalebi ḥâṣıl olur. Ḳum–ḳaya ḥaddinde ise muḥîṭ ufḳî rijitlik keskin sûrette arttığından moment tevzîʿi yeniden şekillenir.

Bu sebeble yük taşıma ḳābiliyyeti artarken yalnız global yük–deplasman performansına baḳmak kâfî değildir; kesitin maḥallî moment ṭalebi dahi kontrol olunmalıdır.

Ḳazıḳ ḳuṭru, meyil zâviyesi ve aralık yük taşıma ḳābiliyyetini nasıl değiştirir?

Parametrik taḥlîlde üç parametre aynı mekanizma ile çalışmaz: ḳuṭur hem kesit rijitliğini hem zemîn/ḳaya ile teʾsîrleşim saḥasını büyütür; meyil zâviyesi ufḳî ve şâḳûlî yükler arasındaki ḳuvvet taḥvîlini değiştirir; ḳazıḳ aralığı ise grup teʾsîrleşimi ile başlığın teşkîl ettiği basınç–çekme çiftinin moment ḳolunu kontrol eder.

Parametrik modelin esâs hendesesi

Referans modelde deniz ṣuyu derinliği 8,3 m, zemîn ṭabaḳası 16,7 m ve ḳaya soketi 5,0 m'dir. Ḳumun müʾessir birim ḥacim ağırlığı 8,1 kN/m³, elastisite modülü 30 MPa ve müʾessir sürtünme zâviyesi 33°'dir.

Ḳaya ṭabaḳasının müʾessir birim ḥacim ağırlığı 11,5 kN/m³, elastisite modülü 352 MPa, müʾessir kohezyonu 400 kPa ve müʾessir sürtünme zâviyesi 42,6° olarak kullanılmıştır.

Ḳuṭur teʾsîri

Ḳuṭrun teʾsîri pek ḳuvvetlidir; zîrâ kesit eğilme rijitliği sürʿatle yükselirken ḳazıġın etrâfındaki zemîn ve ḳayanın mobilize edilebildiği temâs saḥası dahi artmaktadır.

Bununla beraber daha büyük ḳuṭur her cihetten meccânî bir fażîlet değildir. Menbaʿ, ḳuṭur büyüdüğünde ḳazıḳ başlığı ve zemîn–ḳaya arayüzündeki eğilme momentlerinin de artabildiğini teʾkîd etmektedir.

Ḳuṭur artışında azalan kazanç

1,0 m'den 2,5 m'ye çıḳış mecmûʿda büyük bir ḳābiliyyet artışı tevlîd etse de her ilâve ḳuṭur artışının verdiği marjinal kazanç aynı değildir. Maḫṣûṣan ufḳî taşıma davranışında 1,5 m'den ṣoñra artışın her basamaḳtaki hissesi azalmaktadır.

Binâʾenʿaleyh “en büyük ḳuṭur dâʾimâ en iḳtiṣâdî ḥaldir” netîcesi bu tedḳîḳden istiḫrâc edilemez. Tedḳîḳ mâliyet optimizasyonu yapmamakta; yalnız mekanik taşıma davranışını muḳāyese etmektedir.

Meyil zâviyesi ve şâḳûlî ḳābiliyyet

Şâḳûlî yük taşıma ḳābiliyyeti meyil zâviyesiyle mütemâdiyen yükselmemektedir. β=10° bu konfigürasyonda en yüksek şâḳûlî muḳāvemet ḳıymetini tevlîd etmiştir.

Bunun mekanik sebebi, orta derecedeki meylin şâḳûlî başlık ḥareketinin bir ḳısmını enine ḳazıḳ–zemîn/ḳaya reaksiyonuna taḥvîl ederek ilâve muḳāvemet mobilize edebilmesidir. Meyil daha ziyâde arttığında enine deplasman ve moment ṭalebi de büyür.

Meyil zâviyesi ve ufḳî ḳābiliyyet

Ufḳî yük altında farklı bir davranış vardır. İncelenen 0–30° aralığında meyil arttıḳça ufḳî muḳāvemet artmaktadır.

Meyilli ḳazıḳ, ufḳî başlık ḥareketinin ve devrilme teʾsîrinin daha büyük bir ḳısmını ḳazıḳ mihverindeki basınç–çekme ḳuvvetlerine taḥvîl eder. Bu sebeble niẓâm yalnız ḳazıḳ başındaki bükülmeye tâbiʿ ḳalmaz.

Bu iki netîce birlikte müṭâlaʿa edildiğinde tek bir “en iyi zâviye”den baḥsetmek doğru değildir. Şâḳûlî yük performansı ile ufḳî yük performansı muḫtelif taṣârım hedefleri teşkîl edebilir.

Ḳazıḳ aralığının teʾsîri

W=3Dp gibi yakın aralıḳta komşu ḳazıḳların zemîn reaksiyon mınṭaḳaları daha ziyâde üst üste gelir. Bu ḥâl her ḳazıġın muḥîṭ zemînden müstaḳillen istifâde ḳābiliyyetini azaltır.

Aralıḳ büyütüldüğünde iki faʾide ḥâṣıl olur. Birincisi, bu “group shadowing” teʾsîri azalır. İkincisi, başlık dönmesinin teşkîl ettiği bir ḳazıḳtaki basınç ile diğerindeki çekme ḳuvveti arasındaki moment ḳolu büyür.

40 mm oturmada W=3Dp'den 9Dp'ye çıḳıldığında şâḳûlî yük taḳrîben 23,56 MN'den 27,09 MN'ye yükselmiştir. Lâkin kazancın mühim ḳısmı 3Dp→5Dp aralığında ḥâṣıl olmakta, 7Dp→9Dp arasında artış pek maḥdûd ḳalmaktadır.

Menbaʿın netîce ḳısmında bu sebeble 3Dp→7Dp artışının hem şâḳûlî hem ufḳî muḳāvemeti artırdığı, 7Dp sonrasında ise ilâve faʾidenin azaldığı teʾkîd olunmaktadır.

Model ḥaḳîḳî bir açık deniz temelinin bütün davranışını temsil eder mi?

Ḫayır. Tedḳîḳ, ḳuvvetli ve ḥesâb cihetinden idâre olunabilir iki buʿdlu bir mekanik çerçeve sunmaktadır; lâkin rijid başlık, aynı müstevîde deformasyon ve idealize edilmiş p–y/yük aktarım münâsebetleri gibi farżlar sebebiyle ḥaḳîḳî saḥa davranışının bütün üç buʿdlu ve hasar terakkîli mekanizmalarını ḥall etmemektedir.

Rijid ḳazıḳ başlığı farżı

Fiʾlî ḥâlde ḳazıḳ başlığı tamâmen rijid olmayabilir. Başlığın kendi deformasyonu, niẓâmın dönme merkezini ve ön–arḳa ḳazıḳlar arasındaki mihverî ḳuvvet ile moment taḳsîmini değiştirebilir.

Bu tedḳîḳde rijid başlık ḳabûlü riyâżî uyum münâsebetlerini vâżıḥ ve idâre olunabilir ḳılmaktadır; lâkin maḫṣûṣan büyük veya esnek başlıklarda saḥaya maḫṣûṣ kontrol iktiżâ eder.

İki buʿdlu model ḥaddi

Ḥaḳîḳî limân temelleri aynı anda ufḳî yük, şâḳûlî yük, devrilme momenti, burulma, dalga ḳuvvetleri ve yanaşma darbelerine maʿrûż ḳalabilir.

Bu naẓarî çerçeve ḳazıḳların ve başlığın aynı şâḳûlî müstevî içinde eğildiğini farż eder. Müstevî ḫârici eğilme ve torsiyon doğrudan modellenmemektedir.

Nihâî ḥâle yaḳlaşıldığında ḫaṭâ niçün artar?

Yük büyüdükçe bir buʿdlu kiriş–yay modeliyle tam temsil edilmesi müşkil olan maḥallî mekanizmalar ehemmiyyet kazanabilir:

ḳazıḳ ile zemîn arasında ayrılma ve boşluḳ teşekkülü, yan sürtünmenin yumuşaması, ḳaya soketi arayüzünde ilerleyen hasar, żaʿîf ḳayanın maḥallî ezilmesi, plastik mafsal inkişafı ve ḥaḳîḳî başlık deformasyonu.

Bu sebeble tedḳîḳde tecrübe–naẓariyye uyumu ibtidâî ve orta yük mertebelerinde daha yüksek, nihâî taşıma ḥâline yaḳlaşıldığında daha düşüktür.

p–y eğrilerinin intiḫâbı niçün mühimdir?

Modelin taḫmîn ettiği ufḳî reaksiyon doğrudan p–y eğrisinin şekline tâbiʿdir. Aynı sûretle mihverî sürtünme, ḳaya soketi muḳāvemeti ve ḳazıḳ grubu tenḳîṣ katsayıları da yük taşıma ḳābiliyyetini doğrudan teʾsîr altında bırakır.

Bu parametrelerin cümlesi zemîn ṭabaḳalanması, ḳaya keyfiyyeti, arayüz pürüzlülüğü, gerilme târîḫi ve saḥa şerâʾiṭine göre değişebilir. Müʾelliflerin saḥaya maḫṣûṣ kalibrasyon tavṣiyesinin esâs sebebi budur.

Mühendislik cihetinden esâs mesaj

Bu tedḳîḳ BRS ḳazıḳ taṣârımında yalnız tek bir hendesî parametreye teveccüh etmenin kâfî olmadığını göstermektedir.

Ḳuṭur ḳābiliyyet üzerinde en ḳuvvetli umûmî teʾsîri yaratırken daha yüksek moment ṭalebi doğurabilir. Meyil zâviyesi şâḳûlî ve ufḳî performans arasında muḫtelif bir muvâzene kurar. Ḳazıḳ aralığı hem zemîn grup teʾsîrleşimini hem de inşâʾî ḳuvvet taḳsîmini değiştirir.

Binâʾenʿaleyh mekanik cihetinden iyi bir BRS taṣârımı, yalnız “en büyük ḳuṭur + en büyük zâviye + en geniş aralık” terkîbini intiḫâb etmek değildir. Şâḳûlî oturma, ufḳî deplasman, moment ḳābiliyyeti, grup teʾsîri, saḥa jeolojisi ve yapı hendesesi birlikte müṭâlaʿa olunmalıdır.

Netîce

Tedḳîḳ, çift sıralı meyilli ḳaya soketli ḳazıḳ gruplarının şâḳûlî ve ufḳî yük altındaki davranışını tek bir iteratif çerçevede ḥall edebilen mekanik bir model sunmaktadır.

Model tecrübelerle muḳāyese edildiğinde doğrusal olmayan yük–deplasman davranışını ve mihverî ḳuvvet ile eğilme momentinin esâs tevzîʿini maʿḳūl sûrette temsil etmektedir.

Parametrik taḥlîller içinde ḳazıḳ ḳuṭru en ḳuvvetli teʾsîri göstermiştir. Meyil zâviyesi şâḳûlî ve ufḳî yükler içün muḫtelif optimum davranış ḥâṣıl etmiş; mevcûd konfigürasyonda 10° şâḳûlî yük içün en iyi performansı verirken ufḳî ḳābiliyyet daha yüksek meyillerde artmaya devâm etmiştir.

Ḳazıḳ aralığı büyütüldüğünde grup teʾsîrleşimi azalmakta ve inşâʾî moment ḳolu büyümektedir; lâkin 7Dp sonrasında ilâve ḳābiliyyet kazancı maḥdûd ḳalmaktadır.

Bu bulgular doğrudan evrensel taṣârım katsayıları değildir. Modelin saḥa tatbîḳi içün p–y eğrileri, ḳaya soketi parametreleri, mihverî yük aktarımı ve grup tenḳîṣ katsayılarının alâḳalı geoteknik şerâʾiṭe göre kalibre edilmesi lâzımdır.

Menbaʿ ve Usûl Ḳaydı

Aṣlî çalışma:Bearing capacity analysis of Batter Rock-Socketed (BRS) pile group.

Müʾellifler: Qing Ye, Daokun Zhuang, Wei Guo ve Guoyao Gao.

Müʾesseseler: Tianjin University School of Civil Engineering; CRCC Bridge Engineering Bureau Group Co., Ltd.

Mesʾûl müʾellif: Wei Guo.

Menbaʿ nevʿi: Naẓarî/adedî ḳazıḳ grubu yük taşıma ḳābiliyyeti modeli; mevcûd laboratuvar model tecrübeleriyle muḳāyese ve parametrik taḥlîl.

Platform: SSRN, abstract=7368755.

Ḥakemlik: Menbaʿ PDF, açık sûrette ḥakem tedḳîḳinden geçmemiş bir preprint olduğunu beyân etmektedir.

DOI / mecmûʿa / açık lisans: Yüklenen PDF'de taṣdîḳ edilmiş DOI, mecmûʿanın version-of-record nüshası veya açık yeniden kullanım lisansı verilmemiştir.

Esâs naẓarî yapı: Rijid başlık uyumu, Euler–Bernoulli kiriş modeli, ideal elastik–plastik kesit davranışı, segment esaslı p–y reaksiyonları, mihverî yük aktarımı ve sonlu fark ḥalli.

Ḳazıḳ segmentleri: Deniz ṣuyu, zemîn ve ḳaya soketi.

Adedî usûl: Sonlu fark usûlü ve yük muvâzenesine müstenid iteratif deplasman tecdîdi; yakınsama toleransı 10⁻⁵.

Taṣdîḳ: Zhuang ve arkadaşlarının 2024 laboratuvar model tecrübeleri. Naẓarî netîceler ibtidâî/orta yük mertebelerinde tecrübelerle daha iyi, nihâî ḥâle yakın mertebelerde daha maḥdûd uyum göstermektedir.

Esâs ḳuṭur netîcesi: Dp=1,0→2,5 m taġayyüründe 40 mm oturmada şâḳûlî ḳābiliyyet 25,7→88,6 MN; 50 mm ufḳî deplasmanda ufḳî yük 1,235→6,645 MN.

Esâs meyil netîcesi: İncelenen modelde β=10° şâḳûlî performans cihetinden en iyi netîcedir; ufḳî muḳāvemet 0–30° aralığında meyille artmıştır.

Esâs aralık netîcesi: 3Dp→7Dp artışı grup teʾsîrleşimini azaltıp şâḳûlî ve ufḳî muḳāvemeti yükseltmiş; 7Dp sonrasında ilâve kazanç maḥdûd ḳalmıştır.

Maʿlûmâtın erişilebilirliği: Ḫâm maʿlûmât, veri setleri ve tedḳîḳde teşkîl edilen/katkı sağlanan veri tabanlarının mesʾûl müʾellifden maʿḳūl ṭaleb üzerine alınabileceği beyân edilmiştir.

CRediT: Qing Ye — Methodology, Software, Writing–Original Draft; Daokun Zhuang — Software, Visualization, Writing–Original Draft; Wei Guo — Supervision, Funding Support, Review–Editing; Guoyao Gao — Investigation, Review–Editing.

Menfaʿat çatışması: Müʾellifler menfaʿat çatışması olmadığını beyân etmişlerdir.

Finansman: National Natural Science Foundation of China, 52578422.

Esâs maḥdûdiyyetler: Rijid başlık farżı; aynı müstevîde deformasyon; müstevî ḫârici eğilme ve torsiyonun temsil edilmemesi; yüksek yükte arayüz hasarı, ayrılma, boşluḳ teşekkülü, żaʿîf ḳayanın maḥallî ezilmesi ve ilerleyen inşâʾî akmanın maḥdûd temsîli; saḥaya maḫṣûṣ p–y ve ḳaya soketi parametre kalibrasyonu lüzûmu.

Verianla ḥażırlama usûlü: Menbaʿ şekillerinin görsel taṣârımı veya aṣlî anlatım silsilesi kopya edilmemiştir. Naẓarî mekanizma, tecrübe taṣdîḳi, adedî parametreler, netîceler ve usûl ḥudûdları menbaʿın umûmî muḥtevâsından istiḫrâc olunarak müstaḳil Osmanlı Türkçesi taʿlîmî yapısı içinde yeniden îżâḥ edilmiştir. Menbaʿda olmayan taşıma katsayısı, optimum taṣârım ḳıymeti veya saḥa emniyyeti netîcesi ilâve edilmemiştir.