Бул изилдөө sucker-rod насостуу мунай кудуктарында канча суюктук өндүрүлгөнүн гана эмес, бул өндүрүш кандай технологиялык натыйжалуулук деңгээлинде жүргүзүлгөнүн сандык түрдө баалоону максат кылат. Изилдөөчүлөр кудук–резервуар–насос системасын X-Oil Laboratory v.5.0.0 чөйрөсүндө Дискреттик-имитациялык моделдөө (Discrete-Imitational Modeling, DIM) ыкмасы менен симуляциялап, өндүрүш көлөмүн, насостун толуу коэффициентин, насостун сокку ылдамдыгын жана насос геометриясын эки интеграцияланган көрсөткүч астында бириктирет: макаланын негизги бөлүгүндөгү аталышы боюнча Насос Иштөө Көрсөткүчү (Pump Performance Indicator, PPI) жана Технологиялык Натыйжалуулук Коэффициенти (Technological Efficiency Coefficient, TEC). Симуляциянын жыйынтыктары өндүрүштү көбөйтүү үчүн сокку ылдамдыгын жогорулатуу белгилүү бир чекиттен кийин өндүрүшкө өтө аз салым кошуп, ошол эле учурда насостун толушун жана технологиялык натыйжалуулукту олуттуу азайтышы мүмкүн экенин көрсөтөт. Чыныгы Бибиэйбат кениндеги 1220 номерлүү кудуктун мисалында модель 1 сокку/мүн режимин оптималдуу деп аныктаса, кудуктун иш жүзүндө 4 сокку/мүн менен иштетилиши күнүмдүк өндүрүштү болгону болжол менен %3,71 көбөйтөт. Ошол эле учурда изилдөө экономикалык оптимизация жүргүзбөйт; TEC энергия керектөөсүн түздөн-түз электр кубатын өлчөөдөн эмес, сокку ылдамдыгын технологиялык эксплуатация интенсивдүүлүгүн билдирген параметр катары колдонуу менен аныктайт.

Изилдөөнүн негизги билдирүүсү “эң жогорку өндүрүш” менен “эң натыйжалуу өндүрүш” түшүнүктөрү бирдей эмес экендигинде. Насостун өндүрүш көлөмү көбөйгөн учурда система резервуардан келген агым насостун циклдерине жетишпегендиктен төмөнүрөөк толуу жана төмөнүрөөк технологиялык натыйжалуулук менен иштеши мүмкүн. Ошондуктан авторлор өндүрүш режимин күнүмдүк өндүрүшкө, насостун толушуна же көлөмдүк натыйжалуулукка гана эмес, PPI менен TEC бирге бааланган негизде тандоону сунуш кылышат.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү эмне?

Sucker-rod pump (SRP) кыргызча жалпы түрдө штангалуу терең кудук насос системасы катары түшүндүрүлө турган жана өзгөчө жетилген мунай кендеринде колдонулуучу жасалма көтөрүү технологиясы болуп саналат. Изилдөөнүн баштапкы пункту бул системаларда кеңири колдонулган иштөө өлчөмдөрүнүн көбү насостун канча өндүргөнүнө же цилиндрдин канчалык толгонуна көңүл бурушунда.

Авторлор күнүмдүк өндүрүш көлөмү же көлөмдүк натыйжалуулук сыяктуу өлчөөлөр өз алдынча чыныгы эксплуатациялык натыйжалуулукту билдирбейт деп жүйө келтирет. Анткени ошол эле өндүрүш өсүшү насосту ылдамыраак иштетүү, бирок төмөнүрөөк толуу менен ишке ашырылышы мүмкүн. Мындай учурда өндүрүш бир аз көбөйгөнү менен эксплуатация интенсивдүүлүгү жана ага байланышкан энергия муктаждыгы да өсөт.

Изилдөө максат кылган боштук дал ушул жерде: насостун өндүрүмдүүлүгү менен технологиялык натыйжалуулугун бир аналитикалык алкакта баалай ала турган, өлчөнө турган талаа параметрлерине негизделген көрсөткүчтөрдү түзүү.

Салттуу баалоо эмне үчүн жетишсиз деп эсептелет?

Изилдөөдө көлөмдүк натыйжалуулук, механикалык натыйжалуулук жана энергия натыйжалуулугу сыяктуу салттуу көрсөткүчтөр каралат. Көлөмдүк натыйжалуулук практикада оңой колдонулганына карабастан, негизинен насостун теориялык кубаттуулугу канчалык ишке ашканын билдирет. Динамометр карталары насостун иш абалын жана толушун түшүнүүдө пайдалуу болсо да, изилдөөчүлөрдүн пикиринде кеңири кудук–резервуар–насос өз ара таасирин жана узак мөөнөттүү технологиялык натыйжалуулукту жалгыз өзү түшүндүрбөйт.

Ошондуктан изилдөө резервуар киришин, кудук ичиндеги гидродинамиканы жана насос кыймылын бирге караган физикага негизделген симуляция алкагына багытталат.

Дискреттик-имитациялык моделдөө ыкмасы кантип колдонулат?

Изилдөөнүн эсептөө инфраструктурасы авторлор мурда иштеп чыккан Discrete-Imitational Modeling (DIM) түшүнүгүнө таянат. DIM насос плунжеринин кыймылын, резервуардан кудукка агымды жана кудук ичиндеги гидродинамикалык процесстерди убакыт ичинде бири-бирине байланышкан түрдө чагылдырат.

Бул ыкма X-Oil Laboratory v.5.0.0 программасында колдонулат. Изилдөө берген маалыматка ылайык, программа 29 август 2025 күнү Азербайжан Республикасынын Интеллектуалдык Менчик Агенттиги тарабынан 01/C-14806-25 номери менен катталган.

Симуляцияларда изилдөөчүлөр негизинен төмөнкү өзгөрмөлөрдүн байланышын карашат:

• резервуар басымы,
• резервуар дренаж аймагынын өткөрүмдүүлүгү,
• насостун статикалык суюктук деңгээлине карата батуу тереңдиги,
• насос сокку ылдамдыгы,
• күнүмдүк суюктук өндүрүш көлөмү,
• насос цилиндринин толуу коэффициенти,
• насос геометриясы,
• PPI жана TEC.

Төмөн өндүрүмдүү резервуарда эмне болот?

Изилдөөнүн Сүрөт 1 жана Таблица 2 жыйынтыктарында резервуар басымы 100 atm, өткөрүмдүүлүк 10 mD жана статикалык суюктук мамысы 1199,3 m болгон төмөн өндүрүмдүү шарт каралат. Насостун батуу тереңдиги статикалык суюктук мамысынын %20, %30, %50 жана %70-и боло тургандай өзгөртүлөт.

%20 батуу шартында болжол менен 8 сокку/мүн учурунда күнүмдүк өндүрүш болжол менен 0,9 m³-ге жетсе, насостун толушу болгону болжол менен %16 деңгээлинде калат. %30, %50 жана %70 батуу шарттарындагы тиешелүү өндүрүш көлөмдөрү кезеги менен болжол менен 1,27, 1,96 жана 2,54 m³/күн; толуу маанилери болсо болжол менен %20, %33 жана %42 деп билдирилет.

Графиктердин маанилүү билдирүүсү: төмөн өндүрүмдүү резервуарда максималдуу күнүмдүк өндүрүш менен максималдуу насос толушу бир эле сокку ылдамдыгында ишке ашпайт. Сокку ылдамдыгы жогорулатылганда насос көбүрөөк цикл жасаганы менен, резервуардан кудукка келген суюктук насос цилиндрин жетиштүү тез толтура албайт.

Жогорку өндүрүмдүү резервуардын жүрүм-туруму кантип өзгөрөт?

Сүрөт 2-де резервуар басымы 60 atm жана өткөрүмдүүлүгү 100 mD болгон жогорураак өндүрүмдүү абал көрсөтүлөт. Насос статикалык суюктук мамысынын %40-ына туура келген тереңдикке түшүрүлгөндө, насостун толушу каралган сокку ылдамдыгы диапазонунун дээрлик баарында %100 бойдон калат жана күнүмдүк өндүрүш сокку ылдамдыгы менен бирге өсөт.

Ал эми кичирээк батуу тереңдиктеринде резервуар кириши насостун талабын канааттандыра албай калган чекиттен кийин толуу төмөндөй баштайт. Демек, ошол эле насос үчүн ылайыктуу сокку ылдамдыгы резервуар өндүрүмдүүлүгүнө жана насостун батуу шартына байланыштуу экени көрүнөт.

Насос Иштөө Көрсөткүчү (PPI) деген эмне?

Макаланын негизги бөлүгүндө Pump Performance Indicator катары аныкталган PPI күнүмдүк өндүрүлгөн суюктук көлөмү менен насостун толуу коэффициентин бириктирет:

\[ PPI=\frac{VF}{100} \]

Бул жерде:

• V: 86400 секунд ичинде, башкача айтканда бир күндө өндүрүлгөн суюктук көлөмү (m³),
• F: насос цилиндринин толуу коэффициенти (%) мааниси.

PPI өлчөмдүү көрсөткүч. Ошондуктан авторлор PPI ар башка геометриялык жана геологиялык өзгөчөлүктөрү бар кудуктар арасында универсалдуу натыйжалуулук салыштыруусу үчүн ылайыктуу эмес экенин ачык белгилешет. Бирок ошол эле кудук–насос системасы ичинде ар башка иш режимдеринин өндүрүш performansын баалоо үчүн колдонулат.

Мənbə ичинде терминологиялык бир дал келбестик бар: изилдөөнүн аннотациясында ошол эле PPI кыскартмасы Pump Productivity Index катары жазылган, негизги текстте болсо теңдеме жана бүт анализ боюнча Pump Performance Indicator түрүндө аныкталган. Бул жазууда негизги бөлүктөгү техникалык аныктама сакталды.

PPI эмне үчүн өндүрүш көлөмүнөн гана айырмаланат?

Сүрөт 5 бул айырманы ачык көрсөтөт. Резервуар басымы 12 atm жана өткөрүмдүүлүгү 160 mD болгон мисалда насостун толушу эң жогорку маанисине болжол менен 1 сокку/мүн учурунда, PPI болжол менен 2 сокку/мүн учурунда жана күнүмдүк өндүрүш көлөмү болжол менен 3 сокку/мүн учурунда жетет. PPIнин максималдуу мааниси болжол менен 2,80 деп билдирилет.

Эгер насостун толушунун максимуму гана тандалса, PPI болжол менен 1,5; эгер максималдуу күнүмдүк өндүрүш гана тандалса, PPI болжол менен 2,5 деңгээлинде калат. Ошентип PPI өндүрүш менен насостун толушунун ортосунда performance компромиссын түзөт.

Технологиялык Натыйжалуулук Коэффициенти (TEC) кантип аныкталат?

PPI эксплуатация интенсивдүүлүгүн түздөн-түз эске албагандыктан, изилдөөчүлөр экинчи көрсөткүчтү аныкташат. Алгач насос плунжеринин бирдик убакытта теориялык жактан ташый ала турган көлөмү төмөнкү байланыш менен берилет:

\[ V_p=\frac{N}{60}\pi r_p^2l_p \]

Бул жерде:

• N: насос сокку ылдамдыгы (сокку/мүн),
• r_p: насос цилиндринин радиусу (m),
• l_p: плунжер сокку узундугу (m),
• V_p: берилген сокку ылдамдыгында теориялык көлөмдүк насостоо кубаттуулугун билдирген чоңдук.

Технологиялык Натыйжалуулук Коэффициенти андан кийин:

\[ TEC=\frac{V}{86400V_p}\frac{F}{100} \]

жана Теңдеме (2) ордуна коюлганда:

\[ TEC= \frac{60V}{86400N\pi r_p^2l_p} \frac{F}{100} \]

түрүндө берилет.

TEC өлчөмсүз жана изилдөөдө 0–1 аралыгында аныкталган. Формула реалдуу өндүрүш көлөмүн, насостун толушун, насос геометриясын жана сокку ылдамдыгын бир көрсөткүчкө топтойт.

Бул жердеги маанилүү түшүндүрүү чеги төмөнкүдөй: изилдөө ар бир иш чекитиндеги реалдуу электр кубатын же kWh керектөөсүн түздөн-түз TEC теңдемесине киргизбейт. Сокку ылдамдыгы энергия муктаждыгы менен байланышкан эксплуатация интенсивдүүлүгүнүн өлчөнө турган өкүлү катары колдонулат. Ошондуктан TEC авторлор аныктаган мааниде технологиялык натыйжалуулук коэффициенти; түздөн-түз электр энергиясынын натыйжалуулугу менен бирдей түшүнүк эмес.

Өндүрүмдүүлүк арткан сайын натыйжалуулук сөзсүз артатпы?

Жок. Изилдөөнүн негизги табылгаларынын бири ушул. Симуляцияларда сокку ылдамдыгы башында жогорулатылганда PPI өсөт. Бирок резервуар кириши насостун талабына жетпей калган чекиттен кийин насостун толушу төмөндөйт жана TEC төмөндөй баштайт. Сокку ылдамдыгын дагы жогорулатуу күнүмдүк өндүрүшкө өтө аз салым кошушу мүмкүн, бирок технологиялык натыйжалуулук олуттуу төмөндөйт.

Бул жыйынтык “ылдамыраак насос = көбүрөөк жана жакшыраак өндүрүш” деген мамиленин жетишсиз экенин көрсөтөт. Изилдөөчүлөрдүн пикиринде ылайыктуу иш чекити өндүрүмдүүлүк жана технологиялык натыйжалуулук бирге баалануу менен аныкталышы керек.

Мənbə ичиндеги сандык дал келбестик эмне үчүн маанилүү?

Изилдөөнүн Таблица 3үндөгү P=100 atm жана k=16 mD бөлүгүндө айрым PPI маанилери Теңдеме (1) жана ошол эле саптардагы өндүрүш/толуу маанилери менен дал келбейт. Мисалы, N=0, өндүрүш=0 жана толуу=0 сабында PPI 0 болушу керек болсо, таблицада 0,3953 турат. Кийинки саптар PPI тилкесинде жылыш болушу мүмкүн экенин ойлонтот.

Мындан тышкары, Сүрөт 8дин коштомо жазуусунда резервуар басымы 60 atm деп жазылганы менен, ошол эле сценарийдин Таблица 3 аталышы жана айланасындагы текст 100 atm, k=32 mD шартын сүрөттөйт. Ошондуктан бул жазууда аталган карама-каршы Таблица 3 PPI маанилеринен жаңы сандык жыйынтык чыгарылган жок жана Live визуалдаштыруусу үчүн көбүрөөк ырааттуу болгон реалдуу талаа Таблица 4 маалыматтары тандалды.

Изилдөө эмнени колдойт?

• Насостун өндүрүш көлөмү менен технологиялык натыйжалуулук бир эле түшүнүк эмес.
• Насостун сокку ылдамдыгын тынымсыз жогорулатуу ар бир учурда маанилүү өндүрүш өсүшүн камсыз кылбайт.
• Резервуар өндүрүмдүүлүгү, насостун толушу жана иш режими бири-бирине байланыштуу.
• PPI ошол эле кудук–насос системасы ичинде өндүрүш performanceын баалоодо колдонулушу мүмкүн.
• TEC авторлор аныктаган технологиялык алкакта ар башка эксплуатация режимдерин салыштыруу үчүн колдонулушу мүмкүн.
• PPI жана TEC бирге колдонулганда өндүрүмдүүлүк–натыйжалуулук компромиссин көрүү жеңилдейт.

Изилдөө эмнени далилдебейт?

• TEC түздөн-түз өлчөнгөн электр энергиясы натыйжалуулугу эмес.
• Изилдөө экономикалык оптимумду эсептебейт.
• Ар бир кудукта бир эле сокку ылдамдыгы оптималдуу экенин көрсөтпөйт.
• Бир гана талаа колдонмосу бардык мунай кендерине түздөн-түз жалпылана албайт.
• Симуляция аркылуу алынган бардык сценарийлер көз карандысыз талаа эксперименттери менен тастыкталган эмес.
• Модель жогорураак өндүрүш ар бир шартта экономикалык жактан туура эмес экенин көрсөтпөйт; бул чечим энергия, тейлөө, жабдуунун өмүрү жана кошумча өндүрүш кирешелери менен өзүнчө бааланышы керек.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Симуляция дизайны

Изилдөөчүлөр X-Oil Laboratory v.5.0.0 колдонуп, ар башка резервуар басымы, өткөрүмдүүлүк, насос батуу тереңдиги жана сокку ылдамдыктарында кудук–резервуар–насос системасынын жүрүм-турумун эсептешет. Изилдөөнүн ар башка бөлүктөрүндө 60 жана 100 atm резервуар басымдары; 10, 16, 32 жана 100 mD сыяктуу ар башка өткөрүмдүүлүк шарттары каралат.

PPI изилдөөлөрүндө сокку ылдамдыктары айрым сценарийлерде 1–12 сокку/мүн аралыгында каралса, TEC анализдеринде 0–10 сокку/мүн аралыгында 0,5 сокку/мүн өсүштөр менен эсептөөлөр жүргүзүлөт. Насостун батуу тереңдиги да статикалык суюктук мамысынын ар башка пайыздары колдонулуп өзгөртүлөт.

Резервуар өндүрүмдүүлүгү менен насостун толушунун ортосундагы байланыш

Төмөн өткөрүмдүүлүктүү резервуарларда сокку ылдамдыгы арткан сайын күнүмдүк өндүрүш башында өсөт; бирок резервуар кириши чектелүү болгондуктан насостун толушу тез төмөндөйт. Жогорку өндүрүмдүү шарттарда болсо насос кеңири сокку ылдамдыгы диапазонунда толук же толукка жакын толуу менен иштей алат.

Ошондуктан ошол эле жер үстү жабдыгында сокку ылдамдыгын гана өзгөртүү резервуар бере ала турган суюктук көлөмүн өзгөртпөйт. Насос кубаттуулугу резервуар кирүү кубаттуулугунан ашканда кошумча циклдер бара-бара төмөнүрөөк толуу менен ишке ашат.

Чыныгы талаа колдонмосу: Бибиэйбат Кудук No. 1220

Ыкманын талаа колдонмосу Бибиэйбат кениндеги 1220 номерлүү кудукта көрсөтүлөт. Изилдөөдө берилген учурдагы кудук параметрлери төмөнкүдөй:

Модель аныктаган оптималдуу режим

Таблица 4 эсептөөлөрүндө PPI жана TECнин эң жогорку маанилери 1 сокку/мүн иш режиминде пайда болот. Бул чекитте модель күнүмдүк өндүрүштү 0,4773 m³/күн, насостун толушун %28,7469, PPIни 0,1372 жана TECни 0,0790 деп эсептейт.

Кудуктун иш учурунда колдонулган 4 сокку/мүн режиминде болсо эсептелген күнүмдүк өндүрүш 0,4950 m³/күн, насостун толушу %7,2062, PPI 0,0357 жана TEC 0,0051 болот.

Изилдөөнүн эсебине ылайык, сокку ылдамдыгын 1ден 4 сокку/мүнгө чыгаруу күнүмдүк өндүрүштү болгону болжол менен %3,71, башкача айтканда болжол менен 0,018 m³/күн көбөйтөт. Авторлор бул кошумча өндүрүш жогорку энергия керектөөсү, оңдоолордун ортосундагы кыскараак иш мөөнөтү жана башка эксплуатация чыгымдары менен экономикалык жактан өзүнчө салыштырылышы керек экенин баса белгилешет.

Сүрөт 9дун негизги билдирүүсү

Булак изилдөөнүн Сүрөт 9у күнүмдүк өндүрүш, насостун толушу, PPI жана TEC ийри сызыктарын ошол эле талаа мисалында салыштырат. Күнүмдүк өндүрүш ийри сызыгы 1 сокку/мүндөн кийин аз гана өсүштөрдү көрсөтсө, толуу, PPI жана өзгөчө TEC тез төмөндөйт. Бул визуал изилдөөнүн өндүрүш көлөмү менен технологиялык натыйжалуулуктун ортосунда койгон айырмасын эң ачык көрсөткөн жыйынтыктардын бири.

Инженердик жактан мааниси

Авторлордун ыкмасында оптималдуу эксплуатация режими кудуктан мүмкүн болгон эң жогорку күнүмдүк суюктук көлөмүн чыгаруу гана дегенди билдирбейт. Максат өндүрүш өсүшү, насостун толуу абалы жана эксплуатация интенсивдүүлүгү ортосунда кабыл алынуучу тең салмак табуу.

Бул ыкма өзгөчө төмөн өндүрүмдүү кудуктарда маанилүү болот. Резервуар бере ала турган суюктук көлөмү чектелүү болгондо насосту ылдамыраак иштетүү насостун көбүрөөк бош же жарым-жартылай толгон цикл жасашына алып келиши мүмкүн. Мындай учурда өндүрүштөгү аз өсүш көбүрөөк интенсивдүү механикалык иштин эсебинен алынат.

Түркиядагы мунай өндүрүш талааларына байланыштуу түз колдонмо бул изилдөөдө жүргүзүлгөн эмес. Ошондуктан Бибиэйбат кудугундагы оптималдуу сокку ылдамдыгы же TEC маанилери Түркиядагы кудуктарга түз өткөрүлө албайт. Ыкманын жергиликтүү колдонулушу үчүн резервуар басымы, өткөрүмдүүлүк, суюктуктун касиеттери, кудук геометриясы, насос мүнөздөмөлөрү жана реалдуу эксплуатация маалыматтары менен өзүнчө моделдөө жана талаа тастыктоосу керек.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Толук түпнуска изилдөө аталышы: TECHNOLOGICAL EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY ANALYSIS IN SUCKER-ROD PUMPING WELLS

Авторлор: M. A. Jamalbayov, Z. T. Mustafayeva, N. A. Valiyev.

Авторлордун тартиби: Булак изилдөөдөгү тартип дал өзүндөй сакталган.

Жооптуу автор: M. A. Jamalbayov.

Биргелешкен биринчи/биргелешкен салым: Булакта биргелешкен биринчи авторлук же биргелешкен салым билдирүүсү жок.

Мекемелер: Baku Engineering University, The Ministry of Science and Education of Azerbaijan, Баку, Азербайжан; SOCAR, Баку, Азербайжан.

Журнал: SOCAR Proceedings.

Саны жана барактары: No. 2 (2026), 116–127.

Жарыялаган мекеме: “OilGasScientificResearchProject” Institute, SOCAR.

DOI: 10.5510/OGP20260201201

Жөнөтүлгөн күнү: 18.05.2026.

Кабыл алынган күнү: 16.06.2026.

Жарыяланган жылы: 2026. Булак PDF жана расмий макала бетинде так күн/ай түрүндө жарыяланган дата өзүнчө көрсөтүлбөйт.

Булак түрү: Рецензияланган изилдөө макаласы; физикага негизделген симуляция/моделдөө менен реалдуу талаа кудугу колдонмосун бириктирет.

Рецензия абалы: SOCAR Proceedings рецензияланган журнал жана журналдын жарыялоо саясаты макалалар эксперт рецензенттер тарабынан бааланарын билдирет.

Расмий DOI шилтемеси: https://doi.org/10.5510/OGP20260201201

Расмий жарыя PDFи: https://proceedings.socar.az/uploads/pdf/118/116_127_OGP20260201201.pdf

Лицензия/автордук укук эскертүүсү: Макаланын PDFинде “© 2026 OilGasScientificResearchProject Institute. All rights reserved.” деген белги бар. Бирок SOCAR Proceedingsтин учурдагы автордук укук саясаты жарыяланган иштер Creative Commons CC BY алкагында экенин билдирет. Эки жазуунун ортосундагы айырмачылыктан улам бул Verianla мазмунунда булак ишинин оригиналдуу фигуралары бирдей көчүрүлгөн эмес; илимий маалыматтар көрүнгөн HTML таблицалары жана оригиналдуу Verianla Live сунуштамасы менен берилген.

Каржылоо: Каралган макала текстинде өзүнчө каржылоо билдирүүсү жок.

Маалымат жеткиликтүүлүгү: Каралган макала текстинде өзүнчө маалымат жеткиликтүүлүгү билдирүүсү жок.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Каралган макала текстинде ишке тиешелүү өзүнчө кызыкчылыктардын кагылышы билдирүүсү жок.

CRediT/автордук салымдар: Булакта өзүнчө CRediT же автордук салым бөлүштүрүүсү берилген эмес.

Илимий мазмун чеги: Бул Verianla макаласындагы ыкмалар, теңдемелер, талаа параметрлери жана сандык жыйынтыктар жүктөлгөн түпнуска изилдөөгө негизделген. Библиографиялык кимдик жана журналдын жарыялоо/рецензия саясаты тышында тышкы булактардан жаңы эксперименттик табылга же механизм кошулган эмес.

Булак ичиндеги дал келбестик эскертүүсү: Аннотация бөлүгүндөгү “Pump Productivity Index” аталышы менен негизги бөлүктөгү “Pump Performance Indicator” аталышынын ортосунда терминологиялык айырма бар. Ошондой эле Таблица 3түн P=100 atm, k=16 mD бөлүгүндөгү айрым PPI маанилери Теңдеме (1) жана ошол эле саптардагы өндүрүш/толуу маалыматтары менен дал келбейт; Сүрөт 8 коштомо жазуусундагы 60 atm сөзү тиешелүү Таблица 3 жана айлана тексттеги 100 atm шарты менен карама-каршы келет. Бул айырмачылыктар үнсүз оңдолгон эмес. Live визуалдаштырууларында аталган көйгөйлүү маалымат катарлары колдонулган эмес.

Методологиялык чек: Изилдөөнүн чоң бөлүгү X-Oil Laboratory v.5.0.0 менен жүргүзүлгөн физикага негизделген симуляцияларга таянат. Чыныгы талаа мисалы Бибиэйбат кениндеги бир гана кудук аркылуу берилет. TEC түздөн-түз электр энергиясын өлчөөгө эмес, күнүмдүк өндүрүшкө, насостун толушуна, насос геометриясына жана сокку ылдамдыгына негизделип аныкталган технологиялык коэффициент. Экономикалык оптимум, тейлөө чыгымдары же түз kWh негизиндеги энергия балансы бул изилдөөдө эсептелген эмес.