Академиялык изилдөөлөр, түшүнүктүү тил

Verianla | Кыргызча академиялык изилдөөлөр жана илим

27 сентябрь 2026, Жекшемби
VERİANLAКөз карандысыз илимий басма
Менюну ачуу же жабуу
...
Башкы бет / Колдонмо илимдер / Инженерия / Тилке Алмаштыруу Маневрлеринде Траекторияны Көзөмөлдөө: Дөңгөлөк Ичиндеги Моторлуу Электр Унаалары үчүн Дифференциалдык Рулдук Ыкма
Инженерия

Тилке Алмаштыруу Маневрлеринде Траекторияны Көзөмөлдөө: Дөңгөлөк Ичиндеги Моторлуу Электр Унаалары үчүн Дифференциалдык Рулдук Ыкма

Бул изилдөө дөңгөлөк ичиндеги моторлор менен кыймылга келтирилген электр унаасында (In-Wheel Motor-Driven Electric Vehicle, IWM-EV) steer-by-wire (SBW) рулдук система мотор бузулушунан улам иштен чыккан учурда унаа тилке алмаштыруу маневрин дифференциалдык момент менен уланта алышын изилдейт.

14/08/2026  Veri Anla 13 көрүү
Тилке Алмаштыруу Маневрлеринде Траекторияны Көзөмөлдөө: Дөңгөлөк Ичиндеги Моторлуу Электр Унаалары үчүн Дифференциалдык Рулдук Ыкма

Бул изилдөө дөңгөлөк ичиндеги моторлор менен кыймылга келтирилген электр унаасында (In-Wheel Motor-Driven Electric Vehicle, IWM-EV) steer-by-wire (SBW) рулдук системанын мотор бузулушунан улам иштен чыккан учурда унаа тилке алмаштыруу маневрин дифференциалдык момент менен уланта алышын изилдейт. Сунушталган түзүлүш каптал траекторияны көзөмөлдөө менен узунунан ылдамдыкты башкарууну бир жогорку деңгээлдеги Model Predictive Control (MPC) контроллеринде бириктирет; төмөнкү деңгээлде алдыңкы дөңгөлөктөрдүн ортосундагы момент айырмасынан рулдук момент түзүү үчүн Model-Free Adaptive Control (MFAC), ал эми ылдамдануу жана тормоздоо үчүн жүрүү–тормоз өтүү логикасы менен PI кайтарым байланыш колдонулат.

Система архитектурасынын маанилүү өзгөчөлүгү SBW бузулгандан кийин милдеттердин дөңгөлөктөр арасында бөлүнүшү. Арткы дөңгөлөктөр унаанын узунунан тартуу күчүн камсыз кылса, алдыңкы дөңгөлөктөр негизинен оң–сол момент айырмасы аркылуу рулдук момент түзөт. Ошентип, алдыңкы дөңгөлөктөрдөгү дифференциалдык момент классикалык механикалык же электрдик рулдук аракеттин ордуна каптал башкаруу кириши катары колдонулат.

Matlab/Simulink жана CarSim биргелешкен симуляциясында адегенде жогорку MPC контроллери LQR-PID менен салыштырылган. 20 m/s туруктуу ылдамдык, 0,85 жол кармаш коэффициенти жана 200 m узунунан тилке алмаштыруу аралыгы колдонулган сценарийде MPC максималдуу абсолюттук каптал катаны болжол менен 0,014 mден 0,008 mге, максималдуу абсолюттук багыт бурчунун катасын болжол менен 0,0004 radдан 0,0002 radга азайткан. Булак бул айырмаларды тиешелүүлүгүнө жараша %42,9 жана %50,0 төмөндөө деп билдирет. Алдыңкы дөңгөлөктүн рулдук бурчу, yaw ылдамдыгы жана sideslip бурчунун максималдуу абсолюттук маанилеринде да тиешелүүлүгүнө жараша %7,8, %2,8 жана %10,3 төмөндөө билдирилген.

Андан кийин өзгөрмө ылдамдыктагы тилке алмаштыруу сыноосунда дифференциалдык рулдук иерархиялык MPC + LLC түзүлүшү салыштырылган MPC + LC түзүлүшү менен текшерилген. 3,75 m каптал жылыш, 90 m узунунан маневр аралыгы жана 15 m/sден 20 m/sге ылдамдануу шартында MPC + LLCнин максималдуу каптал катасы болжол менен 0,046 m, салыштыруу түзүлүшүндө 0,056 m деп берилген. Багыт бурчунун катасы болжол менен 0,0042 rad жана 0,0045 rad; yaw ылдамдыгынын максималдуу абсолюттук мааниси булакта %33,3 төмөн деп билдирилген. Узунунан ылдамдыкты көзөмөлдөө катасынын максимуму ылдамдануу учурунда 0,27 m/s.

Бул жыйынтыктардын бардыгы компьютердик симуляциядан алынган. Изилдөө реалдуу унаа сыноосун, төмөн жол кармаш шартындагы экспериментти, күчтүү өлчөө ызы-чуусун, актуатордун жогорку каныгуу шарттарын же агрессивдүү маневрлерди физикалык түрдө текшербейт. Авторлор дагы ыкманын практикалык жарактуулугу реалдуу унаа эксперименттери менен өзүнчө ырасталышы керек экенин ачык белгилешет.

Түркиянын контекстинде бул изилдөө дөңгөлөк ичиндеги моторлуу электр унаалары, steer-by-wire коопсуздук резерви, бөлүштүрүлгөн тартуу жана автономдуу тилке алмаштыруу башкаруусу боюнча иштеген автоунаа изилдөө топтору үчүн маанилүү башкаруу архитектурасынын үлгүсү. Бирок берилген ката маанилери же пайыздык жакшыртуулар Түркиядагы реалдуу жол, шина, унаа жана электрондук рулдук системаларга түз көчүрүлбөйт. Жергиликтүү колдонууда унаа массасы, октордун геометриясы, шинанын бурчтук катуулугу, мотор момент чектери, жол сүрүлүүсү, сенсор сапаты, CAN/унаа тармагынын кечигүүсү жана реалдуу актуатор жүрүм-туруму кайра текшерилиши керек.

Изилдөөнүн негизги маселеси эмнеде?

Дөңгөлөк ичиндеги моторлуу электр унааларында ар бир дөңгөлөктүн моменти өзүнчө башкарылат. Бул өзгөчөлүк кадимки айдоодо тартуу жана туруктуулук башкаруусуна артыкчылык берсе, изилдөө караган бузулуу сценарийинде ошол эле учурда резервдик рулдук таасир түзүү үчүн колдонулат.

Изилдөө сценарийинде steer-by-wire системасынын рулдук мотору бузулат. Унаа классикалык алдыңкы дөңгөлөк багыттоо командасын нормалдуу түрдө чыгара албай калганда, оң жана сол алдыңкы дөңгөлөктөрдүн ортосундагы кыймылдаткыч момент айырмасы kingpin тегерегинде рулдук момент түзө тургандай колдонулат. Изилдөөчүлөр бул түзүлүштү Front-Wheel Differential Steering System (FWDSS) катары карашат.

SBW бузулгандан кийин унаа функционалдык жактан арткы дөңгөлөк тартуучу режимге өтөт: арткы эки дөңгөлөк узунунан тартууну камсыздайт, алдыңкы эки дөңгөлөккө берилген дифференциалдык момент каптал рулдук милдетти аткарат. Бул милдет бөлүштүрүү узунунан тартуу талабы менен алдыңкы дифференциалдык рулдук талаптын бир эле дөңгөлөк моментинде карама-каршы келишинин алдын алууга багытталган.

Башкаруу архитектурасы кантип иштейт?

Изилдөөнүн Figure 1 сүрөтүндө бардык башкаруу системасы үч негизги катмарга бөлүнөт:

  1. Бешинчи даражадагы полином менен референстик тилке алмаштыруу траекториясы түзүлөт.
  2. MPC негизиндеги жогорку контроллер унаанын абалын жана референстик траекторияны колдонуп, талап кылынган алдыңкы дөңгөлөк рулдук бурчун \(\delta_f\) жана талап кылынган узунунан ылдамданууну \(a_{des}\) эсептейт.
  3. Төмөнкү контроллер каптал багытында MFAC аркылуу дифференциалдык алдыңкы дөңгөлөк моменттерин, узунунан багытта болсо жүрүү же тормоз командаларын чыгарат.

Figure 1 блок-схемасында жогорку MPC каптал жана узунунан кыймылды толук көз карандысыз эки система катары кароонун ордуна, экөөнү бир оптималдаштыруу маселесине киргизет. Төмөнкү катмардагы контроллерлер болсо MPCнин идеалдаштырылган командаларын физикалык мотор моментине жана тормоз басымынын деңгээлине айландырат.

Тилке алмаштыруу траекториясы кантип түзүлөт?

Референстик тилке алмаштыруу жолу бешинчи даражадагы эки полином менен аныкталган:

\[ X_{\mathrm{ref}}(t) = a_0+a_1t+a_2t^2+a_3t^3+a_4t^4+a_5t^5 \]

\[ Y_{\mathrm{ref}}(X) = b_0+b_1X+b_2X^2+b_3X^3+b_4X^4+b_5X^5 \]

Бул түзүлүш унаанын баштапкы жана акыркы чекиттери тилкенин борбор сызыгында жайгашкан эки тилкелүү жол шартын билдирет. Референстик ийри сызыктын биринчи жана экинчи туундуларынан багыт бурчу жана жол ийрилиги алынат:

\[ \theta_{\mathrm{ref}} = \arctan \left( Y'_{\mathrm{ref}} \right) \]

\[ \kappa_{\mathrm{ref}} = \frac{Y''_{\mathrm{ref}}} {\left(1+Y'^2_{\mathrm{ref}}\right)^{3/2}} \]

Ошентип, контроллер максаттык позицияны гана эмес, жолдун геометриялык багытын жана ийрилигин да колдонот.

MPC кайсы каталарды бирге башкарат?

Изилдөөчүлөр каптал жана узунунан көзөмөлдөө каталарын бир абал векторунда бириктиришет:

\[ \xi = [e_y,\dot e_y,e_\phi,\dot e_\phi,e_v,e_s]^T \]

Бул жерде:

  • \(e_y\): каптал позиция катасы,
  • \(\dot e_y\): каптал катанын өзгөрүү ылдамдыгы,
  • \(e_\phi\): багыт бурчунун катасы,
  • \(\dot e_\phi\): багыт катасынын өзгөрүү ылдамдыгы,
  • \(e_v\): узунунан ылдамдык катасы,
  • \(e_s\): узунунан позиция катасы.

MPCнин эки башкаруу кириши:

\[ u= [\delta_f,a_{des}]^T \]

түрүндө аныкталат. Демек, бир эле оптималдаштыруу цикли унаа кайсы багытка бурулушу жана кайсы узунунан ылдамданууну ээрчиши керек экенин эсептейт.

MPC оптималдаштыруу эмнени минималдаштырат?

Контроллердин максат функциясы прогноз горизонту боюнча референстен четтөөнү, башкаруу өзгөрүүлөрүн жана чечимдин ишке жарамдуулугун сактаган relaxation өзгөрмөсүн бирге жазалайт:

\[ J_1 = \sum_{i=1}^{N_p} \left\| \eta(k+i)-\eta_{\mathrm{ref}}(k+i) \right\|_{Q_1}^{2} + \sum_{i=1}^{N_c-1} \left\| \Delta u(k+i) \right\|_{R_1}^{2} + \rho_1\varepsilon^2 \]

Бул жерде \(N_p\) прогноз горизонту, \(N_c\) башкаруу горизонту, \(Q_1\) көзөмөлдөө катасынын салмактары жана \(R_1\) башкаруу өзгөрүүсүнүн салмактары. Ар бир башкаруу периодунда маселе квадраттык программалоо түрүндө чечилип, унаага биринчи оптималдуу башкаруу өсүшү гана колдонулат. Кийинки периоддо маселе жаңы унаа абалы менен кайра чечилет; бул түзүлүш MPCнин receding-horizon же rolling optimization жүрүм-турумун билдирет.

Дифференциалдык рулдук таасир физикалык жактан кантип түзүлөт?

Алдыңкы дөңгөлөктөрдүн оң жана сол мотор моменттери ар башка болгондо kingpin тегерегинде таза рулдук момент пайда болот. Булактагы дифференциалдык момент теңдемеси:

\[ \Delta T = (T_{fr}-T_{fl})\frac{r_\sigma}{R} \]

түрүндө. Бул жерде \(T_{fr}\) жана \(T_{fl}\) оң жана сол алдыңкы дөңгөлөктөрдүн кыймылдаткыч моменттери, \(r_\sigma\) kingpin offset жана \(R\) дөңгөлөктүн тоголонуу радиусу.

Изилдөөнүн алдыңкы дифференциалдык рулдук динамикасы момент айырмасын гана эмес, шиналардын self-aligning таасирин, унаанын sideslip бурчун, yaw ылдамдыгын жана рулдук системанын эквиваленттүү демпфирлөөсүн да эске алат.

Каптал төмөнкү контроллер эмне үчүн MFAC колдонот?

Model-Free Adaptive Control (MFAC) каптал төмөнкү катмарда унаанын бардык сызыктуу эмес динамикасын толук билбестен башкаруу киришин онлайн ылайыкташтыруу үчүн тандалган. Контроллер референстик моделден келген максаттык sideslip бурчу \(\beta_d\) жана yaw ылдамдыгы \(\omega_d\) менен реалдуу \(\beta\) жана \(\omega\) маанилерин салыштырып, алдыңкы дөңгөлөктөрдүн момент айырмасын жөнгө салат.

Appendix Aда алдыңкы дифференциалдык рулдуу унаа эки кириштүү–эки чыгыштуу сызыктуу эмес дискреттик система катары каралат. MFAC бул система үчүн pseudo-Jacobian matrix (PJM) колдонуп, compact-form dynamic linearization түзөт:

\[ \Delta Z(k+1) = \Phi_c(k)\Delta U(k) \]

PJM мааниси онлайн бааланып, башкаруу сигналы:

\[ U(k) = U(k-1) + \frac{ \rho\hat{\Phi}_c^T(k) \left[Z^*(k+1)-Z(k)\right] }{ \lambda+\|\hat{\Phi}_c(k)\|^2 } \]

түрүндө жаңыртылат.

Булакта MFAC үчүн \(\lambda=0{,}5\), \(\mu=10^{-4}\), \(\eta_1=1\) жана \(\rho=0{,}7\) маанилери колдонулган.

Узунунан башкаруу кантип иштейт?

Узунунан төмөнкү контроллер эки бөлүктөн турат: адегенде жүрүү–тормоз өтүү стратегиясы, андан кийин feedforward + PI feedback түзүлүшү колдонулат.

Ылдамданууда арткы эки дөңгөлөк тартуу күчүн чыгарат. Жайлоодо төрт дөңгөлөктүн тормоз күчү колдонулат. Жогорку MPC талап кылган ылдамдануу унаанын учурдагы ылдамдыгына ылайык аныкталган өтүү ийри сызыгы менен салыштырылып, система жүрүү же тормоз режимине өтөт.

Өтүү сызыгы идеалдуу жол шартында coast-down симуляциясы менен алынган эркин жайлоо жүрүм-турумунан чыгарылган. Жүрүү менен тормоздун ортосунда кайра-кайра которулууну азайтуу үчүн негизги ийри сызыктын эки тарабында 0,1 m/s² кеңдиктеги буфер аймактары колдонулган.

Узунунан PI башкаруу дискреттик түрдө:

\[ u_a(k) = u_a(k-1) + K_P[e_a(k)-e_a(k-1)] + K_IT_s e_a(k) \]

деп берилген. Бул жерде \(e_a=a_{des}-a_{act}\) талап кылынган жана реалдуу узунунан ылдамдануунун айырмасы.

Дөңгөлөк ичиндеги мотор динамикасы эске алынабы?

Ооба. Изилдөө алдыңкы жана арткы дөңгөлөктөрдөгү мотор моменти башкаруу командасын дароо жана идеалдуу аткарат деп кабыл алуунун ордуна, экинчи даражадагы мотор моделин колдонот:

\[ G(s) = \frac{M_{fl}}{T_{fl}} = \frac{\omega_n^2} {s^2+2\zeta\omega_ns+\omega_n^2} \]

Демпфирлөө катышы \(\zeta=1{,}1\) деп берилген. Ошондой эле мотор моменти айлануу ылдамдыгына жараша максималдуу момент–кубат чектери менен чектелет. Бирок жыйынтык бөлүмүндө авторлор өтө чоң момент же рулдук талаптарда актуатор каныгуусу учурдагы дизайнда толук эске алынбаганын өзгөчө чектөө катары белгилешет.

Figure 7 жогорку MPC контроллер үчүн эмнени көрсөтөт?

Figure 7 MPC менен LQR-PIDди 20 m/s туруктуу ылдамдык, 0,85 жол кармаш коэффициенти жана 200 m узунунан тилке алмаштыруу аралыгында салыштырат.

Эки контроллер тең бешинчи даражадагы референстик тилке алмаштыруу жолун ээрчийт; бирок MPCнин ката диапазону кичине. Булакта максималдуу каптал ката MPC үчүн болжол менен 0,008 m, LQR-PID үчүн болжол менен 0,014 m. Максималдуу багыт бурчу катасы тиешелүүлүгүнө жараша болжол менен 0,0002 rad жана 0,0004 rad.

Максималдуу алдыңкы дөңгөлөк рулдук бурчу MPC үчүн 0,00178 rad, LQR-PID үчүн 0,00193 rad. Максималдуу sideslip бурчу MPCде 0,00026 rad, LQR-PIDде 0,00029 rad деп берилген. Yaw ылдамдыктары окшош жалпы форма көрсөткөнү менен, MPCнин чокусу булакта %2,8 төмөн деп белгиленген.

Verianla Live: MPCнин LQR-PIDге салыштырмалуу максималдуу абсолюттук маанилерди азайтышы

Бул салыштыруу изилдөөнүн Figure 7 анализинде жана жыйынтык бөлүмүндө түз берилген пайыздык төмөндөөлөргө негизделет. Маанилер 20 m/s туруктуу ылдамдыктагы жогорку контроллер симуляциясына тиешелүү; реалдуу унаа өлчөөсү эмес.

Салыштырылган көрсөткүчМаксималдуу абсолюттук маанинин азайышы (%)КөрсөткүчБулак
Каптал көзөмөлдөө катасы42,9MPCнин LQR-PIDге салыштырмалуу азайышыFigure 7b жана жыйынтык бөлүмү
Багыт бурчу катасы50,0MPCнин LQR-PIDге салыштырмалуу азайышыFigure 7c жана жыйынтык бөлүмү
Алдыңкы дөңгөлөк рулдук бурчу7,8MPCнин LQR-PIDге салыштырмалуу азайышыFigure 7d жана жыйынтык бөлүмү
Yaw ылдамдыгы2,8MPCнин LQR-PIDге салыштырмалуу азайышыFigure 7e жана жыйынтык бөлүмү
Sideslip бурчу10,3MPCнин LQR-PIDге салыштырмалуу азайышыFigure 7f жана жыйынтык бөлүмү
 

Verianla Live: Визуалдаштыруу бул көрүнүктүү илимий маалымат таблицасынан браузерде түзүлөт; таблица илимий source-of-truth катары сакталат.

Figure 8 дифференциалдык рулдук башкаруу үчүн эмнени көрсөтөт?

Экинчи баалоо классикалык рулдуу MPC + LC түзүлүшүн дифференциалдык рулдуу MPC + LLC иерархиялык түзүлүшү менен салыштырат. Демек, салыштыруу бир эле алгоритм өзгөрүүсүн эмес, каптал төмөнкү дифференциалдык рулдук катмарды кошууну да камтыйт.

Сценарийде тилкелер арасындагы каптал жылыш 3,75 m, узунунан тилке алмаштыруу аралыгы 90 m, жол кармаш коэффициенти 0,85. Унаа тилке алмаштыруу учурунда 15 m/sден 20 m/sге ылдамдатылат.

КөрсөткүчMPC + LLCMPC + LCБулакта билдирилген айырма
Максималдуу абсолюттук каптал ката≈ 0,046 m≈ 0,056 m%17,9 азайыш
Максималдуу абсолюттук багыт бурчу катасы≈ 0,0042 rad≈ 0,0045 rad%6,7 азайыш
Максималдуу абсолюттук yaw ылдамдыгыБулакта абсолюттук чокусу сан түрүндө берилген эмесБулакта абсолюттук чокусу сан түрүндө берилген эмес%33,3 азайыш
Максималдуу узунунан ылдамдык катасы0,27 m/sСалыштырылган так маани берилген эмесЫлдамдануу фазасындагы MPC + LLC катасы

Figure 8де дифференциалдык рулдуу унаа референстик траекторияга жакын бойдон калып, ылдамдык 20 m/s максатка жылмакай жакындайт. Булактын өз сөзү менен, жыйынтыктар белгилүү сценарийлерде негизги дифференциалдык рулдук функцияны ишке ашырууга болорун колдойт; бул реалдуу унаадагы коопсуздук резерви толук ырасталды дегенди билдирбейт.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

  • IWM-EVнин алдыңкы дөңгөлөктөрүнүн ортосундагы дифференциалдык момент изилдөөнүн симуляция моделинде SBW бузулганда рулдук момент түзүү үчүн колдонулган.
  • MPC жогорку контроллер изилденген туруктуу ылдамдыктагы симуляцияда LQR-PIDге салыштырганда максималдуу каптал жана багыт бурчу каталарын төмөн берген.
  • MPCнин каптал ката жана багыт бурчу катасы үчүн билдирилген максималдуу абсолюттук төмөндөөлөрү тиешелүүлүгүнө жараша %42,9 жана %50,0.
  • MFAC негизиндеги каптал төмөнкү катмар дифференциалдык алдыңкы дөңгөлөк моменттерин чыгаруу үчүн модельсиз онлайн ылайыкташуу ыкмасын камсыздайт.
  • MPC + LLC түзүлүшү изилденген өзгөрмө ылдамдыктагы тилке алмаштыруу симуляциясында болжол менен 0,046 m максималдуу каптал ката жана 0,0042 rad максималдуу багыт бурчу катасын берген.
  • MPC + LLCнин yaw ылдамдыгынын максималдуу абсолюттук мааниси салыштырылган MPC + LC түзүлүшүнө караганда %33,3 төмөн деп билдирилген.
  • Жүрүү–тормоз өтүүсү менен feedforward–PI түзүлүшү 15 m/sден 20 m/sге ылдамдануу сценарийинде максималдуу 0,27 m/s ылдамдык көзөмөлдөө катасын көрсөткөн.

Изилдөө колдобогон же текшербеген жыйынтыктар

  • Башкаруу стратегиясы реалдуу электр унаасында физикалык тилке алмаштыруу сыноосу менен текшерилген эмес.
  • Төмөн жол кармаш коэффициентинде ыкма ошол эле натыйжаны сактай турганы көрсөтүлгөн эмес.
  • Өтө агрессивдүү тилке алмаштыруу маневрлери бааланган эмес.
  • Жогорку момент жана рулдук талаптарда актуатор каныгуусу толук моделденген эмес.
  • Реалдуу сенсор ызы-чуусу жана абалды баалоо каталарынын таасири текшерилген эмес.
  • Изилдөө SBW системасынын бардык бузулуу режимдеринде функционалдык коопсуздук талаптары аткарыларын көрсөтпөйт.
  • Симуляция жыйынтыктары реалдуу жол коопсуздугунун же сериялык өндүрүшкө даярдыктын далили эмес.

Изилдөөнүн Методу жана Жыйынтыктары

Негизги унаа жана башкаруу параметрлери

ПараметрБулакта берилген мааниМааниси
m1413 kgУнаа массасы
a1,015 mCG–алдыңкы ок аралыгы
b1,895 mCG–арткы ок аралыгы
Iz1536,7 kg·m²Yaw инерция моменти
Cf−148.970 N/radАлдыңкы шинанын каптал катуулугу
Cr−82.204 N/radАрткы шинанын каптал катуулугу
R0,347 mДөңгөлөктүн тоголонуу радиусу
Np10MPC прогноз горизонту
Nc5MPC башкаруу горизонту
δf,min−0,523 radМинималдуу рулдук бурч чеги
δf,max0,523 radМаксималдуу рулдук бурч чеги
amin−5 m/s²Минималдуу талап кылынган ылдамдануу
amax5 m/s²Максималдуу талап кылынган ылдамдануу

Үлгүлөө убактысы булакта эмне үчүн өзгөчө көңүл талап кылат?

Изилдөөнү сандык жактан кайра өндүрүү үчүн эң маанилүү редакциялык маселе — үлгүлөө убактысы. Figure 1 түшүндүрмөсү иерархиялык башкаруу колдонмосун:

\[ T_s=0{,}01\,\mathrm{s} \]

деп аныктайт. Узунунан PI контроллер бөлүмү да туруктуу үлгүлөө убактысын ачык \(T_s=0{,}01\) деп берет.

Бирок Таблица 2де ошол эле символ:

\[ T_s=0{,}1\,\mathrm{s} \]

деп жазылган. Бул эки маанинин ортосунда он эсе айырма бар. Verianla булактын атынан кайсы маанини туура деп тандабайт. Башкаруу системасын өз алдынча кайра өндүрүүдө бул параметр авторлор же расмий кошумча материал аркылуу такталышы керек.

Жогорку контроллерди сыноо шарттары

ШартМаани
Салыштырылган контроллерлерMPC жана LQR-PID
Референстик траекторияБешинчи даражадагы полином
Жол кармаш коэффициенти0,85
Узунунан тилке алмаштыруу аралыгы200 m
Унаа ылдамдыгы20 m/s

Жогорку MPCнин түз сандык жыйынтыктары

Натыйжалуулук көрсөткүчүMPCLQR-PIDБулакта билдирилген MPC артыкчылыгы
Максималдуу абсолюттук каптал ката≈ 0,008 m≈ 0,014 m%42,9 төмөн
Максималдуу абсолюттук багыт бурчу катасы≈ 0,0002 rad≈ 0,0004 rad%50,0 төмөн
Максималдуу алдыңкы дөңгөлөк рулдук бурчу0,00178 rad0,00193 rad%7,8 төмөн
Максималдуу абсолюттук yaw ылдамдыгыТекстте так чокусу берилген эмесТекстте так чокусу берилген эмес%2,8 төмөн
Максималдуу sideslip бурчу0,00026 rad0,00029 rad%10,3 төмөн

Каптал жана багыт бурчу каталары булакта “approximately” жана “around” деп берилгендиктен, бул жерде болжолдуу катары көрсөтүлдү. Изилдөө бул салыштыруулар үчүн p маанисин, ишеним интервалын же кайталануулар аралык вариация сыяктуу статистикалык чыгарым көрсөткүчтөрүн бербейт; жыйынтыктар детерминисттик симуляция салыштыруулары.

Иерархиялык дифференциалдык рулдук сыноо шарттары

ШартМаани
СалыштырууMPC + LLC жана MPC + LC
Каптал тилке алмаштыруу аралыгы3,75 m
Узунунан тилке алмаштыруу аралыгы90 m
Жол кармаш коэффициенти0,85
Баштапкы ылдамдык15 m/s
Максаттык ылдамдык20 m/s

MFAC параметрлери жана теориялык алкак

MFAC параметриМааниБулакта берилген функция
λ0,5Көзөмөлдөө катасы менен башкаруу өзгөрүүсүнүн ортосундагы баланс
μ10−4Pseudo-Jacobian баалоосунун жакындашуу салмагы
η11PJM баалоо кадамынын чоңдугу
ρ0,7Башкаруу аракетинин адаптация кадамы

Appendix Aда эки божомол колдонулат: тиешелүү сызыктуу эмес функциялар керектүү кириш компоненттери боюнча үзгүлтүксүз жарым-жартылай туундуларга ээ болушу жана система жалпыланган Lipschitz шартын аткарышы. Бул божомолдордун негизинде pseudo-Jacobian бар экенин жана MFAC катасынын жакындашуусун чыгаруу берилет.

Булак ичиндеги кайчылаш шилтеме эскертүүсү: Theorem A1 “nonlinear discrete-time system (Equation (31))” деген сөздү колдонот. Бирок Appendix Aдагы тиешелүү сызыктуу эмес дискреттик система Equation (A1); Equation (31) болсо негизги тексттеги үзгүлтүксүз PI башкаруу мыйзамы. Ошондуктан кайра өндүрүүдө бул шилтеме такталышы керек.

CarSim версиясы боюнча булак ичиндеги айырма

Макаланын кыскача баяны, Figure 1 түшүндүрмөсү жана негизги симуляция методу Matlab/Simulink R2022b менен CarSim R2020 биргелешкен симуляциясын сүрөттөйт. Бирок жүрүү–тормоз өтүү стратегиясындагы coast-down тестин түшүндүргөн жерде CarSim R2022 деп жазылган.

Булак бул эки жазуу чындап эле симуляциянын ар башка этаптарында ар башка CarSim версиясы колдонулганын билдиреби же версия номериндеги редакциялык айырмабы — тактабайт. Verianla бул эки маалыматты бир версияга бириктирбейт.

Методдун күчтүү жагы эмнеде?

Изилдөөнүн күчтүү жагы SBW бузулганда “унаа бурула алабы?” деген суроо менен гана чектелбейт. Референстик траекторияны пландоо, каптал–узунунан MPC, дифференциалдык рулдук динамика, дөңгөлөк ичиндеги мотордун жообу, жүрүү/тормоз өтүүсү жана MFAC адаптациясы бир жалпы симуляция архитектурасында бириктирилген.

Мындан тышкары, сунушталган система эки деңгээлде салыштырылган: адегенде жогорку MPC контроллери LQR-PID менен, кийин бүт иерархиялык дифференциалдык рулдук система салыштыруу архитектурасы менен текшерилген. Бул MPCнин өз артыкчылыгы менен дифференциалдык рулдук төмөнкү катмардын таасирин жарым-жартылай өзүнчө баалоого мүмкүндүк берет.

Эң маанилүү илимий чектөөлөр

Авторлор жыйынтык бөлүмүндө көрсөткөн биринчи чектөө — дифференциалдык рулдук логика идеалдуу шарттарда гана текшерилген. Төмөн жол кармаш жана агрессивдүү тилке алмаштыруу келечектеги иш катары калтырылган.

Экинчи чектөө — чоң рулдук же момент талаптарында актуатор каныгуусу толук эске алынган эмес. Реалдуу дөңгөлөк ичиндеги моторлордун жана рулдук механизмдердин момент, ылдамдык, жылуулук жана электр чектери агрессивдүү маневрлерде башкаруу жыйынтыгын өзгөртө алат.

Үчүнчү чектөө — ыкма жол сүрүлүүсүнүн өзгөрүшүнө белгилүү деңгээлде сезимтал. Төртүнчү чектөө — сенсор ызы-чуусу жана абалды баалоо тактыгы идеалдуу деп кабыл алынган.

Эң критикалык текшерүү чеги — бардык баалоо компьютердик симуляцияда жүргүзүлгөн. Авторлор методдун практикалык жарактуулугу үчүн реалдуу унаа эксперименттерин келечектеги иш катары аныкташат.

Булак жана Метод Эскертүүсү

Толук оригиналдуу иштин аталышы: Trajectory Tracking Control for Lane Change Maneuvers: A Differential Steering Approach for In-Wheel Motor-Driven Electric Vehicles

Авторлор жана ирети: Rizwan Ali; Haiting Ma; Jiaxin Mao; Jie Tian.

Тең салым / тең биринчи авторлук: Каралган иште тең салым же тең биринчи авторлук тууралуу билдирүү жок.

Жооптуу автор: Jie Tian.

Мекеме: College of Automobile and Traffic Engineering, Nanjing Forestry University, Nanjing 210037, China.

Булак түрү / рецензиялоо: Рецензиядан өткөн изилдөө макаласы. Илимий текшерүү негизинен Matlab/Simulink–CarSim биргелешкен симуляциясына таянат.

Журнал: Actuators.

Басмакана: MDPI, Basel, Switzerland.

Библиографиялык маалымат: Actuators 2026, 15(4), 205.

DOI: 10.3390/act15040205.

Тапшыруу / кайра кароо / кабыл алуу / жарыялоо: 12 Февраль 2026 / 30 Март 2026 / 31 Март 2026 / 4 Апрель 2026.

Расмий шилтеме:https://doi.org/10.3390/act15040205

Расмий жарыя барагы:https://www.mdpi.com/2076-0825/15/4/205

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY). Макала ачык жеткиликтүү.

Каржылоо: National Natural Science Foundation of China, долбоор 51975299; Jiangsu Provincial Department of Science and Technology, долбоор BE2022053-2.

Маалымат жеткиликтүүлүгү: Изилдөөдө колдонулган маалыматтар жооптуу автордон суроо боюнча алынышы мүмкүн экени көрсөтүлгөн.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышы жок экенин билдиришкен.

Этикалык комитет / маалымдалган макулдук: Экөө үчүн тең “Not applicable” деп билдирилген.

Автордук салымдар: Концептуалдаштыруу, текшерүү жана метод R.A.; метод жана алгачкы долбоор H.M.; алгачкы долбоор J.T.; рецензия жана редакция R.A., J.T., H.M. жана J.M.; каржылоону алуу J.T. тарабынан жүргүзүлгөн.

Илимий текшерүү чеги: Изилдөө реалдуу унаа сыноосун камтыбайт. Негизги жыйынтыктар Matlab/Simulink R2022b жана булакта жалпы CarSim R2020 деп көрсөтүлгөн биргелешкен симуляция чөйрөсүндө алынган. Авторлор төмөн жол кармашын, агрессивдүү маневрлерди, актуатор каныгуусун, жол сүрүлүүсүнүн өзгөрүшүн, сенсор ызы-чуусун жана абалды баалоо каталарын келечектеги текшерүү багыттары катары көрсөтүшөт.

Булак ичиндеги үлгүлөө убактысы шайкешсиздиги: Figure 1 түшүндүрмөсү жана PI башкаруу бөлүмү \(T_s=0,01\) s берсе, Таблица 2 \(T_s=0,1\) s деп берет. Он эсе бул айырма үнсүз оңдолгон эмес.

Булак ичиндеги программалык версия айырмасы: Жалпы биргелешкен симуляция CarSim R2020 деп көрсөтүлсө, drive/brake switching үчүн coast-down тести CarSim R2022 деп жазылган. Булак чындап эле эки башка версия колдонулганын тактабайт.

Булак ичиндеги кайчылаш шилтеме маселеси: Appendix Aдагы Theorem A1 сызыктуу эмес дискреттик системаны “Equation (31)” деп атайт; ошол эле Appendixте тиешелүү система Equation (A1) түрүндө берилген. Equation (31) негизги тексттеги PI башкаруу теңдемеси. Бул шилтеме айырмасы булактын атынан оңдолгон эмес.

Статистикалык метод эскертүүсү: Изилдөө эксперимент кайталоолорун, ишеним интервалдарын, стандарттык четтөөлөрдү же p маанилерине негизделген чыгарым статистикасын бербейт. Билдирилген салыштыруулар белгиленген симуляция сценарийлериндеги максималдуу каталар жана динамикалык өзгөрмөлөр аркылуу жүргүзүлгөн.

Мазмун ыкмасы: Бул Verianla макаласындагы башкаруу түзүлүшү, теңдемелер, симуляция шарттары, сандык натыйжалуулук маанилери жана чектөөлөр каралган илимий ишке гана негизделет. Тышкы булактар DOI, басмакана, расмий жарыя барагы жана рецензиялоо сыяктуу библиографиялык идентификация талааларын текшерүү үчүн гана колдонулган; изилдөөгө сырттан жаңы башкаруу натыйжалуулугу же эксперименттик жыйынтык кошулган эмес.


Бөлүшүү:

Пикирлер текшерилгенден кийин жарыяланат.Пикириңиз жактыруу процессине жөнөтүлүп, ылайыктуу деп табылганда көрүнөт.

Пикир калтырыңыз

E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген

Бул сайтта кукилерге уруксат берүү тажрыйбаңызды жакшыртат. Куки саясаты