Бул изилдөө Typha domingensis жана Pennisetum glaucifolium өсүмдүктөрүнүн тамырларынан алынган биомассалардын агынды суу үлгүсүндөгү физика-химиялык булгоочуларга, оор металлдарга жана жалпы менен фекалдык колиформ жүгүнө тийгизген таасирин салыштырат. Изилдөөчүлөр pH, ылайлуулук, электр өткөрүмдүүлүк, жалпы катуулук, жалпы калкыма катуу зат (TSS), жалпы эриген катуу зат (TDS), биологиялык кычкылтек керектөөсү (BOD), химиялык кычкылтек керектөөсү (COD), щелочтуулук жана ар түрдүү иондорду өлчөшкөн; никель, марганец, хром, коргошун, кадмий жана кобальтты атомдук абсорбциялык спектроскопия менен, колиформдорду болсо мембраналык фильтрация менен баалашкан. Булакта берилген орточо маанилер эки өсүмдүк тобунда тең көптөгөн булгоочу көрсөткүчтөр иштетилбеген үлгүгө салыштырмалуу төмөндөгөнүн жана көпчүлүк өлчөмдөрдө T. domingensis тобу төмөнүрөөк маанилерди бергенин көрсөтөт. Бирок биомассанын агынды сууга кантип колдонулганы боюнча доза, байланыш убактысы жана даярдоо процедурасы булакта түшүндүрүлбөгөндүктөн, изилдөө толук кайра аткарылуучу тазалоо протоколун бербейт.
Эң байкаларлык өзгөрүүлөрдүн бири жалпы эриген катуу заттарда болгон: иштетилбеген үлгүдө 2438,00 mg/L болгон TDS T. domingensis тобунда 523,00 mg/L маанисине, P. glaucifolium тобунда 739,33 mg/L маанисине төмөндөгөн. COD тиешелүүлүгүнө жараша 460,66 mg/L маанисинен 79,66 жана 124,33 mg/L маанисине; BOD болсо 87,20 mg/L маанисинен 20,76 жана 36,76 mg/L маанисине төмөндөгөн. Булактагы тегеректелген орточо маанилер аркылуу эсептегенде бул TDS үчүн болжол менен %78,5 жана %69,7; COD үчүн болжол менен %82,7 жана %73,0; BOD үчүн болжол менен %76,2 жана %57,8 азайууга туура келет. Бул пайыздар Verianla тарабынан булак таблицасындагы орточо маанилерден эсептелген; алар изилдөөнүн графиктеринде берилген пайыздарды алмаштыруучу көз карандысыз өлчөөлөр эмес.
Оор металл жыйынтыктарында да ошол эле жалпы багыт байкалат. Мисалы, никель мааниси 0,79 көрсөткүчүнөн T. domingensis тобунда 0,12 көрсөткүчүнө жана P. glaucifolium тобунда 0,13 көрсөткүчүнө; марганец 1,86 көрсөткүчүнөн тиешелүүлүгүнө жараша 0,25 жана 0,31 көрсөткүчүнө; хром 2,99 көрсөткүчүнөн 0,70 жана 0,76 көрсөткүчүнө төмөндөгөн. Бирок булактын Table 2 бөлүгүнүн мамычаларында оор металл маанилеринин бирдиги ачык көрсөтүлгөн эмес. Ошондуктан маанилер бул жерде булакта кандай көрүнсө, ошондой берилет жана жетишпеген бирдик кийин болжолдонбойт.
Түркия жагынан алганда, бул изилдөө өсүмдүк биомассаларын аз технология талап кылган агынды сууну жакшыртуу ыкмаларында изилдөөгө болорун көрсөткөн эксперименттик мисал болуп саналат; бирок жыйынтыктарды Түркиядагы муниципалдык же өнөр жай агынды суу объекттерине түз колдонууга болбойт. Түркияда колдонууга жарамдуулукту баалоо үчүн жергиликтүү агынды суунун курамы, температура, pH, оор металл профили, гидравликалык жүк, байланыш убактысы, биомасса дозасы, өсүмдүк материалын даярдоо, тазалоодон кийинки биомассаны башкаруу жана учурдагы суу сапаты талаптары боюнча өзүнчө текшерүү керек. Бул изилдөө өзү эле алынган суунун ичүүгө жарамдуу экенин, ченемдик чектерге жооп берерин же толук масштабдагы объектте ошол эле натыйжага жетүүгө болорун көрсөтпөйт.
Изилдөөнүн негизги суроосу эмне?
Изилдөөнүн негизги суроосу — Typha domingensis менен Pennisetum glaucifolium өсүмдүк биомассалары булганган суу үлгүсүндөгү физика-химиялык булгоочуларды, оор металлдарды жана колиформ бактерияларын азайтуу мүмкүнчүлүгүнө ээби жана эки өсүмдүктүн кайсынысы жогорураак кетирүү натыйжасын көрсөтөт деген суроо.
Изилдөө бул мамилени фиторемедиация алкагында карайт. Фиторемедиация — өсүмдүктөрдү же өсүмдүктөрдөн алынган материалдарды айлана-чөйрөдөгү булгоочуларды кетирүү же азайтуу максатында колдонуу. Булакта Typha domingensis суу чөйрөлөрүндө кеңири кездешкен өсүмдүк, Pennisetum glaucifolium болсо Desho grass деп аталган көп жылдык чөп катары каралат.
Үлгүлөр кайдан алынган?
Изилдөө Нигериянын Kebbi State аймагындагы Argungu районунда жүргүзүлгөн. Typha domingensis жана Pennisetum glaucifolium тамырлары Argungu дарыясынын жанындагы аймактан чогултулган. Өсүмдүк үлгүлөрү Usmanu Danfodiyo University, Sokoto мекемесиндеги гербарий бөлүмүндө аныкталган; T. domingensis үчүн UDUH/ANS/1115, P. glaucifolium үчүн UDUH/ANS/1092 voucher номерлери берилген.
Ыкма бөлүмүндө суу үлгүсү таза пластик бөтөлкөлөргө Argungu River жеринен алынганы, жарык кирүүсүн азайтуу үчүн кара пластик баштыктар менен оролгону жана лабораторияга муз үстүндө болжол менен 4 °C температурада жеткирилгени жазылган. Мунун тескерисинче, изилдөөнүн максаты жана жыйынтык бөлүмү үлгүнү Kebbi State water treatment plant менен байланыштырат. Булак дарыя үлгүсү менен тазалоо объектисинин үлгүсүнүн ортосундагы бул айырманы түшүндүрбөйт. Ошондуктан үлгүнүн булагы боюнча булак ичинде белгисиздик бар.
Эң маанилүү методологиялык жетишпестик эмне?
Изилдөөнүн эң маанилүү отчеттук жетишпестиги — өсүмдүк биомассаларын агынды сууга колдонуу протоколунун деталдары берилбегени. Булак өсүмдүк тамырлары кайдан чогултулганын жана кантип аныкталганын түшүндүрөт; андан кийин “иштетилген” жана “иштетилбеген” суу үлгүлөрүнүн анализдерин берет. Бирок тамырлар кургатылганбы, майдаланганбы, колдонулган биомасса көлөмү, биомасса/суу катышы, байланыш убактысы, аралаштыруу шарты, реактор көлөмү жана иштетүү кайсы температурада жүргүзүлгөнү ачык көрсөтүлгөн эмес.
Бул маалыматтын жетишсиздиги маанилүү, анткени байкалган кетирүү маанилерин башка лабораторияда ошол эле шарттарда кайра алуу кыйындайт. Демек, изилдөө эки биомасса тобунун өлчөнгөн жыйынтыктарын салыштырат, бирок жарыяланган текст өзү толук колдонуу рецептин бербейт.
Физика-химиялык касиеттер кантип өзгөрдү?
Булактагы Table 1 иштетилбеген сууну эки өсүмдүк тобу менен салыштырат. Төмөнкү таблица булак маалыматтарынын кыргыз тилине которулуп кайра түзүлгөн түрү. Маанилер орточо ± орточо маанинин стандарттык катасы (SEM) болуп, булакта n = 3 деп билдирилген. Бир саптагы ар башка үстүңкү индекс тамгалары булак авторлору тарабынан статистикалык маанилүүлүктү көрсөтүү үчүн колдонулган.
| Параметр | Иштетилбеген | T. domingensis | P. glaucifolium |
|---|---|---|---|
| pH | 8,70 ± 0,26a | 6,36 ± 0,22b | 7,13 ± 0,35a |
| Температура (°C) | 21,33 ± 0,88a | 27,00 ± 0,11b | 24,00 ± 0,11c |
| Ылайлуулук (NTU) | 71,00 ± 0,23a | 28,00 ± 0,34b | 42,66 ± 0,34c |
| Өткөрүмдүүлүк (µS/cm) | 1321,33 ± 0,20a | 983,00 ± 0,32b | 994,33 ± 0,40c |
| Жалпы катуулук (mg/L) | 876,66 ± 0,20a | 184,33 ± 0,26b | 240,33 ± 0,20c |
| Жалпы калкыма катуу зат - TSS (mg/L) | 979,33 ± 0,43a | 219,66 ± 0,31b | 318,00 ± 0,33c |
| Жалпы эриген катуу зат - TDS (mg/L) | 2438,00 ± 0,40a | 523,00 ± 0,34b | 739,33 ± 0,22c |
| Эриген кычкылтек - DO (mg/L) | 5,60 ± 0,34a | 23,33 ± 0,31b | 10,93 ± 0,31c |
| Биологиялык кычкылтек керектөөсү - BOD (mg/L) | 87,20 ± 0,43a | 20,76 ± 0,40b | 36,76 ± 0,37c |
| Химиялык кычкылтек керектөөсү - COD (mg/L) | 460,66 ± 0,29a | 79,66 ± 0,20b | 124,33 ± 0,23c |
| Жалпы щелочтуулук (mg/L) | 150,33 ± 0,23a | 58,33 ± 0,35c | 67,33 ± 0,25b |
| Хлорид (mg/L) | 563,00 ± 0,17a | 211,00 ± 0,13b | 322,33 ± 0,29c |
| Сульфат (mg/L) | 44,10 ± 0,37a | 26,20 ± 0,32b | 27,26 ± 0,06b |
| Фосфат (mg/L) | 9,70 ± 0,15a | 3,33 ± 0,26b | 5,00 ± 0,22c |
| Нитрат (mg/L) | 15,23 ± 0,31a | 5,96 ± 0,23b | 6,66 ± 0,20b |
Булак маалыматтары: Aliyu жана кесиптештери, 2026, Table 1. Verianla үчүн кыргыз тилине которулуп кайра түзүлгөн.
Таблица жалпысынан T. domingensis тобу төмөнүрөөк булгоочу көрсөткүчтөрдү бергенин көрсөтөт. Мисалы, жалпы катуулук 876,66 mg/L маанисинен 184,33 mg/L маанисине, TSS 979,33 mg/L маанисинен 219,66 mg/L маанисине жана COD 460,66 mg/L маанисинен 79,66 mg/L маанисине төмөндөгөн. P. glaucifolium тобунда ошол эле маанилер тиешелүүлүгүнө жараша 240,33, 318,00 жана 124,33 mg/L.
Ошол эле учурда статистикалык белгилөө тексттеги айрым жалпы билдирүүлөр менен толук дал келбейт. Булактагы эскертүүгө ылайык, бир эле тамганы алып жүргөн маанилердин ортосунда статистикалык айырма көрсөтүлбөйт. pH сабында иштетилбеген топ менен P. glaucifolium бирдей a тамгасын алып жүрөт; бирок жыйынтык тексти эки өсүмдүк тең pH-ты олуттуу төмөндөттү деп жалпылайт. Ошондой эле сульфат жана нитрат саптарында эки өсүмдүк тобу бирдей b тамгасын алып жүрөт. Ошондуктан “T. domingensis бардык физика-химиялык параметрлерде P. glaucifolium тобунан статистикалык жактан жогору” деген кеңири жыйынтык булак таблицасынын толук мазмуну тарабынан колдоого алынбайт.
Оор металлдар боюнча эмне табылды?
Булактагы Table 2 никель, марганец, хром, коргошун, кадмий жана кобальт боюнча иштетилбеген үлгүнү эки өсүмдүк тобу менен салыштырат. Алты металлдын баарында эки өсүмдүк тобундагы орточо маанилер иштетилбеген үлгүдөн төмөн. Бирок булак таблицасынын аталышында же мамычаларында оор металл концентрацияларынын бирдиги көрсөтүлгөн эмес; ошондуктан төмөнкү Live маалымат түзүмүнө булакта жок бирдик кошулган эмес.
Verianla Live: Оор металл маанилерин салыштыруу
График изилдөөнүн Table 2 бөлүгүндө берилген орточо маанилерди салыштырат. Live көрүнүшү орточо маанилерди гана визуалдаштырат; SEM маанилери төмөнкү көрүнүктүү маалымат таблицасынын “Эскертүү” мамычасында сакталган. Булактагы Table 2 оор металл маанилеринин бирдигин ачык көрсөтпөгөндүктөн, график да бирдикти болжолдобойт.
| Оор металл | Иштетилбеген | T. domingensis | P. glaucifolium | Эскертүү | Булак |
|---|---|---|---|---|---|
| Никель | 0,79 | 0,12 | 0,13 | SEM тиешелүүлүгүнө жараша 0,007 / 0,006 / 0,013; n=3; булак таблицасында бирдик көрсөтүлгөн эмес. | Table 2 |
| Марганец | 1,86 | 0,25 | 0,31 | SEM тиешелүүлүгүнө жараша 0,011 / 0,001 / 0,002; n=3; булак таблицасында бирдик көрсөтүлгөн эмес. | Table 2 |
| Хром | 2,99 | 0,70 | 0,76 | SEM тиешелүүлүгүнө жараша 0,039 / 0,031 / 0,014; n=3; булак таблицасында бирдик көрсөтүлгөн эмес. | Table 2 |
| Коргошун | 1,15 | 0,28 | 0,38 | SEM тиешелүүлүгүнө жараша 0,027 / 0,024 / 0,022; n=3; булак таблицасында бирдик көрсөтүлгөн эмес. | Table 2 |
| Кадмий | 0,93 | 0,19 | 0,21 | SEM тиешелүүлүгүнө жараша 0,005 / 0,002 / 0,013; n=3; булак таблицасында бирдик көрсөтүлгөн эмес. | Table 2 |
| Кобальт | 0,58 | 0,13 | 0,18 | SEM тиешелүүлүгүнө жараша 0,012 / 0,015 / 0,006; n=3; булак таблицасында бирдик көрсөтүлгөн эмес. | Table 2 |
Булак маалыматтары: Aliyu жана кесиптештери, 2026, Table 2. Verianla үчүн кыргыз тилине которулуп кайра түзүлгөн. Таблица илимий source-of-truth катары сакталат.
Булактагы орточо маанилер боюнча жасалган түшүндүрмө эсепте T. domingensis үчүн никель, марганец, хром, коргошун, кадмий жана кобальттын азаюусу тиешелүүлүгүнө жараша болжол менен %84,8, %86,6, %76,6, %75,7, %79,6 жана %77,6. P. glaucifolium үчүн ошол эле эсеп болжол менен %83,5, %83,3, %74,6, %67,0, %77,4 жана %69,0. Бул катыштар булакта берилген тегеректелген орточо маанилерге изилдөөнүн өзүнүн кетирүү формуласын колдонуу менен алынган түшүндүрмө маанилер.
Бул жерде маанилүү статистикалык деталь бар. Table 2 бөлүгүндө иштетилбеген топ бардык металлдарда a, ал эми T. domingensis жана P. glaucifolium топтору b тамгасы менен көрсөтүлгөн. Булактын өзүнүн таблица түшүндүрмөсүнө ылайык, бул түзүлүш эки өсүмдүк тобунун ар бири иштетилбеген топтон айырмаланарын, бирок эки өсүмдүк тобунун бири-биринен олуттуу айырмасы бирдей үстүңкү индекс менен колдоого алынбай турганын көрсөтөт. Ошого карабастан, жыйынтык тексти жана Figure 2 түшүндүрмөсү T. domingensis өсүмдүгү P. glaucifolium өсүмдүгүнө караганда кыйла жогорку оор металл кетирүүсүн камсыз кылганын билдирет. Булак ичиндеги бул шайкешсиздиктен улам Verianla түшүндүрмөсү орточо маанилердин багытын берет, бирок эки өсүмдүктүн ортосундагы статистикалык артыкчылыкты так жыйынтык катары бербейт.
Колиформ жүгү кантип өзгөрдү?
Жалпы колиформ (TC) жана фекалдык колиформ (FC) сандары мембраналык фильтрация менен CFU/100 mL түрүндө бааланган. Figure 3 бөлүгүндө иштетилбеген топтун жалпы колиформ саны болжол менен 390 CFU/100 mL, фекалдык колиформ саны болсо болжол менен 270 CFU/100 mL деңгээлинде көрүнөт. T. domingensis тобунда бул маанилер графиктен болжол менен 145 жана 80 CFU/100 mL, P. glaucifolium тобунда болжол менен 170 жана 90 CFU/100 mL деп окулат. Бул сандар графиктен болжолдуу окулган; булак текстинде так таблица маанилери катары берилген эмес.
Figure 3 бөлүгүндөгү жылдызчалар иштетилген топтор иштетилбеген үлгүгө салыштырмалуу p < 0,05 деңгээлинде маанилүү экенин көрсөтөт. Бирок сүрөт түшүндүрмөсүндө түздөн-түз T. domingensis менен P. glaucifolium ортосундагы статистикалык салыштырууга тиешелүү өзүнчө белги жок. Figure 4 жалпы жана фекалдык колиформ кетирүү пайыздарын көрсөтсө да, легенда эки серияны “Series1” жана “Series2” деп гана атайт. Ошондуктан Verianla тексти булакта ачык белгиленбеген эки сериянын кайсынысы TC же FC экенин унчукпай болжолдобойт.
Изилдөө колдогон жыйынтыктар
- Булакта берилген эксперименттик шарттарда эки өсүмдүк тобунда тең көптөгөн физика-химиялык булгоочу көрсөткүчтөрдүн орточо мааниси иштетилбеген үлгүгө салыштырмалуу төмөн.
- T. domingensis көптөгөн физика-химиялык параметрлерде P. glaucifolium өсүмдүгүнө караганда төмөнүрөөк акыркы маанилерди берген.
- Алты оор металлдын баарында эки өсүмдүк тобунун орточо маанилери иштетилбеген үлгүдөн төмөн.
- Жалпы жана фекалдык колиформ жүктөрү эки өсүмдүк тобунда тең иштетилбеген үлгүгө салыштырмалуу азайган.
- Булак маалыматтары T. domingensis изилденген биомассалардын арасында жогорку фиторемедиация потенциалына ээ деген изилдөөчү түшүндүрмөсүн колдогон тенденцияны көрсөтөт.
Изилдөө далилдебеген жыйынтыктар
- Изилдөө тазаланган суунун ичүүчү суу стандартына жооп берерин көрсөтпөйт.
- Жыйынтыктар толук масштабдагы муниципалдык же өнөр жай агынды суу тазалоо объектинде текшерилген эмес.
- Биомасса дозасы, байланыш убактысы жана колдонуу протоколу түшүндүрүлбөгөндүктөн, оптималдуу процесс шарттары аныкталган эмес.
- Изилдөө булгоочулар кандай физикалык же химиялык механизм аркылуу кетирилерин түз өлчөбөйт.
- Бир гана үлгү алуу контекстиндеги жыйынтыктарды башка дарыяларга, агынды суу түрлөрүнө же өлкөлөргө түз жалпылоого болбойт.
- T. domingensis бардык көрсөткүчтөр боюнча P. glaucifolium өсүмдүгүнөн статистикалык жактан жогору деген жыйынтык булак таблицаларындагы үстүңкү индекс статистикасы менен бардык параметрлерде колдоого алынбайт.
Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары
Изилдөө аймагы жана биологиялык материал
Изилдөө Argungu, Kebbi State, Nigeria аймагында жүргүзүлгөн. Булак аймактын болжолдуу орточо салыштырма нымдуулугун %24, жылдык жаан-чачынын 800 mm жана жылдык температурасын 33,55 °C деп берет. T. domingensis жана P. glaucifolium тамыр үлгүлөрү Argungu дарыясынын жанынан чогултулуп, гербарийде voucher номерлери менен ырасталган.
Суу үлгүсүн алуу
Ыкма бөлүмүнө ылайык, суу үлгүсү Argungu River жеринен таза пластик бөтөлкөлөргө алынган, жарык кирүүсүнө жол бербөө үчүн кара пластик баштыктар менен оролгон жана лабораторияга муз үстүндө 4 °C температурада ташылган. Булак текстинин башка бөлүктөрүндө үлгү “Kebbi state water treatment plant” менен байланыштырылгандыктан, үлгүнүн так булагы боюнча текст ичинде шайкешсиздик бар.
Физика-химиялык анализдер
pH санариптик pH метр жана pH 4 менен 9 буферлери аркылуу; температура санариптик термометр менен; өткөрүмдүүлүк 0,01 N KCl менен калибрленген санариптик өткөрүмдүүлүк өлчөгүч менен; ылайлуулук нефелометриялык ыкма жана ылайлуулук өлчөгүч менен бааланган. Бул өлчөөлөр үч жолу катталып, орточо маанилери эсептелгени айтылат.
Жалпы катуулук EDTA титрлөөсү менен аныкталган. Булакта берилген туюнтма төмөнкүдөй:
\[ \text{Toplam sertlik (mg/L)} = \frac{\text{Kullanılan EDTA hacmi}} {\text{Numune hacmi}} \times 1000 \]
TSS анализинде 100 mL суу үлгүсү айнек була фильтринен өткөрүлүп, калдык 104 °C температурада 24 саат кургатылган. Булак теңдемеси:
\[ \text{TSS (mg/L)} = \frac{\text{Kurutulmuş kalıntı ağırlığı}} {\text{Numune hacmi}} \times 1000 \]
TDS үчүн 100 mL үлгү 104 °C температурада 24 саат кургатылып, төмөнкү байланыш колдонулган:
\[ \text{TDS (mg/L)} = \frac{W_2-W_1} {\text{Numune hacmi}} \times 1000 \]
Бул жерде \(W_1\) бош идиштин, ал эми \(W_2\) идиш менен кургатылган үлгүнүн биргелешкен салмагы.
DO жана BOD өлчөөсү
Эриген кычкылтек санариптик DO метр менен өлчөнгөн. BOD үчүн 5 күндүк тест колдонулган; 100 mL үлгү 500 mL аба өткөрбөгөн бөтөлкөгө салынып, баштапкы эриген кычкылтек \(DO_1\) өлчөнгөн, үлгү 20 °C температурада беш күн кармалып, андан кийин \(DO_2\) өлчөнгөн.
Булакта BOD теңдемеси төмөнкү багытта жазылган:
\[ BOD_5 = \frac{DO_2-DO_1} {\text{Numune hacmi}} \]
Бирок ошол эле булак \(DO_1\) баштапкы, \(DO_2\) акыркы өлчөө катары аныктайт жана жыйынтык таблицасында оң BOD маанилерин берет. Теңдеменин багыты менен аныктамалар/жыйынтыктар ортосундагы байланыш булакта түшүндүрүлбөгөндүктөн, теңдеме унчукпай оңдолгон эмес.
COD, щелочтуулук жана ион анализдери
COD анализинде 2 mL суу үлгүсү 3 mL H2SO4 менен иштетилип, 150 °C температурада эки саат ысытылган жана муздагандан кийин 600 nm толкун узундугунда абсорбанс өлчөнгөн. Булак COD эсебин төмөнкүдөй берет:
\[ COD = (\text{Numune absorbansı}-\text{Standart absorbansı}) \times \text{Seyreltme faktörü} \]
Жалпы щелочтуулук фенолфталеин жана метил оранж индикаторлорун колдонуп 0,05 M H2SO4 титрлөөсү менен; хлорид AgNO3 титрлөөсү менен; сульфат турбидиметриялык ыкмада 420 nm толкун узундугунда; нитрат спектрофотометриялык ыкмада 410 nm толкун узундугунда; фосфат болсо колориметриялык ыкмада 650 nm толкун узундугунда аныкталган.
Оор металл анализи
Никель, марганец, кобальт, хром, коргошун жана кадмий атомдук абсорбциялык спектроскопия (AAS) менен бааланган. Булак 100 mL үлгүгө 1 mL концентрацияланган HNO3 жана 2 g anti-bump кошулганын, аралашма 65 °C температурада 5 мүнөт кармалып, андан кийин фильтрленгенин билдирет. Стандарттык эритмелер 0,1-10 аралыгында даярдалып, калибрлөө ийри сызыктары түзүлгөн.
Ыкма тексти алты металл үчүн абсорбанс жалпысынан “450 nm wavelength” маанисинде окулганын билдирет; элементтер боюнча өзүнчө өлчөө толкун узундуктары берилген эмес. Verianla бул ыкмага булакта жок толкун узундуктарын кошпойт. Мындан тышкары Table 2 бөлүгүндөгү концентрация бирдиги ачык жазылган эмес.
Бактериологиялык анализ
Жалпы жана фекалдык колиформ саноо стандарттык мембраналык фильтрация менен жүргүзүлгөн. 100 mL үлгү 0,45 µm көзөнөктүү мембрана фильтринен өткөрүлүп, мембрана m-Endo agar үстүнө жайгаштырылган жана 35 °C температурада 24 саат инкубацияланган. Колониялар CFU/100 mL түрүндө берилген.
Булгоочуну кетирүүнү эсептөө
Изилдөөнүн негизги салыштырууларында колдонулган кетирүү пайызы:
\[ \%\text{ Giderim} = \frac{C_U-C_T}{C_U} \times 100 \]
түрүндө берилген. Бул жерде \(C_U\) иштетилбеген үлгүдөгү, \(C_T\) болсо иштетилген үлгүдөгү булгоочу деңгээлин билдирет.
Статистикалык анализ
Статистикалык анализ SPSS Statistics 23 версиясы менен жүргүзүлгөн. Жыйынтыктар орточо ± орточо маанинин стандарттык катасы (SEM) катары берилген; топтор аралык айырмалар бир багыттуу дисперсиялык анализ (one-way ANOVA) менен жана p < 0,05 маанилүүлүк деңгээлинде бааланган. Көп жолу салыштырууларда Tukey post hoc тести колдонулган.
Таблицаларда n = 3 деп көрсөтүлгөн. Бирок булак бул үч кайталоо көз карандысыз биологиялык/процесс кайталоолорубу же бир эле үлгүнүн кайталанган аналитикалык өлчөөлөрүбү экенин жетиштүү түшүндүрбөйт. Бул айырма эксперименттик белгисиздикти жана жыйынтыктардын жалпылануу мүмкүнчүлүгүн баалоо үчүн маанилүү.
Негизги техникалык жыйынтык
Булак маалыматтарынын жалпы багыты ачык: иштетилбеген үлгү менен салыштырганда, эки өсүмдүк тобунда физика-химиялык булгоочу көрсөткүчтөр, оор металл маанилери жана колиформ жүктөрү азаят. Орточо маанилер боюнча T. domingensis көпчүлүк өлчөмдөрдө күчтүүрөөк төмөндөө менен байланыштуу. Бирок ыкма протоколундагы жетишпестиктер жана айрым статистикалык текст-таблица шайкешсиздиктери себептүү жыйынтыктарды эң этият чечмелөө “T. domingensis жана P. glaucifolium бул экспериментте изилденген агынды суу үлгүсүндө булгоочулардын азайышы менен байланышкан” деген түрдө болушу керек; изилдөө өзү стандартташтырылган же толук масштабдагы тазалоо процессинин натыйжалуулугун далилдебейт.
Булак жана Ыкма Эскертүүсү
Оригиналдуу изилдөөнүн толук аталышы: Application of Some Selected Plants Biomasses in Treatment of Wastewater
PDFде көрсөтүлгөн авторлор жана алардын ирети: Jabir Danyaya Aliyu; Ibrahim Abubakar; Sani Maliki; Siddiku Umar Gwadangaji.
Библиографиялык шайкешсиздик: Расмий журнал макала барагы төртүнчү авторду “Siddiku Gwadangaji Umar” деп көрсөтөт. PDFдеги форма “Siddiku Umar Gwadangaji”. Verianla булак ичиндеги бул айырманы унчукпай бир формага келтирген эмес.
Тең салым/тең биринчи автор: Булакта көрсөтүлгөн эмес.
Жооптуу автор: Jabir Danyaya Aliyu.
Мекемелер: Biochemistry Unit, Department of Science Technology, Waziri Umaru Federal Polytechnic, Birnin Kebbi, Nigeria; Department of Biochemistry, Federal University Gusau, Zamfara State, Nigeria; Chemistry Unit, Department of Science Technology, Waziri Umaru Federal Polytechnic, Birnin Kebbi, Nigeria.
DOI: 10.14421/biomedich.2026.151.1203-1212
Журнал: Biology, Medicine, & Natural Product Chemistry.
Том / сан / беттер: Volume 15, Number 1, 1203-1212.
Басмакана: Sunan Kalijaga State Islamic University & Society for Indonesian Biodiversity.
Булак түрү жана рецензия абалы: Рецензияланган изилдөө макаласы. Журналдын расмий саясаты Articles бөлүмүндөгү макалалар рецензиядан өтөрүн жана тапшыруулар кеминде эки көз карандысыз рецензент тарабынан бааланарын билдирет.
Макала даталары: Булакта manuscript received 23 March 2026, revision accepted 13 June 2026 жана published 30 June 2026 деп берилген. PDF башында сан “April 2026” деп белгиленген; ошондуктан сан айы менен макаланын көрсөтүлгөн жарыя датасынын ортосунда булак ичиндеги дата айырмасы бар.
Расмий жарыя шилтемеси:Biology, Medicine, & Natural Product Chemistry — макала барагы
DOI шилтемеси:https://doi.org/10.14421/biomedich.2026.151.1203-1212
Лицензия: Расмий макала барагында CC BY-NC деп көрсөтүлгөн. Булак сүрөттөрүн же башка автордук укук менен корголгон элементтерди кайра колдонууда лицензия шарттары өзүнчө эске алынышы керек. Бул Verianla макаласында оригиналдуу графикалык визуалдар көчүрүлгөн эмес; илимий маалыматтар кыргыз тилине которулган HTML таблица жана Verianla Live маалымат түзүмү менен кайра берилген.
Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышы жок экенин билдиришкен.
Каржылоо: Булакта өзүнчө каржылоо билдирүүсү жок.
Маалымат жеткиликтүүлүгү: Булакта өзүнчө маалымат жеткиликтүүлүгү билдирүүсү жок.
CRediT/автордук салымдар: Булакта өзүнчө CRediT же автордук салым билдирүүсү жок.
Негизги методологиялык чектөөлөр: Өсүмдүк биомассасын даярдоо, колдонулган көлөм, биомасса/суу катышы, байланыш убактысы жана иштетүү шарттары деталдуу берилген эмес. Суу үлгүсүнүн булагы боюнча Argungu River менен Kebbi State water treatment plant билдирүүлөрүнүн ортосунда шайкешсиздик бар. BOD теңдемесинин багыты менен DO өзгөрмөлөрүнүн булакта аныкталышы ачык шайкеш келтирилген эмес. Оор металл Table 2 бөлүгүндө бирдик көрсөтүлгөн эмес. AAS ыкмасы бардык металлдар үчүн бир гана “450 nm” билдирүүсүн берет. Мындан тышкары, айрым “эки өсүмдүктүн ортосундагы маанилүү айырма” деген баяндоолор таблицадагы үстүңкү индекс статистикасы менен толук дал келбейт. Ушул себептерден улам изилдөө өсүмдүк биомассаларынын булгоочуларды азайтуу потенциалы тууралуу эксперименттик маалымат берсе да, толук, стандартташтырылган жана көз карандысыз кайра аткарылуучу тазалоо протоколу катары бааланбашы керек.
Илимий булак чеги: Бул Verianla мазмунундагы эксперименттик табылгалар, сандык маалыматтар, ыкмалар жана чектөөлөр изилденген эмгекке гана негизделет. Тышкы булактар жаңы илимий табылга кошуу үчүн колдонулган эмес; алар DOI, жарыянын идентификациясы, рецензия саясаты, басмакана жана лицензия сыяктуу библиографиялык талааларды текшерүү үчүн гана колдонулган.
Пикир калтырыңыз
E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген