Иlk чocuгun dүnyaya gelмеси гана aileлерin изилдөө yaшamыnы эмес, gүnүn 24 saatiнин кантип bөlүndүгүnү de kөklү түрдө deгiштирiyor. Annabel Siegal жана Joanna Venator tarafыnдан hazыrlanan бул изилдөө, Amerika Birleшik Devletлерi’nde биринчи төрөтдан кийин аялдардын жана эркектердин үcretli иш, бала багуу, үй иши, бош убакыт жана уйку үчүн ayыrdыkлары sүreнин кантип deгiшtiгini araшtыrыyor.

2003-2023 dөnemine ait Америкалык убакыт колдонуу изилдөөсү (American Time Use Survey, ATUS) маалыматлерiyle oluшturulan псевдо окуя изилдөөсү, төрөт sonrasыnda аялдардын акы төлөнүүчү иш sүresiнин erkekлерe kыyasla gүnde yaklaшыk 1,3 saat azaldыгыnы gөsteriyor. Aynы dөnemde аялдардын бала багууna ayыrdыгы sүre erkekлерe kыyasla yaklaшыk 1 saat, ev iшлерine ayыrdыгы sүre ise yaklaшыk 0,4 saat artыyor. Изилдөөcыларa ылайык аялдардын үcretli iшten чekilen zamanыnыn neredeyse tamamы үcretsiz bakыm жана ev iчi үretim faaliyetлерine aktarыlыyor.

Изилдөөnыn en dikkat чekici katkыларыnдан biri, гана “негизги иш-аракет” катары kaydedilen бала багууnы эмес, башка bir иш yapыlыrken eш zamanlы sүrdүrүlen “экинчи даражадагы бала багууnы” da баалооsiдир. Өrneгin bir ата-эне televizyon izлерken чocuгu gөzetiyor же үй иши yaparken чocuгun bakыm sorumluluгunu da taшыyorsa бул sүre экинчи даражадагы бала багуу катары kabul ediliyor. Birincil жана ikincil bakыm бирге hesaplandыгыnda төрөт жылыnдагы бала багуу artышы erkekлерde yaklaшыk 5,8 saat, kadыnларda ise 9,8 saat катары tahmin ediliyor. Kadыnларla erkekлер arasыnдагы fark yaklaшыk 4 saate чыkыyor.

Birincil faaliyet катары өlчүlen бош убакыт kadыnларda жана erkekлерde benzer miktarda azalыyor gөrүnse de бала багууyla kesintiye uгramayan чыныгы бош убакыт dikkate alыndыгыnda ар түрдүү bir таблица ortaya чыkыyor. Doгum yыlыnda аялдардын үзгүлтүксүз бош убакыты erkekлерe kыyasla gүnde yaklaшыk 0,6 saat дагы fazla azalыyor. Kadыnлар айрыкча үй иши жана бош убакыт sыrasыnda бала багууnы бирдей anda yүrүtүyor.

Изилдөө ayrыca акы төлөнүүчү үй-бүлөлүк өргүү саясатларыnы inceliyor. Bu саясатлар төрөт жылыnda бала багууnдагы cinsiyet farkыnы убактылуу катары artыrabilse de doгumдан sonraki yыlларda bakыm sorumluluгunun аялдар менен эркектер арасында yeniден paylaшыlmasыyla farkыn azalmasыyla iliшkilenдирiliyor. Үcretli үй-бүлө izni bulunan eyaletлерde төрөт sonrasы бала багуу farkыnыn ortalama yaklaшыk 0,95 saat azaldыгы tahmin ediliyor. Bununla бирге изилдөө bir preprintтир; натыйжалар henүz рецензиядан өтпөгөнтир.

Изилдөөnыn негизги problemi

Бала sahibi olduktan кийин аялдардын istihdam, изилдөө sүresi жана kazanчларыnda erkekлерe ылайык дагы bүyүk kayыpлар yaшadыгы uzun sүreдир bilinmekteдир. Ekonomi literatүrүnde бул durum genellikle “бала cezasы” же kadыnлар aчыsыnдан “annelik cezasы” катары adlandыrыlыr. Ancak акы төлөнүүчү иш sүresiнин azalmasы, gүn iчinдеги zamanыn ortaдан kaybolduгu anlamыna gelmez. Azalan изилдөө sүresi башка faaliyetлерe aktarыlыr.

Bu изилдөөnыn негизги sorusu шudur: Биринчи бала төрөлгөндөн кийин аялдардын акы төлөнүүчү иш үчүн kullanmadыгы zaman nereye gitmekteдир? Bu zaman бала багууna mы, ev iшлерine mi, уйкуya mы, бош убакытa mы yoksa birден fazla faaliyetin бирдей anda yүrүtүldүгү чoklu gөrev sүreчлерine mi aktarыlmaktadыr?

Изилдөөcылар гана toplam zaman miktarыnы эмес, zamanыn niteliгini de incelemekteдир. Bir kiшiнин kâгыt үzerinde iki saat бош убакыты bulunabilir; бирок бул sүreнин tamamыnda чocuгu gөzetmek же чocuгun ihtiyaчларыna cevap vermek zorundaysa бул zaman kesintisiz dinlenme sүresiyle бирдей anlama gelmez. Изилдөөnыn “үзгүлтүксүз бош убакыт” өlчүtү бул ayrыmы gөrүnүr hâle geтирmekteдир.

Literatүrдеги boшluk

Өnceki изилдөөларыn маанилүү bir bөlүmү, бала sahibi olmanыn аялдардын иш gүcүne katыlыmы, изилдөө saatлерi жана kazanчлары үzerinдеги etkisine odaklanmышtыr. Ev iчi үretim, бала багуу жана үй иши konusunдагы изилдөөларыn bir kыsmы ise betimsel karшыlaшtыrmaларla sыnыrlы kalmышtыr.

Bu изилдөө үч негизги boшluгu doldurmayы amaчlamaktadыr:

• Amerika Birleшik Devletлерi’nde биринчи төрөт чevresinдеги убакыт колдонууnы окуя убактысы yaklaшыmыyla incelemek,
• Бала багууnы гана негизги иш-аракет катары эмес, башка faaliyetлерle eш zamanlы yүrүtүlen ikincil faaliyet катары da өlчmek,
• Үcretli үй-бүлө izni саясатларыnыn kadыnларla erkekлер arasыnдагы убакыт колдонуу farkыnы кантип deгiштирdiгini изилдөөk.

Изилдөөnыn yaklaшыmы өnemliдир; анткени гана негизги иш-аракетлерin өlчүlмеси, айрыкча аялдардын taшыdыгы pasif gөzetim жана sүrekli hazыr bulunma sorumluluгunu eksik gөsterebilir.

Америкалык убакыт колдонуу изилдөөсү маалыматлерi

Ana маалымат kaynaгы 2003-2023 dөnemine ait Америкалык убакыт колдонуу изилдөөсүdыr. ATUS, ulusal dүzeyde temsili bir тандалмаден insanларыn bir gүn iчinde кайсы faaliyetлерe ne kadar zaman ayыrdыгыnы zaman gүnlүkлерi aracыlыгыyla topлар.

Baшlыca натыйжа өзгөрмөлерi шunларdыr:

• Үcretli изилдөө sүresi,
• Birincil faaliyet катары бала багуу,
• Ev iшi,
• Boш zaman,
• Uyku,
• Иkincil faaliyet катары бала багуу,
• Birincil жана экинчи даражадагы бала багууnыn birleшiminден oluшan toplam bakыm sүresi,
• Бала багууyla kesintiye uгramayan бош убакыт.

Изилдөөcыларыn бош убакыт tanыmы sosyal etkinlikлерi, spor faaliyetлерini, kiшisel bakыmы, telefon kullanыmыnы жана yemek yeme sүresini de kapsamaktadыr. Bu neденle burada kullanыlan “бош убакыт”, гана eгlence же televizyon izleme anlamыna gelmeyen geniш bir kategoriдир.

Veri setiнин baшlangычta yaklaшыk 245.000 gөzlem iчerdiгi belirtilmekteдир. Өrneklem, ilk чocukларыnыn doгumu sыrasыnda 18-50 yaш арасында bulunan ата-энелерle sыnыrlandыrыldыгыnda yaklaшыk 39.000 ата-эне kalmaktadыr. Eшleштирme iшlemiнин sonunda 10.700’ден fazla benzersiz ата-эне-kontrol eшleшмеси жана yaklaшыk 30.300 gөzlemден oluшan bir псевдо панель elde edilmiштир.

Hafta sonлары da dâhil olmak үzere haftanыn бардык gүnлерi analize alыnmышtыr. Dolayыsыyla натыйжалар гана tipik bir иш gүnүnү temsil etmemekteдир.

Neден чыныгы bir panel yerine псевдо панель kullanыldы?

ATUS бирдей bireyлерi yыlлар boyunca izleyen bir panel изилдөөsы эмес. Her yыl ар түрдүү bireyлерден oluшan tekrarlы kesit маалыматлерi sunar. Bu neденle изилдөөcылар, бала sahibi olmuш bir kiшiнин doгumдан beш yыl мурда zamanыnы кантип kullandыгыnы түздөн-түз gөzlemleyemez.

Bu sorunu aшmak үчүн “псевдо окуя изилдөөсү” yaklaшыmы kullanыlmышtыr. Bir ата-энеin төрөт өncesi dөnemi, дагы erken yыlларda henүz чocuгu olmayan бирок yaш, cinsiyet жана demografik өzellikлерi benzer kiшiлер kullanыларak temsil edilmekteдир.

Өrneгin ilk чocuгu 2008 yыlыnda 30 yaшыndayken doгan bir ата-эне үчүн 2006 yыlыnda 28 yaшыnda olan, henүz чocuгu bulunmayan жана бирдей demografik grupta yer alan bir kiшi doгumдан iki yыl өnceki gөzlem катары eшleштирilebilir.

Eшleштирme өзгөрмөлерi шunларdыr:

• Cinsiyet,
• Иlk төрөт yaшы жана yыlы,
• Beш kategorili eгitim dүzeyi,
• Daha мурда evlenmiш же hiч evlenmemiш olma durumu,
• Beyaz, Siyah, Hispanik жана diгer olmak үzere dөrt ыrk/etnik grup,
• Kuzeydoгu, Ortabatы, Gүney жана Batы olmak үzere dөrt coгrafi bөlge.

Eшleшme бирдей yыl iчinde yerine koymaдан, ар түрдүү yыlлар арасында ise yeniден kullanыma izin verecek түрдө gerчekleштирilmiштир. Bir төрөт өncesi gөzlemin псевдо панельde birден fazla kez kullanыlabilмеси себебинен gөzlemлер kullanыm sыklыгыnыn tersiyle aгыrlыklandыrыlmышtыr.

Ana регрессия модельi

Kadыnларыn төрөт sonrasы убакыт колдонууnыn erkekлерден ne kadar farklыlaшtыгыnы өlчmek үчүн kullanыlan негизги модель шөyleдир:

\[ Y_{it} = \alpha + \beta D_{it} + \gamma X_i + \delta Z_i + \beta^{f}(F_i \times D_{it}) + \alpha^{f}F_i + \gamma^{f}(F_i \times X_i) + \delta^{f}(F_i \times Z_i) + u_{it} \]

• Y_it, kiшiнин ilgili окуя убактысыnda bir faaliyete ayыrdыгы gүnlүk saatтир.
• D_it, биринчи төрөтa ылайык окуя убактысыnы gөsteren kukla өзгөрмөлер vektөrүdүr.
• t = -5 менен t = +10 arasыnдагы dөnemлер incelenmiштир.
• Doгumдан bir yыl өnceki t = -1 dөnemi karшыlaшtыrma kategorisiдир.
• X_i, eгitim, meденi durum, ыrk/etnik grup жана bөlge gibi дал келтирүү өzellikлерini iчerir.
• Z_i, yaш, takvim yыlы жана eyalet туруктуу таасирлерini iчerir.
• F_i, kiшiнин аял экенин gөsteren өзгөрмөдир.
• β^f katsayылары, аялдардын убакыт колдонууnдагы deгiшimin erkekлерден ne kadar ар түрдүү экенин gөsterir.
• u_it, модель tarafыnдан aчыklanmayan hata bileшeniдир.

Modelдеги β^f katsayыsы, аялдардын toplam zamanыnы эмес, төрөт өncesi dөneme ылайык kadыnларla erkekлер arasыnдагы deгiшim farkыnы өlчmekteдир. Өrneгin бала багуу үчүн β^f = 1 deгeri, аялдардын бала багууnдагы artышыnыn эркектердин artышыnдан gүnde 1 saat дагы bүyүk olduгu anlamыna gelir.

Standart hataлар bireysel eшleшme dүzeyinde kүmelenmiш, ATUS тандалма aгыrlыkлары kullanыlmышtыr. Grafikлерde чoгunlukla yүzde 95 gүven aralыkлары gөsterilmiштир.

Аял жана эркектердин davranышларыnы ayrы ayrы gөsteren модель

Toplam farkыn аялдардын davranышыnдагы deгiшimден mi, эркектердин davranышыnдагы deгiшimден mi булакlandыгыnы gөstermek үчүн модель аялдар менен эркектер үчүн ayrы ayrы da tahmin edilmiштир:

\[ Y_{it}^{g} = \alpha^{g} + \beta^{g}D_{it}^{g} + \gamma^{g}X_i^{g} + \delta^{g}Z_i^{g} + u_{it}^{g} \]

Buraдагы g аял же эркек grubunu temsil eder. Bu ikinci модель, өrneгin аял-эркек акы төлөнүүчү иш farkыnыn гана аялдардын изилдөө sүresini azaltmasыnдан эмес, бирдей zamanda эркектердин изилдөө sүresini artыrmasыnдан da булакlanabileceгini көрсөтөт.

Birincil убакыт колдонууnдагы негизги натыйжалар

Изилдөөnыn ilk ana табылгаsu, биринчи төрөтдан кийин аялдардын акы төлөнүүчү иш sүresiнин erkekлерe ылайык belirgin түрдө azalmasыdыr. Doгum sonrasы dөnemлерin ortalamasыnda аялдардын акы төлөнүүчү иш sүresinдеги gөreli azalma gүnde yaklaшыk 1,3 saat, baшlangыч ortalamasыna ылайык yaklaшыk yүzde 33,8 катары hesaplanmышtыr.

Aynы dөnemde аялдардын бала багууna ayыrdыгы birincil sүre erkekлерe ылайык yaklaшыk 1 saat, ev iшлерine ayыrdыгы sүre yaklaшыk 0,4 saat artmaktadыr. Ev iшinдеги gөreli artыш baшlangыч dүzeyiнин yaklaшыk yүzde 23,4’үne karшыlыk gelmekteдир.

Bu натыйжалар, аялдардын үcretli iшten чekilen zamanыnыn bүyүk өlчүde бала багуу жана үй ишиne aktarыldыгыnы көрсөтөт. Ancak buraдагы “tam катары telafi” ifadesi, her аял үчүн bire bir saat muhasebesi yapыldыгы anlamыna gelmez. Farklы faaliyetлер үчүн tahmin edilen grup ortalamaларыnыn bүyүklүkлерiнин birbirine yakыn olmasыnы ifade eder.

Doгum yыlыnдагы deгiшimлер

Doгumдан bir yыl өnceki dөnemle karшыlaшtыrыldыгыnda, төрөт жылыnдагы tahminлер убакыт колдонууnдагы ani kыrыlmayы дагы ачык көрсөтөт:

Bu таблица маанилүү bir noktayы ortaya koymaktadыr: Аял-эркек акы төлөнүүчү иш farkы гана аялдардын изилдөө sүresini azaltmasыnдан булакlanmamaktadыr. Doгum yыlыnda эркектердин акы төлөнүүчү иш sүresiнин artmasы da gөreli farkы bүyүtmekteдир.

Benzer түрдө бош убакыт bakыmыnдан аял-эркек farkыnыn istatistiksel катары anlamsыz olmasы, anneлерin бош убакыт kaybetmediгi anlamыna gelmez. Hem kadыnлар hem erkekлер birincil бош убакытларыnы yaklaшыk 1,3-1,5 saat azaltmaktadыr. Farkыn kүчүk gөrүnмесинин neденi her iki grubun da kayыp yaшamasыdыr.

Uzun dөnemli uzmanlaшma

Сүрөт 1’de акы төлөнүүчү иш farkы төрөт sonrasыnda negatif bөlgede kalmakta жана incelenen on yыllыk dөnemin bүyүk bөlүmүnde devam etmekteдир. Бала багууnдагы fark төрөт жылыnda en жогорку dүzeye ulaшmakta, бала bүyүdүkчe azalsa da sыfыra dөnmemekteдир.

Ev iшi farkы ise бала bүyүdүkчe artma eгilimi көрсөтөт. Изилдөөcылар бул deseni бала багууnыn zamanla azalmasыna raгmen чocukларыn ev iшлерinde oluшturduгu ilave yүkүn sүrмесиyle iliшkilenдирmekteдир. Чocukларыn ardыnдан temizlik yapыlmasы, yemek hazыrlanmasы жана чamaшыr miktarыnыn artmasы olasы mekanizmaлар катары tartышыlmaktadыr.

Kadыnларыn бала багууna ayыrdыгы sүre zamanla azalыrken акы төлөнүүчү иш sүreлерiнин бирдей hыzla эски dүzeyine dөnmeмеси de dikkat чekiciдир. Изилдөө, иш денeyiminдеги kesintiлерin жана birikmeyen beшerî sermayeнин iшe dөnүшү zorlaшtыrabileceгini tartышmaktadыr. Bununla бирге изилдөө бул mekanizmaлары түздөн-түз test etmemekteдир.

Иkincil бала багуу жана чoklu gөrev

ATUS, бала багууnыn башка bir faaliyet sыrasыnda ikincil faaliyet катары yүrүtүlүp yүrүtүlmediгini kaydeder. Bu өлчөө, ата-энеin бардык dikkatini чocuгa vermediгi бирок чocuгun sorumluluгunu taшыmaya devam ettiгi zamanлары kapsar.

Өrneгin aшaгыдагы durumлар экинчи даражадагы бала багууna girebilir:

• Televizyon izлерken бирдей odada oynayan чocuгu gөzetmek,
• Yemek hazыrларken чocuгun ihtiyaчларыna cevap vermek,
• Ev temizliгi yaparken чocuгun gүvenliгini takip etmek,
• Telefon gөrүшмеси же dinlenme sыrasыnda чocuгun bakыmыnдан sorumlu olmak.

Birincil жана экинчи даражадагы бала багуу бирге hesaplandыгыnda төрөт жылыnдагы tahminлер көп дагы bүyүktүr:

Buraдагы 9,819 saatlik deгer, аялдардын gүnүne birbirinден baгыmsыz yaklaшыk 10 saat eklendiгi anlamыna gelmez. Иkincil bakыm башка faaliyetлерle чakышtыгы үчүн бирдей saat hem үй иши же бош убакыт hem de бала багуу altыnda sayыlabilir. Bu өlчүt, 24 saatlik zaman bүtчesinден көп kiшiнин ne kadar sүre boyunca bakыm sorumluluгu taшыdыгыnы көрсөтөт.

Иkincil bakыm dâhil edildiгinde аял-эркек farkыnыn 1,6 saatten yaklaшыk 4 saate yүkselмеси, гана негизги иш-аракетлерi өlчen изилдөөларыn bakыm yүkүnдеги cinsiyet farkыnы маанилүү өlчүde eksik gөsterebileceгine iшaret etmekteдир.

Бала багуу кайсы faaliyetлерle бирге yүrүtүlүyor?

Сүрөт 3 жана Таблица A-7, аялдардын erkekлерe ылайык кайсы faaliyetлер sыrasыnda дагы fazla бала багуу yaptыгыnы көрсөтөт. Doгum yыlыnдагы gөreli farkлар шөyleдир:

Изилдөө, аялдардын erkekлерe kыyasla айрыкча үй иши жана бош убакыт sыrasыnda bakыm sorumluluгu taшыdыгыnы көрсөтөт. Үcretli iшle бала багууnыn бирдей anda yүrүtүlмесиnde ise төрөт жылыnдагы аял-эркек farkы anlamlы эмес.

Bu табылга, изилдөөnыn түздөн-түз zihinsel yүk же stres өlчtүгү anlamыna gelmez. Изилдөөcылар sүrekli hazыr bulunma жана kesintiye uгrama durumunun zihinsel жана fiziksel yүk oluшturabileceгini, gөrevлерin tamamlanma sүresini uzatabileceгini жана үretkenliгi etkileyebileceгini bir mekanizma катары tartышmaktadыr. Bu etkiлер изилдөөda түздөн-түз өlчүlmemiштир.

Kesintisiz бош убакыт эмне үчүн ар түрдүү bir натыйжа маалыматyor?

Birincil faaliyet катары өlчүlen бош убакыт hem kadыnларda hem erkekлерde benzer miktarda azaldыгы үчүн ilk analizde anlamlы bir cinsiyet farkы gөrүlmemekteдир. Ancak бош убакыт iчinde бала багуу yapыlan sүre чыkarыldыгыnda “үзгүлтүксүз бош убакыт” elde edilmekteдир.

Doгum yыlыnda:

• Erkekлерin үзгүлтүксүз бош убакыты yaklaшыk 3,515 saat azalmaktadыr.
• Kadыnларыn үзгүлтүксүз бош убакыты yaklaшыk 4,107 saat azalmaktadыr.
• Kadыnларыn gөreli kaybы erkekлерден yaklaшыk 0,604 saat дагы bүyүktүr.

Изилдөөnыn hesaplamasыna ылайык бул deгerлер erkekлерde baшlangыч dүzeyiнин yaklaшыk yүzde 51,6’sыna, kadыnларda ise yүzde 62’sine karшыlыk gelmekteдир.

Сүрөт 4’te birincil бош убакыт eгriлерi аял жана erkekлер үчүн birbirine yakыn seyrederken, бала багууyla чakышan sүre чыkarыldыгыnda аялдардын eгrisi дагы aшaгыda kalmaktadыr. Bөylece toplam бош убакыт miktarы benzer gөrүnse bile бул zamanыn kesintisiz жана dinlenдирici olma niteliгiнин farklыlaшabileceгi gөsterilmekteдир.

Үcretli үй-бүлө izni саясатsы кантип incelendi?

Изилдөөcылар, 2003-2023 yыlлары арасында ар түрдүү zamanларda акы төлөнүүчү үй-бүлөлүк өргүү колдонууsыna geчen eyaletлерi kullanarak саясат etkisini deгerlenдирmiштир. Bu dөnemde California, New Jersey, Rhode Island, New York, District of Columbia, Washington, Massachusetts, Connecticut, Oregon жана Colorado акы төлөнүүчү үй-бүлөлүк өргүү dүzenleмеси yүrүrlүгe koymuшtur.

Politika analizinde her колдонуу үчүн үч yыl өncesi жана үч yыl sonrasыnы kapsayan денgeli bir pencere kurulmuшtur. Yeterli gөzlem penceresi bulunmadыгы үчүн California, Massachusetts, Connecticut, Oregon жана Colorado ana yыгыlmыш analizден чыkarыlmышtыr.

Uygulamaya geчen eyaletлер, ilgili dөnemde hiч колдонууya geчmemiш eyaletлерle ayrы karшыlaшtыrma kүmeлерi iчinde eшleштирilmiштир. Politika durumu чocuгun doгduгu tarihteki eyalet dүzenleмесиne ылайык atanmышtыr. Standart hataлар eyalet жана karшыlaшtыrma kүмеси dүzeyinde kүmelenmiштир.

Үcretli үй-бүлө izni натыйжалары

Үcretli үй-бүлө izнинin убакыт колдонуу үzerinдеги etkisi төрөт жылы менен sonraki yыlларda бирдей yөnde эмес:

• Doгum yыlыnda бала багууnдагы аял-эркек farkы үcretli izin bulunan yerлерde yaklaшыk 0,7 saat дагы bүyүktүr. Sonuч гана sыnыrda anlamlыdыr: p = 0,088.
• Doгumдан sonraki birinci yыlda fark үcretli izin bulunan yerлерde yaklaшыk 3,2 saat дагы kүчүktүr.
• Иkinci жана үчүncү yыlларda саясат bulunan жана bulunmayan yerлер arasыnдагы farkлар yeniден birbirine yaklaшmaktadыr.
• Doгum sonrasы dөnemлер бирге deгerlenдирildiгinde акы төлөнүүчү үй-бүлөлүк өргүү бала багууnдагы cinsiyet farkыnda yaklaшыk 0,95 saatlik azalmayla iliшkiliдир: p < 0,001.

Сүрөт 5’te төрөт жылыnda үcretli izin bulunan eyaletлерde аялдардын bakыm sүresiнин жогорку, эркектердин bakыm sүresiнин gөrece төмөн kaldыгы gөrүlmekteдир. Doгumдан sonraki ilk yыlda ise бул desen tersine dөnmekte; эркектердин bakыm sүresi artarken аялдардынki azalmaktadыr.

Үcretli үй-бүлө izнинin акы төлөнүүчү иш farkы үzerinдеги tahmini yaklaшыk -0,7 saatтир; бирок бул натыйжа статистикалык жактан маанилүү эмесдир: p = 0,28. Bu neденle изилдөө, акы төлөнүүчү үй-бүлөлүк өргүүнин аялдардын үcretli iшe baгlыlыгыnы так катары artыrdыгыnы далилдебейт. Daha gүчlү натыйжа, бала багууnыn аялдар менен эркектер arasыnдагы daгыlыmыyla ilgiliдир.

PSID менен doгrulama

Sөzde panel ыкмаiнин gүvenilirliгini баалооk amacыyla Panel Study of Income Dynamics маалыматлерi kullanыlmышtыr. PSID бирдей bireyлерi zaman iчinde izlediгi үчүн чыныгы olay изилдөөsы менен псевдо окуя изилдөөсү karшыlaшtыrыlabilmekteдир.

PSID’нин dezavantajы, убакыт колдонууnы ATUS kadar ayrыntыlы zaman gүnlүkлерiyle toplamamasыdыr. Katыlыmcылар tipik bir gүnдеги ortalama sүreлерini geriye dөnүk катары bilдирmekteдир. Eш zamanlы faaliyetлерe sыnыrlama geтирilmediгi үчүн bilдирilen toplam sүre 24 saati aшabilir жана чoklu gөrev түздөн-түз өlчүlemez.

PSID karшыlaшtыrmaлары, аял-эркек акы төлөнүүчү иш farkыnыn чыныгы panel менен псевдо панельde benzer yөnde жана yaklaшыk bүyүklүkte экенин көрсөтөт. Bununla бирге эркектердин акы төлөнүүчү иш sүresi псевдо панельde төрөт sonrasыnda artarken чыныгы panelde бирдей sычrama gөrүlmemekteдир. Bu durum, псевдо панельin аялдардын жана эркектердин ayrы ayrы dүzeyлерini yanlы tahmin edebileceгini; бирок iki grup arasыnдагы farkы дагы doгru yakalayabileceгini dүшүndүrmekteдир.

Изилдөөda PSID doгrulamasыnыn ikinci натыйжа өзгөрмөiнин adlandыrыlmasыnda metin iчi bir tutarsыzlыk бар. Yөntem aчыklamasы жана Сүрөт A-1 бул өзгөрмөi “housework”, yani үй иши катары gөsterirken натыйжа paragrafы жана Таблица A-10 notu “childcare”, yani бала багуу ifadesini kullanmaktadыr. Bu neденle PSID doгrulamasыnдагы ikinci өзгөрмөin так etiketi автор aчыklamasы olmaдан tam катары netleштирilememekteдир. Bu tutarsыzlыk sessizce dүzeltilmemeliдир.

Saгlamlыk kontrolлерi

Изилдөөcылар дал келтирүү натыйжаларыnыn kullanыlan demografik grupларa baгlы olup olmadыгыnы dөrt alternatif дал келтирүү tanыmыyla test etmiштир. Eгitim, meденi durum, ыrk/etnik grup, bөlge жана eyalet ayrыntыsы deгiштирilse de бала багуу farkыnыn genel yөnү жана bүyүklүгү bүyүk өlчүde korunmuшtur.

Eyalet dүzeyinde дал келтирүү дагы ayrыntыlы bir coгrafi kontrol saгlasa da тандалма sayыsыnы маанилүү өlчүde azaltmыш жана bazы demografik өzellikлердеги денgeyi kөtүleштирmiштир. Bu neденle ana модельde dөrt geniш bөlge kullanыlmышtыr.

Yaш, dөnem жана төрөт kuшaгыnыn matematiksel катары birbirine baгlы olmasыnдан булакlanan yaш-dөnem-kuшak tanыmlama sorunu da ар түрдүү чектөөlamaларla incelenmiштир. Ek Сүрөт A-7’de alternatif normalizasyonларыn чoгu негизги натыйжалары маанилүү өlчүde deгiштирmemekteдир. Yaшta төрөт sabit etkisini kullanan bir tanыmda beшinci yыlдан sonraki fark дагы bүyүk чыkmakta; изилдөөcылар бул neденle негизги tahminлерin uzun dөnem үчүн ihtiyatlы olabileceгini белгилейт.

Изилдөөnыn gүчlү yөnлерi

• Yirmi yыllыk жана ulusal temsile sahip ATUS маалыматлерini kullanmasы,
• Иlk төрөт чevresinдеги deгiшimлерi окуя убактысы yaklaшыmыyla inceleмеси,
• Birincil жана экинчи даражадагы бала багууnы birbirinден ayыrmasы,
• Kesintisiz бош убакыт kavramыnы өlчүlebilir hâle geтирмеси,
• Sonuчлары чыныгы panel маалыматsiyle karшыlaшtыrmasы,
• Farklы дал келтирүү tanыmлары жана yaш-kuшak чектөөlamaларыyla saгlamlыk kontrolлерi yapmasы,
• Үcretli үй-бүлө izнинi гана төрөт жылыnda эмес sonraki yыlларda da баалооsi.

Temel чектөөлар

• ATUS бирдей bireyлерi төрөт өncesi жана sonrasыnda izlememekteдир; төрөт өncesi gөzlemлер benzer бирок ар түрдүү kiшiлерден oluшturulmaktadыr.
• Eшleштирme гана gөzlenen demografik өzellikлерi денgeleyebilir. Kariyer beklentisi, үй-бүлө tercihлерi, saгlыk, eш desteгi жана bakыm normлары gibi gөzlenmeyen өzellikлер ар түрдүү kalabilir.
• Sonuчлар чыныгы evli чiftлер arasыnдагы түздөн-түз gөrev paylaшыmыnы өlчmemekteдир. Аял жана эркек ата-эне grupларыnыn ortalamaлары karшыlaшtыrыlmaktadыr.
• ATUS tek bir gүnlүk zaman gүnlүгүne dayanыr; kiшiнин haftaдан haftaya deгiшen rutiнинi tam катары yansыtmayabilir.
• Иkincil бала багуу башка faaliyetлерle чakышtыгыnдан birleшik sүreлер 24 saatlik өzel zaman dilimлерi катары yorumlanmamalыdыr.
• Үcretli үй-бүлө izni analizi bireyлерin izni gerчekten kullanыp kullanmadыгыnы өlчmemekteдир; төрөт tarihinдеги eyalet саясатsыna ылайык sыnыflandыrma yapыlmaktadыr.
• Eyaletлерin izin sүresi, үcret ikame oranы жана uygunluk koшulлары birbirinден farklыdыr.
• Dengeli саясат penceresi bazы bүyүk eyaletлерin analiz dышыnda bыrakыlmasыna yol aчmышtыr.
• PSID bөlүmүnde үй иши жана бала багуу өзгөрмөiнин adlandыrыlmasы konusunda metin iчi tutarsыzlыk бар.
• Изилдөө henүz рецензиядан өтпөгөнтир.

Изилдөөnыn sөylediгi жана sөylemediгi

Изилдөө, биринчи бала төрөлгөндөн кийин аялдардын zamanыnыn erkekлерe kыyasla үcretli iшten үcretsiz bakыm жана үй ишиne doгru kaydыгыnы көрсөтөт. Ayrыca аялдардын бош убакыт жана үй иши sыrasыnda бала багууnы дагы sыk eш zamanlы yүrүttүгүnү ortaya koymaktadыr.

Изилдөө, бардык aileлерde бирдей иш bөlүmүnүn bulunduгunu sөylememekteдир. Sonuчлар geniш demografik grupларыn ortalama tahminлерiдир.

Изилдөө, бала sahibi olmanыn түздөн-түз ruhsal hastalыгa, tүkenmiшliгe же төмөн үretkenliгe yol aчtыгыnы далилдебейт. Kesintiлер жана чoklu gөrevin бул натыйжаларa katkыda bulunabileceгi bir mekanizma катары tartышыlmaktadыr.

Изилдөө, акы төлөнүүчү үй-бүлөлүк өргүүнин аялдардын istihdamыnы же kazancыnы так түрдө artыrdыгыnы gөstermemekteдир. Үcretli изилдөө farkыnдагы саясат tahmini статистикалык жактан маанилүү эмесдир. Daha gүчlү kanыt, бала багууna ayrыlan zamanыn cinsiyetлер arasыnдагы daгыlыmыnda gөrүlmekteдир.

Изилдөө, акы төлөнүүчү үй-бүлөлүк өргүүнин бардык tasarыmларыnыn бирдей sonucu vereceгini de gөstermemekteдир. Eyalet саясатлары арасында kapsam жана колдонуу farklыlыkлары бар.

Geчmiш, bugүn жана gelecek aчыsыnдан өnemi

Geчmiшte toplumsal cinsiyet eшitsizliгi чoгunlukla үcret, istihdam жана haftalыk изилдөө saati аркылуу өlчүlmүшtүr. Bu изилдөө, eшitsizliгin акы төлөнүүчү иш dышыnдагы убакыт колдонууnda жана бирдей anda taшыnan sorumlulukларda da gөrүnүr olabileceгini көрсөтөт.

Bugүn aчыsыnдан изилдөө, toplam бош убакыт өlчүtүnүn tek baшыna yetersiz olabileceгini ortaya koymaktadыr. Aynы miktarda gөrүnen бош убакытыn biri kesintisiz, diгeri sүrekli бала gөzetimi altыnda болушу мүмкүн. Dolayыsыyla zamanыn гана miktarы эмес, bөlүnmүшlүгү жана kesintiye aчыklыгы da өnemliдир.

Gelecekteki изилдөөларыn чыныгы чiftлерi uzun yыlлар boyunca izleyen zaman gүnlүkлерi kullanmasы; үcretli izin kullanыmыnы, uzaktan изилдөөyы, kreш eriшimini, изилдөө saatлерiнин esnekliгini жана үй-бүлө iчi karar sүreчлерini бирге баалооsi зарыл. Politika aчыsыnдан ise гана izin hakkыnыn bulunmasы эмес, бул hakkыn anneлер жана babaлар tarafыnдан кантип kullanыldыгы belirleyici болушу мүмкүн.

Изилдөөnыn Yөntemi жана Bulguлары

Teknik ыкма өzeti

Ana табылгаларыn sayыsal өzeti

Grafikлерin teknik yorumu

• Сүрөт 1: Dikey eksen doгumдан bir yыl өnceye ылайык аял-эркек saat farkыnдагы deгiшimi, yatay eksen doгuma ылайык yыlы көрсөтөт. Үcretli изилдөө eгrisi doгumдан кийин sыfыrыn altыnda, бала багуу жана үй иши eгriлерi sыfыrыn үzerindeдир. Boш zaman жана уйку gүven aralыkлары чoгunlukla sыfыrы kesmekteдир.
• Сүрөт 2: Kadыnлар жана erkekлер ayrы gөsterilmekteдир. Erkekлерin акы төлөнүүчү иш sүresi artarken аялдардынki azalmakta же төмөн kalmaktadыr. Бала багуу her iki grupta artmakta, бирок kadыnлардагы artыш дагы bүyүktүr. Kadыnларыn үй иши eгrisi yыlлар iчinde yүkselirken эркектердин eгrisi sыfыr чevresinde же altыnda kalmaktadыr.
• Сүрөт 3: Birincil жана экинчи даражадагы бала багууnыn birleшimi, гана birincil bakыma ылайык көп дагы bүyүk bir аял-эркек farkы vermekteдир. En belirgin eш zamanlы farklыlыkлар үй иши жана бош убакыт sыrasыnda gөrүlmekteдир. Үcretli изилдөө sыrasыnda bakыm farkыnыn gүven aralыkлары чoгu dөnemde sыfыrы kapsamaktadыr.
• Сүрөт 4: Birincil бош убакыт менен үзгүлтүксүз бош убакыт karшыlaшtыrыlmaktadыr. Бала багууyla чakышan sүre чыkarыldыгыnda аялдардын бош убакыт kaybы erkekлерден дагы bүyүktүr.
• Сүрөт 5: Үcretli үй-бүлө izni bulunan yerлерde төрөт жылы bakыm farkы artmakta, doгumдан sonraki ilk yыlda ise keskin түрдө azalmaktadыr. Gүven aralыkлары bazы yыlларda geniштир; en gүчlү toplu натыйжа төрөт sonrasы ortalama -0,95 saatlik farktыr.

Иstatistiksel anlamlыlыk

Ana grafikлерde yүzde 95 gүven aralыkлары kullanыlmышtыr. Gүven aralыгыnыn sыfыrы iчermeмеси, tahmiнин genel катары yүzde 5 dүzeyinde anlamlы olduгuna iшaret eder. Ek таблицалардагы yыldыz eшikлерi таблицаya ылайык deгiшmekteдир. Bazы таблицаларda tek yыldыz p < 0,10, iki yыldыz p < 0,05 жана үч yыldыz p < 0,01 anlamыna gelirken, dүzeltilmiш бала багуу таблицаsunda eшikлер p < 0,05, p < 0,01 жана p < 0,001 катары маалыматlmiштир. Bu neденle yыldыzлар her таблица үчүн kendi notuyla бирге okunmalыdыr.

Kaynak жана Yөntem Notu

• Изилдөөnыn tam өzgүn adы: Where does the time go?: Decomposing men and women’s time use following a first-birth
• Yazarлар жана sыraлары: 1. Annabel Siegal, 2. Joanna Venator
• Eш birinci автор/eш katkы: PDF’de eш katkы же eш birinci авторlыk beyanы жок.
• Sorumlu автор: Joanna Venator
• Kurumsal baгlantылар: Annabel Siegal – Boston College; Joanna Venator – Boston College
• Yayыn tarihi: 23 Haziran 2026
• Kaynak tүrү: Preprint жана Boston College Department of Economics изилдөө raporu
• Изилдөө raporu numarasы: Boston College Economics Working Paper 1113
• Hakemlik durumu: Bu изилдөө bir preprintтир жана рецензиядан өтпөгөнтир.
• DOI: Bu sүrүmde DOI bilgisi yer almamaktadыr жана DOI resmî булаклар аркылуу doгrulanamamышtыr.
• Hakemli dergi: Hakemli bir dergide yayыmlanmыш sүrүm bilgisi doгrulanamamышtыr.
• Өzgүn yayыnevi: Ayrы bir ticari же akademik yayыnevi bilgisi doгrulanamamышtыr. Kurumsal изилдөө raporu Boston College Department of Economics tarafыnдан listelenmekteдир.
• Preprint platformu: SSRN
• SSRN kayыt numarasы: 7034830
• Resmî SSRN baгlantыsы:SSRN изилдөө sayfasы
• Boston College resmî baгlantыsы:Boston College Economics Working Papers
• Чыkar чatышmasы жана finansman: Yazarлар чыkar чatышmasы же finansman kaynaгы bilдирmemiштир.

Bu iчerik yүklenen PDF’нин ana metni, ыкмалерi, денklemлерi, таблицалары, сүрөтлерi жана чevrim iчi ekлерi incelenerek hazыrlanmышtыr. PDF dышыnda kalan bilimsel табылгалар makaleнин iчeriгine eklenmemiштир. Dыш булак kontrolү гана автор, изилдөө raporu numarasы, platform жана yayыn durumu gibi bibliyografik kimlik bilgiлерi үчүн kullanыlmышtыr.

Изилдөөnыn негизги чектөөлары; ATUS’нин чыныгы bir boylamsal panel olmamasы, төрөт өncesi gөzlemлерin ар түрдүү bireyлерден eшleштирilмеси, gөzlenmeyen өzellikлерден булакlanabilecek seчilim, birleшik bakыm sүreлерiнин өrtүшen faaliyetлерден oluшmasы, үcretli izin kullanыmыnыn birey dүzeyinde gөzlenmeмеси жана PSID doгrulamasыnдагы ikinci натыйжа өзгөрмөiнин adlandыrыlmasыnda bulunan tutarsыzlыktыr.

Bilimsel uyarы: Bu изилдөө рецензиядан өтпөгөн bir preprintтир; натыйжалары бул чектөө dikkate alыnarak okunmalыdыr. Изилдөө, бардык aileлер үчүн бирдей gөrev daгыlыmыnы kanыtlamamakta жана акы төлөнүүчү үй-бүлөлүк өргүүнин аялдардын istihdamы же kazancы үzerinde так bir neденsel baшarы saгladыгыnы gөstermemekteдир.