Алкоголь саясаттарынын еткиси чогунлукла тыюу же чектөө йүрүрлүктейкен инжеленир. Бирок асыл зор сору, жүрүм-турумларын саясат алып салынгандан кийин өзгөрмиш калып калмадыгыдыр. Түкетижмененр дагы төмөн алкоголдуу ичежеклере, башка сатуу түйүндөрүна же үйдө ичүүйе кечебилир. Ишлетмелер лицензияларыны өзгөртиребилир. Чектөө калдырылдыгында ески алышканлыклар гери дөнебилир.

Арнаб К. Басуу, Тсенгуунжав Бйамбасуурен жана Нанжй Х. Жхау, бул суроону Керала’да йашанан сыра дышы бир политика дөнгүсү аркылуу инжелемиштир. Ейалет йөнетими 2014 жылында барларда күчтүү ичимдик сатышыны чоң өлчүде чек араландырмыш, болжол менен 719 өзел барын FL-3 лицензиясы ики ашамада сона ермиш жана бул ишлетмелер күчтүү ичимдик сервис едемез хâле гелмиштир. Беш жылдызлы отеллер, мамлекетин ишлеттиги чекене ичимдик дүкөндөрү жана сыра, шарап менен тоддй сыяктуу щелочьы ичежеклер капсам дышында быракылмыштыр.

Политика, Керала’йы он жыл үчүнде алкоголсуз бир штате дөнүштүрме планынын илк ашамасы катары суунулмуштур. Бирок 2017’де йени йөнетим, туризм жана салык кирешеси кайгыларыны герекче гөстеререк чектөөйы терсине чевирмиш жана үч же андан көп жылдыздуу мейманканаларин күчтүү ичимдик сервисине кайра изин вермиштир.

Бу политика там бир алкоголь мыйзамгы эмес. Изилдөөнын айырт едижи өзеллиги де будур. Чектөө:

• Күчтүү ичимдикйе одакланмыштыр.
• Өзелликле бар жана ресткатышлардаки йеринде керектөөи максатлемиштир.
• Перакенде магазалардан еве гөтүрмек үзере түзүлүшлан сатын алымлары сүрдүрмүштүр.
• Бира, шарап жана тоддй сыяктуу ичежеклери капсам дышында быракмыштыр.
• Йаклашык үч жыл кийин калдырылмыштыр.

Изилдөөжылар үч негизги улусал маалымат кайнагыны бирлештирмиштир:

• Жонсуумер Пйрамидс Хоусехолд Сурвей: Үй чарбасылерин айлык алкоголь харжамаларыны жана алкогольүн евде ми же бар, ресткатыш, салон же даветлерде ми түкетилдигини көрсөтөт.
• Демограпхиж анд Хеалтх Сурвей: Аялларын сон он ики айда маруз калдыкларыны билдирдиклери физикалык жакын өнөктөш зомбулугу бичимлерини камтыйт.
• Натионал Сампле Сурвей: Политика мурдасиндеки жалпы жана күчтүү ичимдик керектөөини кулланарак райондорин чектөөйа не кадар маруз калдыгыны жана мурдаки егилимлери өлчмектедир.

Керала’нын райондори айны өлчүде еткмененнмемиштир. Политика мурдасинде штаттеки күчтүү ичимдик керектөөинин дагы чоң бөлүмүне сахип райондорин бар чектөөсындан дагы йогун бичимде еткмененндиги варсажылмыштыр. Изилдөөжылар бул дарылоо интенсивдүүлүгүну, саясатка чейинки район күчтүү ичимдик керектөөинин Керала жалпыындаки пайыйла өлчмүштүр.

Алкоголь керектөөи жыйынтыклары динамиктир. Бар харжамалары политика башладыктан кийин илк секиз айда белиргин бичимде дүшмүштүр. Йаклашык онунжу айда азаюу алсызламыш, он биринчи айда исе бар керектөөсү тыюу мурдаси деңгээлине дөнмүштүр.

Изилдөөжылар бул топарланмайы, күчтүү ичимдик лицензиясыны кайбеден ишлетмелерин бир бөлүмүнүн сыра жана шарап салонларына дөнүшмесийле илишкмененндирмектедир. Йаклашык 300 ишлетмейе сыра жана шарап сервисине изин верен FL-11 лицензиясы маалыматлмиштир. Бул дөнүшүмүн башвуру жана денетим мөөнөтчлери заман алдыгы үчүн бар керектөөсүндеки илк төмөндөөүн кадемели бичимде ортадан калкмасыйла ылайык бир заманлама ортайа чыкмыштыр.

Бирок харжама маалыматлери ичежегин миктарыны жана түрүнү гөстермемектедир. Ошондуктан бар чыгымынын топарланмасынын не кадарынын түкетмененн алкоголь миктарындаки өсүштан, не кадарынын сыра жана шараба кечиштен же фийат өзгөриминден булакландыгы так катары айрыламамактадыр.

Политика мезгилинде үйдө керектөө үчүн алынан алкоголье түзүлүшлан харжамада маанилүү жана мөөнөткли бир өсүш гөрүлмемиштир. Бул жыйынтык, барларда еришими чек араланан керектөөчүлерин күчтүү ичимдикйи перакенде магазалардан аларак топлужа үйдө ичүүйе йөнелдиги түшүндүрмөсыны дестеклемемектедир.

Чектөөнын калдырылмасындан кийин бар керектөөсү мурда биркач ай арткан, дагы кийин кайра алсызламыштыр. Йаклашык ики жыл кийин, өзелликле 2019’да, бар чыгымдарында дагы күчтүү бир өсүш байкалган. Бул кеч өсүшын бир бөлүмү, Керала’нын башкенти Тхируванантхапурам’да 2018’де бар иш сааттарынин узатылмасыйла байланыштуудир. Башкент анализден чыкарылдыгында узак мезгилли өсүш өнемли өлчүде алсызламыштыр.

Физиксел жакын өнөктөш зомбулугу бүтүн үлгүлем аркылуу маанилендирилдигинде:

• Политика мезгилиндеки коэффициентлар негатифтир бирок салттуу маанилүүлык деңгээллерине улашмамыштыр.
• Чектөө калдырылдыктан кийинки коэффициентлар позитифтир бирок чогу так эмес.
• Тыюу мурдаси менен алып салынгандан кийин мезгил каршылаштырылдыгында калыжы бир орталама азаюу булунмамыштыр.

Бу орталама жыйынтыклар, политиканын хичбир аял үзеринде еткили олмадыгыны гөстермемектедир. Кысытланан күчтүү ичимдик боюнчаже пахалы экени үчүн еткмененрин бай үй чарбаларыде йогунлашабмененжеги өнбайкалган.

Үй чарбасы байлыкине боюнча түзүлүшлан анализде саясат мезгилинде дагы бай үй чарбаларыде:

• Херханги бир физикалык зомбулук жашооа оласылыгы азайгантыр.
• Азалма агырлыклы катары “щелочьен” мейдана гелен, дагы сейрек зомбулук бичимлеринде байкалган.
• “Сык” йашанан зомбулук үзериндеки негизги тахмин дагы чакан жана дагы белирсиздир.

Чектөө калдырылдыктан кийин айны байлык грубунда зомбулук гөстергелери кайра йүкселмиштир. Политика кийинсы өсүш, кыса мезгилдеки азаюунын чоң бөлүмүнү ортадан калдырмыштыр.

Ен активлы беште бирлик груба одакланан алтернатиф модельде, киши башына айлык күчтүү ичимдик керектөөиндеки 0,01 литрелик политика булаклы азаюу, сон он ики айда херханги бир физикалык зомбулук билдирме оласылыгында 0,91 йүзде упайлык төмөндөөле илишкмененндирилмиштир.

Йазарларын масштабдоосине боюнча бул чоңлүк, Керала’даки эң бай бештен бирлик топта булунан 15–49 йаш арасы евли аялдар арасында болжол менен 33.400 дагы аз аялын физикалык зомбулук жашооасыйла ешмаани болушу мүмкүн. Керала’нын айлык киши башы күчтүү ичимдик керектөөинин йарысына денк гелен дагы чоң бир азаюу исе 2,55 йүзде упайлык төмөндөө жана болжол менен 93.600 дагы аз аял анламына гелебилир.

Бу сажылар түздөн-түз сажылмыш магдур сажылары эмес. Регресйон коэффициентсынын нүфуса уйгуланмасыйла хесапланан контрфактуалдык масштабдоолердир жана модель варсанымларына баглыдыр.

Изилдөөнын генел месажы, кечижи алкоголь чектөөларынын кыса мезгилде керектөөи жана белирли үй чарбаларыде жакын өнөктөш зомбулугуни азалтабмененжеги; бирок ишлетмелерин жана керектөөчүлерин уйум сагламасыйла керектөө еткисинин алсызлайабмененжеги, чектөө калдырылдыгында исе зомбулук казанымларынын гери дөнебмененжегидир.

Изилдөөнын борбордукндеки политика нейди?

Керала хүкүмети 2014 жылында, штати он жыл үчүнде тамамен алкоголсуз хâле гетирмейи максатлейен ашамалы бир план ачыкламыштыр. Илк ашамада, беш жылдыздуу мейманканалар дышындаки барларын күчтүү ичимдик сервиси йапмасыны саглайан FL-3 лицензияларынын йенмененнмемеси карарлаштырылмыштыр.

Күчтүү ичимдик капсамына виски, ром, бренди, вотка, жин, конйак, текила жана Индия’да үретмененн йабанжы тип ичимдиклер сыяктуу жогорку алкоголдуу үрүнлер гирмектедир.

Идари жазуулара боюнча 719 өзел барын күчтүү ичимдик сатма хаккы сона ермиштир:

Уйгуламанын ики ашамада герчеклешмесинин себепи лицензияларын жыллык йенмененнме таквимидир. Лисансы дагы мурда йенмененнмиш ишлетмелер мөөнөтнин битимине кадар фаалийете девам едебилмиштир.

Политика нелери тыюуламады?

Бу айрым жыйынтыкларын йорумланмасы үчүн критиктир. Политика:

• Мамлекет контролүндеки чекене ичимдик дүкөндөрүны хемен капатмамыштыр.
• Беш жылдызлы отеллерде күчтүү ичимдик сервисини сүрдүрмүштүр.
• Бира жана шарап сатышыны тыюуламамыштыр.
• Индия жевизи же палмийе өзсууйундан үретмененн тоддй сатышыны тыюуламамыштыр.
• Евде түкетилмек үзере перакенде сатын алмайы тамамен енгеллемемиштир.

Долайысыйла политика алкоголь арзыны бүтүнүйле кесмемиш, белирли ичежек жана сатуу түйүндөрүна йөнелик бир еришим чектөөсы олуштурмуштур.

2017’де не өзгөрти?

Политика Теммуз 2017’де йени штат йөнетими тарафындан терсине чеврилмиштир. Үч же дагы көп жылдызы булунан отеллерин күчтүү ичимдик сервисине кайра изин маалыматлмиштир.

Йөнетим бул өзгөрүүлиги:

• Алкоголь вергиси гелирлериндеки азаюу,
• Туризм сектөрүндеки олумсуузлуклар,
• Конаклама ишлетмелеринин экономикалык кайыплары

менен герекчелендирмиштир.

Макаланин щелочьы бөлүмлери бул өзгөрими “tam kaldırılma”, щелочьы бөлүмлери исе “kısmi tersine dönüş” катары адландырмактадыр. Операционалдуу катары изилдөөнын одакландыгы өзгөрүүлик, күчтүү ичимдикнин бар жана отел ортамында кайра дагы кеңири өлчүде еришмененбилир хâле гелмесидир.

Керала себеп өнемли бир изилдөө аланыйды?

2011–2012 Натионал Сампле Сурвей маалыматлерине боюнча Керала, саясатка чейинкинде Индия’ын алкоголь керектөөсү жогорку штаттаринден биридир.

PDF’нин 6. сайфасындаки график, Керала’нын өзелликле күчтүү ичимдик жана тоддй керектөөиндеки жогорку конумуну көрсөтөт. Күчтүү ичимдикнин Индия орталамасынын болжол менен йеди каты деңгэколунда олмасы, бар лицензиясы чектөөсынын өлчөнө турган жыйынтык үретмеси үчүн күчтүү бир ортам олуштурмуштур.

Алкоголь керектөөиндеки жинсийет фаркы

Индия’да алкоголь керектөөсү чоң өлчүде эркектерде йогунлашмактадыр. Макаладеки DHS маалыматлерине боюнча эркектерин %30’дан көпсы алкоголь кулландыгыны билдириркен аялдарда катыш %3’үн алтындадыр.

Керала’да эркектерин билдирдиги алкоголь колдонулушу:

• 2005–2006’да %44,9,
• 2015–2016’да %37,4

деңгэколундадир.

Аялларын алкоголь керектөөсү исе бүтүн мезгилдерде чок төмөн калган. Ек графиклерде Керала, Карнатака жана Тамиля Наду’да аялдарын билдирдиги кулланым чогунлукла %1 живарында же алтындадыр.

Политика мурдаси жакын өнөктөш зомбулугу

DHS маалыматлеринде Керала’даки аялдарын сон он ики айда физикалык зомбулук билдирме катышы:

Керала’нын севийеси бүтүн мезгилдерде улусал орталаманын алтындадыр. Бул абал, политика еткисинин жогорку баштапкы зомбулуки булунан бир штатте эмес, боюнчаже төмөн орталамайа сахип бир штатте инжелендиги дегенди билдирет.

Физиксел жакын өнөктөш зомбулугу насыл өлчүлдү?

DHS’де аялдара сон он ики ай үчүнде ешлери же өнөктөшлери тарафындан ашагыдаки жүрүм-турумлара маруз калып калмадыклары сорулмуштур:

• Итилме же сарсылма,
• Үзерине бир шей атылмасы,
• Токатланма,
• Йумрукла же зарар веребмененжек бир неснейле вурулма,
• Колунун бүкүлмеси же сачынын чекилмеси,
• Текмеленме же сүрүкленме,
• Богулмайа же йакылмайа чалышылма,
• Бычак, силах же башка бир силахла техдит едилме.

Изилдөө дөрт жыйынтык олуштурмуштур:

Изилдөө гана физикалык зомбулуки талдайт. Жыныстык зомбулук билимси ески DHS турунда булунмадыгы үчүн бүтүн мезгилдерде каршылаштырылабилир бир жыныстык зомбулук анализи жасалган эмес.

Вермененр эркектерин маруз калдыгы жакын өнөктөш зомбулугуни де ичермемектедир.

Алкоголь менен зомбулук арасындаки хам илишки

Бирлештирилмиш DHS маалыматлериндеки икили кореласйонлар, күйөөнүн алкоголь колдонулушу менен аялын сон он ики айда физикалык зомбулук билдирмеси арасында позитиф илишки көрсөтөт:

Бүтүн кореласйонлар статистикалык катары маанилүүдыр. Бирок бунлар себепсел етки эмес. Алкоголь керектөөийле байланыштуу гелир, жеке, стрес, аменен түзүлүшсы же сосйал айлана сыяктуу башка өзелликлер де зомбулук рискини еткмененйебилир.

Биринжи маалымат кайнагы: Жонсуумер Пйрамидс Хоусехолд Сурвей

CPHS, Ожак 2014’тен итибарен үй чарбаларынын айлык харжамаларыны излейен панелдик маалымат сетидир. Изилдөөнын алкоголь керектөөсү анализи үчүн ики айры харжама өзгөркени өнемлидир:

1. Евде түкетилмек үзере сатын алынан алкоголь,
2. Бар, ресткатыш, салон же даветлерде түкетилмек үзере алынан алкоголь.

Панел түзүлүш сайесинде айны үй чарбасынин заман үчүндеки өзгөрими изленебилмиш жана үй чарбасы туруктуу эффекттери пайдаланылган.

Вери ичежек түрүнү гөстермемектедир. Ошондуктан изилдөөжылар бар чыгымынын виски, сыра же шарап арасында насыл дагылдыгыны түздөн-түз боюнчамемектедир.

Икинжи маалымат кайнагы: Демограпхиж анд Хеалтх Сурвей

Физиксел зомбулук анализинде үч DHS туру пайдаланылган:

Керала жана Карнатака’даки сон мезгил гөрүшмелери 2019’да, COVID-19 мурдасинде тамамланмыштыр. Тамиля Наду’нун сон мезгил сурамжылоои кысмен 2020’де жана пандеми сырасында түзүлүшлдыгы үчүн саясаттан кийинки анализлерде Тамиля Наду контролдук топндан чыкарылмыштыр.

Үчүнжү маалымат кайнагы: Натионал Сампле Сурвей

NSS’нин 2001–2002 менен 2011–2012 арасындаки докуз туру ики амачла пайдаланылган:

• Районлерин саясатка чейинки күчтүү ичимдик керектөө пайларыны хесапламак,
• Керала жана контрол штаттаринин саясатка чейинки керектөө егилимлеринин паралел олуп олмадыгыны тест етмек.

NSS, бар жана ев керектөөини айырмадыгы үчүн узак саясатка чейинки тестлер жалпы алкоголь жана күчтүү ичимдик керектөөи аркылуу түзүлүшлмыштыр.

Дарылоо йогунлугу насыл хесапланды?

Темел дарылоо интенсивдүүлүгү, бир Керала районсинин 2012’деки күчтүү ичимдик керектөөинин штат жалпыындаки пайыдыр:

\[ Treatment_d= \frac{ \text{İlçe }d\text{ sert içki tüketimi} }{ \text{Kerala toplam sert içki tüketimi} } \]

Бу өлчүтүн мантыгы шөйледир: Тыюу мурдасинде күчтүү ичимдик керектөөи жогорку олан райондорин, барларда күчтүү ичимдик сатышынын чек араландырылмасындан дагы көп еткмененнмеси бекленир.

Контрол штаттариндеки райондорин дарылоо интенсивдүүлүгү сыфыр катары аныкталган.

Ек анализлерде ики алтернатиф өлчүт пайдаланылган:

• Райондеки киши башына күчтүү ичимдик керектөөи,
• Милйон киши башына капатылан бар саны.

PDF’нин 43. сайфасындаки Шекил А.2, үч өлчүтүн там катары айны сыраламайы үретмедигини көрсөтөт. Өрнегин Тхируванантхапурам штат жалпыындаки керектөө пайында ачык бичимде илк сырадайкен киши башы керектөө кам көрүүындан щелочьы дагы чакан райондор жогорку маанилере улашмактадыр.

Алкоголь керектөөи үчүн окуялык изилдөө модели

Кыса мезгил бар жана ев керектөөи модельи саделештирилмиш бичимде шөйледир:

\[ \log(Consumption_{ht}) = \alpha+ \sum_{\tau}\beta_{\tau} \left(I_{\tau}\times Treatment_d\right) + X_{ht}^{\prime}\delta + M_{dt}^{\prime}\lambda + \mu_h + \gamma_t + \xi_{ht} \]

• \(Consumption_{ht}\): \(h\) үй чарбасысинин \(t\) айындаки алкоголь харжамасы.
• \(I_{\tau}\): Бар капанышына же кайра ачылыша боюнча олай заманы гөстергеси.
• \(Treatment_d\): Районнин саясат интенсивдүүлүгү.
• \(\beta_{\tau}\): Политиканын олай заманына боюнча динамик еткиси.
• \(X_{ht}\): Үй чарбасы чоңлүгү, кент-кыр конуму, йаш грубу, меслек, билим берүү, жинсийет жана киши башы гелир сыяктуу контроллер.
• \(M_{dt}\): Район деңгэколунда герчек киши башы экономикалык үретим сыяктуу өзгөркенлер.
• \(\mu_h\): Үй чарбасы сабит еткиси.
• \(\gamma_t\): Йыл, ай жана штат-заман еткмененринин бмененшими.

Үй чарбасы сабит еткиси, хер үй чарбасынин заман үчүнде өзгөрмейен алкоголь тандоолори, күлтүрел өзелликлери жана өлчүлмейен структуралык фарклылыкларыны контрол етмектедир.

Физиксел зомбулук үчүн айырмалардын айырмасы модельи

Кыса мезгил негизги модель:

\[ DV_{ihdst} = \alpha+ \beta \left( Treatment_d\times Post_t \right) + Z_{idst}^{\prime}\gamma + X_{hdst}^{\prime}\delta + M_{dt}^{\prime}\lambda + \theta_d + \pi_{st} + \mu_t + \varepsilon_{ihdst} \]

• \(DV_{ihdst}\): Аялын физикалык зомбулук гөстергеси.
• \(Post_t\): Инжеленен саясаттан кийинки мезгил гөстергеси.
• \(\beta\): Даха жогорку күчтүү ичимдик таасирленүүине сахип райондордеки боюнчали политика еткиси.
• \(Z_{idst}\): Аялын йашы, йашын кареси, билим берүүи, истихдамы, үй-бүлөлүк абалу жана дини сыяктуу бирейсел өзелликлер.
• \(X_{hdst}\): Үй чарбасы байлыки, үй чарбасы чоңлүгү жана кент-кыр конуму.
• \(M_{dt}\): Район деңгэколундаки герчек киши башы экономикалык үретим.
• \(\theta_d\): Район туруктуу эффекттери.
• \(\pi_{st}\): Eyalet-yыл туруктуу эффекттери.
• \(\mu_t\): Ортак заман еткмененри.

Кыса мезгил модельинде 1998–2000 менен 2015–2016, калдырылма модельинде 2015–2016 менен 2019, узак мезгил модельинде исе 1998–2000 менен 2019 каршылаштырылмыштыр.

Неден райондор деңгэколунда йогунлук кулланылды?

Политика штат деңгэколундадир: бир дарылоо штати жана ики контрол штати бар. Стандарт хаталар штат деңгэколунда күмеленсейди гана үч күме булунажакты. Бул абал ишенимилир статистикалык тыянак үчүн жидди бир сорундур.

Изилдөөжылар дарылоо интенсивдүүлүгүну район деңгэколунда танымлайарак кыса мезгил керектөө модельинде:

• Керала’дан 14,
• Карнатака’дан 28,
• Тамиля Наду’дан 30

олмак үзере жалпы 72 район күмеси кулланмыштыр.

Политика кийинсы модельлерде Тамиля Наду чыкарылдыгында 44 район калган. Изилдөөжылар бул модельлер үчүн айрыжа wилд жлустер боотстрап контроллери уйгуламыштыр.

Паралел егилим варсанымы

Фаркларын фаркы йаклашымы, политика олмасайды жогорку жана төмөн таасирленүүли райондорде жыйынтыкларын бензер егилим излейежеги варсанымына дайаныр.

CPHS’де саясатка чейинкинде гана Ожак–Март 2014 олмак үзере үч айлык маалымат бар. Бул мөөнөт күчтүү бир өн егилим тести үчүн йетерсиздир.

Изилдөөжылар бул ексиклиги NSS’нин 2001–2002 менен 2011–2012 арасындаки докуз туруйла гидермейе чалышмыштыр. PDF’нин 45. сайфасындаки Шекил А.4’те:

• Топлам алкоголь керектөөсү,
• Күчтүү ичимдик керектөөи

үчүн саясатка чейинки коэффициентларын чогу сыфыра йакындыр жана ишеним аралыклары сыфыры камтыйт.

Гелир групларына боюнча айры өн егилим тестлеринде де систематик айрышма гөрүлмемиштир.

Зомбулук үчүн өн егилим насыл маанилендирилди?

DHS’де район кимликли бирден көп саясатка чейинки зомбулук туру жок. Ошондуктан бирейсел зомбулук сонужу үчүн түздөн-түз өн егилим тести түзүлүшламамыштыр.

Изилдөөжылар бунун йерине Натионал Жриме Режордс Буреау’нун 2001–2016 жыллары арасындаки, күйөө же акрабалары тарафындан көтү муамеле катары кайдедмененн район деңгээли сууч маалыматлерини кулланмыштыр.

PDF’нин 46. сайфасындаки Шекил А.6’да 2014 мурдасиндеки коэффициентлар генел катары чакан жана статистикалык катары анламсыздыр. Бул тест DHS’деки өз билдирүү өлчүтүйле айны сонужу кулланмаса да йакын байланыштуу идари зомбулук кайдында мурдаден айрышан егилим булунмадыгына илишкин дестек суунмактадыр.

Сүрекли дарылооде күчтүү параллель тенденция

Политика еткиси сыфыр-бир гөстергеси йерине мөөнөткли бир керектөө йогунлугуйла өлчүлдүгү үчүн жогорку жана төмөн йогунлуклу райондорин өз үчүнде де бензер контрфактуалдык егилимлере сахип олмасы герекир.

Изилдөөжылар Керала райондорини саясатка чейинки күчтүү ичимдик керектөөине боюнча икийе айырмыштыр:

• Ортанжа мааниин үзериндеки жогорку йогунлуклу райондор,
• Ортанжа мааниин алтындаки төмөн йогунлуклу райондор.

PDF’нин 47 жана 48. сайфаларындаки графиклерде ики грубун да саясатка чейинки керектөө жана идари зомбулук егилимлеринин контрол райондоринден систематик бичимде айрылмадыгы гөрүлмектедир.

Бөлгелер арасы ташма еткмененри

Керала сакинлери комшу штаттаре гидерек алкоголь түкетсейди же чек арадан качак ичимдик гириши йайгынлашсайды контролдук топ да политикадан еткмененнебилирди.

Изилдөөжылар бул риски азалтан үч өзеллик белгилейт:

• Керала’нын батысында Араб деңизи булунмасы,
• Догу чек араынын өнемли бөлүмүнүн даглык олмасы,
• Күчтүү ичимдикнин Керала’даки перакенде магазаларда мыйзамл катары булунмайа девам етмеси.

PDF’нин 20. сайфасындаки нүфус жана йүкселти карталары, Керала’нын кыйы шериди менен догудаки даглык чек араыны көрсөтөт.

Ек анализлерде контролдук топ:

• Чек ара райондори,
• Ич кесикм райондори,
• Йалнызжа Карнатака

катары кайра танымланмыш жана ана жыйынтыкларын генел йөнүнүн өзгөрмедиги кабарланган.

Бар керектөөинде кыса мезгил сонужу

PDF’нин 22. сайфасындаки Шекил 4а политика башладыктан кийин бар чыгымдарынын сейрини көрсөтөт.

Динамик өрүнтү шөйледир:

• Илк айларда бар керектөөсү дүшмейе башлар.
• Азалма болжол менен алтынжы–секизинжи айларда ен күчтүү деңгээле улашыр.
• Докузакжу жана онунжу айларда етки алсызлар.
• Он биринчи ай живарында тахмин кайра сыфыра йаклашыр.
• Политика мезгилинин каланында калыжы негатиф сапма гөрүлмез.

Бу жыйынтык, барларын капанмасынын керектөөчү жүрүм-турумыны калыжы бичимде өзгөртирмедигини көрсөтөт. Бирок харжама өлчүлдүгү үчүн герчек алкоголь хажминин айны хызла гери дөнүп дөнмедиги так эмес.

Ишлетмелерин сыра жана шараба кечиши

FL-3 лицензиясыны кайбеден ишлетмелер FL-11 лицензиясыйла сыра жана шарап салону катары чалышабилмиштир. Йаклашык 300 йени FL-11 лицензиясы маалыматлдиги билдирилмектедир.

Бу уйум меканизмасы ики себепле заман үчүнде ортайа чыкмыш болушу мүмкүн:

• Йени лицензия башвурусуунун хазырланмасы жана маанилендирилмеси заман алмыштыр.
• Ишлетмелерин үрүн, сток, тедарик жана хизмет түзүлүшсыны өзгөртирмеси герекмиштир.

Бар харжамаларынын илк айларда дүшмеси жана болжол менен он ай кийин топарланмасы бул гежикмели курумсал уйумла ылайыкдур.

Бирок изилдөөда ишлетме деңгэколунда лицензия кечиши менен үй чарбасы керектөөи түздөн-түз ешлештирилмемиштир. Бул меканизма дестеклейижи факат так олмайан бир түшүндүрмөдыр.

Бар керектөөиндеки төмөндөө герчек керектөө төмөндөөү мүйдү?

Жыйынтык өзгөркени алкоголь миктары эмес, рупи жинсинден харжамадыр:

\[ Expenditure = Price \times Quantity \]

Долайысыйла харжама төмөндөөү:

• Даха аз алкоголь түкетилмесинден,
• Даха ужуз сыра жана шараба кечилмесинден,
• Бар фийатларынын өзгөрмесинден,
• Бу үч еткенин бирлешиминден

булакланабилир.

Йазарлар, болжол менен 700 күчтүү ичимдик лицензиясынын сона ермесине каршылык гана болжол менен 300 сыра-шарап лицензиясы маалыматлмесини герекче гөстеререк илк төмөндөөүн гана ужуз үрүне кечиштен олушмасынын оласы гөрүнмедигини жактайт.

Евде керектөө артты мы?

PDF’нин 51. сайфасындаки Шекил А.13 үч айры мезгилде үйдө керектөө үчүн алынан алкоголье түзүлүшлан харжамайы көрсөтөт:

• Чектөө мезгили,
• Чектөөнын калдырылмасы,
• Тыюу мурдаси менен алып салынгандан кийин узак мезгил салыштыруусы.

Үч панелде де коэффициентлар чоң өлчүде сыфыр айланасиндедир. Гелир групларына боюнча айрыштырылан 52–53. сайфа графиклеринде де тутарлы бир өсүш жок.

Ошондуктан изилдөөжылар, бар керектөөсүндеки азаюунын үйдө ичүүйле телафи едилдигине илишкин каныт булмамыштыр.

Бу жыйынтык “евде хич алкоголь түкетилмеди” маанисин билдирбейт. Политика себепийле ев керектөөинде систематик бир боюнчали өсүш саптанмадыгы дегенди билдирет.

Гелир групларына боюнча бар керектөөсү

Кыса мезгил төмөндөө өзелликле икинжи, үчүнчү жана дөрдүнжү киреше бештен бирлик топторунда йогунлашмыштыр.

Ен төмөн гелир грубунда белиргин тепки гөрүлмемеси, бул грубун саясатка чейинкинде пахалы күчтүү ичимдикйи барларда дагы аз түкетмесийле ылайыкдур.

Ен жогорку гелир грубунда кыса мезгил тепкисинин алсыз олмасы исе бул грубун:

• Тыюутан муаф беш жылдыздуу мейманканалари кулланабилмеси,
• Алтернатиф ичежек жана сатуу түйүндөрүна дагы колай еришебилмеси

менен ачыкланабилир.

Бу түшүндүрмөлар түздөн-түз тест едилмемиштир; гелир групларындаки жүрүм-турум өрүнтүсүнү йорумламак үчүн суунулмактадыр.

Чектөө калдырылдыгында бар керектөөсү

Теммуз 2017’де күчтүү ичимдик сервисинин кайра генишлемесинден кийин:

• Базы гелир групларында бар керектөөсү хемен арткантыр.
• Илк өсүш болжол менен алты айа кадар сүрмүштүр.
• Даха кийинки айларда еткмененр сыфыра йаклашмыштыр.
• Йаклашык йирминжи айдан кийин, өзелликле ен жогорку гелир грубунда күчтүү бир өсүш башламыштыр.

PDF’нин 50. сайфасындаки Шекил А.11’де ен үст гелир грубунун 2019’а догру белиргин бичимде йукары айрылдыгы гөрүлмектедир.

2018’де бар саатлеринин узатылмасы

Керала хүкүмети Нисан 2018’де туризми дестеклемек амажыйла Тхируванантхапурам’даки барларын изилдөө саатини узатмыштыр.

Бу реформ:

• 2014 чектөөсындан айрыдыр.
• 2017’деки кайра ачылмадан кийин герчеклешмиштир.
• Йалнызжа башкент бөлгесинде колдонулган.

Башкент үлгүлемден чыкарылдыгында:

• 2014 чектөөсынын илк еткиси өзгөрмемиштир.
• 2017’деки илк кайра ачылма еткиси чоң өлчүде корунмуштур.
• Йаклашык ики жыл кийин гөрүлен кескин узак мезгил өсүшы алсызламыштыр.

Бу жыйынтык, кеч мезгилдеки бар чыгымы өсүшынын тамамыны ески мыйзамгын калдырылмасына йүклемемек геректигини көрсөтөт.

Орталама физикалык зомбулук жыйынтыклары

Кыса мезгил коэффициентларынын түмү негатифтир; бирок хичбиринин стандарттык катасы йетеринже чакан эмес.

Чектөө калдырылдыктан кийин херханги бир физикалык зомбулук коэффициентсы %10 деңгэколунда маанилүү гөрүнмүштүр. Бирок 999 текрарлы wилд жлустер боотстрап кулланылдыгында сыфырдан айырт едмененмемиштир.

Ошондуктан изилдөөнын ишенимилир ана сонужу бүтүн аялдарда орталама бир төмөндөө эмес.

Неден орталама етки алсыз болушу мүмкүн?

Политиканын максатледиги күчтүү ичимдик пахалыдыр жана бүтүн үй чарбалары айны миктарда түкетмемектедир. Зомбулук үзериндеки етки, күчтүү ичимдикйи барларда түкетен белирли үй чарбаларыде йогунлашыйорса бүтүн аялдарын бир арайа гетирилдиги анализ еткийи сейрелтебилир.

Ошондуктан изилдөөжылар жыйынтыклары:

• Үй чарбасы байлыки,
• Гелир,
• Аялын билим берүүи,
• Кент же кырда жашооа,
• Планлы каст же кабменен үйелиги,
• Ен аз бир эркек чожуга сахип олма,
• Ешлер арасындаки йаш фаркы,
• Аялын алкоголь колдонулушу

кам көрүүындан айрыштырмыштыр.

Сервете боюнча негизги жыйынтык

* p<0,10; ** p<0,05; *** p<0,01.

Политика мезгилинде актив деңгээли йүкселдикче физикалык зомбулук гөстергелеринин азалдыгы гөрүлмектедир. Чектөө калдырылдыгында йөн терсине дөнмектедир.

Ен күчтүү жана так саясаттан кийинки өсүш “щелочьен” герчеклешен зомбулук гөстергесиндедир.

Неден дагы сейрек зомбулук бичимлери дагы көп өзгөрмиш болушу мүмкүн?

Изилдөөнын йоруму, сык герчеклешен жана дагы йерлешик зомбулукин гана гүнжел алкоголь еришимине баглы олмайабмененжегидир. Бул түр зомбулукте:

• Калыжы контрол жүрүм-турумлары,
• Узун мөөнөтли чатышма,
• Агыр багымлылык,
• Економик жана псиколожик еткенлер

дагы өнемли болушу мүмкүн.

Буна каршылык дагы сейрек зомбулук олайлары, белирли бир ичме олайы сырасында олушан импульсивдүүлүк же чатышмайа дагы дуйарлы болушу мүмкүн.

Бу меканизма түздөн-түз өлчүлмемиштир. Жыйынтыктарын сыклык өрүнтүсүнү ачыклайан бир йорумдур.

Ен активлы беште бирлик груптаки жыйынтык

Алтернатиф модельде байлык ендекси йерине ен активлы %20’лик грубу гөстерен бир өзгөркен жана район башына күчтүү ичимдик керектөөи пайдаланылган.

Бу таблода узак мезгил коэффициентлары позитиф олса да маанилүү эмес. Долайысыйла байлык үчүн мөөнөткли ендекс колдонулган модель менен ен үст беште бирлик гөстерге колдонулган модель узак мезгил таклиги кам көрүүындан айны сонужу вермемектедир.

Ики модельин ортак месажы, кыса мезгил азаюунын жана алып салынгандан кийин өсүшын боюнчаже бай үй чарбаларыде йогунлашмасыдыр.

0,91 йүзде упайлык жыйынтык насыл хесапланыйор?

Кыса мезгил коэффициентсы −0,910’дур. Дарылоо өзгөркени киши башына айлык литре жинсиндендир.

0,01 литрелик азаюу үчүн:

\[ -0{,}910\times 0{,}01=-0{,}00910 \]

Бу маани оласылык өлчегинде:

\[ -0{,}00910\times100=-0{,}91 \]

йүзде упайа каршылык гелир.

Керала’нын киши башына айлык күчтүү ичимдик керектөөи 0,056 литре экениндан йарысы болжол менен 0,028 литредир:

\[ -0{,}910\times0{,}028 \approx -0{,}0255 \]

Бу да болжол менен 2,55 йүзде упайлык төмөндөө дегенди билдирет.

33.400 жана 93.600 сажылары не анлама гелийор?

Изилдөөжылар Керала’да эң бай бештен бирлик топта булунан, евли жана 15–49 йаш арасындаки аял нүфусууну болжол менен 3,67 миляйон катары алмыштыр.

0,91 йүзде упай үчүн:

\[ 3.670.000\times0{,}0091 \approx 33.400 \]

2,55 йүзде упай үчүн:

\[ 3.670.000\times0{,}0255 \approx 93.600 \]

Бу хесапламалар, модель коэффициентсынын бүтүн илгили нүфуса уйгуланмасыйла елде едмененн болжол менен контрфактуалдык маанилердир. Сурамжылоо сырасында тек тек теспит едилмиш 93.600 олай маанисин билдирбейт.

Аялларын өз алкоголь колдонулушу еткили мийди?

Политиканын аялдарын алкоголь кулланма оласылыгы үзериндеки тахмини:

\[ \hat{\beta}=-0{,}063,\quad SE=0{,}062,\quad p=0{,}31 \]

катары табылган. Йани маанилүү бир өзгөрим жок.

Аялларын алкоголь кулланым катышы %1’ин алтында экени үчүн бул алт груптаки анализлерин байкоо саны чок чакантүр.

Йүксек байлыкли жана алкоголь кулландыгыны билдирен аялдарда щелочьы коэффициентлар чоң гөрүнмектедир; бирок йазарлар бул жыйынтыкларын чек аралы байкоо себепийле ихтийатла маанилендирилмеси геректигини белгилейт.

Кожаларын ичимдик колдонулушу себеп түздөн-түз тест едилмеди?

DHS’де күйөөларын ичимдик абалы илгили үлгүлемин болжол менен %90’ында ексиктир. Ошондуктан изилдөөжылар мыйзамгын күйөөларын алкоголь колдонулушу үзериндеки еткисини ишенимилир бичимде тахмин едемемиштир.

Изилдөөнын меканизма зинжиринде өнемли бир ексик багланты будур:

\[ \text{Bar kısıtlaması} \rightarrow \text{Erkeğin alkol tüketimi} \rightarrow \text{Fiziksel şiddet} \]

Илк ашама үй чарбасы бар чыгымыйла, сон ашама аялдардын зомбулук билдирүүсүйле көзленмектедир. Бирок айны үй чарбасыдеки еркегин керектөөиндеки өзгөрүүлик түздөн-түз изленемемектедир.

Дигер алт груплар

Ана метин; билим берүү, кент-кыр конуму, пландалган каста же кабменен абалы, эркек чожук сахиби олма жана ешлер арасындаки йаш фаркында тутарлы кыса же узак мезгил гетерогендүүлүк булунмадыгыны белгилейт.

Бунунла бирликте онлайн еклердеки щелочьы алт груп таблоларында, өзелликле пландалган каста же кабменен еткмененшимлеринде саясаттан кийинки жана узак мезгил үчүн маанилүү коэффициентлар орун алат. Ана метин бунлары генел же карарлы бир өрүнтү катары өне чыкармамыштыр. Ошондуктан бул коэффициентлар изилдөөнын негизги сонужу эмес, ек анализлерде ортайа чыкан жана башка үлгүлемлерде догруланмасы герекен табылгалар катары маанилендирилмелидир.

Зомбулуктеки өзгөрим ханги меканизмайла ачыкланыйор?

Йазарларын негизги меканизмасы алкогольүн жүрүм-турум үзериндеки кыса мөөнөтли еткисидир. Алкоголь:

• Билишсел контролү азалтабилир,
• Дүртүселлиги артырабилир,
• Чатышма сырасында маанилендирме йетисини алсызлатабилир,
• Базы бирейлерде агрессивдүү жүрүм-турум рискини йүкселтебилир.

Барларда күчтүү ичимдик еришиминин азайышы, өзелликле бул каналы кулланан үй чарбаларыде мас болуу деңгээлини жана буна баглы жүрүм-турумсал риски дүшүрмүш болушу мүмкүн.

Бу изилдөөда кандаки алкоголь деңгээли, мас болуу, салдырганлык же нөробиологиялык өзеллик өлчүлмемиштир. Меканизма мурдаки литератүре жана политика мезгилдери арасындаки паралел өрүнтүйе негизделет.

Ичежек түрү өзгөрими зомбулуки еткмененйебилир ми?

Күчтүү ичимдикден сыра жана шараба кечиш, жалпы алкоголь харжамасы кыса мөөнөтде гери дөнсе бменен алынан саф алкоголь миктарыны же мас болуу хызыны азалтмыш болушу мүмкүн.

Бу абалда:

• Бар харжамасы тыюу мурдаси деңгээле йаклашабилир,
• Бирок түкетмененн ичежегин алкоголь йогунлугу дагы төмөн калабилир,
• Зомбулук риски бир мөөнөт дагы төмөн болушу мүмкүн.

Вери ичежек түрүнү гөстермедиги үчүн бул оласылык түздөн-түз тест едмененмемектедир.

Алкоголь толерансы түшүндүрмөсы

Изилдөө, чектөө алып салынгандан кийинки зомбулук өсүшы үчүн алкоголь толеранттуулугундаки өзгөрими де төсүшмактадыр.

Дүзенли алкоголь колдонулушу заманла айны миктарын жүрүм-турумсал еткисини азалтабилир. Түкетим бир мөөнөт дүштүгүнде толеранс азалабилир. Киши кайра ески миктарда ичмейе башладыгында дагы күчтүү мас болуу йашайабилир.

Ошондуктан алып салынгандан кийин кыса мезгилде:

\[ \text{Yeniden artan tüketim} + \text{Azalmış tolerans} \rightarrow \text{Daha güçlü davranışsal etki} \]

олушмуш болушу мүмкүн.

Изилдөө толерансы өлчмемиштир. Бул меканизма оласы факат спекүлатиф катары суунулмактадыр.

Үй чарбасы кирешеси меканизмасы

Алкоголь керектөөи азалырса иш маалыматмлилиги жана гелир артабилир; терсине бар капанышлары истихдам кайбына йол ачабилир. Хер ики абал да үй чарбасы ичи чатышмайы еткмененйебилир.

Изилдөөжылар CPHS’де киши башына үй чарбасынын кирешесини жыйынтык катары кулланмыш жана саясат мезгилинде систематик бир гелир өсүшы булмамыштыр.

Чектөөнын калдырылмасы да үй чарбасынын кирешесинде маанилүү өзгөрим олуштурмамыштыр.

DHS’де байлык ендексинин политика тарафындан өзгөрип өзгөрмедиги айрыжа тест едилмиш жана маанилүү етки булунмамыштыр:

\[ \hat{\beta}=1{,}014,\quad SE=1{,}061,\quad p=0{,}34 \]

Бу жыйынтыклар, зомбулук еткисинин байлык групларынын политика себепийле кайра сыныфландырылмасындан булакландыгы түшүндүрмөсыны алсызлатмактадыр.

Бар кызматкерлерынын иш кайбы

Бар капанышлары конаклама жана ичимдик кызматтарынде кызматкер эркектерин ишини же кирешесини еткмененйебилир.

Эркек жумушсузлигинин жакын өнөктөш зомбулугу үзериндеки йөнү теориялык катары белирсиздир:

• Аялын боюнчали экономикалык сүйлөшүү гүжүнү артырарак зомбулуки азалтабилир.
• Еркегин евде кечирдиги заманы, стреси жана чатышмайы артырарак зомбулуки йүкселтебилир.

DHS маалыматлери бул истихдам каналыны түздөн-түз сынамак үчүн йетерли эмес. Йазарлар бар сектөрүндеки иш кайбынын жалпы иш гүжүне катышла чек аралы олабмененжегини белгилейт.

Евлилик пимыйзамсы өзгөрти ми?

Алкоголь колдонулушунын азайышы евлилик карарларыны же еш тандооини еткмененйебилирди. Изилдөөжылар үй-бүлөлүк абалу жыйынтык катары кулланмыштыр:

\[ \hat{\beta}\approx0{,}000,\quad SE=0{,}002,\quad p=0{,}847 \]

Политиканын учурдагы евлилик катышында өлчөнө турган еткиси булунмамыштыр.

Бу жыйынтык еш тандоои, евлилик калитеси же бошанма техдидинде дагы инже өзгөрүүликлери дышламаз; гана учурдагы евли олма гөстергесинде етки булунмадыгыны көрсөтөт.

Генел сууч жүрүм-турумы сонужу ачыклыйор му?

Зомбулук уйгулайан кишмененр башка сууч жана агрессивдүү жүрүм-турумларда да булунабилир. Политика жалпы кылмыш жүрүм-турумыны өзгөртирдийсе жакын өнөктөш зомбулугу бунун бир бөлүгү катары өзгөрмиш болушу мүмкүн.

Изилдөөжылар 2015–2016 менен 2019 салыштыруусына район деңгэколундаки кылмыш көрсөткүчтөрүны еклемиштир. Чектөөнын калдырылмасына илишкин зомбулук тахминлери чоң өлчүде өзгөрмемиштир.

Бу жыйынтык жалпы кылмыш катышындаки бир убакта өзгөримлерин ана табылгайу түшүндүрмөдыгыны дүшүндүрмектедир.

Өз билдирим жана билдирүү ыктоосу

Физиксел зомбулук маалыматлери аялдарын өз билдиримлерине негизделет. Политика гана герчек зомбулуки эмес, билдирме истегини де өзгөртирмиш болушу мүмкүн.

Оласы йөнлер бирбирине зыттыр:

• Алкоголь мыйзамгына илишкин топлумсал төсүшма аялдарын зомбулуки дагы көп билдирмесине йол ачабилир.
• Фаилин жүрүм-турумынын өзгөрмеси билдирим малийетини азалтабилир.
• Зомбулукин кабул едмененбилирлигине илишкин нормлар өзгөребилир.
• Аял, политика еткили гөрүнмели ойсийле дагы аз олай билдиребилир.

Нет йөн билинсультдиги үчүн йазарлар жыйынтыклары “билдирилген жакын өнөктөш зомбулугундеки өзгөрим” катары йорумламактадыр.

Политика кийинсы орталама жыйынтык себеп калыжы олмады?

Изилдөөнын маалыматлери үч уйум мөөнөтжине ишарет етмектедир:

1. Ишлетмелер сыра жана шарап лицензияларына кечмиштир.
2. Түкетижмененрин бар ортамына еришими кайра олушмуштур.
3. 2017’ден кийин күчтүү ичимдик сервиси кайра генишлетилмиштир.

Долайысыйла политика калыжы бир жүрүм-турум дөнүшүмүнден чок кечижи бир еришим шоку олуштурмуш болушу мүмкүн.

Тыюу калдырылдыгында зомбулукин айны актив грубунда кайра йүкселмеси, калыжы норм өзгөрими же үй чарбасы жүрүм-турумы дөнүшүмүнден зийаде учурдагы алкоголь еришиминин өнемли экенин дүшүндүрмектедир.

Изилдөөнын сөйледиги

• Керала’даки 2014 чектөөсы барларда алкоголь харжамасыны илк айларда азалтмыштыр.
• Бар керектөөиндеки азаюу болжол менен он ай кийин алсызламыш жана он биринчи ай живарында ортадан калкмыштыр.
• Евде түкетилмек үзере алынан алкоголье түзүлүшлан харжамада маанилүү бир өсүш булунмамыштыр.
• Политика кийинсы бар керектөөсү кайра арткантыр.
• 2019’даки күчтүү өсүшын бир бөлүмү Тхируванантхапурам’даки узатылмыш бар саатлерийле байланыштуудир.
• Бүтүн аялдарын бир арада маанилендирилдиги үлгүлемде физикалык зомбулук үзериндеки орталама кыса мезгил етки так эмес.
• Политика мезгилиндеки азаюу дагы активлы жана дагы жогорку политика таасирленүүине сахип үй чарбаларыде йогунлашмыштыр.
• Азалма агырлыклы катары дагы сейрек билдирмененн зомбулук бичимлеринде байкалган.
• Чектөө калдырылдыктан кийин бай үй чарбаларыде зомбулук кайра йүкселмиштир.
• Тыюу мурдаси менен алып салынгандан кийин мезгил арасында калыжы бир генел зомбулук азайышы булунмамыштыр.
• Жыйынтыклар алтернатиф дарылоо интенсивдүүлүгү өлчөөлери жана контрол групларыйла генел катары корунмуштур.
• Гечижи сатуу түйүнү чектөөлары кыса мезгилли йарар олуштурабилир; бирок ыңгайлашуу каналдары жана саясат артка кайтуусу бул йарары ортадан калдырабилир.

Изилдөөнын сөйлемедиги

• Хер түрлү алкоголь мыйзамгынын жакын өнөктөш зомбулугуни так катары азалтажагыны гөстермемектедир.
• Керала’даки бүтүн аялдарда маанилүү бир орталама зомбулук азайышы булмамыштыр.
• Ен бай үй чарбаларыде хесапланан 93.600 санынын түздөн-түз көзленмиш олай саны экенин сөйлемемектедир.
• Бар харжамасындаки төмөндөөүн тамамен түкетмененн саф алкоголь миктарындаки төмөндөө экенин канытламамактадыр.
• Түкетижмененрин ханги ичимдик түрүне кечтигини түздөн-түз гөстермемектедир.
• Кожаларын алкоголь керектөөсүндеки өзгөрими айны үй чарбаларыде өлчмемектедир.
• Алкоголь толерансынын герчектен азалдыгыны гөстермемектедир.
• Политиканын жыныстык зомбулук үзериндеки еткисини инжелемемектедир.
• Эркеклерин маруз калдыгы жакын өнөктөш зомбулугуни маанилендирмемектедир.
• Зомбулук билдириминдеки өзгөрим менен герчек олай санындаки өзгөрими тамамен айырамамактадыр.
• 2019’даки бүтүн өсүшы 2017’деки политика калдырылмасына багламамактадыр.
• Там капсамлы тыюуларын, фийат өсүшларынын же верги политикаларынын айны еткийи гөстережегини канытламамактадыр.
• Гечижи мыйзамгын үй чарбасы нормларыны же жүрүм-турумларыны калыжы бичимде өзгөртирдигини гөстермемектедир.

Изилдөөнын күчтүү жактари

• Айны политик ортамда хем чектөө хем калдырылма мезгилини инжелемеси,
• Гечижи политиканын кыса жана узак мөөнөттүү натыйжаларны айырмасы,
• Айлык жогорку фреканслы үй чарбасы панелдик маалыматси кулланмасы,
• Бар жана ев керектөөини айры өлчмеси,
• Үч чоң улусал маалымат кайнагыны бирлештирмеси,
• Районлер арасындаки саясатка чейинки күчтүү ичимдик керектөө фаркларындан йарарланмасы,
• Үй чарбасы жана район туруктуу эффекттери кулланмасы,
• Узун мезгил NSS маалыматлерийле керектөө өн егилимлерини сынамасы,
• NCRB жазууларыйла зомбулук өн егилимлерине дестек суунмасы,
• Сүрекли дарылоо үчүн жогорку жана төмөн йогунлуклу бөлгелери айры сынамасы,
• Евде ичмейе кечиш оласылыгыны түздөн-түз маанилендирмеси,
• Сервете боюнча политика еткисини айырмасы,
• Алтернатиф киши башы керектөө жана капанан бар саны өлчөөлери кулланмасы,
• Karnataka-only жана чек ара-ич бөлге контрол групларыны денемеси,
• Догрусал модельлери логит жана пробит анализлерийле салыштыруусы,
• Башкенттеки изилдөө саати реформуну айры бир карыштырыжы еткен катары инжелемеси,
• Гелир, байлык, нүфус, евлилик жана жалпы кылмыш сыяктуу алтернатиф меканизмалары тест етмеси.

Изилдөөнын чектөөлөры

• Политика кокус уйгуланмамыштыр.
• Темел салыштырууда гана бир дарылоо штати булунмактадыр.
• Дарылоо йогунлугу саясатка чейинки керектөө өлчөөүне негизделет.
• CPHS’де саясатка чейинки гана үч айлык түздөн-түз панелдик маалымат бар.
• Узун өн егилим тестлери башка бир маалымат сети олан NSS менен түзүлүшлмыштыр.
• NSS менен CPHS’нин керектөө танымлары жана үлгүлем түзүмдөрү айны эмес.
• Алкоголь харжамасы миктар жана фийат еткисини бирбиринден айырамамактадыр.
• CPHS ичежек түрүнү гөстермемектедир.
• Бар харжамасы үй чарбасы үйелеринден хангисинин ичтигини гөстермемектедир.
• DHS’де күйөөларын алкоголь колдонулушу чоң өлчүде ексиктир.
• Физиксел зомбулук өз билдирүүе негизделет.
• Ески DHS турунда айрынтылы зомбулук түрлери жок.
• DHS-2 менен кийинки турлар арасында узак заман аралыгы булунмактадыр.
• DHS зомбулук өлчөөү сон он ики айы капсадыгы үчүн гөрүшме тарихийле политика башлангыжы арасында чакан бир өртүшме болушу мүмкүн.
• Район деңгэколундаки NCRB маалыматси бирейсел DHS зомбулук өлчүтүйле айны эмес.
• Аялларын алкоголь кулландыгы алт үлгүлем чок чакантүр.
• Сервет гүнжел ендексле өлчүлмектедир жана саясатка чейинки сабит өзеллик эмес.
• Ен бай үй чарбалары беш жылдызлы отел муафийетинден йарарланмыш болушу мүмкүн.
• 2018’деки бар саати реформу узак мөөнөттүү натыйжаларны карыштырмактадыр.
• Башкент харич тутулдугунда щелочьы узак мезгил еткмененри алсызламактадыр.
• Районлер арасы же штаттар арасы качак керектөө тамамен дышланамаз.
• Зомбулуктеки жүрүм-турумсал жана нөробиологиялык меканизмалар түздөн-түз өлчүлмемиштир.
• Политика гана белирли бир ичимдик түрүнү жана сатыш каналыны максатледиги үчүн дыш кечерлилик чек аралыдыр.
• Йүкленен PDF’де хакем маанилендирмеси же нихаи йайын абалы белиртилмемектедир.

Гележекте ханги изилдөөлар түзүлүшлмалы?

• Алкоголь миктарыны, фийатыны жана ичежек түрүнү бирликте излейен сатыш маалыматлери кулланылмалы.
• Бар лицензиясы өзгөрүүликлери ишлетме деңгэколунда керектөө маалыматлерийле ешлештирилмели.
• Айны үй чарбасыдеки эркектерин ичме жүрүм-турумы жана аялдарын зомбулук экспериментими бирликте байкоо едилмели.
• Кандаки алкоголь, мас болуу же ашыры ичме олайлары сыяктуу дагы түздөн-түз өлчүлер кулланылмалы.
• Гечижи жана калыжы чектөөлар айны изилдөө тасарымында каршылаштырылмалы.
• Күчтүү ичимдик, сыра жана шарап чектөөларынын айры еткмененри инжеленмели.
• Фийат, верги, изилдөө саати жана сатуу түйүнү политикалары каршылаштырылмалы.
• Зомбулук жыйынтыклары дагы сык аралыкларла топланмалы.
• Өз билдирим маалыматлери саламаттык сактоо, жардам линиясы, баш калкалоочу жай жана полиция жазууларыйла бирликте маанилендирилмелидир.
• Зомбулукин сыклыгы кадар зомбулуки, йараланма жана саламаттык сактоо сонужу да өлчүлмели.
• Политиканын чожуклар жана дигер үй чарбасы үйелери үзериндеки еткиси инжеленмели.
• Економик малийет, верги кайбы, туризм жана саламаттык сактоо йарарлары бирликте хесапланмалы.
• Ишлетмелерин лицензия жана үрүн өзгөртиререк политикайа насыл уйум сагладыгы араштырылмалы.
• Политиканын калдырылмасы мурдаден дуйурулдугунда күтүү таасирлери инжеленмели.
• Фарклы штаттарде жана фарклы уйгулама мүмкүнчүлүгүне сахип өлкөлерде текрар изилдөөлар түзүлүшлмалы.

Булак жана метод эскертүүсү

Изилдөөнын там өзгүн ады:Алжохол Жонсуумптион анд Ынтимате Партнер Виоленже: Long-Term Еффежтс оф а Темпорарй Алжохол Бан

Йазарлар жана сыралары: Арнаб К. Басуу, Тсенгуунжав Бйамбасуурен жана Нанжй Х. Жхау.

Еш биринчи йазарлык: PDF’де еш каткы же еш биринчи йазарлык түшүндүрмөсы жок.

Курумсал баглантылар:

• Арнаб К. Басуу: Жорнелл Университй жана IZA.
• Тсенгуунжав Бйамбасуурен: Департмент оф Ежономижс, Тринитй Жоллеге Дублин.
• Нанжй Х. Жхау: Жорнелл Университй жана IZA.

Изилдөө тарихи: 28 Хазиран 2026.

Булак түрү: Герчек бир каму политикасы өзгөрүүлигини инжелейен йары экспериментсел эконометрикалык изилдөө.

Йайын абалы: PDF’де академик дерги, тери, саны, кабул тарихи же йайымланма билимси жок.

DOI: PDF’де DOI белиртилмемиштир.

Хакемлик абалы: Йүкленен сүрүмде тамамланмыш хакем маанилендирмесине илишкин ачык билим жок.

Анахтар келимелер: Алжохол прохибитион, доместиж виоленже, Керала жана Ындиа.

JEL коддору: D04, D12, J16 жана K42.

Политика аланы: Керала, Индия.

Политика мезгили: Нисан 2014–Теммуз 2017.

Политика түзүлүшсы: Беш жылдызлы отеллер дышындаки FL-3 лицензиялуу барларда күчтүү ичимдик сатышынын чек араландырылмасы; сыра, шарап, тоддй жана перакенде сатыш каналларынын чоң өлчүде ачык калмасы.

Капатылан бар саны: Идари жазуулара боюнча болжол менен 719 FL-3 лицензиялуу өзел бар; болжол менен 400’ү 2014, болжол менен 300’ү 2015 ашамасында.

Политиканын калдырылмасы: Теммуз 2017’де үч жана үзери жылдызлы отеллере күчтүү ичимдик сервиси изни маалыматлмеси.

Ана маалымат булаклары:

• Жонсуумер Пйрамидс Хоусехолд Сурвей айлык үй чарбасы панели,
• Ындиа Демограпхиж анд Хеалтх Сурвей,
• Натионал Сампле Сурвей,
• Дестеклейижи анализлерде Натионал Жриме Режордс Буреау жазуулары,
• Керала Еxжисе Департмент бар капанышы маалыматлери,
• Район деңгээли экономикалык үретим жана нүфус маалыматлери.

CPHS мезгили: Ожак 2014’тен Аралык 2019’а узанан айлык маалыматлер; инжеленен моделье боюнча мезгил чек аралары өзгөрмектедир.

DHS мезгилдери: 1998–2000, 2015–2016 жана 2019–2021. Ана саясаттан кийинки Керала жана Карнатака гөрүшмелери 2019’да тамамланмыштыр.

NSS мезгили: 2001–2002 менен 2011–2012 арасындаки докуз тур.

Темел дарылоо интенсивдүүлүгү: Районнин 2012’де Керала’нын жалпы күчтүү ичимдик керектөөиндеки пайы.

Алтернатиф дарылоо өлчөөлери: Район киши башы күчтүү ичимдик керектөөи жана миляйон киши башына капанан бар саны.

Ана ыкмалер: Фаркларын фаркы, мөөнөткли дарылоо интенсивдүүлүгү, окуялык изилдөө, үй чарбасы жана район туруктуу эффекттери, штат-убакыт туруктуу эффекттери жана район деңгэколунда кластерленген стандарттык каталар.

Кыса мезгил зомбулук үлгүлеми: 15.710 аял байкоои.

Чектөөнын калдырылмасы үлгүлеми: 5.925 аял байкоои.

Узун мезгил зомбулук үлгүлеми: 9.072 аял байкоои.

Ана керектөө сонужу: Барларда түкетилмек үзере алынан алкоголье түзүлүшлан айлык үй чарбасы харжамасынын логаритмасы.

Алтернатиф керектөө сонужу: Евде түкетилмек үзере алынан алкоголье түзүлүшлан айлык үй чарбасы харжамасынын логаритмасы.

Зомбулук жыйынтыклары: Сон он ики айда херханги бир физикалык зомбулук, щелочьен йашанан зомбулук, сык йашанан зомбулук жана категорик зомбулук сыклыгы.

Контрол груплары: Кыса мезгил модельлеринде Карнатака жана Тамиля Наду; 2017 кийинсы модельлерде есас катары Карнатака.

Темел контрол өзгөркенлери: Йаш жана йашын кареси, билим берүү, истихдам, үй-бүлөлүк абал, дин, кент-кыр конуму, үй чарбасынын байлыгы, үй чарбасы чоңлүгү жана район деңгэколунда герчек киши башы экономикалык үретим.

Өн егилим тестлери: NSS жалпы жана күчтүү ичимдик керектөөи; NCRB’нин күйөө же акрабалары тарафындан көтү муамеле жазуулары.

Сагламлык анализлери: Алтернатиф дарылоо йогунлуклары, Karnataka-only контролдук топ, чек ара жана ич бөлге райондори, логит жана пробит модельлери, NCRB зомбулук жазуулары жана wилд жлустер боотстрап.

Ана санысал йорум: Ен активлы беште бирлик групта киши башы айлык күчтүү ичимдик керектөөиндеки 0,01 литрелик азаюу, сон он ики айда херханги бир физикалык зомбулук оласылыгында болжол менен 0,91 йүзде упайлык төмөндөөле илишкмененндирилмиштир.

Нүфуса масштабдоо: Йазарлар бул тахмини болжол менен 33.400 дагы аз аял; Керала’нын киши башы күчтүү ичимдик керектөөинин йарысына денк гелен азаюуйы исе болжол менен 93.600 дагы аз аял катары өлчеклендирмиштир.

Вери еришими: PDF’де бир гана бирлешик маалымат пайлашым баглантысы же айры маалымат еришмененбилирлиги бейаны жок. Изилдөө улусал изилдөөлар, CPHS жана идари бар капанышы жазууларыны бирлештирмектедир.

Финансман: PDF’де айры бир каржылоо же хибе бейаны жок.

Чыкар чатышмасы: PDF’де айры бир чыкар чатышмасы бейаны жок.

Етик курул: PDF’де икинжил маалымат анализине илишкин айры бир этикалык курул ады же карар нумарасы маалыматлмемиштир.

Йапай зекâ колдонулушу: PDF’де өндүрүмдүү жасалма интеллект же жасалма интеллект дестекли йазым кулланылдыгына илишкин түшүндүрмө жок.

Хазырлама ыкмаи: Бул Түркче макала, йүкленен 86 сайфалык PDF’деки ана метин, политика багламы, маалымат танымлары, математиксел модельлер, ана жыйынтыклар, гетерогендүүлүк анализлери, меканизма төсүшмалары жана онлайн еклердеки бекемдик тестлери бирликте маанилендирмененрек хазырланмыштыр.

Гөрсел инжелеме: 6. сайфадаки Керала алкоголь профили; 8. сайфадаки политика жана маалымат заман чизелгеси; 20. сайфадаки нүфус йогунлугу жана арази йүкселтиси карталары; 22. сайфадаки кыса, алып салынгандан кийин жана узак мезгил бар керектөөсү графиклери; 24–27. сайфалардаки зомбулук жыйынтык таблолары; 30. сайфадаки Тхируванантхапурам харич керектөө графиклери; 42. сайфадаки жинсийете боюнча алкоголь егилимлери; 43. сайфадаки дарылоо интенсивдүүлүгү салыштыруулары; 45–49. сайфалардаки параллель тенденция тестлери жана 50–53. сайфалардаки гелир грубу менен ев керектөөи графиклери айрыжа изилденген.

Темел йорум чек араы: Изилдөөнын ен күчтүү сонужу, Керала’даки белирли сатуу түйүндөрүна йөнелик кечижи күчтүү ичимдик чектөөсынын кыса мезгилде бар керектөөсүни жана дагы бай үй чарбаларыде билдирмененн физикалык жакын өнөктөш зомбулугуни азалттыгы; керектөөчү жана ишлетме уйуму менен политика калдырылдыгында бул йарарын калыжы олмадыгы йөнүндедир. Жыйынтык, бүтүн алкоголь тыюулары же бүтүн үй чарбалары үчүн айны еткийи гөстермемектедир.