Эрте эякуляция жана эректилдик дисфункция эркектерде эң көп кездешкен сексуалдык функция бузулууларынын катарына кирет. Изилдөөдө эрте эякуляция кынга киргенден кийин болжол менен бир мүнөттүн ичинде эякуляциянын дайыма же кайталанып болушу жана адам эякуляция убактысын жетиштүү көзөмөлдөй албаганы менен байланышкан абал катары берилет. Эректилдик дисфункция болсо канааттандырарлык сексуалдык байланыш үчүн жетиштүү катуулуктагы эрекцияны жарата албоо же сактай албоо катары каралат.

Бул эки абал клиникалык жактан өзүнчө аныкталганы менен, изилдөөнүн кириш бөлүгүндө алардын ортосунда эки тараптуу жана өзүн-өзү күчөтүүчү байланыш болушу мүмкүн экени баса белгиленет. Эркек эякуляцияны контролдоого аракет кылганда козголуу деңгээлин азайтып, бул эрекция көйгөйлөрүн күчөтүшү мүмкүн. Тескерисинче, эрекцияны сактоого аракет кылуу козголууну күчөтүп, эрте эякуляцияны козгошу мүмкүн. Ошондуктан PE жана ED айрым бейтаптарда бири-бирин күчөтүүчү циклге айланышы мүмкүн. Изилдөөнүн негизги суроосу — бул клиникалык цикл психологиялык, тамырдык же гормондук факторлор менен гана эмес, дене түзүлүшү жана өнүгүү биомаркерлери менен да байланышта болушу мүмкүнбү.

Изилдөөдө үч биологиялык тармак өзгөчө алдыга чыгат: кол кысуу күчү, кол морфометриясы жана 2D:4D манжа катышы. Кол кысуу күчү кол жана манжа булчуңдарынын максималдуу ыктыярдуу кысуу күчүн көрсөтөт. Динамометр менен өлчөнөт; жөнөкөй, арзан, инвазивдүү эмес жана кайталануучу өлчөм. Клиникалык адабиятта кол кысуу күчү булчуң күчүнүн көрсөткүчү гана эмес, жалпы физикалык мүмкүнчүлүк, алсыздык, өлүм тобокелдиги жана айрым системалык оорулар менен байланышкан маркер катары да бааланат.

Кол морфометриясы болсо колдун өлчөмүн, туурасын, манжа узундуктарын, билек калыңдыгын жана муундук эталондук чекиттерге жараша өлчөнгөн анатомиялык түзүлүшүн билдирет. Колдун өлчөмү, манжалардын узундугу жана алакандын туурасы кысуу механикасына таасир бере алат. Узунураак манжалар же кененирээк кол беттери буюмду кармоону жеңилдетип, ошол эле кысуу ишин азыраак булчуң күчү менен аткарууга жардам бериши мүмкүн. Бирок бул изилдөө кол морфометриясын кысуу күчү жагынан гана эмес, эркектердин сексуалдык функция бузулуулары менен бирге каралган дене түзүлүш параметрлеринин бири катары баалайт.

Изилдөөнүн эң маанилүү өнүгүү көрсөткүчтөрүнүн бири — 2D:4D катышы. 2D экинчи манжаны, башкача айтканда сөөмөйдү; 4D төртүнчү манжаны, башкача айтканда аты жок манжаны билдирет. Бул катыш сөөмөйдүн узундугун аты жок манжанын узундугуна бөлүү менен эсептелет:

\[ 2D:4D = \frac{L_{2D}}{L_{4D}} \]

Бул жерде L_{2D} сөөмөйдүн узундугун, L_{4D} аты жок манжанын узундугун көрсөтөт. Катыш 1ге жакын болсо эки манжанын узундугу бири-бирине жакын. Катыш төмөн болсо аты жок манжа сөөмөйгө салыштырмалуу узун болот. Изилдөөдө 2D:4D катышы адабиятта prenatal androgen таасиринин кыйыр жана талаштуу биомаркери катары каралат. Башкача айтканда, бул катыш чоң кишидеги тестостерон деңгээлин түз көрсөткөн өлчөм эмес; көбүнчө түйүлдүк өнүгүүсүндө жыныс гормондоруна болгон таасир менен байланыштуу болушу мүмкүн деп эсептелген өнүгүү көрсөткүчү.

Бул айырма абдан маанилүү. Изилдөө адамдын манжа катышына карап анын гормондук тарыхын, сексуалдык функциясын же оору тобокелдигин так аныктай алабыз деп айтпайт. 2D:4D катышы биологиялык изилдөөлөрдө колдонулган кыйыр өнүгүү көрсөткүчү жана адабиятта ар башка колдо, ар башка популяцияда жана ар башка натыйжа өзгөрмөлөрүндө айырмалуу табылгалар берилген. Ошондуктан изилдөөдөгү сол колдун 2D:4D табылгасы “эрте эякуляциянын себеби ушул” деп эмес, “prenatal androgen таасири менен байланыштуу болушу мүмкүн болгон өнүгүү параметри PE тобунда айырмаланган болушу мүмкүн” деп этият чечмелениши керек.

Изилдөөнүн катышуучулары Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesiнин Урология поликлиникасына кайрылган эркектерден турган. Текстке ылайык катышуучулар 20-50 жаш аралыгында пландалган; бирок жыйынтык таблицаларында жаш аралыгы андан кең көрүнгөн маанилер да бар. Мындай дал келбестиктер preprint текстти этият окуу керек экенин көрсөтөт. Негизги талдоодо үч топ салыштырылган: 30 эрте эякуляциясы бар бейтап, 34 эректилдик дисфункциясы бар бейтап жана 41 контролдук катышуучу.

Киргизүү критерийлери — эркек болуу, 20-50 жаш аралыгында болуу жана PE же ED диагнозун алуу. Контролдук топ бул эки оорусу жок, башка себеп менен урология поликлиникасына кайрылган адамдардан түзүлгөн. Четтетүү критерийлерине инсульт жана жүлүн жаракаты сыяктуу оор неврологиялык бузулуулар, өнүккөн рак, сексуалдык функция бузулуулары менен түз байланышкан медициналык абалдар, акыркы үч айда чоң операция же химиотерапия жана сексуалдык функцияга олуттуу таасир этиши мүмкүн болгон психиатриялык бузулуулар кирген.

Изилдөөдө гормон деңгээлдери катары FSH, LH, пролактин жана тестостерон бааланган. Бул гормондор эркектин сексуалдык функциясы жана гонадалык огу үчүн маанилүү. Total testosterone сексуалдык каалоо, эректилдик функция, булчуң массасы жана жалпы андрогендик таасир контекстинде каралат; бирок ED көп учурда төмөн тестостерон менен эле түшүндүрүлбөйт. LH гипофизден бөлүнүп, Leydig клеткаларын тестостерон өндүрүүгө стимулдайт. FSH Sertoli клеткаларынын функциясы жана сперматогенез менен байланышкан. Пролактиндин жогору болушу айрым учурларда сексуалдык каалоого жана эректилдик функцияга таасир этиши мүмкүн. Бул изилдөөдө болсо бул гормондордун топ деңгээлиндеги айырмалары чектелүү болгон.

Ийин-жамбаш туурасы да бааланган. Изилдөөдө ийин туурасы жана жамбаш туурасы өлчөнүп, ийин/жамбаш катышы эркек дене морфологиясы контекстинде каралган. Бул катышты түшүндүрүү үчүн төмөнкүчө көрсөтүүгө болот:

\[ R_{omuz/kalça} = \frac{\text{Omuz genişliği}}{\text{Kalça genişliği}} \]

Бул жерде R_{omuz/kalça} ийин туурасынын жамбаш туурасына болгон катышын көрсөтөт. Изилдөөдө бул катыш негизги натыйжа катары деталдуу берилбесе да, ийин жана жамбаш туурасы өзүнчө салыштырылган. Контролдук топто ийин да, жамбаш да ED жана PE топторуна караганда кененирээк болгон. Изилдөөчүлөр бул жыйынтыкты жалпы дене түзүлүшү, физикалык мүмкүнчүлүк жана андроген таасирлеринин мүмкүн болгон морфологиялык чагылышы катары талкуулашат. Бирок бул табылга да себептик байланыш катары окулбашы керек.

Кол кысуу күчү санарип кол динамометри менен өлчөнгөн. Катышуучулардан тик туруп, буттарын ийин туурасында ачып, чыканактарын толук түздөп, көз карашын алдыга бекитип, максималдуу ыктыярдуу кысуу жасоо талап кылынган. Динамометрдин туткасы ар бир катышуучунун кол өлчөмүнө ылайыкталган, адам 3 секунд бою максималдуу кысуу контрактурасын аткарган. Бул стандартташтыруу маанилүү, анткени кысуу күчүн өлчөө дене позициясына, тутканын ачылышына, мотивацияга жана көрсөтмөлөргө көз каранды болушу мүмкүн.

Кол узундугунун өлчөөлөрү абдан деталдуу жүргүзүлгөн. U1 баш бармактын узундугун, U2 баш бармак + алакан узундугун, U3 сөөмөй узундугун, U4 сөөмөй + алакан узундугун, U5 ортоңку манжа узундугун, U6 ортоңку манжа + алакан узундугун, U7 аты жок манжа узундугун, U8 аты жок манжа + алакан узундугун, U9 чыпалак узундугун, U10 чыпалак + алакан узундугун, U11 болсо алакан туурасын билдирет. Бул өлчөөлөр оң жана сол колдо жасалган.

Үлгү өлчөмү G*Power 3.1 программасы менен пландалган. Изилдөөчүлөр үч топтун ортосунда 2D:4D катышы сыяктуу маанилүү натыйжа өзгөрмөлөрүндө айырма табуу үчүн бир багыттуу дисперсиялык анализ шартында альфа 0,05, күч 0,8 жана эффект өлчөмү 0,35 болгондо кеминде 84 катышуучу керек экенин эсептеген. Изилдөөдө жалпы 105 катышуучу болгондуктан бул минимумдан ашкан. Бирок темачалык корреляцияларда үлгү өлчөмү дагы эле чектелүү болушу мүмкүн.

Статистикалык талдоодо нормалдуу бөлүштүрүү Shapiro-Wilk тести менен бааланган, бөлүштүрүүгө жараша үзгүлтүксүз өзгөрмөлөр орточо ± стандарттык четтөө же медиана жана минимум-максимум түрүндө берилген. Эки көз карандысыз топту салыштырууда Mann-Whitney U тести, үч же андан көп топту салыштырууда Kruskal-Wallis тести колдонулган. Kruskal-Wallis маанилүү болгондо Bonferroni түзөтүүсү менен жуптук салыштыруулар жүргүзүлгөн. Өзгөрмөлөрдүн ортосундагы байланыштар Spearman корреляциялык талдоосу менен каралган. Маанилүүлүк босогосу эки тараптуу p<0,05 деп белгиленген.

Жаш боюнча табылгалар изилдөөнү чечмелөө үчүн маанилүү. ED тобунда медиана жаш 40,0 жыл, PE тобунда 34,5 жыл, контролдук топто 35,0 жыл болгон. Топтордун ортосунда жаш айырмасы статистикалык маанилүү эмес. Бул маанилүү, анткени жаш эректилдик функцияга да, кол кысуу күчүнө да күчтүү аралаштыруучу өзгөрмө боло алат. Эгер топтор арасында жаш олуттуу айырмаланган болсо, кысуу күчү же сексуалдык функция боюнча жыйынтыктарды чечмелөө кыйыныраак болмок.

Жалпы сүрөттөөчү жыйынтыктарда оң жана сол колдо аты жок манжа сөөмөйдөн бир аз узун экени көрүлгөн. Сол кол 2D:4D катышы орточо 1,00±0,06, оң кол 2D:4D катышы 0,97±0,06 деп берилген. Бул оң колдо 2D:4D катышы бир аз төмөн экенин көрсөтөт. Оң кол кысуу күчүнүн орточо мааниси 51,45±23,70 kg, сол кол кысуу күчүнүн орточо мааниси 50,51±31,48 kg болгон. Бул сандар оң колдо орточо көрсөткүч бир аз жогору экенин көрсөткөнү менен, топтук салыштырууда маанилүү айырма берилген эмес.

Топтор аралык салыштырууда колдун антропометриялык өлчөөлөрүнүн көбүндө маанилүү айырма табылган эмес. Бул ED, PE жана контролдук топтордун жалпы кол өлчөмү же U1-U11 көрсөткүчтөрү негизинен окшош экенин көрсөтөт. Оң-сол кол өлчөөлөрү да топ ичинде симметриялуу бөлүштүрүлүп, U1-U11 параметрлеринде оң жана сол тараптын ортосунда маанилүү айырма аныкталган эмес. Демек, изилдөөдөгү айырмалар жалпы кол асимметриясына же бардык кол өлчөмдөрүнүн системалуу өзгөрүшүнө эмес, чектелген айрым параметрлерге топтолгон.

Маанилүү чыккан чектелген кол өлчөөлөрүнүн бири — сол кол 2D узундугу. Сол кол сөөмөйүнүн узундугу ED тобунда PE тобуна салыштырмалуу маанилүү деңгээлде жогору болгон. Бирок сол 4D, оң 2D жана оң 4D өлчөөлөрүндө топтор арасында маанилүү айырма жок. Ошондуктан сол 2D узундугунун жалгыз табылгасын кеңири морфометриялык үлгү катары чечмелөө туура эмес.

Ийин жана жамбаш туурасы боюнча табылгалар күчтүүрөөк көрүнөт. Контролдук топтун ийин туурасы ED жана PE топторунун экөөнөн тең маанилүү жогору. Ийин туурасы үчүн Kruskal-Wallis статистикасы H=39,891, p<0,001 жана эффект өлчөмү ε²=0,372 деп берилген. Бул эффект өлчөмү изилдөөдөгү эң көңүл бурарлык морфометриялык айырмалардын бири. Жамбаш туурасы да контролдук топто жогору болгон; H=18,608, p<0,001 жана ε²=0,163 деп берилген. Бул табылгалар контролдук топто жалпы тулку туурасы же дене түзүлүш өлчөмдөрү кыйла чоңураак экенин көрсөтүшү мүмкүн.

2D:4D катышындагы негизги айырма сол колдо көрүлгөн. Сол кол 2D:4D катышы контролдук топто PE тобуна караганда маанилүү жогору болгон. Таблица 3тө сол кол 2D:4D катышы үчүн H=6,657, p=0,036 жана ε²=0,064 берилген. Оң кол 2D:4D катышында топтор арасында маанилүү айырма жок. Бул изилдөөгө prenatal androgen таасирлери менен PE ортосунда мүмкүн, бирок чектелүү байланыш курууга түрткү берген. Бирок адабиятта оң кол 2D:4D катышы сезгичирээк болушу мүмкүн деген табылгалар бар болгондуктан, сол колдо гана чыккан бул жыйынтык этият бааланышы керек.

Кол кысуу күчү боюнча ED, PE жана контролдук топтор арасында маанилүү айырма табылган эмес. Сол кол кысуу күчү үчүн p=0,124, оң кол кысуу күчү үчүн p=0,341 берилген. Бул табылга топ деңгээлинде PE же ED бейтаптарынын контролдук топтон төмөн кысуу күчү бар экенин көрсөтпөйт. Бирок корреляциялык талдоолордо айрыкча ED тобунда FSH менен кысуу күчүнүн ортосунда терс байланыштар табылган. Бул топтук орточолор айырмаланбаса да айрым гормондук өзгөрмөлөр менен булчуң функциясынын ортосунда байланыш болушу мүмкүн экенин көрсөтөт.

Сыворотка гормондорунун деңгээлинде да топтор арасында маанилүү айырма болгон эмес. Total testosterone ED тобунда 4,32±1,57 ng/mL, PE тобунда 5,08±1,79 ng/mL, контролдук топто 5,62±2,15 ng/mL деп берилген. p мааниси 0,053; бул статистикалык маанилүүлүк босогосунун бир аз жогору жагында. LH үчүн p=0,054, FSH үчүн p=0,150, пролактин үчүн p=0,467 табылган. Ошондуктан изилдөө бул гормондордо топтук айырма бар деп айтпайт; ED тобунда total testosterone жана LH боюнча төмөнүрөөк тенденция гана болгонун белгилейт.

Корреляциялык талдоолор изилдөөнүн изилдөөчү мүнөздөгү бөлүгүн түзөт. PE жана контролдук топ салыштырылганда оң кол кысуу күчү менен оң жана сол билек туурасынын ортосунда оң корреляциялар табылган. Бул биомеханикалык жактан түшүнүктүү байланыш; кененирээк билек түзүлүшү жогору кысуу күчү менен байланыштуу болушу мүмкүн. Ошондой эле сол 2D:4D катышы менен оң кысуу күчүнүн ортосунда төмөн-орточо деңгээлдеги оң корреляция берилген.

ED жана контролдук топ талдоолорунда кысуу күчү менен айрым манжа узундуктарынын ортосунда терс корреляциялар берилген. Сол кол кысуу күчү сол 2D, сол 4D жана оң 4D узундуктары менен терс байланышта болгон. Оң кол кысуу күчү да сол 2D, сол 4D жана оң 4D узундуктары менен терс корреляция көрсөткөн. Бул табылгалар биринчи караганда күтүлгөндөн башкача көрүнүшү мүмкүн, анткени узун манжалар кысуу механикасын жеңилдетет деп ойлонууга болот. Бирок корреляциялар темачалык түзүлүшкө, дене өлчөмдөрүнө, жашка, булчуң массасына, үстөм колго, өлчөө вариациясына жана үлгү чектөөлөрүнө сезгич болушу мүмкүн. Ошондуктан түз биомеханикалык себептүүлүк чыгарылбашы керек.

ED жана PE топторунун ортосунда корреляциялардын саны чектелүү. Оң 4D манжа узундугу менен оң кысуу күчүнүн ортосунда оң байланыш, ошондой эле кол туурасы өлчөөлөрүнүн ортосунда оң байланыш берилген. Мындан башка маанилүү байланыш аныкталган эмес. Бул ED жана PE кол морфометриясы-кысуу күчү жагынан так бөлүнгөн эки морфологиялык профиль түзбөгөнүн көрсөтөт.

Гормон-корреляция талдоолорунда бардык катышуучулар чогуу бааланганда оң кол кысуу күчү менен FSH деңгээлинин ортосунда гана төмөн деңгээлдеги терс корреляция табылган. ED тобунда бул байланыш ачыгыраак болгон: сол кол кысуу күчү менен FSH ортосунда r=-0,426, p=0,015; оң кол кысуу күчү менен FSH ортосунда r=-0,485, p=0,005 берилген. Бул ED тобунда FSH деңгээли жогорулаган сайын кысуу күчү азайуу тенденциясын көрсөтөрүн билдирет.

Бул табылганын биологиялык чечмелөөсү этияттыкты талап кылат. FSH чоң эркекте Sertoli клеткаларынын функциясы жана сперматогенез менен байланышкан гонадотропин. Жогорку FSH айрым учурларда тестикулалык функция бузулушуна ишара кылышы мүмкүн. Бирок бул изилдөө тестикулалык функцияны түз жана деталдап өлчөгөн эмес; free testosterone, SHBG, inhibin B же estradiol сыяктуу параметрлер бааланган эмес. Демек, FSH-кысуу күчү байланышы гонадалык огу өзгөрүүлөрү менен булчуң функциясынын ортосунда мүмкүн болгон байланышты көрсөткөн изилдөөчү табылга; клиникалык диагноз же механизм далили эмес.

PE тобунда ийин туурасы менен LH ортосунда оң корреляция; сол U11 жана сол кол туурасы менен FSH ортосунда оң корреляция берилген. Изилдөөчүлөр бул байланыштар системалуу үлгү түзбөгөнүн жана PE патофизиологиясында серотониндик система, эякуляция рефлексин көзөмөлдөө, психологиялык факторлор жана автономдук нерв системасы кыйла маанилүү роль ойной турганын баса белгилешет. Ошондуктан PE тобундагы LH/FSH-антропометрия байланыштары түз оору механизми катары эмес, келечекте изилдене турган изилдөөчү байланыштар катары каралышы керек.

Контролдук топто total testosterone менен оң кол U9 жана U11 өлчөөлөрүнүн ортосунда терс корреляция табылган. U9 чыпалак узундугун, U11 алакан туурасын билдирет. Изилдөөчүлөр бул байланыштын биологиялык маанисин түз чечмелөөгө болбой турганын белгилешет. Анткени манжа узундуктары жана 2D:4D катышы көбүнчө prenatal өнүгүү менен байланышкан морфологиялык өлчөөлөр; чоң куракта өлчөнгөн total testosterone бул түзүлүштөрдү түз аныктайт деп күтүлбөйт. Ошондуктан контролдук топтогу testosterone-U9/U11 байланыштары индивидуалдык биологиялык вариация же статистикалык кокустук мүмкүнчүлүгү менен каралышы керек.

Изилдөөнүн тарыхый мааниси — эркектердин сексуалдык функция бузулууларын чоң курактагы гормон деңгээлдери же психосексуалдык факторлор менен гана эмес, өнүгүү жана дене параметрлери менен бирге изилдөөгө болот деген идеяга салым кошушу. 2D:4D катышы сыяктуу prenatal өнүгүү көрсөткүчтөрү, ийин-жамбаш туурасы сыяктуу дене морфологиясы өлчөөлөрү жана кол кысуу күчү сыяктуу физикалык мүмкүнчүлүк көрсөткүчтөрү сексуалдык функция изилдөөлөрүнө кошумча катмар бере алат. Бирок бул катмарлар түз диагноз коюучу эмес.

Бүгүнкү күн үчүн изилдөө клиникалык баалоодо жөнөкөй, тез жана инвазивдүү эмес өлчөөлөрдүн изилдөө маанисин эске салат. Кол кысуу күчүн өлчөө кымбат лабораториялык тесттерди талап кылбаган физикалык мүмкүнчүлүк көрсөткүчү. Ийин жана жамбаш туурасы, кол туурасы жана билек калыңдыгы сыяктуу өлчөөлөрдү да жөнөкөй шаймандар менен алууга болот. Изилдөөчүлөр мындай өлчөөлөр эркектердин сексуалдык функция бузулууларында кошумча маалымат бере алат деп эсептешет. Бирок бул урология практикасында алар өз алдынча чечим чыгаруучу тест катары колдонулушу мүмкүн дегенди билдирбейт.

Келечек үчүн эң маанилүү муктаждык — чоңураак үлгүлүү, проспективдүү жана деталдаштырылган метаболикалык-гормондук талдоолор. Бул изилдөө кесилиштик; башкача айтканда өзгөрмөлөр бир эле убакытта өлчөнгөн. Кесилиштик дизайн “A өзгөрмөсү Bге себеп болот” деген жыйынтык чыгарбайт. Мисалы, FSH менен кысуу күчүнүн ортосунда терс байланыш табылышы FSH жогорулугу булчуң күчүн азайтат деп далилдебейт. Тескерисинче, жалпы ден соолук, жаш, физикалык активдүүлүк, метаболикалык абал, дене курамы же башка гормондук факторлор бул байланышка таасир этиши мүмкүн.

Күнүмдүк жашоого таасири жагынан бул изилдөө эркектин сексуалдык ден соолугун бир гормонго, бир өлчөөгө же бир психологиялык факторго түшүрүүгө болбой турганын көрсөтөт. Сексуалдык функция кан тамыр ден соолугу, нерв системасы, гормондор, психологиялык абал, мамиле динамикасы, физикалык мүмкүнчүлүк, метаболикалык ден соолук жана өнүгүү биологиясы сыяктуу көп катмарлардын айкалышы. Ошондуктан ED же PE бар адамдар үчүн илимий билдирүү манжа катышына же кысуу күчүнө карап өз алдынча жыйынтык чыгаруу эмес; сексуалдык функция көйгөйлөрүн көп өлчөмдүү баалоо керек деген нерсе.

Изилдөөнүн күчтүү жактарына ED, PE жана контролдук топторду бир изилдөөдө салыштыруу; кол морфометриясы, 2D:4D катышы, кысуу күчү, ийин-жамбаш туурасы жана гормондорду бирге баалоо; өлчөөлөрдө санарип калипер жана динамометр сыяктуу стандарттык шаймандарды колдонуу; үлгү өлчөмү үчүн алдын ала күч талдоосун жүргүзүү жана бөлүштүрүү өзгөчөлүктөрүнө жараша non-parametric статистикалык ыкмаларды колдонуу кирет.

Чектөөлөрү да маанилүү. Физикалык активдүүлүк деңгээли, көнүгүү адаты, уйку режими, тамактануу, тамеки жана алкоголь колдонуу, психологиялык стресс, дары колдонуу жана метаболикалык параметрлер кеңири бааланган эмес. Бул өзгөрмөлөр гормон деңгээлдерине да, кысуу күчүнө да, сексуалдык функцияга да таасир эте турганы айкын. Изилдөө белгилүү жаш аралыгындагы эркектерди гана камтууга пландалган; башка жаш, этникалык топ, системалык оору же башка клиникалык өзгөчөлүктөрү бар популяцияларга жайылтылбайт. Мындан тышкары free testosterone, SHBG, inhibin B жана estradiol сыяктуу деталдаштырылган гормондор өлчөнбөгөндүктөн гормондук механизмдер чектелүү чечмеленет.

Изилдөөнүн айтканы мындай: ED, PE жана контролдук топтордун ортосунда кол морфометриясынын көпчүлүк өлчөөлөрү жана кысуу күчү боюнча маанилүү айырма табылган эмес. Контролдук топто ийин жана жамбаш туурасы жогору болгон. PE тобунда сол кол 2D:4D катышы контролдук топко караганда төмөн болгон. ED тобунда FSH деңгээли менен эки колдун кысуу күчүнүн ортосунда терс корреляция табылган. Бул табылгалар эркектердин сексуалдык функция бузулууларында дене түзүлүшүн, өнүгүү биомаркерлерин жана физикалык мүмкүнчүлүктү бирге изилдөө керек экенин көрсөтөт.

Изилдөөнүн айтпаганы да так. Бул изилдөө манжа катышы же кол өлчөөлөрү менен эрте эякуляция же эректилдик дисфункция диагнозун коюуга болорун көрсөтпөйт. 2D:4D катышы PEге себеп болорун далилдебейт. Кысуу күчү EDни аныктайт деп далилдебейт. Total testosterone, LH, FSH же пролактин деңгээлдери бул топтор арасында сөзсүз айырмаланарын көрсөтпөйт. Табылгалар кесилиштик жана изилдөөчү мүнөздө; клиникалык чечим үчүн түз колдонулбашы керек.

Изилдөөнүн Методу жана Жыйынтыктары

Бул изилдөө PE жана ED диагнозу бар бейтаптарды контролдук адамдар менен салыштырган кесилиштик клиникалык байкоо изилдөөсү. Негизги максат PE жана EDнин кол морфометриясы, кол кысуу күчү, 2D:4D катышы, ийин-жамбаш туурасы жана сыворотка гормондору менен байланышын баалоо.

Изилдөөдө колдонулган негизги катыштарды төмөнкүчө түшүндүрүүгө болот:

\[ 2D:4D = \frac{L_{2D}}{L_{4D}} \]

Бул жерде L_{2D} сөөмөй узундугун, L_{4D} аты жок манжанын узундугун билдирет. Төмөн 2D:4D катышы аты жок манжа сөөмөйгө салыштырмалуу узун экенин билдирет. Изилдөөдө бул катыш prenatal androgen таасири менен байланыштуу болушу мүмкүн болгон өнүгүү көрсөткүчү катары бааланган; чоң курактагы тестостерон деңгээлинин түз өлчөмү эмес.

\[ R_{omuz/kalça} = \frac{\text{Omuz genişliği}}{\text{Kalça genişliği}} \]

Бул катыш ийин туурасынын жамбаш туурасына салыштырмалуу өлчөмүн билдирет. Изилдөөдө ийин жана жамбаш туурасы өзүнчө берилген; контролдук топто бул көрсөткүчтөр ED жана PE топторуна караганда жогору болгон.

Гормон таблицаларында total testosterone орточо ± стандарттык четтөө менен, LH, FSH жана пролактин болсо медиана маанилери менен берилген. Ошондуктан таблицада LH, FSH жана пролактин үчүн медиана маанилери гана көрсөтүлгөн. Бул маанилер клиникалык диагноз босогосу катары эмес, топтордун салыштырма бөлүштүрүүсү катары окулушу керек.

Изилдөөнүн техникалык жыйынтыгы — ED жана PE кол морфометриясы боюнча күчтүү жана кеңири айырмаланбайт. Маанилүү айырмалар көбүнчө ийин-жамбаш туурасына, сол кол 2D:4D катышына жана чектелүү айрым корреляцияларга топтолгон. Өзгөчө контролдук топто ийин жана жамбаш туурасынын жогору болушу жалпы дене түзүлүшү жана физикалык мүмкүнчүлүк параметрлери сексуалдык функция бузулууларын изилдөөдө эске алынышы мүмкүн экенин көрсөтөт.

Бирок клиникалык жактан эң этият окула турган нерсе мындай: бул табылгалар бир дагы адамда манжа катышы, кол өлчөмү же кысуу күчү боюнча ED же PE диагнозун коюуга болорун көрсөтпөйт. Кол морфометриясы жана 2D:4D катышы жеке клиникалык чечим куралы эмес, топ деңгээлиндеги изилдөө өзгөрмөлөрү.

Булак жана Метод Эскертүүсү

Бул макала Muhammed Furkan Arpacı, İbrahim Nüvit Tahtalı, Gökçe Bağcı Uzun, Mine Arğalı Deniz, Ayla Arslan, İpek Balıkçı Çiçek жана Muhammet Çiçek даярдаган “Evaluation of Hand Morphometry, Muscle Strength, and 2D:4D Ratios in Patients with Premature Ejaculation and Erectile Dysfunction” аттуу изилдөөнүн негизинде даярдалган.

Булак текст preprint изилдөө макаласы жана текстте “Бул preprint изилдөө макаласы рецензиядан өткөн эмес” деп ачык көрсөтүлгөн. Ошондуктан изилдөө рецензиядан өткөн эмес. Табылгалар урология поликлиникасына кайрылган ED жана PE диагнозу бар эркектер менен контролдук адамдардын кесилиштик салыштыруусуна негизделген.

Изилдөө дарылоо изилдөөсү эмес. Эрте эякуляция же эректилдик дисфункция үчүн жаңы дарылоо, дары, аппарат, хирургиялык ыкма же клиникалык кийлигишүү сыналган эмес. Кол морфометриясы, 2D:4D катышы, кысуу күчү жана гормон деңгээлдери изилдөө өзгөрмөлөрү катары гана бааланган.

Бул мазмунга PDFде жок диагноз кепилдиги, дарылоо сунушу, клиникалык скрининг дооматы же жеке тобокел эсептөө дооматы кошулган эмес. Изилдөө 2D:4D катышы, манжа узундугу, ийин-жамбаш туурасы же кол кысуу күчү ED же PE үчүн диагноз тести экенин көрсөтпөйт. Табылгалар топ деңгээлинде жана изилдөөчү мүнөздө.

Изилдөөнүн чектөөлөрүнө физикалык активдүүлүк, көнүгүү, уйку, тамактануу, тамеки, алкоголь, психологиялык стресс жана дары колдонуу сыяктуу аралаштыруучу өзгөрмөлөрдүн деталдуу бааланбаганы; кесилиштик дизайндан улам себептүүлүк түзүлбөй турганы; темачалык корреляцияларда үлгүнүн чектелүү болгону; total testosterone, LH, FSH жана пролактин гана өлчөнгөнү; free testosterone, SHBG, inhibin B жана estradiol сыяктуу кошумча гормондук параметрлер бааланбаганы кирет.

Жыйынтыктап айтканда, изилдөө эркектердин сексуалдык функция бузулууларында дене түзүлүшү, өнүгүү биомаркерлери, булчуң күчү жана гонадалык огу параметрлерин бирге изилдөөгө болорун көрсөтөт. Бирок бул жыйынтыктарды клиникалык колдонууга өткөрүү үчүн чоңураак үлгүлүү, проспективдүү, метаболикалык жана дене курамы өзгөрмөлөрүн да камтыган изилдөөлөр керек.