Калкып жүрүүчү ачык деңиз шамал турбинааларында үретмененн електриги деңиз табанындаки шебекейе ташыйан динамик күч кабелдери, бир учлары кыймылли платформа баглы экени үчүн толкун, агым, суу ташкыны-кайтышы жана платформ кыймыллеринден келип чыккан мөөнөткли меканик зорланмалара маруз калмактадыр. Бул изилдөө, кабелдин суу түркүку үчүндеки бүтүн шеклинин гана алты акустикалык конум өлчөөүнден кайра олуштурулуп олуштуруламайажагыны изилдөөктадыр.

Изилдөөжылар, Франса’нын Доуарненез Көрфези’нде 30 метре суу деринлигинде герчеклештирмененн деңиз экспериментлеринде 80 метре узаклугундаки бир динамик күч кабелиуну “lazy-wave” ады маалыматлен жуп егрили бир дүзенде йерлештирмиштир. Кабель үзерине алты USBL акустикалык ишаретлейижи багланмыш, гемидеки алыжы болжол менен хер 10 санийеде бир бул ишаретлейижмененрин конумуну өлчмүштүр. Геминин жана кабель үст байланыш ноктасынын кыймыли исе INS, IMU жана GNSS өлчөөлерийле изленмиштир.

Алты өлчөө ноктасы арасындаки кабель шекли түздөн-түз геометрик интерполасйонла эмес, кабелдин меканик жүрүм-турумыны темсил еден бир өлчөөлу сонлу елеман модельийле эсептелген. Моделин ексенел рижитлик, йүздүрүжү модүллерин гөрүнен агырлыгы, деңиз табаны деринлиги дүзелтмеси жана байланыш узаклугу сыяктуу белирсиз параметрелери, санысал ишаретлейижмененр менен герчек USBL өлчөөлери арасындаки узаклыгы ен аза индирежек шекилде оптимизе едилмиштир.

Башлангыч параметрелерийле белирли бир заман анындаки орталама конум фаркы 1,69 метре икен, оптимизе едилмиш параметрелерле мисал натыйжаларда болжол менен 0,22-0,23 метрейе дүшмүштүр. Бул, сечмененн мисал үчүн болжол менен йүзде 86-87 катышында бир уйум иймененшмесине каршылык гелмектедир. Отуз калибрация анынын генелинде орталама фарк; геминин кабельйа йакын экени конфигүрасйонларда 0,23 метре, номинал конфигүрасйонларда 0,41 метре жана узак конфигүрасйонларда 0,51 метре катары кабарланган.

Модел, кабелдин жана йүздүрүжүлерин агырлык-батма өзелликлериндеки өзгөримлере дуйарлыдыр. Йүздүрме кувветинин йүзде 5 азайышы, кабелдин алт чукур ноктасыны болжол менен 0,75 метре ашагы индирмиш жана ен жогорку егрилигин кабель бойунжа булундугу конуму болжол менен 0,5 метре өзгөртирмиштир. Изилдөөжылар ошондуктан ыкмаин кабель өмрү бойунжа йүздүрүжү кайбы же гөрүнен агырлык өзгөрими сыяктуу бузулуулары излемекте кулланылабмененжегини өне сүрмектедир.

Бунунла бирликте ыкма там анламыйла динамик же үч өлчөөлу бир кайра түзүлүшландырма эмес. USBL системи үч өлчөөлу конум үретмесине рагмен изилдөөнүн оптимизасйон фонксийону гана дүшей дүзлемдеки йатай жана дүшей координатлары кулланмактадыр. Модел йары-статик кабул едилмиштир, алты ишаретлейижи болжол менен 0,1 Хз хызында өлчүлмүштүр жана жогорку фреканслы толкун булаклы кыймыллер түздөн-түз чөзүмленмемиштир. Изилдөө айрыжа укукем маанилендирмесинден кечмемиш, өлчеги күчүлтүлмүш бир деңиз эксперименти препринтидир.

Динамик суу астындагы күч кабелиу себеп критик бир компонентдир?

Калкып жүрүүчү ачык деңиз шамал турбинааларында платформ, сабит табанлы турбиналерден фарклы катары толкун жана шамал еткисийле мөөнөткли кыймыл етмектедир. Електрик кабельсуунун үст ужу бул кыймылли түзүлүшйа, алт бөлүмү исе деңиз табанына багланыр. Кабель бөйлеже бир йандан жогорку електрик гүжүнү ташрасаен дигер йандан чекме, егилме, бурулма, сыжаклык жана дыш басынч йүклерине дайанмак зорундадыр.

Кабельнун кесикти гана мененткенлерден олушмаз. Жез мененткенлер, електриксел йалытым, екранлама, түйүнерлешме лифлери, меканик таквийе табакалары жана дыш кылыф сыяктуу фарклы малземелер бирликте изилдөөктадыр. Хелисел табакалар арасындаки сүртүнме жана кайма, кабелдин егилме жүрүм-турумыны догрусал олмайан жана кечмиш йүклемелере баглы хâле гетирмектедир.

Бир динамик ихражат же дизи ичи кабелдин амакулдукланмасы гана кабель онарым малийети догурмаз. Түрбинин же турбина грубунун електрик үретими дурабилир, өзел геми жана деңиз операсйонлары герекебилир жана хава кошулларына баглы узак еришим кечигүүлери олушабилир. Ошондуктан кабелдин герчек изилдөө шеклинин, егрилигинин жана чыңалуу йогунлашмаларынын изленмеси коруйужу кам көрүү жагынан өнем ташымактадыр.

Lazy-wave кабель дүзени недир?

Изилдөөдө кабель “lazy-wave” катары адландырылан толкунлы бир геометрийле йерлештирилмиштир. Кабельнун белирли бөлүмлерине йүздүрүжү модүллер екленерек кабель суу түркүку үчүнде мурда ашагы догру саркмакта, дагы кийин йукары догру бир тепе олуштурмакта жана ардындан кайра деңиз табанына инсультктедир.

Бу геометринин ики белиргин ноктасы бар:

• Саг: Үст байланыш ноктасындан кийин олушан алт чукур бөлге.
• Хог: Йүздүрүжү модүллерин еткисийле олушан йүкселмиш тепе бөлгеси.

Йүздүрүжү модүллер, платформ кыймыллеринин кабелдин алт бөлүмүне түздөн-түз өткөрүлүшүны азалтмайы амачламактадыр. Уйгун тасарым, үст байланышдаки чекме кувветини, деңиз табанына темас бөлгесиндеки сүртүнмейи жана кабелдин ашыры егилмесини чек аралайабилир.

Эксперимент дүзенинде ики айры йүздүрүжү бөлүмү бар. Үст байланышйа дагы йакын олан бөлүм БУУ1, деңиз табанындаки агырлыга дагы йакын олан бөлүм исе БУУ2 катары адландырылмыштыр.

Экспериментде колдонулган кабелдин өзелликлери нелердир?

Эксперимент кабельсуу 6/10(12) кВ герилим сыныфында, үч адет 35 мм² жез мененткенли жана 68 миляиметре дыш чаплы динамик бир күч кабелиудур. Кабель, чоң тижари йүзер шамал системлеринден дагы чакан олмакла бирликте толкун энергияси жихазлары же чакан шамал турбиналери үчүн кулланылабмененжек типик бир динамик кабельйу темсил етмектедир.

Кабельнун алт ужу, деңиз табанына быракылан бир өлү агырлыга полйестер халат жана келепче аражылыгыйла багланмыштыр. Үст уч исе геминин кыч А-алкакси алтында булунан X бичимли аскы системине багланмыштыр. Үст байланыш мафсаллы кабул едилдиги үчүн модельде бул ноктанын гана үч конум координаты пайдаланылган.

Деңиз экспериментлери нереде жана ханги кошулларда түзүлүшлмыштыр?

Экспериментлер Теммуз 2024’те Франса’нын Бретагне бөлгесиндеки Доуарненез Көрфези’нде, Моргат йакынларында герчеклештирилмиштир. Бөлгенин сечилмесинде болжол менен 30 метре деринлик, кумлу-чакыллы деңиз табаны, кыйыйа йакынлык жана фарклы толкун-шамал кошулларына каршы корунабмененн бир алан олмасы еткили болгон.

Тержих едмененн айланацелла кошуллар; 0,1 м/с’ден төмөн агым, болжол менен 0,5-1,5 метре толкун жогоркулиги жана геминин операсйон чек аралардыны ашмайажак төмөн шамал катары белгиленген.

Геми дөрт ноктадан багланмыштыр. Баглама халатларынын узаклуклары өзгөртирмененрек геми кабель догрултусуунда мененри жана гери кыймыл еттирилмиш, бөйлеже кабель үст байланыш ноктасынын йатай конуму контроллү катары өзгөртирилмиштир.

Ханги кабель конфигүрасйонлары тест едилмиштир?

Ики өлчөө күнүнде жалпы он өлчөө заман аралыгы аныкталган. Экспериментлер сырасында хем геминин йатай конуму хем де суу ташкыны-кайтышы себепийле үст байланыш ноктасынын жогоркулиги өзгөрмиштир.

Сүрөт 3’теки үст графиклер геминин кабель догрултусуундаки конумуну, алт графиклер исе үст байланышнын өлү агырлыга боюнча жогоркулигини көрсөтөт. Үст байланыш жогоркулиги суу ташкыны-кайтышы жана геми кыймыллери себепийле болжол менен 32-36 метре аралыгында өзгөрмиштир.

Фарклы конфигүрасйонларын колдонулушу гана шекил чешитлилиги сагламак үчүн эмес. Изилдөөнүн натыйжалары, щелочьы меканик параметрелерин гана кабель жетиштүүнже герилдигинде танымланабилдигини көрсөтөт. Мисалы ексенел рижитлик, йакын жана гевшек конфигүрасйонларда алсыз; узак жана дагы гергин конфигүрасйонларда дагы белиргин бир еткийе сахиптир.

USBL системи кабельйу насыл излемиштир?

USBL, “Ultra Short BaseLine” ифадесинин кысалтмасыдыр. Систем, гемийе баглы бир акустикалык алыжы-маалыматжи менен кабель үзерине йерлештирилмиш алты акустикалык ишаретлейижиден олушмактадыр.

Алыжы-маалыматжи сууйа сес синйали гөндермекте, кабельдаки ишаретлейижмененр бул синйале йаныт вермектедир. Йанытын гелиш мөөнөтсинден узаклык; сесин гелиш йөнүнден исе азимут жана йүкселме ачылары хесапланмактадыр. Бул билимлер бирлештирмененрек хер ишаретлейижинин үч өлчөөлу конуму белирленмектедир.

Вери операцияе сырасында гана алты ишаретлейижинин де кечерли жана тутарлы конум үреттиги заман дамгалары тутулмуштур. Бул филтре маалымат калитесини артырмакла бирликте ексик же зор акустикалык кошуллардаки өлчөөлерин талдоо дышында калмасына себеп олмактадыр.

Геминин жана үст байланышнын конуму насыл өлчүлмүштүр?

Гемидеки аталетсел навигасйон системи бир IMU менен ики GNSS антенинден олушмактадыр. IMU геминин кыймылини жана йөнелимини, GNSS антенлери исе глобалдык конумуну белирлемектедир.

Хам GNSS маалыматлери кыйыдаки реферанс истасйонларынын өлчөөлери кулланыларак PPK ыкмаийле кийиндан ишленмиштир. Изилдөөдө йатай конум белирсизлигинин 200 Хз негизги маалымат хызында болжол менен 0,3-3 сантиметре аралыгына индирилдиги белиртилмектедир.

Үст байланышнын герчек конуму, навигасйон сенсөрү менен байланыш мафсалы арасындаки геометрик месафелер кулланыларак эсептелген. Дүшей конумда фарклы жогоркулик реферансларынын булунмасы себепийле бүтүн өлчөөлер RGF93-v2b реферанс системине дөнүштүрүлмүш жана ортак реферанс ноктасы катары гемидеки дирегин үст кысмы пайдаланылган.

Деңиз табанындаки өлү агырлыгын конуму себеп белирсиздир?

Сайысал модельин алт чек араы үчүн өлү агырлык жана кабель алт ужунун конуму билинсультлидир. Бирок изилдөөдө бул конумун биркач метрейе улашабмененн белгисиздик ташыдыгы белиртилмектедир.

Белирсизлигин негизги себеплери шунлардыр:

• Кайдедмененн конумун өлү агырлык йерине винжин ужуна аит олмасы,
• Агырлык сууйа индирилиркен агымнын ону дүшей догрултудан узаклаштырмасы,
• Деринлигин агырлыгын там быракылдыгы ноктада өлчүлмемеси,
• Деринлик мааниинин көпрүүстүндеки карарсыз екрандан гөрсел катары окунмасы,
• Өлү агырлык менен кабель алт ужу арасындаки халатын ачысынын жана герилиминин билинсультмеси.

Ошондуктан өлү агырлык-кабель алт ужу арасындаки йатай месафе, түздөн-түз сабит бир геометри катары алынмак йерине оптимизасйон өзгөркенлеринден бири түзүлүшлмыштыр.

Ханги координат системи пайдаланылган?

Сүрөт хесаплары үчүн координат системинин борбордук өлү агырлыгын өлчүлен конуму катары сечилмиштир. З ексени йукары догру дүшейдир. X ексени, бүтүн USBL өлчөөлериндеки алты ишаретлейижинин орталама дагылымындан елде едмененн кабель догрултусуудур жана гемиден өлү агырлыга догру позитиф кабул едилмиштир. Й ексени исе X жана З ексенлеринден түретилмиштир.

USBL ишаретлейижмененри үч өлчөөлу конум үретмесине рагмен изилдөөдөки шекил салыштыруулары X-Z дүшей дүзлемине йансытылмыштыр. Демек оптимизасйон, кабелдин йанал Й кыймылини түздөн-түз амач фонксийонуна дâхил етмемектедир.

Кабель шекли ханги модельле эсептелген?

Lazy-wave геометриси, ачык деңиз түзүмдөрүнын хидро-меканик талдооине йөнелик Дееплинес программалык камсыздооыйла модельленмиштир. Кабель, узаклугу бойунжа бир өлчөөлу кириш сонлу елеманларыйла темсил едилмиштир.

Модел гирдмененри арасында шунлар бар:

• Кабель чапы жана жалпы узаклугу,
• Кабельнун суу үчүндеки гөрүнен агырлыгы,
• Йүздүрүжү бөлүмлерин конуму жана гөрүнен агырлыгы,
• Ексенел рижитлик,
• Егилме рижитлиги,
• Су деринлиги,
• Үст жана алт чек ара конумлары.

Хесапламалар статик катары герчеклештирилмиштир. Хер заман дамгасында геминин жана үст байланышнын о андаки конуму моделье маалыматлмиш, кабелдин денгедеки шекли эсептелген. Модел замана баглы аталет, хидродинамик сүрүклеме же толкун булаклы жогорку фреканслы ивмелери чөзмемектедир.

Модел гана кабель шекли үретмемекте; кабель бойунжа егрилик жана чекме куввети дагылымларыны да хесаплайабилмектедир. Өзет бөлүмүнде чыңалуу дагылымларына еришимден сөз едилмесине рагмен макаланин натыйжа кысмында айрынтылы чыңалуу же йорулма натыйжалары суунулмамыштыр.

Өлчүм менен модель арасындаки хата насыл эсептелген?

Хер USBL ишаретлейижисинин кабель үзериндеки йай узаклугу конуму билинсультктедир. Сонлу елеман модельинде айны йай узаклугуна каршылык гелен алты санысал нокта чыкарылмыш жана өлчүлен нокталарла каршылаштырылмыштыр.

Изилдөөдө колдонулган амач фонксийону шу бичимдедир:

\[ mse(t)=\frac{1}{6}\sum_{i=0}^{5} \sqrt{\left(x_{B_i,USBL}-x_{B_i,Num}\right)^2+ \left(z_{B_i,USBL}-z_{B_i,Num}\right)^2} \]

• x_Бᵢ,USBL, и нумаралы ишаретлейижинин өлчүлен йатай конумудур.
• з_Бᵢ,USBL, өлчүлен дүшей конумдур.
• x_Бᵢ,Нум жана з_Бᵢ,Нум, модельде айны йай узаклугунда хесапланан конумлардыр.
• Алты ноктанын Өклид узаклыклары топланып алтыйа бөлүнмектедир.

“MSE” адландырмасы математиксел катары догру мудур?

Денклемде хер нокта үчүн каре фаркларын карекөкү алынмакта жана бул узаклыкларын орталамасы хесапланмактадыр. Сонужун бирими метредир. Ошондуктан денклем текник катары бир “ortalama karesel hata” эмес, орталама ики өлчөөлу Өклид узаклыгыдыр.

Герчек бир орталама каресел хата карекөк ичермез жана бирими м² олурду. Көк орталама каре хата кулланылсайды мурда каре узаклыкларын орталамасы, ардындан бир гана карекөк хесапланырды. Макала “MSE” теримини кулланмайа девам еттиги үчүн бул Түркче түшүндүрмөда натыйжалар өзгөртирилмемиш, бирок өлчүтүн герчек математиксел түзүлүшсы ачыкча белгиленген.

Башлангыч модельи себеп өлчөөлерле уйушмамыштыр?

Башлангычта кабелдин суу үчүндеки гөрүнен агырлыгы 84,4 Н/м, егилме рижитлиги 500 Н·м² жана дигер параметрелер өлчөө же тасарым маанилеринден алынмыштыр. Сүрөт 6’даки мисалте санысал ишаретлейижмененр менен USBL ишаретлейижмененри арасында белиргин фарк бар жана орталама узаклык 1,69 метредир.

Бу фаркын оласы булаклары шунлардыр:

• Деңиз табаны жана өлү агырлык конумундаки белгисиздик,
• Йүздүрүжүлерин герчек калдырма кувветинин тасарым мааниинден фарклы олмасы,
• Кабельнун ексенел рижитлигинин билинсультмеси,
• Үст байланыш менен герчек кабель башлангыжы арасындаки узаклук белирсизлиги,
• Моделин йары-статик жана ики өлчөөлу олмасы,
• USBL өлчөө хаталары.

Ханги параметрелер оптимизе едилмиштир?

Негатиф гөрүнен агырлык, модүллерин ашагы йөнлү агырлыктан дагы чоң йукары йөнлү калдырма куввети олуштурдугуну ифаде етмектедир.

Оптимизасйон насыл герчеклештирилмиштир?

Алты ишаретлейижинин тамамынын кечерли өлчөө үреттиги жана кабель жүрүм-турумынын ишенимдүү гөрүндүгү отуз заман дамгасы сечилмиштир. Бул заманлар йакын, номинал, узак, фарклы суу ташкыны-кайтышы жогоркулиги жана фарклы геми конуму комбинасйонларыны камтыйт.

Оптимизасйон үчүн Симуоптуна пакети жана Оптуна күтүпүй чарбасысинин Tree-Structured Парзен Естиматор мисаллейижиси пайдаланылган. Хер заман дамгасында 1.000 фарклы параметре такымы дененмиштир.

Илк глобалдык оптимизасйон ашамасында ен аз:

\[ 30\ zaman\ damgası \times 1.000\ deneme = 30.000\ model\ çözümü \]

герчеклештирилмиштир. Дуйарлылык жана рафине оптимизасйон изилдөөлары бул саныйа ек хесапламалар гетирмиштир.

TPE, дагы мурда дененен параметрелерин натыйжаларына бакарак төмөн хата үретме оласылыгы жогорку йени параметре комбинасйонлары сунуштамактедир. Хер заман дамгасында ен төмөн орталама ишаретлейижи узаклыгыны верен параметре такымы “en iyi” чөзүм катары сечилмиштир.

Күресел оптимизасйонун башарысы геми конумуна баглы мыдыр?

Евет. Сүрөт 8, орталама узаклыгын геминин йатай конумуна баглы өзгөртигини көрсөтөт.

Модел йакын конфигүрасйонларда өлчөөлере дагы ийи уймактадыр. Ошондой болсо да щелочьы параметрелер йакын конфигүрасйонда дагы зор танымланмактадыр. Кабель гевшек экенинда ексенел чыңалуу жана узама төмөн экени үчүн фарклы ексенел рижитлик маанилери бензер шекиллер үретебилмектедир.

Ексенел рижитлик насыл белирленмиштир?

Сүрөт 9’да йакын конфигүрасйонлардаки оптимизе едилмиш рижитлик маанилери гениш бир дагылым көрсөтөткен, кабель узадыкча маанилерин дагы дар бир аралыга топландыгы гөрүлмектедир.

Номинал жана узак конфигүрасйонларын натыйжалары кулланыларак ексенел рижитлик болжол менен 27 кН катары белирленмиштир. Йалнызжа бул конфигүрасйонлар кулланылдыгында стандарттык четтөө 3 кН, бүтүн конфигүрасйонлар бирликте кулланылдыгында исе 23 кН катары кабарланган.

Лаборатувар чекме экспериментинде болжол менен 45 кН маани елде едилдиги белгиленген. Макала 27 кН сонужуну лаборатувар мааниийле тутарлы катары маанилендирмектедир. Ошондой болсо да 27 кН, 45 кН’ден болжол менен йүзде 40 дагы төмөнтүр. Ошондуктан уйум, так санысал ешлешмеден чок айны чоңлүк мертебесинде бир натыйжа катары бааланышы керек.

Алт чек ара жана деринлик белгисиздиклери насыл чөзүлмүштүр?

Күресел оптимизасйон натыйжаларындан өлү агырлык менен кабель алт ужу арасындаки еткили месафе 27,45 метре катары белирленмиштир. Башлангыч маании 25 метредир.

Деңиз табаны жогоркулиги үчүн хесапланан деринлик дүзелтмеси исе -0,15 метредир. Бул маани, колдонулган табан реферансынын болжол менен 15 сантиметре ашагы кайдырылмасынын өлчөөлерле уйуму артырдыгыны ифаде етмектедир.

Рафине оптимизасйонда ханги маанилер елде едилмиштир?

Илк оптимизасйон натыйжасында ишенимдүү кабул едмененн ексенел рижитлик, табан месафеси жана деринлик дүзелтмеси сабитленмиштир. Икинжи ашамада гана үст байланыш узаклугу менен ики йүздүрме бөлүмүнүн гөрүнен агырлыклары кайра оптимизе едилмиштир.

Үст байланыш узаклугунун оптимизе едилмиш мааниинин түздөн-түз өлчүлен 0,60 метрейле айны чыкмасы, ыкмаин ен күчтүү ич текшерүү мисаллеринден бири катары суунулмуштур.

Йүздүрүжү агырлыкларыйла илгили санысал тутарсызлык

Метин, БУУ1 жана БУУ2 гөрүнен агырлыкларынын жалпыынын сабит катары -599 Н/м булундугуну белгилейт. Бирок нихаи таблода маалыматлен маанилерин жалпыы шөйледир:

\[ -283\ \mathrm{N/m} + (-306\ \mathrm{N/m}) = -589\ \mathrm{N/m} \]

Арада 10 Н/м фарк бар. Бул фарк гана там саныйа йуварлама менен ачыкланамайажак чейин чоңтүр. Хам оптимизасйон маанилери маалыматлмедиги үчүн -599 Н/м ифадесинин ми же нихаи таблодаки маанилерин ми догру экени бул сүрүмден аныкталбайт.

Оптимизе едилмиш шекил өлчөөлерле не чейин ылайыкдур?

Сүрөт 13’те йакын жана жогорку суу ташкыны-кайтышы конфигүрасйонунда модель чизгиси алты USBL ноктасыны йакындан байкоо етмектедир. Метин орталама фаркы 0,22 метре, шеклин башлыгы исе 0,23 метре катары вермектедир. Бул чакан фарк йуварлама же шекил-метин сүрүм фаркындан булакланабилир.

Башлангыч өрнегиндеки 1,69 метрелик фаркла каршылаштырылдыгында болжол менен 0,22-0,23 метрелик натыйжа белиргин бир иймененшмедир. Бирок натыйжа алты өлчөө ноктасына жана модельин меканик божомолларына баглыдыр. Ишаретлейижмененр арасындаки кабель егриси түздөн-түз өлчүлмемекте, сонлу елеман модельи тарафындан тамамланмактадыр.

Сүрөт уйуму егрилик хесабыны себеп өзгөртирмектедир?

Сүрөт 14, баштапкы жана оптимизе едилмиш параметрелерле хесапланан кабель егриликлерини салыштырууктадыр. Номинал конфигүрасйонда орталама конум фаркы баштапкыта болжол менен 1,7 метре, оптимизе едилмиш абалда 0,34 метредир.

Саг бөлгесиндеки позитиф тепе егрилиги баштапкы параметрелерийле болжол менен 0,168 м^-1, оптимизе едилмиш параметрелерле 0,176 м^-1 катары маалыматлмиштир. Бул маанилер бирбирине йакын гөрүнмектедир.

Бунунла бирликте егрилик тепелеринин кабель бойунжа булундугу йерлер ики модель арасында ики метреден көп каймактадыр. Йорулма жана йерел хасар маанилендирмесинде гана максимум егрилик маании эмес, бул максимумун кабелдин ханги бөлүмүнде олуштугу да өнемлидир. Йанлыш шекил модельи, догру чоңлүкте бирок йанлыш конумда бир критик бөлге гөстеребилир.

Егрилик менен йерел бүкүлме йарычапы арасындаки негизги илишки шөйледир:

\[ \kappa=\frac{1}{R} \]

• κ, м^-1 жинсинден егриликтир.
• Р, метре жинсинден йерел егрилик йарычапыдыр.

Өрнегин 0,176 м^-1 егрилик болжол менен 5,68 метрелик бир егрилик йарычапына каршылык гелир. Бул дөнүшүм түшүндүрмө амажыйла маалыматлен негизги геометрик илишкидир; макала бул маании түздөн-түз бир тасарым чек араыйла салыштыруумыштыр.

Кабель агырлыгы менен йүздүрүжү агырлыклары себеп бирбирине карышмактадыр?

Кабельнун ашагы йөнлү гөрүнен агырлыгы жана йүздүрүжүлерин йукары йөнлү гөрүнен агырлыгы айны глобал геометри үзеринде каршыт еткмененр олуштурмактадыр. Кабель сыраз агырлаштырылрасаен йүздүрме куввети артырылырса бензер бир лазй-wаве шекли елде едмененбилир.

Ошондуктан үч агырлык параметреси айны анда сербест быракылдыгында оптимизасйон фарклы заман дамгаларында фарклы комбинасйонлара йөнелмиш жана карарсыз гөрүнмүштүр. Кабель агырлыгы өлчүлен 84,4 Н/м мааниинде сабитленинже йүздүрүжүлерин жалпы еткиси дагы карарлы хâле гелмиштир.

Бу натыйжа, шекил өлчөөүнүн ар бир физиксел параметрейи көз карандысыз катары танымламак үчүн хер заман йетерли олмадыгыны көрсөтөт. Базы параметрелерин лаборатувар өлчөөү же үретижи маалыматсийле сабитленмеси герекмектедир.

Кабель шекли өз гөрүнен агырлыгына дуйарлы мыдыр?

Кабель гөрүнен агырлыгы үчүн 80,9; 84,4 жана 89,8 Н/м маанилери сынанмыштыр. Узак жана номинал конфигүрасйонларда шекиллер нередейсе үст үсте гелмиштир. Йакын конфигүрасйонда чакан фарклар гөрүлмүш, бирок бул фаркларын USBL системинин өлчөө хассасийетинден чакан экени белгиленген.

Ошондуктан изилдөөнүн сынадыгы дар агырлык аралыгында глобал шекилден кабель гөрүнен агырлыгыны ишенимдүү бичимде айырмак мүмкүн эмес. Бул натыйжа, өзет бөлүмүндеки “kablo ve yüzdürme ağırlıklarına yüksek duyarlılık” ифадесинин көңүл буруули йорумланмасыны геректирир. Модел өзелликле нет йүздүрме денгесиндеки өзгөриме дуйарлыдыр; кабель агырлыгынын жалгыз өзү чакан өзгөримлерине дуйарлылык дагы төмөнтүр.

Егилме рижитлиги себеп белирленемемиштир?

Егилме рижитлиги үчүн 100, 500 жана 1.000 Н·м² маанилерийле дуйарлылык талдоои түзүлүшлмыш жана кабель глобал шеклинин бул өзгөримлере кабель агырлыгындан бменен дагы аз дуйарлы экени байкалган.

Бунун биркач себепи бар:

• Кабельнун ики ужунун конуму чек араландырылмыштыр.
• Глобал шекил, агырлык, йүздүрме жана чекме кувветлери тарафындан баскын бичимде белирленмектедир.
• Егилме рижитлиги кабелдин табакалары арасындаки түзүлүшшма жана каймайа баглы катары түз сызыктуу эмес.
• Рижитлик йүк кечмиши, сыжаклык, дыш басынч жана йерел егриликле өзгөрмектедир.
• Бир гана сабит егилме рижитлиги герчек кабель жүрүм-турумыны темсил етмемектедир.

PDF’нин бир бөлүмүнде егилме рижитлиги “500 N/m” катары йазылмыштыр; таблоларда жана физиксел анлам кам көрүүындан догру бирим Н·м²’дир. Метиндеки Н/м ифадеси бирим дизги хатасы катары гөрүнмектедир.

Йүздүрме куввети йүзде 5 азалырса не олмактадыр?

Сүрөт 16’да йүздүрүжүлерин гөрүнен агырлыгы йүзде ±5 өзгөртирилмиштир. Нет йүздүрме йүзде 5 азайганда:

• Саг ноктасы болжол менен 0,75 метре ашагы инмиштир.
• Ен жогорку егрилигин йай узаклугу конуму үст учтан болжол менен 0,5 метре узага каймыштыр.

Оптимизе едилмиш модельлердеки орталама конум фаркынын бул дүшей өзгөримин йарысындан чакан олмасы себепийле йазарлар йүзде 5’лик йүздүрме кайбынын өлчөнө турган бир ишарет олуштуражагыны маанилендирмектедир.

Бу натыйжа, йүздүрүжү модүллерде суу алма, хасар, байланыш копмасы же деңиз жанлыларынын олуштурдугу ек агырлык сыяктуу узак мезгил өзгөримлерин шекил излеме жолу менен фарк едмененбмененжеги оласылыгыны дестеклемектедир. Изилдөөдө герчек хасарлы йүздүрүжү эксперименти түзүлүшлмамыш, өзгөрим санысал катары колдонулган.

Ыкма там динамик шекли кайра олуштуруйор му?

Хайыр. Макаланин башлыгы динамик суу астындагы кабельсууна атыфта булунмакла бирликте колдонулган хесаплама модельи йары-статиктир. Хер USBL заман дамгасында кабель, о андаки чек ара конумларына боюнча статик денгеде кабыл алынат.

Модел шу еткмененри түздөн-түз чөзмемектедир:

• Кабель бойунжа аталет кувветлери,
• Толкун фрекансындаки хыз жана ивмелер,
• Хидродинамик сүрүклеме жана ек күтленин замана баглы еткмененри,
• Кабельнун кечмиш абалындан келип чыккан хистерезис,
• Йүздүрүжүлерин динамик салынымлары.

USBL өлчөө хызы 0,1 Хз экениндан болжол менен 10 санийеден дагы хызлы кыймыллерин айрынтылы заман кечмиши де елде едилмемектедир. Ошондуктан ыкма, йаваш өзгөрен глобал шекил жана суу ташкыны-кайтышы/геми конуму еткмененрини излемейе дагы ылайыкдур.

Неден түздөн-түз динамик модель колдонулган эмес?

Динамик модель физиксел ачыдан дагы капсамлы гөрүнсе де дагы көп билинсультйен геректирир. Акынты, сүрүклеме коэффициентсы, ек күтле, басаңдоо, баштапкы чыңалуулери, кабель ич табакаларынын түзүлүшшма-кайма абалы жана кечмиш йүклеме сыяктуу параметрелер де танымланмалыдыр.

Изилдөөжылар, сакин деңиз жана контроллү геми кыймыллеринин сечилмеси хâлинде йары-статик модельин дагы аз билинсультйенле кулланылабилир бир калибрация саглайабмененжегини жактайт. Буна каршылык егилме рижитлигинин белирленебилмеси үчүн дагы жогорку фреканслы өлчөөлерле динамик модель герекебмененжегини белгилейт.

Өлчек күчүлтүлмүш эксперимент герчек йүзер шамал кабельсууну темсил едийор му?

Эксперимент кабельсуу, суу деринлиги жана кыймыл чоңлүклери тижари йүзер шамал турбинааларындан чакантүр. Бул тандоо эксперимент малийетини, геми ихтийажыны, изин мөөнөтчлерини жана кыйыдан узаклыгы азалтмыштыр.

Өлчек күчүлтменин натыйжалары ики йөнлүдүр:

• Кыса месафелерде акустикалык йансыма жана сенсөр көр бөлгелери дагы еткили болушу мүмкүн.
• Герчек өлчекте конум хассасийети боюнчали катары дагы төмөн олса да кабель кыймыллери жана геометрик өзгөримлер дагы чоң олажактыр.

Йазарлар ыкмаин негизги илтакин дагы чоң өлчеклере актарылабмененжегини маанилендирмектедир. Бирок изилдөө там өлчекли 20 МW сыныфы бир йүзер турбина кабельсуунда текшерүү суунмамактадыр.

Алты өлчөө ноктасы бүтүн кабельйу темсил етмек үчүн йетерли мидир?

Алты ишаретлейижи, 80 метрелик кабелдин гана белирли йай узаклугу жайгашкан ордун өлчмектедир. Ишаретлейижмененр арасындаки шекил жана егрилик сонлу елеман модельинден гелмектедир.

Ошондуктан ыкма салт өлчөө табанлы эмес, модель дестекли кайра түзүлүшландырма йаклашымыдыр. Модел догру меканик параметрелере жана чек ара кошулларына сахип экенинда аз саныда сенсөрле бүтүн шекил божомол едмененбилир. Модел йанлышса өлчөө нокталарынын арасында хаталы егрилик тепелери үретме риски бар.

Изилдөөнүн өнемли авантажларындан бири, хер ишаретлейижинин кабель бойунжа йай узаклугу конумунун билинсультсидир. Алтернатиф гөрүнтүлеме ыкмалеринде теспит едмененн бир ноктанын кабелдин ханги физиксел бөлүмүне каршылык гелдиги билинмийорса оптимизасйона ек бир белгисиздик катманы екленмектедир.

Кабель заман сериси насыл кайра олуштурулабилир?

Параметрелер отуз ишенимдүү заман дамгасыйла калибре едилдиктен кийин бүтүн өлчөө аралыгы үчүн кайра оптимизасйон түзүлүшлмасы герекмемектедир. INS тарафындан өлчүлен үст байланыш кыймыли моделье заман сериси катары маалыматлебилир жана хер анда йары-статик кабель абалы хесапланабилир.

Бу кайра ойнатма йаклашымыйла:

• Кабель шекли заман сериси,
• Кабель бойунжа егрилик заман сериси,
• Чекме куввети дагылымы,
• Белирли бөлгелердеки максимум жана минимум маанилер

хесапланабилир.

Натыйжалар башка сенсөр системлерийле каршылаштырылабилир. Изилдөөдө чок ышынлы йанкы искандили, Фибер Брагг Гратинг егрилик сенсөрлери, Дистрибутед Ажоустиж Сенсинг жана Дистрибутед Температуре анд Страин Сенсинг мисал катары маалыматлмиштир.

Бир гана заман дамгасы йерине заман пенжереси кулланылабилир ми?

Изилдөөжылар, тек өлчөөлердеки акустикалык конум хаталарыны азалтмак үчүн оптимизасйонун бир заман пенжересиндеки чок саныда өлчөө үзеринде герчеклештирилмесини сунуштамактедир. Параметрелерин пенжере бойунжа сабит калдыгы кабул едилирсе орталама хата кулланыларак дагы карарлы бир божомол елде едмененбилир.

Бу йаклашым, йүздүрме же агырлык сыяктуу йаваш өзгөрен саламаттык сактоо көрсөткүчтөринин изленмесинде өзелликле маанилүүдыр. Бир йүздүрүжү кайбы санийелик эмес, күнлер же айлар бойунжа калыжы бир шекил өзгөрими олуштуражагындан узак мезгил орталама өлчөөлерде дагы ишенимдүү бичимде айырт едмененбилир.

Сүрөтлер жана графиклер не көрсөтөт?

• Сүрөт 1: Үч жез мененткени жана чок катманлы түзүлүшсыйла эксперимент кабельсуунун кесиктини көрсөтөт.
• Сүрөт 2: 30 метре суу деринлигинде 80 метрелик лазй-wаве дүзенини, ики йүздүрме бөлгесини, өлү агырлыгы жана үст байланыш арайүзүнү көрсөтөт.
• Сүрөт 3: Ики күндеки он өлчөө аралыгыны, геминин болжол менен -14 менен +7 метре арасындаки йатай жайгашкан ордун жана суу ташкыны-кайтышы булаклы байланыш жогоркулиги өзгөримини көрсөтөт.
• Сүрөт 4: Гемидеки контрол кабини, INS, кабель байланышсы жана USBL алыжы дирегинин жайгашкан ордун көрсөтөт.
• Сүрөт 5: Алты USBL ишаретлейижисинин кабель үзериндеки дагылымыны жана акустикалык алыжы-маалыматжийи көрсөтөт.
• Сүрөт 6: Башлангыч параметрелерийле хесапланан кабель менен өлчүлен ишаретлейижмененр арасындаки 1,69 метрелик орталама фаркы көрсөтөт.
• Сүрөт 7: Оптимизасйон үчүн сечмененн отуз заманын йатай конум жана суу ташкыны-кайтышы жогоркулиги кам көрүүындан гениш бир аланы капсадыгыны көрсөтөт.
• Сүрөт 8: Моделин йакын конфигүрасйонлара узак конфигүрасйонлардан дагы ийи уйдугуну көрсөтөт.
• Сүрөт 9-11: Ексенел рижитлик, алт байланыш месафеси жана деринлик дүзелтмесинин геми конумуна боюнча танымланабилирлигини көрсөтөт.
• Сүрөт 12: БУУ1 жана БУУ2 агырлыкларынын тек тек дагынык, жалпы йүздүрме еткисинин дагы карарлы экенин көрсөтөт.
• Сүрөт 13: Оптимизе едмененн кабель шеклинин алты USBL конумуну болжол менен 0,23 метре орталама фаркла изледиги өрнеги көрсөтөт.
• Сүрөт 14: Башлангыч жана оптимизе едилмиш модельлерин бензер тепе егриликлери үретмесине рагмен критик нокталары кабель үзеринде фарклы конумлара йерлештиребилдигини көрсөтөт.
• Сүрөт 15: Кабель гөрүнен агырлыгындаки сынанан өзгөримлерин глобал шекли чектелген өлчүде еткменендигини көрсөтөт.
• Сүрөт 16: Йүздүрме кувветиндеки йүзде 5 өзгөримин саг жогоркулигини жана егрилик конумуну өлчөнө турган бичимде өзгөртирдигини көрсөтөт.

Изилдөөнүн күчтүү жактари нелердир?

• Ыкма гана лаборатувар же симүласйон маалыматлерийле эмес, деңизде герчек кабель өлчөөлерийле гелиштирилмиштир.
• USBL өлчөөлери, жогорку хассасийетли INS жана GNSS маалыматлерийле ортак реферанс системинде бирлештирилмиштир.
• Аз саныда өлчөө ноктасындан бүтүн кабель шекли жана егрилик дагылымы хесапланабилмектедир.
• Модел параметрелери өлчөөле уйуму ен жогорку олажак бичимде системалык катары оптимизе едилмиштир.
• Йакын, номинал, узак жана фарклы суу ташкыны-кайтышы кошуллары бирликте маанилендирилмиштир.
• Параметрелерин ханги конфигүрасйонларда танымланабилир экени өз-өзүнчө талдоо едилмиштир.
• Башлангыч жана оптимизе едилмиш модельин егрилик дагылымлары каршылаштырылмыштыр.
• Кабель агырлыгы, егилме рижитлиги жана йүздүрме куввети үчүн дуйарлылык талдоолери түзүлүшлмыштыр.
• Ыкмаин текрарлы кам көрүү излеме системине өзгөртүлүшүне йөнелик ачык бир йол өнерилмиштир.

Изилдөөнүн негизги чектелгенлыклары нелердир?

• Изилдөө укукем маанилендирмесинден кечмемиш бир препринттир.
• Эксперимент өлчеги тижари йүзер шамал кабельларындан чакантүр.
• Кабель гана ики күнлүк деңиз эксперименти капсамында изленмиштир.
• Оптимизасйон үчүн гана отуз заман дамгасы пайдаланылган.
• Кабель бойунжа гана алты USBL конум ноктасы бар.
• USBL өлчөө хызы 0,1 Хз’дир жана жогорку фреканслы толкун кыймыллерини чөземез.
• Модел йары-статиктир; кабель аталети жана замана баглы хидродинамик кувветлер чөзүлмемиштир.
• Амач фонксийону үч өлчөөлу USBL маалыматсинин гана X-Z издүшүмүнү кулланмактадыр.
• Йанал кыймыл жана бурулма түздөн-түз маанилендирилмемиштир.
• Өлү агырлыгын конумунда биркач метрейе улашабмененжек баштапкы белирсизлиги бар.
• Кабель жана йүздүрме агырлыклары арасында күчтүү параметре кореласйону бар.
• Егилме рижитлиги ыкмале белирленемемиш жана 500 Н·м² катары сабитленмиштир.
• Егилме рижитлигинин герчек догрусал олмайан хистерезис жүрүм-турумы модельленмемиштир.
• Ексенел рижитлигин оптимизе едилмиш 27 кН маании лаборатувардаки болжол менен 45 кН мааниинден белиргин бичимде төмөнтүр.
• БУУ1 жана БУУ2 жалпы агырлыгына илишкин метин менен нихаи табло арасында 10 Н/м тутарсызлык бар.
• Сүрөт 13 үчүн метинде 0,22 м, шекил үзеринде 0,23 м хата маании маалыматлмиштир.
• “MSE” ады маалыматлен амач фонксийону математиксел катары орталама каресел хата эмес.
• Герилме, йорулма өмрү же електриксел-ысыл йүклер үчүн сандык натыйжа суунулмамыштыр.
• Герчек йүздүрүжү хасары олуштуруларак экспериментсел амакулдук теспити жасалган эмес.
• Узун мезгил деңиз жанлысы жабышуусы, кабель суу алмасы же меканик йыпранма маалыматси жок.

Изилдөө нейи дестеклемектедир?

• Алты билинен йай узаклугу конумундаки USBL өлчөөү, меканик модельле бирлештирилдигинде глобал лазй-wаве шеклини кайра олуштурабилмиштир.
• Параметре оптимизасйону баштапкы модельиндеки болжол менен 1,69 метрелик конум фаркыны мисал абалларда болжол менен 0,22-0,23 метрейе дүшүрмүштүр.
• Фарклы кабель чыңалуу конфигүрасйонлары фарклы меканик параметрелерин танымланмасына йардымжы болгон.
• Үст байланыш узаклугу өлчүлен 0,60 метре мааниийле кайра елде едилмиштир.
• Ексенел рижитлик узак конфигүрасйонларда йакын конфигүрасйонлардан дагы ишенимдүү белирленмиштир.
• Топлам йүздүрме еткиси, ики йүздүрүжү бөлүмүнүн айры каткыларындан дагы карарлы аныкталган.
• Нет йүздүрмедеки йүзде 5’лик санысал өзгөрим кабель формасында USBL хассасийетинин үзеринде бир өзгөрим олуштурмуштур.
• Догру глобал шекил, критик егрилик бөлгелеринин кабель үзериндеки конумуну дагы ишенимдүү белирлейебилир.

Изилдөө нейи далилдебейт?

• Ыкмаин тижари өлчектеки бүтүн йүзер шамал кабельларында айны хассасийетле чалышажагыны далилдебейт.
• Кабельнун герчек заманлы жогорку фреканслы динамик шеклини кайра олуштурдугуну көрсөтпөйт.
• Алты USBL ноктасынын бүтүн деңиз абалларында йетерли экенин далилдебейт.
• Ыкмаин кабель егилме рижитлигини белирлейебилдигини көрсөтпөйт.
• Хесапланан егриликлерин түздөн-түз герчек малземе чыңалуусине же йорулма өмрүне дөнүштүгүнү далилдебейт.
• Йүздүрме кайбынын герчек саха кошулларында так катары эрте теспит едмененжегини көрсөтпөйт.
• USBL йерине сунушталган дигер сенсөр технологиялерийле айны перформансын елде едмененжегини далилдебейт.
• Моделин йанал үч өлчөөлу деформасйонлары жана бурулмайы догру хесапладыгыны көрсөтпөйт.
• Хесапланан 27 кН ексенел рижитлигин кабелдин бүтүн йүк севийелеринде кечерли экенин көрсөтпөйт.

Йүзер шамал энергияси жагынан оласы өнеми

Динамик кабель амакулдуклары йүзер шамал сантраллеринин кулланылабилирлигини жана камсыздандырууланабилирлигини түздөн-түз еткмененйебилир. Кабель шеклинин дүзенли катары кайра олуштурулмасы, кам көрүү екиплерине гана “сенсөр маании өзгөрти” билимси йерине физиксел катары йорумланабилир бир кабель геометриси суунабилир.

Ыкма узак мезгил излемейе дөнүштүрүлүрсе шу саламаттык сактоо көрсөткүчтөри байкоо едмененбилир:

• Саг жана хог нокталарынын жогоркулиги,
• Ен жогорку егрилигин маании жана конуму,
• Йүздүрме кувветиндеки йаваш кайып,
• Кабельнун гөрүнен агырлыгындаки өсүш,
• Үст байланыш же алт байланыш геометрисиндеки өзгөрим,
• Чекме куввети дагылымындаки узак мезгил кайма.

Бу көрсөткүчтөрин белирли аралыкларла кайра калибре едилмеси, кабель азырынча електриксел же меканик катары тамамен амакулдукланмадан мурда кам көрүү эскертүүсы олуштурабилир. Бирок ишенимдүү аларм ешиклери үчүн там өлчекли, узак мөөнөтли жана билинен хасар абалларыны камтыган ек экспериментлер герекмектедир.

Изилдөөнүн Ыкмаи жана Жыйынтыктары

Экспериментсел дүзенин текник өзети

Сайысал модель жана оптимизасйон өзети

Ана оптимизе едилмиш параметрелер

Ана санысал табылгалар

Параметре танымланабилирлиги

Билимсел натыйжаларын текник маанилендирмеси

Изилдөөнүн ен күчтүү сонужу, билинен йай узаклугу конумларында гана алты акустикалык өлчөө булунмасына рагмен меканик модельин глобал лазй-wаве геометрисини болжол менен биркач он сантиметре орталама фаркла кайра олуштурабилмесидир.

Икинжи өнемли натыйжа, калибрация үчүн бир гана кабель конфигүрасйонунун йетерли олмамасыдыр. Гевшек шекиллер йүздүрме жана алт геометрийи, гергин шекиллер исе ексенел рижитлиги дагы ийи аныктайт. Ошондуктан кам көрүү излеме системинин фарклы суу ташкыны-кайтышы, платформ конуму жана деңиз абалы кошулларында маалымат жалпыасы герекмектедир.

Үчүнжү өнемли натыйжа, шеклин генел катары догру гөрүнмесинин критик егрилик нокталарынын догру конумда экени анламына гелмемесидир. Башлангыч жана оптимизе едилмиш модельлер бензер максимум егрилик маанилери үретиркен бул максимумлары кабелдин фарклы бөлүмлерине йерлештирмиштир.

Дөрдүнжү натыйжа, нет йүздүрме денгесинин саламаттык сактоо излеме көрсөткүчси катары кулланылабилмесидир. Бирок герчек бир йүздүрүжү амакулдуксы же узак мезгил бузулуу экспериментсел катары олуштурулмадыгы үчүн бул натыйжа ыкма потансийелини гөстермекте, саха аларм перформансыны далилдебейт.

Булак жана Ыкма Ноту

Изилдөөнүн там оригиналдуу ады: Режонстружтион оф дйнамиж суубсеа поwер жабле схапе фром еxпериментал меасуурементс ат сеа

Йазарлар, PDF’деки сыраларыйла: Антоине Маисон; Мелание Роулет.

Еш каткы: PDF’де тең салым же тең биринчи авторлык билимси жок.

Sorumlu/байланыш автору: PDF’де жооптуу йазар ишарети же е-поста дареги жок. Ресмî SSRN кайды Антоине Маисон’у байланыш автору катары көрсөтөт.

Мекеме: Франже Енергиес Маринес, 525 авенуе Алеxис де Рожхон, Плоузанé 29280, Франже.

DOI:10.2139/ссрн.6947258.

Йайын платформу: SSRN.

Хедеф дерги: PDF’де “Preprint сууbmitted to Ocean Engineering” ифадеси орун алат.

Дерги йайын абалы: Ожеан Енгинееринг тарафындан кабул едилмиш же йайымланмыш бир сүрүм тастыкталган эмес. Тери, саны жана бет билимси жок.

Өзкүн укукемли йайыневи: Бул сүрүм аркылуу догруланамамыштыр. Инжеленен документ SSRN үзеринде булунан препринттир.

PDF тарихи: 12 Хазиран 2026.

Укукемлик абалы: Изилдөө укукем маанилендирмесинден кечмемиштир. PDF’нин бетларында “This preprint research paper has not been peer reviewed” эскертүүсы бар.

Булак түрү: Деңизде экспериментсел өлчөө, USBL акустикалык конумландырма, INS/GNSS маалымат операцияе, бир өлчөөлу сонлу елеман модельлеме жана TPE табанлы параметре оптимизасйонуну бирлештирен деңиз мүхендислиги изилдөө препринти.

Ресмî байланыш:SSRN расмий жазуу бетсы.

Финансман: Изилдөө, Еолинк лидерлигиндеки HT-20MW изилдөө прожеси капсамында, Франса 2030 програмы алкаксинде Франсыз Мамлекети тарафындан финансые едилмиш жана ADEME тарафындан йүрүтүлмүштүр.

Тешеккүр едмененн мекеме жана курулушлар: Еолинк, Випер Ынноватионс, Фебус Оптижс, NKT, Жадден, Сонардйне жана Пôле Мер Бретагне Атлантиqуе.

Чыкар чатышмасы: PDF’де айры бир кызыкчылыктардын кагылышы бейаны жок.

Вери еришими: PDF’де хам USBL, INS же оптимизасйон натыйжаларынын ачык маалымат депосуунда йайымландыгына илишкин бир маалымат еришим бейаны жок.

Ичерик хазырлама ыкмаи: Бул Түркче макала йүкленен PDF’нин тамамы; кабель кесикт гөрсели, лазй-wаве эксперимент схемасы, өлчөө заман чизелгелери, геми сенсөр йерлешими, USBL екипманы, сонлу елеман шекил графиклери, оптимизасйон таблолары, параметре дагылымлары, егрилик графиклери жана дуйарлылык талдоолери бирликте инжеленерек хазырланмыштыр. PDF дышындан илимий табылга екленмемиштир. Дыш текшерүү гана DOI, расмий SSRN кайды жана байланыш автору билимси үчүн пайдаланылган.

Темел илимий эскертүү: Натыйжалар 80 метрелик, 68 миляиметре чаплы бир эксперимент кабельсуунун 30 метре деринликте ики күнлүк өлчек күчүлтүлмүш деңиз экспериментине негизделет. Ыкма там өлчекли тижари йүзер шамал сантралинде тастыкталган эмес.

Темел ыкмасел эскертүү: Модел йары-статиктир; USBL маалыматси 0,1 Хз’дир; амач фонксийону гана X-Z дүзлемини кулланмактадыр; кабель бойунжа гана алты конум өлчүлмүштүр. Егилме рижитлиги белирленемемиш жана щелочьы агырлык параметрелери бирбиринден көз карандысыз катары танымланамамыштыр.

Сайысал жана гөстерим эскертүүсы: Денклем 1’де “MSE” катары адландырылан өлчүт математиксел катары орталама ики өлчөөлу узаклыктыр. БУУ1 жана БУУ2 жалпы гөрүнен агырлыгы метинде -599 Н/м, нихаи таблода исе жалпы -589 Н/м олажак бичимде маалыматлмиштир. Оптимизе едилмиш мисал хата маании метинде 0,22 м, шекил үзеринде 0,23 м катары көрсөтүлгөн. Егилме рижитлиги бир бөлүмде Н/м, таблоларда физиксел катары ылайык Н·м² биримийле йазылмыштыр.

Натыйжаларын йорум чек араы: Изилдөө шекил кайра түзүлүшландырма ыкмаинин уйгуланабилирлигини дестеклемектедир; герчек заманлы динамик кабель жүрүм-турумы, түздөн-түз йорулма өмрү божомоли, герчек йүздүрүжү амакулдуксы теспити же узак мезгил тижари саха ишенимдүүлиги каныты суунмамактадыр.