Дизийе Башларкен

Финансылык рынокторда казанмак да вардыр, кайбетмек де.

Бир тарафын догру, дигер тарафын йанлыш карар вермеси; ар түрдүү беклентмененрин, тобокелдиктерин ве заман тержихлеринин каршылашмасы рыноктун догасында булунур. Хич кимсе хер сооданы казнегизгимаз. Хичбир ыкма гележеги кусурсуз бичимде бмененмез. Зарар етмек өз алдынча бир адалетсизлигин, манипуляцияун вейа гизли мүдагыленин каныты дегилдир.

Факат бу макале тизмекси, баситче кимин казандыгыны ве кимин кайбеттигини тартышмак үчүн хазырланмады.

Пешине дүштүгүмүз суроо дагы зор:

Рынок не заман инсанларын бирбирлерийле рекабет еттиги бир алан олмактан чыкып, инсанларын жүрүм-турумун, күрөөларыны, коркуларыны, соода адаттарыны ве мажбур чечимдерыны ишлейен автоматтык бир системае дөнүшмейе башлады?

Бу суроойа биркач көтү соодаден кийин улашмадык.

Онларжа соода системасы гелиштирдик. Бирбиринден ар түрдүү bot архитектуралари курсдук. Бинлерже метриги маанилендирдик. Он бинлерже сатыр код йаздык. Текник көрсөткүчтөрден буйрук китеби негизгилизлерине, статистикалык ыкмалерден машина үйрөнүүсүне, оптимизация моделдеринден жасалма интеллект дестекли карар системалерине катар абдан кең бир аланы денедик.

Хер башаржылуулукзлыктан кийин системаи бираз дагы гелиштирдик.

Йени маалыматтар екледик.
Йени филтрелер курсдук.
Ишлем заманламасыны дегиштирдик.
Риск йөнетимини йениден тасарладык.
Фарклы рынок режимлерини айырмайа чалыштык.
Даха ылдам, дагы сечижи ве дагы кармвакцинак моделдер олуштурдук.

Факат бир ноктадан кийин ошол эле суроойу кендимизе сормак зорунда калдык:

Йа маселе йалнызжа гелиштирдигимиз системалерде дегилсе?

Йа онларжа ар түрдүү модель, аслында артык гечерли олмайан ошол эле негизги божомола дайаныйорса?

О божомол шуйду:

Рынокда сатып алуучуларла сатуучулар каршылвакцинар. Херкес елиндеки билгийе, беклентийе ве тобокелдик анлайышына ылайык карар маалыматр. Даха догру негизгилиз йапан, дагы дисиплинли даврнегизгин ве тобокелдикини жакшыраак йөнетен тараф заман үчүнде үстүнлүк сторлар.

Бу анлаты бүтүнүйле йанлыш дегилдир.

Бирок гүнүмүздеки финансылык рынокторы ачыкламак үчүн өз алдынча йетерли олмадыгы гидерек дагы ачык хâле гелмектедир.

Бугүн баалардын олушумунда йалныз инсанларын беклентмененри йоктур. Алгоритмалар, автоматтык рынок жасоочулар, кредиттик ийиндүү позициялар, күрөө чакыруулары, stop буйруктари, ликвидация кыймылдаткычтары, арбитраж системалары, жогорку ылдамдыктагы маалымат агымшлары ве жасалма интеллект моделдери ошол эле анда фаалийет көрсөтөт.

Бу түзүм үчүнде инсан йалнызжа баанын гележеги хаккында карар верен бир катышуучу дегилдир.

Айны заманда өлчөнгөн, классификацияланган ве белирли шарттарда насыл даврнегизгижторы болжолдоого аракет кылынган бир унсурдур.

Калдырачлы позиция ачан киши, йалнызжа бир багыт божомолу йапмаз. Белирли бир баа севийесине улвакциналдыгында зорунлу катары позицияны жаба ала турган бир буйрук кайнторына дөнүшүр.

Лонг позицияун ликвидациясы гележектеки зорунлу сатыштыр.
Схорт позицияун ликвидациясы гележектеки зорунлу алыштыр.
Стоп буйруктари мурунден диагнозмланмыш тепки нокталарыдыр.
Паникле капатылан позициялар шашылыш рыноктук буйруктардир.

Чок сайыда катышуучу ошол эле бөлгелерде ве бензер кредиттик ийинларла соода йаптыгында, баанын чевресинде гөрүнмейен бирок болжол едмененбилир мажбур буйрук күмелери олушабилир.

Бу неденле бир инсан рыноктун узак мөөнөттүү йөнүнү догру болжол еттиги хâлде йине де кайбедебилир.

Фийат сонунда бекледиги севийейе улашабилир. Бирок мурун там терс йөне гидерек онун stop буйругун чалыштырабилир, күрөөсүн түкетебилир вейа позициясын капатмайа зорлайабилир. Позисйон капандыктан кийин баа текрар баштапкы йөне дөнебилир.

Бөйле бир дурумда маселе йалнызжа “йанлыш болжол” дегилдир.

Асыл маселе, баанын варыш ноктасындан мурун изледиги ротадыр.

Модерн кредиттик ийиндүү рыноктордо пара чогу заман йалнызжа йөн аркылуу дегил, баанын ханги тартипйла ханги тарафы мажбур соода йапмайа үйүркледиги аркылуу ел дегиштирмектедир.

Бу тажрыйбаимин йалнызжа бизе аит олмадыгыны гөрдүк.

Фарклы рыноктордо соода кылган инсанларла конуштук. Узун йыллардыр график талдагандари, автоматтык система гелиштиренлери, ар түрдүү стратегиялар куллнегизгинлары ве рыноктун ески дмаанилерини жашамыш кишмененри динледик.

Йөнтемлери ар түрдүүйды.

Кими текник негизгилиз кулланыйорду.
Кими фундаменталдык маалыматтари излийорду.
Кими буйрук агымына одакланыйорду.
Кими bot гелиштирийорду.
Кими төмөн жыштыктагы соода түзүмйорду.
Кими йалнызжа узак мөөнөттүү дүшүнүйорду.

Бирок бирабдан кишинин анлаттыгы рахатсызлык бирбирине бензийорду:

Рыноктун йалныз катышуучулар арасындаки табигый рекабети йансытмадыгы; гидерек катышуучулардын соода жыштыгындан, кредиттик ийинларындан, stopларындан, коркуларындан ве мажбур чечимдерындан бесленен бир түзүмйа дөнүштүгү дүшүнжеси.

Бу макале тизмекси, бу дүшүнжейи канытланмыш бир хүкүм катары кабул едерек башламайажак.

Хер баа кыймылыни манипуляция катары ачыкламайажооз.

Бүтүн рынокторду бир борборден йөнетен гөрүнмез бир гүжүн активдины герчекмиш гиби сунмайажооз.

Белирли бир кишийи, мекемеу, ширкети, банкйы, фонду, биржайы вейа платформау бута гөстермейежегиз.

Исимлер аркылуу полемика үретмейежегиз.

Чүнкү далилсиз түзүмлан айыптоо, хаклы сурооларын гүжүнү азалтыр.

Бирок “рынок бөйледир” денмененрек жашнегизгинларын гечиштирилмесини де кабул етмейежегиз.

Инсанларын чоң бөлүмүнүн кредиттик ийиндүү продуктыларде неден зарар еттигини соргулайажооз.

Айны рынокто соода кылган катышуучулардын неден ошол эле маалымат, чыгым, ылдамдык ве капитал имкâнларына сахип олмадыгыны инжелейежегиз.

Ликвидациялардын баа кыймылыни насыл бүйүтебилдигини анлатажооз.

Бир активдин герчек мүлкийетийле, йалнызжа бааныны излейен синтетикалык келишим арасындаки фаркы гөстережегиз.

Алгоритмаларын бирбирлерийле рекабет етмектен өте, инсан ве bot жүрүм-турумун насыл классландырабилдигини тартышажооз.

Жасалма интеллектнын рынок билгисини демократиклештириркен ошол эле заманда стратегияларды бирбирине бензетме, соода жүрүм-турумун стантартлаштырма ве дагы күчтүү актөрлерин сыйымдуулуксини бүйүтме ыктымалдыкини маанилендирежегиз.

Криптойла чектелген калмайажооз.

Вадели соодалар, опциондор, айырма келишимдери, товар рыноктору, акциялар, биржа индекстери, валюта продуктылары ве убакыткли соода ылайыкн йени синтетикалык келишимдер де бу тизмекнин капсамына гирежек.

Гечмиши инжелейежегиз.

Чүнкү бугүнкү рынок архитектураси бир анда ортойа чыкмады. Вадели соодалар баштапкыта өндүрүүчүлерин ве тижарет йапанларын баа тобокелдикини йөнетмеси үчүн гелиштирилди. Електроник рыноклар соода ылдамдыгыны ве жеткиликтүүлүки дегиштирди. Алгоритмалар карар мөөнөтүни инсан өлчегинин дышына твакцинады. Калдырач ве автоматтык ликвидация болсо баа кыймылыни катышуучунын ирадесинден бторымсыз бичимде йени буйруктар үретен бир меканизмайа дөнүштүрдү.

Бугүнү инжелейежегиз.

Чүнкү бугүн рынок йалнызжа арз ве талеби өлчмүйор. Айны заманда күрөөы, соода тыгыздыгыну, буйрук агымыны, каржылоо чендерины, позиция топтолушуни, ликвидация тобокелдикини ве катышуучулардын оласы тепкмененрини де ишлийор.

Гележеги тартышажооз.

Чүнкү финансылык рыноктор гидерек инсанларын bot кулландыгы бир түзүмдан, жасалма интеллект агенттеринын инсанларла ве башка жасалма интеллект агенттерийла соода йаптыгы бир системае догру мененрлийор.

Бу гележекте ен чоң үстүнлүгүн йалнызжа жакшыраак болжол йапан моделье аит олмайажторы ачыктыр.

Верийе дагы еркен еришен, азыраак чыгым менен соода кылган, дагы фазала капиталйе сахип олан, ар түрдүү рыноктордо ошол эле анда тобокелдик денгелейебмененн ве кенди жүрүм-турумуны гизлейебмененн тарафлар дагы күчтүү олажактыр.

Бу тизмек бойунжа куллнегизгижторымыз “аңчы” каврамы белирли бир киши вейа курсулушун ады дегилдир.

Аңчы, бирбиринден ар түрдүү меканизмаларын бирлешмесийле ортойа чыкан системалык жүрүм-турумын адыдыр.

Калдырач йатырымжынын бмууне хаккыны сынырландырдыгында,
ликвидация болжолу зорунлу емре дөнүштүрдүгүнде,
соода чыгымдары хер гириш ве чыкышта капиталды вакцинандырдыгында,
маалымат ве ылдамдык авантажы йалныз белирли чоңлүктеки актөрлерин еришебилдиги бир ошондой элелыга дөнүштүгүнде,
бензер алгоритмдер ошол эле шарттарда ошол эле тепкийи вердигинде
ве рынок инфраструктурасынын гелири катышуучулардын дагы фазала соода йапмасына бторлы олдугунда,

тек бир меркез тарафындан йөнетилмесе бменен аңчы гиби даврнегизгин бир түзүм олушабилир.

Бу түзүмнын билинчли олмасы герекмез.

Бир рынок ишлетмеси дагы фазала соода көлөмү истер. Бир рынок жасоочу spread казанмак истер. Бир фонд тобокелдикке ылайыкташтырылган кирешесини артырмак истер. Бир алгоритм буйрук агымынын биркач секунда кийинсыны болжол етмейе чалышыр. Бир ичерик өндүрүүчүси илги тартуук истер. Бир кулланыжы ылдам казанч умар.

Хер актөр йалнызжа кенди чыкарыны көзөмөл едеркен, ортойа бүтүн катышуучулардын ортоклаша үретмедиги бирок онлары еткмененйен бир система чыкабилир.

Бу неденле бу тизмекнин амажы гизли бир дүшман ижат етмек дегилдир.

Амач, гөрүнен баа графигинин аркасындаки меканизмалары анлвакциналыр хâле гетирмектир.

Бир шам көтөрүлгөндө вейа түшкөндө экранда йалнызжа натыйжа гөрүнүр.

О харекетин үчүнде гөнүллү алымлар ве сатышлар булунабилир.

Айны заманда stopлар, автоматтык ликвидациялер, паника соодалари, ликвиддүүлүктүн тартылышы, арбитраж буйруктари, рынок жасоочуларын тобокелдикти азайтуу ве миллисекундлер үчүнде карар верен алгоритмдер да булунабилир.

График сонужу гөстерир.

Бу макале тизмекси мүмкүн олдугунжа недени араштыражактыр.

Бу Дизи Не Сатыйор?

Хичбир шей.

Бул изилдөө тамамен үжретсиз олажактыр.

Херханги бир инвестициялык план, соода программасы, bot пакети, сигнал тобу, жазылуу, консалтинг, окутуу пакети вейа казанч системаи сатылмайажактыр.

Инсанларын зарарлары, коркулары вейа умутлары коммерциялык бир фырсата дөнүштүрүлмейежектир.

Чүнкү елештирдигимиз меканизмаларын ыкмалерини куллнегизгирак о меканизмалара каршы чыктыгымызы сөйлейемейиз.

Бу сери херханги бир активдин алынмасыны вейа сатылмасыны өнермейежек.

Казанч ваади вермейежек.

“Кесин чалышан ыкма”, “гизли формула” вейа “кайбеттирмейен стратегия” сунмайажак.

Кенди тажрыйбаимлеримизи анлатажооз.

Башка инсанларын жашадыкларыны, кимликлерини ве өзел билгмененрини ачыга чыкармадан маанилендирежегиз.

Тарихсел олайлары, догрулнегизгибилир меканизмалары ве еришмененбилир маалыматтари инжелейежегиз.

Канытланмыш герчеклерле ыктымалдыктари бирбиринден айыражооз.

Билмедигимиз йерде билийормуш гиби давранмайажооз.

Бу Дизинин Мүжаделеси Нейе Каршы?

Бу мүжаделе херханги бир кишийе, мекемеа вейа ширкете каршы йүрүтүлен бир кампания дегилдир.

Билгисизлиге каршыдыр.

Гөрүнмезлиге каршыдыр.

Инсанлара оңой киреше хайали сатылмасына каршыдыр.

Герчек активла кредиттик ийиндүү келишимнин ошол эле шеймиш гиби сунулмасына каршыдыр.

Ачыкча ешит олмайан шарттарын, херкес үчүн ешит бир рекабет аланыймыш гиби гөстерилмесине каршыдыр.

Канытсыз компло анлатыларына каршы олдугу катар, белгеленмиш маселеларын күчүмсенмесине де каршыдыр.

Өфке бу изилдөөйы башлатмыш олабилир.

Факат өфке канытын йерине гечмейежектир.

Хырс бизи изилдөөйа девам еттиребилир.

Факат хырс, герчеги ишимизе гелдиги сүрөтде дегиштирмемизе изин вермейежектир.

Башаржылуулукзлыкларымызы гкөзөмөлейежегиз.

Гелиштирдигимиз системалерин неден изилдөөдыгыны да конушажооз.

Чүнкү онларжа моделдин ошол эле дувара кагылышы йалнызжа башаржылуулукзлык дегилдир. Айны заманда йанлыш курсулан негизги божомоллары гөстеребмененжек маанилүү бир табылгадур.

Белки сонунда рынокто ксатып алуучу ве сүрдүрүлебилир бир авантажын сон дереже чектелген олдугуну ылайыкжегиз.

Белки белирли шарттарда текрар еден түзүмдүк алсызлыклар теспит едежегиз.

Белки базы ески рынок билгмененринин хâлâ гечерли олдугуну, базыларынын болсо алгоритмдик чторда анламыны кайбеттигини ылайыкжегиз.

Сонужун не олажторыны баштан билмийоруз.

Затен бу тизмекнин маании де бурада башлайажак.

Өнжеден белирленмиш бир сонужа каныт арамайажооз.

Каныт бизи ханги сонужа гөтүрүрсе орайа гидежегиз.

Бу неденле илк суроомуз баанын йарын йүксележеги вейа дүшежеги олмайажак.

Даха негизги бир суроойла башлайажооз:

Рынок не заман йалнызжа карарларымызын сонужуну бааламайы бырагымп, карарларымызы ве ханги шарттарда не йапмак зорунда калажторымызы эсептөөйа башлады?

“Рыноктун ичиндеги аңчы” макале тизмекси, бу маселеун пешинден гидежек.