Sağlık İnanç Modeli (Health Belief Model, HBM), insanların bir sağlık sorununa karşı kendilerini ne kadar risk altında gördükleri, sorunun ne kadar ciddi olduğunu düşündükleri, önerilen davranışın yarar ve engellerini nasıl değerlendirdikleri ve davranışı uygulayabileceklerine ne kadar güvendikleri üzerinden sağlık davranışlarını açıklamaya çalışan kuramsal bir modeldir. Bu nitel gelişimsel çalışma, diyabetli bireylerin ağız öz bakımıyla ilgili bilgi, inanç, davranış ve gereksinimlerini HBM çerçevesinde incelemiş; aynı zamanda diyabetli bireyler için tasarlanan dijital ağız sağlığı eğitimi ve öz bakım programı DiaOral©'ın henüz kâğıt üzerindeki taslağı hakkında erken kullanıcı geri bildirimi toplamıştır.
University of Cincinnati Health System'den 15 yetişkinle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve veriler Braun ve Clarke'ın refleksif tematik analiz yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Üç ana tema ortaya çıkmıştır: optimal ağız bakımı konusunda bilgi eksikliği, diyabet yönetiminde ağız sağlığına düşük algılanan önem verilmesi ve optimal ağız öz bakımını sürdürmeye ilişkin sınırlı öz yeterlilik. Ağız bakım davranışları da bu temalarla uyumludur: yalnız 7/15 katılımcı günde iki kez diş fırçaladığını, 9/15 katılımcı ise günlük diş arası temizliği yapmadığını bildirmiştir.
DiaOral© taslağı genel olarak erişilebilir ve kullanıcı dostu bulunmuş, ancak çalışma gerçek bir web sitesi veya davranış müdahalesini test etmemiştir. Bu nedenle bulgular DiaOral©'ın klinik etkinliğini, ağız sağlığı sonuçlarını iyileştirdiğini veya glisemik kontrol üzerinde etkili olduğunu göstermez. Çalışmanın sağladığı kanıt, program tasarımını yönlendiren erken nitel gereksinim analizi ve prototip geliştirmeye yönelik kullanıcı geri bildirimidir.
Diyabet ile ağız sağlığı neden aynı öz bakım çerçevesinde ele alınıyor?
Kaynak çalışmanın bilimsel arka planı, diyabet ile periodontal sağlık arasında iki yönlü bir ilişkinin bulunduğu görüşüne dayanır. Diyabetli bireylerde periodontal hastalık ve tedavi edilmemiş çürük gibi ağız sorunlarının önemli bir yük oluşturduğu; kötü periodontal sağlığın ise glisemik yönetimi daha da zorlaştırabilecek sistemik süreçlerle ilişkili olabileceği belirtilmektedir.
Buna rağmen ağız öz bakımı, diyabet öz yönetimi içinde beslenme, kilo kontrolü, kan şekeri takibi, göz sağlığı veya ayak bakımı kadar görünür değildir. Araştırmacıların çıkış noktası bu boşluktur: diyabetli bireylerin ağız bakımı hakkında ne bildiği, neye önem verdiği, hangi engelleri yaşadığı ve günlük uygulamalarında hangi davranış örüntülerinin ortaya çıktığı anlaşılmadan etkili bir dijital eğitim programı tasarlamak güçtür.
Sağlık İnanç Modeli Bu Çalışmada Nasıl Kullanıldı?
Sağlık İnanç Modeli, bu çalışmada diyabetli bireylerin ağız öz bakımına ilişkin ifadelerini bilgi ve sağlık okuryazarlığından başlayarak algılanan hastalık riski/şiddeti, yararlar, engeller ve öz yeterlilik üzerinden gerçek öz bakım davranışları ve ağız sağlığı durumuna bağlayan teorik bir yorum çerçevesi olarak kullanılmıştır; araştırmacılar HBM'yi temaları önceden zorla belirleyen kapalı bir kod kitabı olarak değil, tümdengelimsel rehberliği tümevarımsal tematik keşifle birleştiren bir çerçeve olarak uygulamıştır.
Kaynak Figure 1'in kavramsal akışı
Çalışmadaki değiştirilmiş HBM yapısı üç katmanda okunabilir:
| Katman | Çalışmadaki bileşenler | Bilimsel rol |
|---|---|---|
| Değiştirici faktörler | Bilgi; sağlık okuryazarlığı ve e-sağlık okuryazarlığı | Bireyin ağız sağlığını nasıl anlayıp yorumladığına zemin hazırlar. |
| Bireysel inançlar | Algılanan duyarlılık ve şiddet; algılanan yarar; algılanan engeller; öz yeterlilik | Koruyucu ağız bakımına verilen önemi ve davranışa geçme olasılığını şekillendirir. |
| Davranış ve sonuçlar | Ağız öz bakımı, koruyucu bakım ve mevcut ağız sağlığı koşulları | İnançların günlük davranışlara ve gözlenen/algılanan ağız sağlığı durumuna nasıl yansıdığını gösterir. |
Kaynak, bu yapıları doğrusal ve birbirinden kopuk değişkenler gibi değerlendirmemiştir. Katılımcı anlatılarında bilgi, risk algısı, öz yeterlilik ve gerçek bakım davranışlarının birbirleriyle sürekli etkileştiği görülmüştür.
DiaOral© modülleri
Table 3'ün açıklama notunda programın beş içerik modülü açık biçimde tanımlanmıştır:
| Modül | Özgün ad | Türkçe işlevsel karşılık |
|---|---|---|
| M1 | Know your mouth | Ağzını tanı |
| M2 | Diabetes and oral health | Diyabet ile ağız sağlığı arasındaki ilişkiyi öğren |
| M3 | Self-screening for oral problems | Ağız sorunlarını kendin gözlemleme |
| M4 | Practice optimal oral self-care | Optimal ağız öz bakımını uygulama |
| M5 | Choose the right tools | Uygun ağız bakım araçlarını seçme |
Refleksif tematik analiz nasıl yürütüldü?
Görüşmeler eğitilmiş araştırma çalışanlarınca yarı yapılandırılmış biçimde yürütüldü. Ana sorular görüşme rehberinden geldi; gerekli olduğunda katılımcının ifadesini derinleştirmek için ek açıklama soruları soruldu. Görüşmeler kaydedildi, transkriptler kontrol edildi ve QDA Miner 2024.0.5'e aktarıldı.
Analizde hem semantik kodlama, yani katılımcının açıkça söylediği anlam; hem de latent kodlama, yani ifadelerin altında araştırmacılarca yorumlanan daha geniş varsayım ve anlam örüntüleri kullanıldı. Önceden sabitlenmiş bir kod kitabı yerine açık kodlama yapılmış, kodlar veri seti tekrar tekrar gözden geçirildikçe revize edilmiştir.
HBM ilk aşamada kod kümelerinin teorik anlamını düzenlemek için tümdengelimsel bir çerçeve sağlamış; daha sonra üç geniş ana tema verinin tamamında tekrar eden sorunları yakalamak üzere tümevarımsal olarak geliştirilmiştir. Araştırma ekibi kod ve yorumları birlikte gözden geçirmiştir; ancak refleksif tematik analiz yaklaşımına uygun olarak klasik anlamda intercoder reliability katsayısı hesaplanmamış ve araştırmacı öznelliğinin tamamen ortadan kaldırılması hedeflenmemiştir.
Araştırmacı refleksivitesi neden önemli?
RTA yaklaşımında araştırmacı yorumlayan aktif bir özne olarak kabul edilir. Kaynak, farklı mesleki veya paradigmatik arka plana sahip başka bir araştırma ekibinin aynı görüşmelerden bazı ilişkileri farklı biçimde yorumlayabileceğini açıkça kabul etmektedir.
Araştırmacılar ayrıca HBM'nin bir “sensitizing framework” olarak kullanılmasının belirli psikolojik yapıları, özellikle engeller, yararlar, algılanan şiddet ve öz yeterliliği daha görünür kılabileceğini ve başka olası açıklamaları görece geri plana itebileceğini sınırlılık olarak tartışmaktadır.
Araştırma kimlerden oluşuyordu?
| Özellik | Sonuç |
|---|---|
| Yaş | Ortalama 59,4 yıl; SD 17,3; aralık 28–87 |
| Cinsiyet | 9 kadın (%60,0), 6 erkek (%40,0) |
| Black | 7 (%46,7) |
| White | 6 (%40,0) |
| American Indian or Alaska Native | 1 (%6,7) |
| Irk/etnisite bildirmeyen | 1 (%6,7) |
| Tip 1 diyabet | 2 (%13,3) |
| Tip 2 diyabet | 13 (%86,7) |
| Diyabet süresi | Ortalama 15,9 yıl; SD 12,7; aralık 1–37 yıl; n=1 eksik |
| Kentsel ikamet | 4 (%26,7) |
| Banliyö ikameti | 11 (%73,3) |
| Üniversite mezunu veya üzeri | 9 (%60,0) |
| Bazı üniversite / associate degree | 6 (%40,0) |
Katılımcılar nasıl seçildi?
Araştırmacılar UC Health Epic elektronik sağlık kaydı içinden uygun olabilecek katılımcıları belirledi. Greater Cincinnati bölgesinde hem kentsel hem banliyö bağlamında ırksal/etnik çeşitliliği artırmak için en çeşitli posta kodu bölgeleri hedeflendi.
Çalışmaya kabul için katılımcıların en az 18 yaşında olması, son bir yılda UC Health kliniğine başvurmuş olması, tip 1 veya tip 2 diyabet tanısı bulunması, son HbA1c değerinin en az %6,5 olması ve İngilizce okuyup konuşabilmesi gerekiyordu.
Gebelik, tamamen dişsiz olma ve araştırmaya katılımı zorlaştırabilecek end-stage renal disease, heart failure, stroke, blindness, dementia, Parkinson's disease veya diğer ağır durumlar dışlama ölçütleri arasındaydı.
Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları
Katılım akışı
E-posta davetine yanıt veren 30 kişiden 15'i çalışmaya alındı ve görüşmeyi tamamladı. Geri kalan 15 kişiden biri bilgilendirilmiş onam materyalini okuduktan sonra katılmamayı seçti; üç kişi dişsiz olma veya eksik uygunluk verisi nedeniyle dışlandı; beş kişi görüşme planlaması için yapılan takip iletişimine yanıt vermedi; beş kişi görüşmeye katılmadı ve bir kişi araştırma bittikten aylar sonra yanıt verdi.
Ağız hijyeni davranışları
| Davranış | n (%) |
|---|---|
| Günde iki kez diş fırçalama | 7 (%46,7) |
| Günde iki kereden az fırçalama | 8 (%53,3) |
| Her fırçalamada en az 2 dakika | 13 (%86,7) |
| Florürlü diş macunu kullanma | 11 (%73,3) |
| Florürlü diş macunu kullanımından emin değil | 3 (%20,0) |
| Yılda iki kez koruyucu diş hekimi ziyareti | 9 (%60,0) |
| Ağız gargarası kullanma | 10 (%66,7) |
| Her gün floss yapmama | 9 (%60,0) |
| Her gün klasik ip floss kullanma | 2 (%13,3) |
| Her gün floss pick kullanma | 2 (%13,3) |
| Her gün water flosser kullanma | 2 (%13,4) |
| Herhangi bir sıklıkta klasik ip floss kullanma | 3 (%20,0) |
| Elektrikli diş fırçası kullanma | 8 (%53,3) |
| Kürdan veya sivri floss pick kullanma | 8 (%53,3) |
| Dil fırçalama | 8 (%53,3) |
Bu sayılar katılımcıların bildirimlerine dayanır; doğrudan gözlem veya cihazla ölçülmüş davranış değildir. Ayrıca 15 kişilik örneklemden elde edilen oranlar genel diyabetli nüfusun prevalans tahmini olarak yorumlanmamalıdır.
Sekiz HBM alanı
| HBM alanı | Öne çıkan içerik |
|---|---|
| 1. Bilgi | Temel ağız bakım rutini, sağlıklı ağız bulguları ve diyabet–ağız sağlığı ilişkisi konusunda eksikler |
| 2. Sağlık ve e-sağlık okuryazarlığı | Çevrim içi sağlık bilgisine kuşkuyla yaklaşma; profesyonel öneriye güvenme; dijital bilgi kullanımı bakımından değişken rahatlık düzeyi |
| 3. Algılanan duyarlılık ve şiddet | Ağız sorunlarının önemini küçümseme; bazı sorunları yaşlanma veya diyabetin kaçınılmaz sonucu gibi değerlendirme |
| 4. Algılanan yararlar | Koruyucu bakımın veya iyi öz bakımın diyabet ve ağız sağlığı için değerinden emin olmama; erken sorun yakalamanın yararını fark eden bireyler |
| 5. Algılanan engeller | Doğru strateji ve araç seçimi konusunda karışıklık; koruyucu diş bakımına düşük öncelik; düzenli dental bakım kaynağının bulunmaması |
| 6. Algılanan öz yeterlilik | Gerekenden az bakım yaptığını kabul etme, utanç/öz yargı, yardım isteme, bazı durumlarda aşırı güven |
| 7. Öz bakım ve koruyucu bakım davranışları | Eksik veya tutarsız bakım; acele/yorgunluk nedeniyle kesilen rutin; ihtiyaca göre araç kullanma; uzun süredir sorgulanmamış alışkanlıklar |
| 8. Ağız sağlığı koşulları | Diş eti sorunları, eksik dişler, devam eden tedavi gereksinimleri veya ağız sağlığını iyi olarak algılama |
Ana Tema 1: Optimal ağız bakımına ilişkin bilgi eksikliği
Katılımcıların bir bölümü diş fırçalama süresini nesnel bir öneri yerine kişisel hisle belirliyor, diş eti kanamasının ne anlama geldiğini bilmiyor veya diyabet ile ağız sağlığı arasındaki ilişkinin nasıl işlediğini açıklayamıyordu.
Çevrim içi bilgi aramak yaygın olsa da güven sorunu belirgindi. Katılımcılar reklamla sağlık bilgisini ayırt etmekte zorlanabildiklerini ve özellikle doktor, diş hekimi, hemşire veya diğer sağlık profesyonellerinden gelen önerileri daha güvenilir bulduklarını ifade etmiştir.
Ana Tema 2: Diyabet bakımında ağız sağlığına düşük önem verilmesi
Bazı katılımcılar diyabet öz yönetiminde önceliği kilo, beslenme veya diğer komplikasyonlara verirken diş ve diş eti bakımını ikincil görmüştür. Diş kaybı veya periodontal sorunların bir bölümünün yaşlanmanın veya diyabetin kaçınılmaz sonucu olduğu düşüncesi, koruyucu davranışa duyulan aciliyeti azaltmıştır.
Diyabet ile ağız sağlığı arasındaki bağlantıya ilişkin sağlık profesyonellerinden eğitim almadığını belirten katılımcılar dikkat çekmektedir. Araştırmacılar bu bulguyu ABD sağlık sistemindeki tıbbi diyabet bakımı ile diş hekimliği arasındaki yapısal ayrılıkla birlikte tartışmaktadır.
Ana Tema 3: Optimal öz bakım için sınırlı öz yeterlilik
Katılımcılar floss kullanma, uygun araç seçme, düzenli diş hekimi kontrolü ve günlük rutini sürdürme konusunda güçlük bildirmiştir. Bazıları bakım eksiklikleri nedeniyle utanç veya öz yargı ifade ederken, diğer bazı katılımcılar optimal olmayan davranışlarına rağmen ağız sağlıklarının iyi olduğuna yüksek güven göstermiştir.
Ağız bakımı çoğu zaman sistematik bir günlük rutin yerine duruma bağlı biçimde yapılmıştır. Örneğin diş arası temizliği yalnız yiyecek sıkıştığında yapılabilmekte veya yoğunluk/yorgunluk nedeniyle floss ve gargara gibi adımlar atlanabilmektedir.
“Alert observer” örüntüsü
Üç katılımcı, ağızlarında olağan dışı kanama, ağrı, sıvı, yara veya başka bir değişiklik gördüklerinde erken yardım aramanın önemli olduğunu vurgulamıştır. Kaynak bu kişileri daha dikkatli gözlem yapan bireyler olarak ele alırken, dikkatli olmanın otomatik olarak yüksek öz yeterlilik anlamına gelmediğini de göstermektedir.
DiaOral© Bu Çalışmada Gerçekten Test Edildi mi?
Hayır. DiaOral© çalışmanın yürütüldüğü aşamada çalışan bir web sitesi veya tamamlanmış davranış müdahalesi değil, içerik örnekleri ve görseller içeren kâğıt tabanlı bir blueprint/working draft idi; katılımcılar taslağın anlaşılabilirliği ve gelecekte kullanmaya yönelik ilgileri hakkında geri bildirim vermiştir, bu nedenle çalışma programın gerçek kullanılabilirliğini, davranış değişikliği oluşturduğunu veya klinik etkinliğini test etmemiştir.
Blueprint hakkında hangi geri bildirimler alındı?
- Katılımcılar içeriği genel olarak bilgilendirici, teşvik edici ve yararlı buldu.
- Taslağın basit, anlaşılır, erişilebilir ve kullanıcı dostu görünmesi olumlu değerlendirildi.
- Uzun metinler yerine fotoğraf ve video kullanımına olumlu yaklaşıldı.
- Tek tıklamayla oturum açma veya mevcut hesapla giriş yapma talebi ortaya çıktı.
- Bazı katılımcılar ilerlemelerini kaydedebilecekleri takip özellikleri istedi.
- Bir katılımcı web sitesi yerine mobil uygulama seçeneğinin yararlı olabileceğini belirtti.
Bu bulgular bir ürün kullanılabilirlik çalışmasının sonuçları değildir. Katılımcıların gördüğü materyal, gerçek gezinme, yüklenme süresi, parola süreci, cihaz uyumluluğu, erişilebilirlik veya uzun dönem kullanım davranışını test eden bir yazılım değildi.
Çalışmanın desteklediği sonuçlar
- Diyabetli katılımcıların ağız öz bakımında bilgi eksiklikleri ve davranışsal engeller bulunmaktadır.
- HBM yapıları görüşmelerde ortaya çıkan inanç ve davranış örüntülerini düzenlemekte anlamlı bir teorik çerçeve sağlamıştır.
- Ağız sağlığının diyabet yönetimindeki önemi bazı katılımcılar tarafından düşük algılanmaktadır.
- Günlük ağız öz bakımı sıklıkla tutarsız veya durumsal biçimde uygulanmaktadır.
- Katılımcıların bir bölümü sağlık bilgisinde profesyonel kaynaklara çevrim içi genel kaynaklardan daha fazla güvenmektedir.
- DiaOral© blueprint'ı gerçek prototip geliştirmeye devam etmek için genel olarak olumlu erken kullanıcı geri bildirimi almıştır.
Çalışmanın desteklemediği sonuçlar
- DiaOral©'ın ağız hijyeni davranışlarını iyileştirdiği gösterilmemiştir.
- DiaOral©'ın HbA1c veya diğer glisemik sonuçları iyileştirdiği gösterilmemiştir.
- Katılımcıların olumlu blueprint değerlendirmesi gerçek web sitesi kullanılabilirliği veya memnuniyetinin kanıtı değildir.
- 15 kişinin ağız hijyeni oranları genel diyabetli nüfusun prevalansı olarak kullanılamaz.
- Nitel tema ilişkileri nedensel katsayılar veya etki büyüklükleri değildir.
- HBM'nin diğer davranış değişikliği modellerinden üstün olduğu bu çalışmada test edilmemiştir.
Bu Bulgular Diyabetli Herkese Genellenebilir mi?
Hayır. Çalışma yalnız 15 katılımcıyla yürütülen amaçlı, nitel ve erken geliştirme aşamasındaki bir araştırmadır; araştırmacılar sonuçların istatistiksel olarak genellenebilir bir nüfus tahmini vermek için tasarlanmadığını, katılımcı heterojenliği nedeniyle bazı alt temalarda tam veri doygunluğunun kaçırılmış olabileceğini ve araştırmacı refleksivitesi ile sosyal beğenirlik yanlılığının yorumları etkileyebileceğini açıkça belirtmektedir.
Birinci sınırlılık: küçük nitel örneklem
Çalışmanın amacı prevalans veya etki büyüklüğü tahmin etmek değil, program geliştirmeye rehberlik edecek ayrıntılı bireysel deneyim ve inançları anlamaktır. Bu nedenle n=15 sayısı nicel klinik çalışmaların örneklem mantığıyla değerlendirilmemelidir; aynı zamanda sonuçlar genel nüfusa yüzdesel olarak taşınmamalıdır.
İkinci sınırlılık: araştırmacı konumlanması
RTA'da araştırmacı öznelliği analizin doğal bir parçasıdır. Çalışma ekibinin ağız sağlığı ve diyabet konusundaki uzmanlığı, görüşmeleri ve yorumları derinleştirmiş olabilir; fakat hangi kodların ve ilişkilerin daha önemli görüldüğünü de etkileyebilir.
Üçüncü sınırlılık: HBM çerçevesinin seçici etkisi
HBM, davranışla ilişkili yarar, engel, duyarlılık, şiddet ve öz yeterlilik yapılarını görünür kılmak için yararlıdır. Bununla birlikte kaynak, bu teorik lensin başka psikolojik veya sosyal açıklamalardan bazılarını ikinci plana itmiş olabileceğini kabul etmektedir.
Dördüncü sınırlılık: tam doygunluk ve sosyal beğenirlik
Araştırmacılar genel nitel çalışma açısından örneklem büyüklüğünü yeterli kabul etse de katılımcıların heterojenliği nedeniyle bazı alt temalarda tam doygunluk elde edilmemiş olabilir. Ayrıca bütün katılımcıların DiaOral© blueprint'ı hakkında olumlu konuşması, araştırma ortamında olumlu yanıt verme eğiliminden etkilenmiş olabilir.
Uygulama açısından anlamı
Çalışmanın pratik mesajı, diyabet öz yönetimi içinde ağız sağlığının yalnız “dişleri fırçalamayı hatırlatmak” düzeyinde ele alınmasının yetersiz olabileceğidir. Bir eğitim programı, bireyin ağız sağlığının diyabetle neden ilişkili olduğunu anlamasını, hangi belirtilerin normal olmadığını fark etmesini, doğru araçları seçmesini, günlük davranış engellerini yönetmesini ve kendi bakımını yapabileceğine ilişkin güvenini desteklemelidir.
Kaynak yazarları web tabanlı bir yaklaşımın bu eğitim boşluğunu özellikle birinci basamak bakım ortamlarında tamamlayabileceğini düşünmektedir. Ancak bu potansiyel henüz gerçek DiaOral© prototipi üzerinde sınanmamıştır.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün çalışma: Understanding Oral Self-Care Practices Among People with Diabetes—A Qualitative Study
Yazarlar: Yuqing Zhang; Suzanne G. Leveille; Kimberly Berger; Robert M. Cohen; Tamilyn Bakas.
Sorumlu yazar: Yuqing Zhang.
Kurumlar: College of Nursing, University of Cincinnati; Manning College of Nursing and Health Sciences, University of Massachusetts Boston; University of Cincinnati Medical Center.
Dergi: Diabetology.
Yayınevi: MDPI, Basel, Switzerland.
Cilt / sayı / makale: 7(6), 101.
DOI: 10.3390/diabetology7060101.
Received: 6 Mart 2026.
Revised: 24 Nisan 2026.
Accepted: 13 Mayıs 2026.
Published: 22 Mayıs 2026.
Kaynak türü: Hakemli, nitel anlatısal ve gelişimsel araştırma.
Lisans: Creative Commons Attribution (CC BY).
Araştırma bağlamı: University of Cincinnati Health System, Cincinnati, Ohio, USA.
Örneklem: 15 yetişkin diyabetli birey; 13 T2DM, 2 T1DM.
Temel dahil etme ölçütleri: ≥18 yaş, son bir yılda UC Health ziyareti, T1DM veya T2DM tanısı, en son HbA1c ≥%6,5 ve İngilizce okuyup konuşabilme.
Veri toplama: Yarı yapılandırılmış sanal görüşmeler; Teams, Zoom veya Google Meet.
Veri yönetimi: REDCap version 16.0.27.
Nitel analiz: Braun ve Clarke refleksif tematik analiz yaklaşımı; semantik ve latent kodlama; açık ve yinelemeli kodlama; HBM ile tümdengelimsel ve tümevarımsal tema geliştirme.
Nitel analiz yazılımı: QDA Miner Version 2024.0.5.
Betimsel nicel analiz: SPSS Version 29.
Raporlama rehberi: Standards for Reporting Qualitative Research (SRQR).
Teorik çerçeve: Health Belief Model.
Ana sonuç: Üç büyük tema — optimal ağız bakımına ilişkin bilgi eksikliği, diyabet bakımında ağız sağlığına düşük algılanan önem ve optimal ağız öz bakımında sınırlı öz yeterlilik.
Program: DiaOral© — digital technology-assisted oral health education and self-care interventions.
DiaOral© çalışma aşaması: Kâğıt blueprint/working draft; çalışan web sitesi veya tamamlanmış müdahale değildir.
Figure 1: Glanz ve arkadaşlarının Health Belief Model yapısına dayanarak değiştirilmiş HBM şeması.
Figure 2: Üç ana temanın tematik haritası; Byrne'ın tematik analiz örneğinden değiştirilmiştir.
Etik kurul: University of Cincinnati Institutional Review Board; 23 Ocak 2024; IRB ID #20230012.
Bilgilendirilmiş onam: Tüm katılımcılardan alınmıştır.
Finansman: American Diabetes Association; grant 11-22-JFDHD-06.
Veri erişilebilirliği: Tam veri seti kişisel bilgi ve görüntüler içerdiği için kamuya açık değildir; temizlenmiş analiz verisinin bir alt kümesi makul talep üzerine corresponding author'dan edinilebilir.
Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması bildirmemiştir.
Yazar katkıları: Conceptualization — Y.Z., S.G.L., T.B.; Methodology — Y.Z., S.G.L., T.B.; Validation — K.B., T.B.; Formal analysis — Y.Z., K.B.; Investigation — Y.Z., S.G.L.; Data curation — K.B.; Original draft — Y.Z.; Review/editing — Y.Z., S.G.L., R.M.C., T.B.; Supervision — S.G.L., R.M.C., T.B.; Project administration — Y.Z., K.B.; Funding acquisition — Y.Z.
Temel yorum sınırı: Bulgular erken program geliştirme aşamasındaki nitel görüşme verilerine dayanır; DiaOral©'ın davranışsal, dental veya glisemik etkinliğini göstermemektedir.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir