Gonang Mendrofanın yerli Sufi müdrikliyinə əsaslanan İslami təhsil modeli, Perguruan Tarekat Zaman Silat Bongkar daxilində mənəvi təhsil, bədən intizamı və ədəb formalaşmasını bir-birinə bağlayan və bu tədqiqatda keyfiyyət məlumatlarından analitik şəkildə yenidən qurulan təhsil modelidir. Tədqiqat Padangsidimpuandakı bu yerli dini icmanı keyfiyyət xarakterli intellectual study yanaşması ilə araşdırmış; Gonang Mendrofa ilə müsahibəni, institusional təlim materiallarını, şagird təcrübələrini, təlim fəaliyyətlərinin müşahidələrini və əlaqəli sənədləri tematik və narrativ təhlillə qiymətləndirmişdir.

Modelin üç əsas komponenti tazkiyah al-nafs, riyāḍah al-jasad və ta’dīb al-akhlāq kimi müəyyən edilir. Tazkiyah al-nafs, zikr, ibadət, mənəvi rəhbərlik və özünənəzarət vasitəsilə daxili saflaşma və mənəvi fərqindəliyi; riyāḍah al-jasad, Silat Bongkar təlimi ilə əlaqələndirilən bədən intizamını, səbri, davamlılığı və özünü idarə etməni; ta’dīb al-akhlāq isə ədəb qaydalarının, müəllim nümunəsinin, ictimai xidmətin və davamlı vərdiş formalaşdırmanın əxlaqi davranışa çevrilməsini ifadə edir.

Mənbə müəssisədə 21 əsas ədəb dəyərinin və ya qaydasının mənimsənilməsindən bəhs edir. Lakin bu 21 elementin hamısını ayrı-ayrılıqda adlandıraraq dərc etmir. Mətndə səmimiyyət, insanlara sevgi və mərhəmət, qardaşlığın qorunması, nifrətdən çəkinmə və Allahın bəndələri kimi məsuliyyət kimi nümunələr verilir; sənəd və müsahibə dəlilləri həmçinin təvazökarlıq, özünü məhdudlaşdırma, hörmətli danışıq, sədaqət, mərhəmətli və bərabərlikçi tədris, xidmət və qonaqpərvərlik kimi mövzuları göstərir. Buna görə çatışmayan ədəb dəyərlərinin adları təxmin edilməməlidir.

Tədqiqat bəzi şagirdlərin daha sakit davranış, ibadət intizamında artım, daha yumşaq danışıq, valideyn məsləhətinə daha çox cavab vermə və güc nümayiş etdirmə meylində azalma kimi dəyişikliklər yaşadıqlarının şagird və ailə anlatılarında bildirildiyini çatdırır. Lakin bunlar standartlaşdırılmış psixoloji və ya təhsil ölçmələrinə əsaslanan təsir göstəriciləri deyil. Mənbənin özü də təklif olunan modelin nəticələrinin iştirakçı anlatıları ilə dəstəkləndiyini, standartlaşdırılmış effektivlik ölçməsinin aparılmadığını bildirir.

Beləliklə, tədqiqat Tarekat Zaman ilə Silat Bongkarın birləşməsindən yaranan yerli İslami təhsil praktikasının necə başa düşülə biləcəyinə dair keyfiyyət və kontekstə xas model təqdim edir; modelin digər müəssisələrdə eyni nəticələri verəcəyini, xarakter dəyişikliyinin kəmiyyətcə sübut olunduğunu və ya bu yanaşmanın başqa təhsil modellərindən üstün olduğunu göstərmir.

Tədqiqatın əsas problemi

Mənbə tədqiqat İslami təhsilin yalnız dini biliyin ötürülməsi kimi başa düşülməməli olduğu fikrindən çıxış edir. Müəlliflər İslami təhsili mənəvi fərqindəliyin, əxlaqi bütövlüyün və ictimai məsuliyyətin inkişafını da əhatə edən insan yetişdirmə prosesi kimi nəzərdən keçirirlər.

Məqalədəki ədəbiyyat boşluğu ondan ibarətdir ki, təsəvvüf və təriqət araşdırmalarının mühüm hissəsi tarix, teologiya və ya təşkilati quruluşa, xarakter təhsili üzrə araşdırmalar isə əsasən məktəb, mədrəsə və ya pesantren kimi daha formalaşmış təhsil müəssisələrinə yönəlmişdir. Müəlliflər yerli Sufi müəssisəsində mənəvi saflaşma, bədən intizamı və əxlaqi formalaşmanın vahid pedaqoji sistemdə necə birləşməsinin daha az araşdırıldığını müdafiə edirlər.

Perguruan Tarekat Zaman Silat Bongkar bu kontekstdə araşdırılır. Mənbə müəssisəni yalnız dini təşkilat və ya döyüş sənəti icması kimi deyil, mənəvi rəhbərliklə xarakter inkişafını birləşdirən qeyri-formal İslami təhsil müəssisəsi kimi şərh edir.

Intellectual Study Metodu Nədir və Bu Tədqiqatda Nə İşə Yarayır?

Intellectual study, müəyyən şəxsin düşüncələrini, təhsil prinsiplərini və konseptual quruluşunu mətn və empirik mənbələrdən birlikdə istifadə etməklə yenidən qurmağa yönəlmiş keyfiyyət xarakterli fikir/şəxsiyyət araşdırması yanaşmasıdır; bu tədqiqatda təhlil vahidi şagirdlərin test balı deyil, Gonang Mendrofanın İslami təhsil düşüncəsidir və müsahibə, müşahidə, şagird təcrübələri ilə müəssisə sənədləri bu düşüncənin praktikaya necə çevrildiyini anlamaq üçün birlikdə istifadə edilmişdir.

Bu metod eksperimental tədqiqatdan necə fərqlənir?

Tədqiqatda eksperimental və nəzarət qrupu yoxdur. Şagirdlərə müdaxilədən əvvəl və sonra xarakter testi tətbiq edilməmişdir. Təsadüfi təyinat, hipotez testi, p dəyəri, güvən intervalı və ya təsir ölçüsü bildirilməmişdir.

Tədqiqatın məqsədi “Silat Bongkar təlimi xarakter balını neçə faiz artırır?” sualına cavab vermək deyil. Məqsəd Gonang Mendrofanın təhsil düşüncəsini və bu düşüncənin müəssisənin mənəvi, bədən və əxlaqi praktikalarında necə ifadə edildiyini keyfiyyət baxımından yenidən qurmaqdır.

Tədqiqatın təhlil vahidi

Təhlil vahidi Gonang Mendrofanın İslami təhsil düşüncəsidir. Mənbə xüsusilə Tarekat Zaman ənənəsinin mənəvi ölçüsünü, Silat Bongkarın bədən intizamı ölçüsünü və ədəb formalaşmasını bu düşüncənin üç əlaqəli sahəsi kimi araşdırır.

Məlumatlar haradan gəlir?

Mənbə ümumi müsahibə olunanların sayını, şagirdlərin neçə nəfər olduğunu, seçmə strategiyasını, müsahibələrin müddətini, müsahibə tarixlərini, kod kitabını, kodlayıcıların sayını və ya kodlayıcılararası uyğunluq göstəricisini bildirmir. Bu məlumatlar bilinmədiyi üçün Verianla tərəfindən tamamlanmır.

Tematik və narrativ təhlil necə aparıldı?

Mənbə məlumat təhlilini bir-biri ilə əlaqəli beş əməliyyatla təsvir edir:

1. Məlumatların təşkil edilməsi,
2. kodlaşdırma,
3. kateqoriyalaşdırma,
4. şərh,
5. ortaya çıxan mövzuların sintezi.

Təhlilin xüsusilə ta’dīb, tazkiyah al-nafs, riyāḍah al-jasad və yerli müdrikliyə əsaslanan İslami təhsil nümunələrini müəyyən etməyə yönəldiyi bildirilir.

Triangulyasiya nədir?

Triangulyasiya, eyni hadisəni yalnız bir anlatıcıya və ya bir məlumat növünə əsaslandırmaq əvəzinə, müxtəlif mənbə və ya metodlardan gələn məlumatları müqayisə etməklə şərhin dayanıqlığını artıran yanaşmadır. Tədqiqatda əsas şəxs, şagirdlər, müşahidələr və sənədli dəlillər müqayisə edilmiş; mənbə bunu həm mənbə triangulyasiyası, həm də metodoloji triangulyasiya kimi müəyyən etmişdir.

Triangulyasiya keyfiyyət tədqiqatının etibarlılığını gücləndirə bilər; lakin kəmiyyət eksperimentlərindəki təsadüfi təyinatın və ya standart ölçmənin yerini tutmur.

Nəzəri çərçivə hansı üç fikir sahəsinə əsaslanır?

Mənbə nəzəri çərçivəni üç əsas perspektivdən qurur:

1. Ta’dīb nəzəriyyəsi: Biliyin yalnız əldə edilməsi deyil, düzgün dəyər və davranışla əlaqələndirilməsi.
2. Tazkiyah al-nafs: Mənəvi dönüşümün ruh/nəfs saflaşması, zikr, riyāḍah və özünənəzarət vasitəsilə izah edilməsi.
3. Yerli müdrikliyə əsaslanan İslami təhsil: İslami dəyərlərin yerli mədəni praktikalar daxilində kontekstləşdirilməsi.

Mənbə bu üç nəzəri perspektivi müəssisə daxilindəki üç təhsil prosesi ilə əlaqələndirir: mənəvi təhsil, bədən intizamı və əxlaqi formalaşma.

Tazkiyah al-Nafs, Riyāḍah al-Jasad və Ta’dīb al-Akhlāq Modeldə Necə Birləşir?

Tədqiqatda tazkiyah al-nafs mənəvi saflaşma və daxili fərqindəliyi, riyāḍah al-jasad Silat Bongkar vasitəsilə bədən intizamı və özünənəzarəti, ta’dīb al-akhlāq isə bu mənəvi və bədən təcrübələrinin ədəb, etik davranış və ictimai məsuliyyət formasında mənimsənilməsini təmsil edir; müəlliflər bu üç prosesi ayrı təhsil fəaliyyəti deyil, bir-birini dəstəkləyən inteqrativ xarakter formalaşması yolu kimi şərh edirlər.

Tazkiyah al-nafs nə deməkdir?

Mənbədə tazkiyah al-nafs, nəfsin/ruhun saflaşdırılması və mənəvi fərqindəliyin gücləndirilməsi prosesidir. Müəssisədəki qarşılıqları zikr, ibadət, mənəvi rəhbərlik, daxilə yönəlmə və özünənəzarət kimi praktikalardır.

Tədqiqat mənəvi saflaşmanı bioloji və ya psixometrik dəyişən kimi ölçməmişdir. Anlayış müəssisənin öz dini-təhsil praktikasını mənalandıran nəzəri və pedaqoji çərçivə daxilində istifadə olunur.

Riyāḍah al-jasad nə deməkdir?

Riyāḍah al-jasad, mənbədə bədən intizamı ölçüsünü ifadə edir. Silat Bongkar məşqləri; təkrar, vaxtında iştirak, uyğun məşq geyimi, müəssisə qaydalarına riayət və döyüş bacarığının məhdud/məsuliyyətli istifadəsi kimi intizam praktikaları ilə əlaqələndirilir.

Müəlliflər bədən praktikasını yalnız texniki döyüş bacarığı qazanmaq kimi deyil, səbir, davamlılıq və özünənəzarətin təcrübədən keçirildiyi pedaqoji mühit kimi şərh edirlər. Bu şərh keyfiyyət dəlilinə əsaslanır; nəzarətli davranış eksperimenti ilə sınaqdan keçirilməmişdir.

Ta’dīb al-akhlāq nə deməkdir?

Ta’dīb al-akhlāq, tədqiqatda əxlaqi davranış və ədəb formalaşmasının davamlı rəhbərlik, müəllim nümunəsi, dini praktika, şagirdlərarası qarşılıqlı əlaqə və ictimai xidmət vasitəsilə mənimsənilməsini ifadə edir.

Buradakı “ədəb” yalnız nəzakət mənasında işlədilmir. Mənbə onu şəxsin bilik, müəllim, digər şagirdlər, ailə, icma və dini məsuliyyət qarşısındakı davranışını tənzimləyən etik quruluş kimi nəzərdən keçirir.

Gündəlik təlim rutini necə işləyirdi?

Mənbə zikr ilə bədən hərəkətinin iki ayrı proqram kimi deyil, istiqamətləndirilmiş iştirak daxilində bir-biri ilə əlaqəli şəkildə tətbiq edildiyini vurğulayır.

Mənbə 21 Ədəb Dəyərinin Hamısını Verirmi?

Xeyr. Məqalə müəssisədə 21 əsas ədəb dəyərinin olduğunu və şagird kitabçasında müəllim–şagird və şagirdlərarası münasibətləri tənzimləyən 21 qaydanın kodlaşdırıldığını bildirir; lakin bu 21 elementin tam, nömrələnmiş siyahısını dərc etmir. Buna görə yalnız mənbədə açıq şəkildə göstərilən dəyər və davranış mövzuları ötürülə bilər, çatışmayan maddələr təxmin edilərək tamamlana bilməz.

Mənbədə açıq görünən ədəb nümunələri

Mətn 21 əsas ədəb dəyəri arasında nümunə kimi aşağıdakı anlayışları açıq şəkildə qeyd edir:

• səmimiyyət,
• digər insanlara sevgi və mərhəmət,
• qardaşlığı qorumaq,
• nifrətdən çəkinmək,
• Allahın bəndələri kimi məsuliyyət.

Bu siyahı 21 dəyərin hamısı deyil. Mənbə “including” formasında nümunələr verir.

Şagird kitabçası və müsahibələr hansı etik mövzuları göstərir?

Son iki sətir xüsusilə ehtiyatla oxunmalıdır: bunlar standartlaşdırılmış davranış şkalasından əldə edilmiş nəticələr deyil, şagird və valideyn anlatılarıdır.

Müəllimin rolu necə müəyyən edilir?

Modeldə müəllim yalnız bilik verən şəxs deyil. Rəhbərlik, nümunəvi davranış, düzəliş, mənəvi istiqamətləndirmə və şagirdlər arasında ayrı-seçkilik etməmək kimi etik vəzifələr də müəllim rolunun bir hissəsidir.

Mənbədə bu qarşılıqlılıq xüsusilə vacibdir: ədəb qaydaları yalnız şagirdlərin müəllimə hörmətini tənzimləmir, müəllimin də şagirdə qarşı mərhəmətli, ədalətli və xidmət yönümlü davranmasını tələb edir.

Khidmah / xidmət ölçüsü

Mənbə şagirdlərin müəssisənin fəaliyyət mərkəzinin tikintisinə birlikdə qatılmasını qarşılıqlı yardımlaşma və ortaq məsuliyyətin görünən praktikalarından biri kimi təqdim edir. Bundan əlavə, icma ilə dini görüşlər və ətraf qruplara yönəlmiş xidmətlər müəssisənin sosial ölçüsü daxilində müzakirə olunur.

Bu fəaliyyətlərin uzunmüddətli sosial davranışa təsiri ölçülməmişdir; fotoşəkillər fəaliyyətlərin baş verdiyi konteksti sənədləşdirsə də, xarakter dəyişikliyinin ölçüsünü ölçmür.

Yerli mədəni kontekst modeldə haradadır?

Model yalnız ümumi təsəvvüf anlayışlarından qurulmamışdır. Mənbə Padangsidimpuanın yerli mədəni əlaqələrinin də təhsil praktikasının mənalandırılmasına töhfə verdiyini bildirir.

Harun Siregar mənbədə pantun hangoluan, tois hamatean prinsipini nəzakətli davranışın sosial münasibətləri qoruması, təkəbbürlü davranışın isə münasibətləri pozması kontekstində izah edir.

Andi Aprijal Harahap isə müəssisə praktikalarını Dalihan Na Tolu, qarşılıqlı hörmət və makkobar və ya martahi vasitəsilə müzakirə ilə əlaqələndirir.

Mənbə bu yerli terminlərin ətraflı etnoqrafik və ya dilçilik izahını vermədiyi üçün Verianla onları mənbədə verilən məna sərhədindən kənara genişləndirmir.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Müəssisənin tarixi inkişafı

Bu xronologiya müəssisənin xətti və fasiləsiz böyüdüyünü deyil, genişlənmə, fasilə və yenidən fəallaşma dövrlərindən keçdiyini göstərir.

Müəssisənin üç funksional ölçüsü

Mənbə institusional mövcudluğu bir-biri ilə əlaqəli üç ölçüdə şərh edir:

• Mənəvi ötürmə: Tarekat Zaman dəyərləri və müəllim–şagird ötürməsi.
• Təhsil praktikası: dini praktikalar, etik intizam və bədən təlimi vasitəsilə sistemli rəhbərlik.
• İctimai iştirak: icma xidmətləri, həssas qruplara yardım və ətraf icmalarla sosial qarşılıqlı əlaqə.

Təriqət icazəsi nəyi göstərir?

Mənbənin fotoşəkil izahında şagirdlərin təriqət icazəsi aldığı bildirilir və bu, şagirdin müəssisənin mənəvi ötürmə və müəllim–şagird münasibəti daxilində iştirakının tanınması kimi şərh olunur. Buradakı icazə, mənbədə universitet və ya dövlət tərəfindən verilən akademik diplom mənasında işlədilmir.

Fotoşəkillərin elmi rolu

Mənbə fotoşəkilləri şagirdlərin təriqət icazəsi almasını, icma ilə dini görüşü, müəllim rəhbərliyindəki mənəvi praktikaları, nəfəslə əlaqəli zikr mühitini və ortaq əmək fəaliyyətlərini göstərir.

Fotoşəkil fəaliyyətin həqiqətən müəyyən mühitdə keçirildiyini sənədləşdirə bilər; lakin “şagirdin özünənəzarəti X faiz artdı” kimi kəmiyyət təsirini sübut edə bilməz. Xarakterə dair bildirilən təsirlər müsahibə anlatılarından gəlir.

Mənbə Şəkil 3.B-dəki uyğunsuzluq

Mənbənin 1370-ci səhifəsindəki Figure 3.B fotoşəkil başlığı müəllim və şagirdlərin Padangsidimpuandakı Al-Abror Məscidinin böyük imamını ziyarət etdiyini izah edir. Buna qarşılıq eyni şəklin altındakı izah paraqrafı Figure 3.B-ni təlim sahəsində nəfəslə əlaqəli zikr edən şagirdlər kimi təsvir edir. Bu təsvir əslində əvvəlki Figure 2.B-yə uyğundur.

Buna görə Verianla Figure 3.B-ni nəfəs-zikr praktikasının ikinci müstəqil fotoşəkil dəlili kimi istifadə etmir. Mənbədaxili ziddiyyət qorunmuşdur.

Yerli Sufi müdrikliyinə əsaslanan təhsil modeli

Müəlliflərin dördüncü əsas nəticəsi Gonang Mendrofanın təhsil düşüncəsinin mənəvi təlimlər, yerli mədəni ənənələr və ictimai təhsil praktikası arasındakı qarşılıqlı əlaqədən formalaşan yerli Sufi müdrikliyinə əsaslanan İslami təhsil modeli kimi yenidən qurula bilməsidir.

Mənbənin təklif etdiyi məntiq üç mərhələli, lakin bir-birinə geribildirim verən quruluş kimi oxuna bilər:

1. Tazkiyah al-nafs: daxili fərqindəlik və dini şüur.
2. Riyāḍah al-jasad: bədən intizamı, səbir, davamlılıq və özünənəzarət.
3. Ta’dīb al-akhlāq: mənəvi və bədən təcrübələrinin etik davranış və ictimai məsuliyyət daxilində mənalandırılması.

Bu quruluş mənbənin keyfiyyət sintezidir; psixometrik faktor modeli, statistik struktur bərabərliyi modeli və ya təsdiqlənmiş standart kurikulum deyil.

Bu Tədqiqat Şagirdlərin Xarakterinin Həqiqətən Dəyişdiyini Sübut Edirmi?

Tədqiqat şagirdlər və ailə üzvləri tərəfindən bildirilən sakitlik, ibadət intizamı, hörmətli danışıq, özünənəzarət və valideyn məsləhətinə daha müsbət münasibət kimi dəyişikliklərə dair keyfiyyət dəlili təqdim edir; lakin ilkin test/son test, nəzarət qrupu, standartlaşdırılmış xarakter şkalası və ya kəmiyyət təsir ölçməsi olmadığından bu dəyişikliklərin ölçüsü, səbəbliliyi və ya başqa qruplara ümumiləşdirilə bilməsi sübut olunmuş deyil.

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr

• Perguruan Tarekat Zaman Silat Bongkar mənbə məlumatlarında mənəvi rəhbərlik, bədən intizamı və ədəb təhsilini birləşdirən qeyri-formal İslami təhsil mühiti kimi görünür.
• Gonang Mendrofanın təhsil düşüncəsi tazkiyah al-nafs, riyāḍah al-jasad və ta’dīb al-akhlāq oxlarında analitik şəkildə yenidən qurulmuşdur.
• Müəssisədə dəstəmaz, müəllim rəhbərliyi, zikr, nəfəslə əlaqəli mənəvi praktika, Silat Bongkar təlimi və camaatla ibadət kimi təkrarlanan təhsil rutinləri sənədləşdirilmişdir.
• Şagird kitabçasında şagird–müəllim və şagirdlərarası münasibətləri tənzimləyən 21 ədəb qaydasının olduğu bildirilir.
• Mənbədə təvazökarlıq, hörmətli ünsiyyət, qardaşlıq, müəllimin şagirdə bərabər davranması və qonaqpərvərlik kimi etik mövzulara dair sənəd nümunələri vardır.
• Bəzi şagird və ailə anlatıları davranış və dini praktikada müsbət hesab edilən dəyişikliklər bildirir.
• Müəssisənin tarixi genişlənmə, müvəqqəti fasilə və yenidən fəaliyyətə başlama dövrlərini əhatə edir.
• Yerli Batak/Padangsidimpuan mədəni əlaqələri modelin kontekstual ölçüsünün bir hissəsi kimi şərh olunur.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticələr

• Modelin şagirdlərin xarakterini müəyyən faiz və ya bal qədər artırdığı göstərilməmişdir.
• Silat Bongkarın təkbaşına xarakter inkişafına səbəb olduğu sübut olunmamışdır.
• Zikr və ya nəfəs praktikalarının psixoloji və ya tibbi effektivliyi sınaqdan keçirilməmişdir.
• 21 ədəb dəyərinin tam siyahısı məqalədə dərc edilməmişdir.
• Modelin başqa Sufi icmalarında, məktəblərdə və ya ölkələrdə eyni şəkildə işləyəcəyi göstərilməmişdir.
• Model hər hansı başqa İslami təhsil modeli ilə nəzarətli şəkildə müqayisə edilməmişdir.
• İştirakçıların hamısını təmsil edən kəmiyyət nümunəsi yaradılmamışdır.
• Ənənəvi müalicə və ya reabilitasiya xidmətlərinin klinik effektivliyi araşdırılmamışdır.
• 2001-ci ildə fəaliyyətin dayanması müəssisənin terror fəaliyyəti ilə əlaqəli olduğunun sübutu deyil; mənbə yalnız ictimai damğalanma narahatlığına dair izah verir.

Metodoloji məhdudiyyətlər

Tək müəssisə: Tədqiqat yalnız Perguruan Tarekat Zaman Silat Bongkar kontekstinə yönəlmişdir.

Müəyyən dini ənənə: Nəticələr Tarekat Zaman və Silat Bongkarın spesifik tarixi/mədəni kontekstindən çıxır.

İştirakçı sayı bildirilməyib: Mənbə Gonang Mendrofa, şagirdlər, ailə üzvləri və bəzi yerli/mədəni aktorların anlatılarından istifadə edir; lakin ümumi müsahibə olunanların sayı və ətraflı iştirakçı cədvəli verilmir.

Seçmə metodu barədə ətraflı məlumat yoxdur: Kimlərin hansı meyarlarla müsahibəyə seçildiyi açıq şəkildə bildirilmir.

Müsahibə prosedurunun təfərrüatı məhduddur: Müsahibə tarixləri, müddətləri, qeyd/transkripsiya metodu və sual bələdçisi bildirilməmişdir.

Kodlaşdırma təfərrüatı məhduddur: Kodlayıcı sayı, kodlaşdırma çərçivəsi, kodlayıcılararası uyğunluq və ya proqram təminatı barədə məlumat bildirilməmişdir.

Standart nəticə ölçməsi yoxdur: Xarakter, özünənəzarət və ya mənəvi fərqindəlik standartlaşdırılmış şkalalarla ölçülməmişdir.

Nəzarət qrupu yoxdur: Bildirilən dəyişiklikləri başqa amillərdən ayırmaq mümkün deyil.

Mənbədaxili vizual uyğunsuzluq: Figure 1 nömrəsi iki ayrı vizual qrup üçün istifadə edilmiş və Figure 3.B-nin izahı fotoşəkil başlığı ilə uyğun gəlməmişdir.

Gələcək tədqiqat

Mənbənin nəticə bölməsi oxşar Sufi əsaslı təhsil müəssisələrinin fərqli mədəni kontekstlərdə araşdırılmasını tövsiyə edir. Belə genişləndirmə yerli müdrikliyə əsaslanan İslami təhsil modellərinin yalnız Padangsidimpuandakı tək müəssisənin xüsusiyyətləri olub-olmadığını, yoxsa fərqli icmalarda müşahidə edilə bilən daha ümumi pedaqoji nümunələr olduğunu daha yaxşı anlamağa kömək edə bilər.

Mövcud tədqiqatdan kənara çıxılacaqsa, daha açıq nümunə hesabatı, standartlaşdırılmış xarakter ölçmələri, uzunmüddətli izləmə və fərqli təhsil kontekstləri ilə müqayisə modelin effektivliyinə dair daha güclü dəlil təmin edə bilər. Bunlar mövcud tədqiqatın nəticəsi deyil, hazırkı metodoloji sərhədlərin təbii olaraq ortaya çıxardığı doğrulama ehtiyaclarıdır.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal başlıq: RECONSTRUCTING ISLAMIC EDUCATION THROUGH LOCAL SUFI WISDOM: THE GONANG MENDROFA MODEL IN PADANGSIDIMPUAN

Müəlliflər: Ali Akbar Siregar, Rusydi Ananda, Junaidi Arsyad.

PDF-də müəllif yazılışı qeydi: PDF-in ilk səhifəsində ilk müəllif “‘Ali Akbar Siregar” formasında görünür; jurnalın rəsmi məqalə səhifəsi “Ali Akbar Siregar” formasından istifadə edir. Biblioqrafik kimlik üçün jurnalın rəsmi qeydi əsas götürülmüşdür.

Müəllif sırası: Mənbədəki/rəsmi qeyddəki sıra olduğu kimi qorunmuşdur.

Bərabər töhfə: Mənbədə bərabər birinci müəlliflik və ya bərabər töhfə bəyanatı yoxdur.

Məsul müəllif: Mənbə PDF-də corresponding author açıq ulduz və ya ayrıca bəyanatla göstərilmir; buna görə müəyyən müəllif məsul müəllif kimi uydurulmamışdır.

Afiliasiya: UIN Sumatera Utara Medan, Indonesia.

Jurnal: International Journal of Islamic Education, Research and Multiculturalism (IJIERM).

Nəşriyyatçı: Islamic and Multicultural Education Foundation / Yayasan Pendidikan Islam dan Multikultural.

Cild / nömrə: Vol. 8 No. 3, September–December 2026.

Səhifələr: 1357–1378.

DOI: 10.47006/ijierm.v8i3.902.

Rəsmi DOI bağlantısı: https://doi.org/10.47006/ijierm.v8i3.902

Göndərilmə tarixi: 28 Avqust 2026.

Qəbul tarixi: 9 Oktyabr 2026.

Nəşr tarixi: 17 Oktyabr 2026.

Mənbə növü: Keyfiyyət tədqiqat məqaləsi; intellectual study / fikir araşdırması.

Rəy prosesi: Nəşr edilmiş rəyli jurnal məqaləsidir. Jurnalın rəsmi peer-review izahı blind-review prosesini bildirir.

Preprint statusu: Mənbə PDF və ya rəsmi məqalə səhifəsi ayrıca preprint versiyası bildirmir.

Lisenziya: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0).

Lisenziya uyğunsuzluğu qeydi: PDF-in üst məlumat sətrində “CC-BY-NO-SA” ifadəsi yer alır, lakin PDF footer-ləri CC BY-NC-SA 4.0 yazır və jurnalın rəsmi lisenziya səhifəsi CC BY-NC-SA 4.0-ı təsdiqləyir.

Tədqiqat yeri: Padangsidimpuan, North Sumatra, Indonesia.

Təhlil vahidi: Gonang Mendrofanın İslami təhsil düşüncəsi; xüsusilə Sufi mənəviyyatı, Silat Bongkar intizam praktikası və xarakter/ədəb formalaşmasının inteqrasiyası.

Əsas məlumat: Gonang Mendrofa ilə müsahibə və institusional təlim materialları.

Dəstəkləyici məlumat: Şagird təcrübələri, təlim fəaliyyətlərinin müşahidələri və əlaqəli sənədlər.

Ümumi iştirakçı sayı: Mənbə bildirmir.

Seçmə strategiyası: Mənbə açıq şəkildə bildirmir.

Müsahibə tarixləri və müddətləri: Mənbə bildirmir.

Məlumat təhlili: Tematik və narrativ təhlil; məlumatların təşkili, kodlaşdırma, kateqoriyalaşdırma, şərh və mövzuların sintezi.

Etibarlılıq yanaşması: Mənbə və metod triangulyasiyası; əsas şəxs, şagirdlər, müşahidələr və sənədli dəlillərin müqayisəsi.

Statistik təhlil: Yoxdur. Mənbə p dəyəri, güvən intervalı, təsir ölçüsü və ya kəmiyyət modeli bildirmir.

Riyazi düstur: Mənbədə tədqiqatın mərkəzində duran riyazi düstur yoxdur.

21 ədəb dəyəri: Məqalə 21 əsas ədəb dəyərinə və şagird kitabçasında 21 qaydaya istinad edir; lakin 21 elementin tam siyahısını dərc etmir.

Mənbə Figure 1 nömrələndirmə problemi: “Figure 1” etiketi nəzəri çərçivə diaqramında və daha sonrakı şagird/icma fotoşəkil qrupunda təkrar istifadə edilmişdir.

Mənbə Figure 3.B problemi: Fotoşəkil başlığı Al-Abror Məscidinin böyük imamına edilən ziyarəti göstərdiyi halda, izah paraqrafı eyni vizualı nəfəslə əlaqəli zikr fəaliyyəti kimi təsvir edir; bu ikinci izah əvvəlki Figure 2.B ilə uyğun gəlir.

Yerli mədəni anlayışlar: pantun hangoluan, tois hamatean; Dalihan Na Tolu; makkobar; martahi. Mənbə bu ifadələri Padangsidimpuanın yerli sosial münasibətləri, nəzakət, qarşılıqlı hörmət və müzakirə konteksti ilə əlaqələndirir.

Maliyyələşdirmə: Mənbədə ayrıca maliyyələşdirmə bəyanatı bildirilməmişdir.

Etika komitəsi: Mənbədə ayrıca etika komitəsi/IRB təsdiq nömrəsi və ya komitə adı bildirilməmişdir.

Məlumatlandırılmış razılıq: Mənbədə ayrıca informed-consent statement bildirilməmişdir.

Məlumatların əlçatanlığı: Mənbədə ayrıca Data Availability Statement yoxdur.

Maraqlar toqquşması: Mənbədə ayrıca Conflict of Interest bəyanatı yoxdur.

Müəllif töhfələri: Mənbədə ayrıca CRediT/müəllif töhfələri bölməsi yoxdur.

Əsas şərh sərhədi: Model keyfiyyət müsahibə, sənəd və müşahidə məlumatlarından yaradılmışdır; standartlaşdırılmış effektivlik və ya səbəblilik testi deyil.

Xarakter dəyişikliyi sərhədi: Şagird və ailə tərəfindən bildirilən dəyişikliklər şahidlik xarakterlidir; standart xarakter şkalası ilə təsdiqlənməmişdir.

Ümumiləşdirilə bilmə sərhədi: Tədqiqat tək yerli müəssisəyə və müəyyən dini ənənəyə yönəlmişdir.

Tibbi şərh sərhədi: İnstitusional tarix bölməsində ənənəvi müalicə və reabilitasiya ilə əlaqəli xidmətlərdən bəhs edilməsi bu xidmətlərin tibbi effektivliyini sübut etmir.