Liver Imaging Reporting and Data System (LI-RADS), hepatosellülyar karsinoma (HCC) baxımından risk daşıyan xəstələrdə kompüter tomoqrafiyası (CT) və maqnit-rezonans görüntüləmə (MRI) tapıntılarını standart kateqoriyalara ayırmaq üçün istifadə olunan qaraciyər görüntüləmə təsnifat sistemidir. Bu tədqiqat LI-RADS CT/MRI 2018 versiyası çərçivəsində eyni görüntüləri qiymətləndirən müxtəlif radioloqların görüntüləmə xüsusiyyətləri və yekun LI-RADS kateqoriyaları barədə nə dərəcədə eyni qiymətləndirməyə gəldiyini araşdırır. Tədqiqatda beş araşdırmadan əldə edilən 805 xəstə və ümumilikdə 975 müşahidə fərdi iştirakçı məlumatlarının meta-analizi ilə birləşdirilmişdir. LI-RADS kateqoriyalaşdırılmasında birləşdirilmiş oxuculararası uyğunluq MRI üçün κ = 0,76, CT üçün κ = 0,50 olmuşdur. Bununla belə, xüsusiyyət səviyyəsində uyğunluq geniş intervalda dəyişmiş və bəzi xüsusiyyətlərdə xeyli aşağı qalmışdır. Buna görə nəticə “MRI hər vəziyyətdə CT-dən üstündür” kimi şərh edilməməlidir; tədqiqatın ölçdüyü əsas məsələ diaqnostik dəqiqlikdən çox, görüntüləri şərh edən müxtəlif oxucuların bir-biri ilə nə qədər ardıcıl olduğudur.

Tədqiqata daxil edilən beş araşdırmada 542 kişi və 263 qadın olmaqla 805 xəstə olmuş, orta yaş 60,8 ± 11,6 il kimi bildirilmişdir. Ümumi müşahidə sayı 975-dir. Beş araşdırmanın ikisi yalnız MRI, üçü isə həm CT, həm də MRI məlumatı təqdim etmişdir. Dörd araşdırmada iki, bir araşdırmada üç oxucu iştirak etmiş; ümumilikdə 11 oxucudan 9-u abdominal radiologiya sahəsində ixtisaslaşmış radioloq olmuş və bildirilən təcrübə müddətləri 3 ilə 33 il arasında dəyişmişdir.

Major LI-RADS xüsusiyyətləri üçün Cohen κ dəyərləri MRI-da 0,21–0,74, CT-də 0,11–0,75 arasında dəyişmişdir. Ancillary xüsusiyyətlərdə bu interval MRI üçün −0,02–0,68, CT üçün −0,02–0,58 olmuşdur. LR-M xüsusiyyətlərində də nəzərəçarpan dəyişkənlik vardır. Bu geniş intervallar göstərir ki, LI-RADS eyni sistemi istifadə edən təcrübəli radioloqlar arasında belə bütün xüsusiyyətlər baxımından eyni dərəcədə təkrarlana bilən deyil.

LI-RADS niyə oxuculararası uyğunluq baxımından araşdırılır?

Hepatosellülyar karsinoma qaraciyərin ən mühüm primer bədxassəli şişlərindən biridir. HCC baxımından yüksək risk daşıyan xəstələrdə bəzi şişlər biopsiya aparılmadan, xarakterik görüntüləmə tapıntıları əsasında təsnif edilə bilər. LI-RADS-ın məqsədi bu şərhetmə prosesini standartlaşdırmaqdır. Belə bir sistemin klinik baxımdan etibarlı işləməsi üçün yalnız meyarların müəyyən edilməsi kifayət deyil; müxtəlif radioloqlar eyni görüntüyə baxdıqda mümkün qədər eyni xüsusiyyəti görməli və oxşar kateqoriyaya çatmalıdırlar.

Buna görə inter-reader agreement, yəni oxuculararası uyğunluq, sistemin təkrarlanma qabiliyyətinin əsas ölçülərindən biridir. Əgər görüntüləmə xüsusiyyətinin tərifi çox qeyri-müəyyəndirsə, görüntü keyfiyyətinə həddindən artıq həssasdırsa və ya müxtəlif oxucular tərəfindən fərqli şərh oluna bilirsə, standartlaşdırma məqsədi zəifləyir.

Cohen-in kappa əmsalı nəyi ölçür?

Cohen-in kappa əmsalı (κ) iki oxucunun müşahidə olunan uyğunluğunu yalnız faizlə hesablamaq əvəzinə, təsadüfən yarana biləcək uyğunluğu da nəzərə alaraq oxuculararası uyğunluğu ölçən statistik göstəricidir. Buna görə faiz uyğunluğu yüksək olsa belə κ aşağı ola bilər; xüsusilə araşdırılan xüsusiyyətin müsbət olduğu hallar çox seyrəkdirsə, bu vəziyyət daha aydın görünə bilər.

Tədqiqatda ikili dəyişənlər üçün birləşdirilmiş κ, sıralı dəyişənlər üçün isə çəkili κ istifadə edilmişdir. İkidən çox oxucunun olduğu qiymətləndirmələrdə Fleiss κ tətbiq edilmişdir. Hər bir xüsusiyyətin hesabatına daxil edilməsi üçün ən azı 30 müşahidənin olması şərti qoyulmuşdur.

LI-RADS 2018 hansı növ xüsusiyyətlərə əsaslanır?

LI-RADS CT/MRI v2018 sistemi müşahidələri LR-1-dən LR-5-ə qədər kateqoriyalara ayırır. Ümumilikdə LR-1 qəti benign, LR-5 isə qəti HCC ilə uyğun müşahidələri ifadə edir. Sistem həmçinin HCC-yə spesifik olmayan, lakin malignlik baxımından qəti və ya ehtimal olunan hesab edilən LR-M və ven daxilində şişi ifadə edən LR-TIV kateqoriyalarını əhatə edir.

Qiymətləndirmədə beş əsas major xüsusiyyət vardır: arterial faza hiperenhancement (APHE), lezyon ölçüsü, enhancing capsule, nonperipheral washout və threshold growth. Bunlara əlavə olaraq müxtəlif ancillary xüsusiyyətlər və LR-M üçün targetoid və ya non-targetoid xüsusiyyətlər qiymətləndirilə bilər.

Niyə fərdi iştirakçı məlumatlarının meta-analizi istifadə edildi?

Ənənəvi meta-analiz adətən nəşrlərin xülasə statistikalarını bir araya gətirir. Bu tədqiqatda isə individual participant data (IPD) yanaşması istifadə edilmişdir. Beləliklə, uyğun tədqiqatların xəstə və ya müşahidə səviyyəsindəki məlumatları mərkəzləşdirilmiş məlumat strukturunda birləşdirilmiş və müxtəlif xüsusiyyətlər üçün oxuculararası uyğunluq yenidən hesablanmışdır.

Bu yanaşma tədqiqatçılara araşdırmalar arasındakı dəyişkənliyi yalnız dərc edilmiş vahid xülasə dəyəri ilə deyil, eyni analitik çərçivə daxilində qiymətləndirmək imkanı verir. Bununla yanaşı, IPD yanaşması məlumat sahiblərinə çıxış, tədqiqatçılardan məlumat əldə edilməsi, dəyişənlərin fərqli kodlaşdırılması və köhnə tədqiqatların yeni analiz strukturuna uyğunlaşdırılması kimi mühüm əməliyyat məhdudiyyətlərinə malikdir.

Tədqiqata hansı məlumatlar daxil edildi?

LI-RADS Living Systematic Review and IPD Meta-Analysis Project daxilindəki tədqiqatlar nəzərdən keçirilmiş və eyni müşahidənin LI-RADS CT/MRI v2018 xüsusiyyətləri baxımından birdən çox oxucu tərəfindən qiymətləndirildiyi qeydlər seçilmişdir. Beş tədqiqat uyğunluq meyarlarına cavab vermişdir.

Tədqiqatlardakı MRI müayinələri 1,5 T və 3 T sahə gücündə aparılmışdır. Sekvenslər müəssisələr arasında dəyişsə də, standart LI-RADS protokollarını izləmişdir.

Major xüsusiyyətlərdə uyğunluq hansı səviyyədə idi?

Major xüsusiyyətlər üçün oxuculararası κ geniş interval göstərmişdir. MRI-da 0,21–0,74, CT-də 0,11–0,75 dəyərləri bildirilmişdir. Hər iki görüntüləmə üsulunda ən yüksək uyğunluq lezyon ölçüsündə görülmüşdür.

MRI üçün ölçü qiymətləndirilməsində κ = 0,74 və %95 etibar intervalı 0,50–0,98; CT üçün κ = 0,75 və %95 etibar intervalı 0,65–0,85 olaraq bildirilmişdir. Ölçü digər bəzi LI-RADS xüsusiyyətləri ilə müqayisədə daha kəmiyyət xarakterli olduğundan müxtəlif radioloqların eyni ölçmə üzərində razılaşmasının daha asan olması bu tapıntının klinik kontekstini izah edə bilər; lakin bu izah səbəbi sübut edən müstəqil eksperiment deyildir.

Ən aşağı major xüsusiyyət uyğunluğu threshold growth üçün müşahidə edilmişdir. MRI-da κ = 0,21 (%95 GA 0,07–0,35; I² = %21,6), CT-də κ = 0,11 (%95 GA −0,23–0,45; I² = %87,5) olmuşdur. Threshold growth digər major xüsusiyyətlərdən fərqli olaraq zaman ərzində iki ayrı görüntüləmə müayinəsinin müqayisəsini tələb etdiyi üçün tətbiqi daha mürəkkəb meyardır.

Ancillary xüsusiyyətlərdə niyə daha çox dəyişkənlik var?

Ancillary xüsusiyyətlərdə κ dəyərləri MRI üçün −0,02 ilə 0,68, CT üçün −0,02 ilə 0,58 arasında dəyişmişdir. MRI ancillary xüsusiyyətlərinin böyük hissəsində κ təxminən 0,10–0,60, CT-də isə təxminən 0,10–0,40 arasında qalmışdır.

Ancillary xüsusiyyətlər LI-RADS qiymətləndirilməsində major xüsusiyyətlərlə eyni məcburilikdə istifadə edilmədiyindən, hansı xüsusiyyətlərin qiymətləndirildiyi və ya bildirildiyi tədqiqatlar arasında dəyişə bilər. Bəzi xüsusiyyətlərin olduqca seyrək müşahidə edilməsi də κ dəyərlərinin şərhini çətinləşdirmişdir.

Faiz uyğunluğu yüksək olduğu halda kappa niyə sıfıra yaxın ola bilər?

Əgər bir xüsusiyyət demək olar ki, bütün xəstələrdə “yox” kimi işarələnirsə, iki radioloq çox yüksək faizlə eyni cavabı verə bilər. Lakin müsbət halların çox az olması səbəbindən Cohen κ təsadüfi uyğunluq korreksiyasından sonra sıfıra yaxın hesablana bilər. Tədqiqatın müəllifləri bu vəziyyəti Cohen-in kappa paradoksu çərçivəsində xüsusi vurğulayırlar. Buna görə aşağı κ görülən hər bir xüsusiyyəti birbaşa “radioloqlar bir-biri ilə razılaşmır” kimi şərh etmək doğru deyil.

Tədqiqatda bütün xüsusiyyətlər üçün xam faiz uyğunluğunun təxminən %70–100 arasında dəyişməsi, lakin bəzi κ dəyərlərinin sıfıra yaxın qalması bu problemin əhəmiyyətini göstərir.

LR-M xüsusiyyətlərində nə aşkar edildi?

LR-M targetoid xüsusiyyətlərində κ MRI üçün 0,21–0,58, CT üçün −0,07–0,45 intervalında olmuşdur. Non-targetoid LR-M xüsusiyyətlərində isə MRI üçün 0,20–0,37, CT üçün 0,00–0,66 arasında dəyişən uyğunluq dəyərləri bildirilmişdir.

Bu geniş paylanma LR-M daxilində olan bütün görüntüləmə əlamətlərinin eyni dərəcədə təkrarlana bilən olmadığını göstərir. Müəlliflər görüntü keyfiyyəti, xüsusiyyət təriflərinin üst-üstə düşməsi və qeyri-invaziv LR-M qiymətləndirilməsinin məhdudiyyətlərinin bu dəyişkənliyə töhfə verə biləcəyini müzakirə edirlər.

LI-RADS-ın yekun kateqoriyasında MRI ilə CT arasındakı fərq

LI-RADS kateqoriyası bütövlükdə qiymətləndirildikdə MRI-dakı κ = 0,76 dəyəri CT-dəki κ = 0,50 dəyərindən daha yüksəkdir. Eyni şəkildə TIV qiymətləndirilməsində də MRI üçün daha yüksək birləşdirilmiş κ əldə edilmişdir.

Lakin bu nəticələr iki mühüm məhdudiyyətlə oxunmalıdır. Birincisi, hər xüsusiyyət üçün eyni tədqiqat dəsti və eyni müşahidə sayı yoxdur. İkincisi, bu araşdırma MRI və CT-nin nəzarətli diaqnostik üstünlük müqayisəsi kimi dizayn edilməmişdir. Buna görə nəticə “MRI klinik olaraq CT-dən qəti şəkildə daha yaxşıdır” demək deyil; məlumatlar bu tədqiqatda MRI qiymətləndirmələrinin ortaq xüsusiyyətlərin çoxunda oxucular arasında daha ardıcıl olduğunu göstərir.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Tədqiqat dizaynı

Araşdırma retrospektiv fərdi iştirakçı məlumatları meta-analizidir. Məlumat mənbəyi LI-RADS Living Systematic Review and IPD Meta-Analysis Project-dir. Eyni müşahidənin eyni modalitetdə birdən çox oxucu tərəfindən LI-RADS CT/MRI v2018 meyarları ilə qiymətləndirilməsi əsas uyğunluq şərtlərindən biridir.

Məlumatlar mərkəzləşdirilmiş REDCap məlumat bazasında saxlanılmış və hər müşahidəyə unikal identifikator verilmişdir. Məlumat uyğunsuzluğu aşkar edildikdə ilkin tədqiqatın tədqiqatçıları ilə əlaqə saxlanılmışdır.

Bias riskinin qiymətləndirilməsi

Bias riski LI-RADS tədqiqatına uyğunlaşdırılmış QUADAS-2 alətinin index-test sahəsi istifadə edilərək qiymətləndirilmişdir. Araşdırmanın məqsədi diaqnostik dəqiqlikdən çox oxuculararası uyğunluq olduğuna görə qiymətləndirmə xüsusilə oxucuların korlanması və klinik məlumata çıxışı üzərində cəmlənmişdir.

Beş tədqiqatın dördü (%80) index-test baxımından aşağı bias riski daşıyarkən bir tədqiqat yüksək riskli qiymətləndirilmişdir. Applicability concern bütün tədqiqatlar üçün aşağı olmuşdur.

Statistik analiz

Tədqiqatçılar iki mərhələli meta-analitik yanaşmadan istifadə etmişlər. Birinci mərhələdə hər tədqiqat üçün κ, müsbət uyğunluq və mənfi uyğunluq hesablanmış; sıralı LI-RADS kateqoriyaları üçün çəkili κ istifadə edilmişdir. Üç oxucunun olduğu hallarda Fleiss κ tətbiq edilmişdir.

Tədqiqata xas κ standart xətalarını qiymətləndirmək üçün xəstə səviyyəsində parametrik olmayan bootstrap yenidən seçmə tətbiq edilmişdir. Hər tədqiqat üçün 1000 bootstrap iterasiyası aparılmış və eyni xəstəyə aid bütün oxucu qiymətləndirmələri yenidən seçmə zamanı birlikdə saxlanılmışdır.

İkinci mərhələdə tədqiqat səviyyəsindəki κ qiymətləndirmələri random-effects strukturu olan ümumiləşdirilmiş xətti modellə birləşdirilmişdir. Tədqiqatlararası heterogenlik restricted maximum likelihood ilə qiymətləndirilən τ² və I² statistikası istifadə edilərək dəyərləndirilmişdir.

Analizlər R proqramında meta, metafor, dmetar, psych və irrCAC paketlərindən istifadə edilərək aparılmışdır. Statistik əhəmiyyətlilik iki tərəfli p < 0,05 kimi müəyyən edilmişdir.

Həssaslıq analizi

Yüksək bias riski daşıyan Burgio və həmkarlarının tədqiqatı çıxarılaraq həssaslıq analizi aparılmışdır. Bəzi ancillary xüsusiyyətlərin yalnız bu tədqiqatda olması səbəbindən altı xüsusiyyət üçün həssaslıq analizi aparmaq mümkün olmamışdır. Analizi mümkün olan nəticələr ümumilikdə əsas analizlə müqayisə oluna bilən olmuş və sözügedən tədqiqat ilkin analizdə saxlanılmışdır.

Meta-reqressiya

Tədqiqatçılar heterogenliyin mümkün mənbələrini araşdırmaq üçün oxucu sayı, oxucu təcrübəsi, xüsusiyyət prevalansı və tədqiqat ölkəsi dəyişənlərindən istifadə edən post hoc təkdəyişənli meta-reqressiyalar aparmışlar.

Hər xüsusiyyət üçün yalnız üç ilə beş tədqiqat olduğuna görə bu analizlər təsdiqləyici deyil, kəşfiyyat xarakterli qiymətləndirilmişdir. Xüsusiyyətlərin yarısından çoxunda araşdırılan moderatorlar heterogenliyi izah etməmiş və pseudo-R² dəyəri 0 olmuşdur. Buna qarşılıq bəzi xüsusi analizlərdə tədqiqat ölkəsi və ya oxucu sayının heterogenliyin mühüm hissəsini izah edə bildiyi görülmüşdür. Tədqiqat sayının az olması səbəbindən bu nəticələr ehtiyatla qiymətləndirilməlidir.

Tədqiqatın ən güclü tapıntıları

• Beş tədqiqatdan 805 xəstə və 975 müşahidə birgə analizdə qiymətləndirilmişdir.
• Major xüsusiyyətlərdə oxuculararası uyğunluq həm MRI, həm də CT-də xüsusiyyətdən xüsusiyyətə nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişmişdir.
• Hər iki modalitetdə ən yüksək major-feature uyğunluğu lezyon ölçüsündə görülmüşdür.
• Threshold growth həm MRI, həm də CT üçün ən aşağı uyğunluq göstərən major xüsusiyyət olmuşdur.
• LI-RADS kateqoriyasının bütövlükdə birləşdirilmiş κ dəyəri MRI üçün 0,76, CT üçün 0,50-dir.
• TIV üçün κ MRI-da 0,60, CT-də 0,21 olmuşdur.
• Ancillary və LR-M xüsusiyyətlərində uyğunluq xeyli dəyişkəndir.
• Bəzi xüsusiyyətlərdə yüksək xam faiz uyğunluğuna baxmayaraq aşağı κ tapılması prevalans mənşəli kappa paradoksu ilə əlaqəlidir.

Məhdudiyyətlər

Tədqiqatın ən mühüm məhdudiyyətlərindən biri IPD analizinə yalnız beş tədqiqatın daxil edilə bilməsidir. Fərdi iştirakçı məlumatlarına çıxışın vaxt və resurs tələb etməsi, tədqiqatçılardan məlumat əldə edilə bilməməsi, tədqiqatlar arasında məlumat kodlaşdırma fərqləri və etik/məlumat paylaşımı şərtləri tədqiqat sayını məhdudlaşdırmışdır.

IPD tədqiqat seçimi son axtarışı 2024-cü ildə aparılmış məlumat bazasına əsaslanmışdır. Buna görə daha yeni tədqiqatlar analizə daxil edilməmiş ola bilər.

Tədqiqatların hamısı Şimali Amerika və Avropadan gəlmişdir. HCC yükünün mühüm olduğu Asiya ölkələrindən tədqiqatın olmaması nəticələrin qlobal LI-RADS istifadəsinə ümumiləşdirilməsini məhdudlaşdırır.

Oxucuların çoxu abdominal radioloqlardan ibarət olmuşdur. Buna görə nəticələr ümumi radioloqların, daha az təcrübəli oxucuların və ya təlim mərhələsində olan radioloqların performansını birbaşa təmsil etməyə bilər.

Bəzi ancillary xüsusiyyətlər çox aşağı müsbət prevalansa malikdir. Bu halda yüksək xam faiz uyğunluğuna baxmayaraq Cohen κ sıfıra yaxınlaşa bilər. Buna görə xüsusilə aşağı prevalanslı xüsusiyyətlərin κ dəyərləri təkbaşına oxucu fikir ayrılığının birbaşa göstəricisi kimi istifadə edilməməlidir.

Bir çox xüsusiyyət yalnız az sayda tədqiqatda bildirildiyindən bəzi heterogenlik dəyərləri hesablana bilməmiş və bəzi etibar intervalları olduqca geniş olmuşdur. Məsələn, bəzi qiymətləndirmələrin etibar intervalları aşağı uyğunluqdan demək olar ki, mükəmməl uyğunluğa qədər uzanmışdır.

Elmi baxımdan tədqiqat nə deyir, nə demir?

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticə: LI-RADS CT/MRI v2018 daxilindəki görüntüləmə xüsusiyyətlərinin müxtəlif radioloqlar tərəfindən qiymətləndirilməsində uyğunluq xüsusiyyətdən xüsusiyyətə əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir. Araşdırılan məlumat dəstində MRI, ortaq xüsusiyyətlərin çoxunda və xüsusilə yekun LI-RADS kateqoriyasında CT ilə müqayisədə daha yüksək oxuculararası uyğunluq göstərmişdir.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticə: Bu məlumatlar MRI-nın bütün xəstələrdə, bütün HCC ssenarilərində və ya bütün klinik mərkəzlərdə CT-dən qəti şəkildə daha yaxşı olduğunu sübut etmir. Araşdırma xəstə sağqalımı, müalicə uğuru və ya birbaşa MRI-versus-CT diaqnostik üstünlük eksperimenti deyil.

Müəlliflər gələcəkdə daha aktual, daha geniş və coğrafi baxımdan daha müxtəlif tədqiqat hovuzları ilə xarici doğrulama aparılmasını; xüsusilə Asiyadan məlumatların və müxtəlif təcrübə səviyyələrində radioloqların daxil edilməsini tövsiyə edirlər. Bundan əlavə, oxuculararası uyğunluğun təlim yolu ilə artırılması və ya bəzi LI-RADS meyarlarının daha aydın və sadə şəkildə müəyyən edilməsi araşdırıla biləcək yanaşmalar arasındadır.

Mənbə və Metod Qeydi

Özgün başlıq: Inter-Reader Agreement for CT and MRI LI-RADS Version 2018: An Individual Participant Data Meta-Analysis

Müəlliflər: S. Das; E. Lam; O. Muhn; S. Mahbub; D. Ansari; H. Osman; R. Awad; M. K. Al-Ghita; R. Thornhill; C. Walsh; M. M. G. Leeflang; H. Naringrekar; C. B. van der Pol; M. Alabousi; M. R. Bashir; A. F. Costa; B. Levis; J. Salameh; H. Kang; C. Clarke; D. R. Ludwig; M. D. Burgio; S. Lewis; T. J. Fraum; M. D. F. McInnes.

Bərabər töhfə: S. Das və E. Lam bərabər birinci müəllif kimi göstərilmişdir.

Corresponding author: M. D. F. McInnes.

Jurnal: Journal of Magnetic Resonance Imaging.

Nəşriyyat: Wiley Periodicals LLC, International Society for Magnetic Resonance in Medicine adından.

DOI: 10.1002/jmri.70467

Nəşr növü: Research Article; retrospektiv fərdi iştirakçı məlumatları meta-analizi.

Nəşr statusu: Version of Record / Publisher's PDF.

Təqdimetmə prosesi: Received 22 April 2026; Revised 9 July 2026; Accepted 12 July 2026.

Maliyyələşdirmə: Tədqiqat Canadian Institutes of Health Research tərəfindən 469052 nömrəli dəstək və Radiological Society of North America tərəfindən dəstəklənmişdir.

Məlumat və protokol: Araşdırma LI-RADS Living Systematic Review and IPD Meta-Analysis Project məlumatlarından istifadə etmişdir. Tədqiqat protokolunun Open Science Framework üzərində yerləşdiyi mənbə məqalədə bildirilir.

Hesabat çərçivəsi: Tədqiqat PRISMA-IPD və diaqnostik dəqiqlik sistematik icmalları üçün PRISMA-DTA hesabat prinsiplərinə əməl etmişdir.

Lisenziya qeydi: Mənbə faylın institusional üz səhifəsində CC BY ifadəsi olduğu halda, nəşriyyat məqalə mətni Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs lisenziyasını göstərir. Lisenziya məlumatları arasında uyğunsuzluq olduğuna görə Verianla TELİF/LİSANS GUARD çərçivəsində daha məhdudlaşdırıcı CC BY-NC-ND şərti əsas götürülmüşdür. Bu Verianla mətni mənbə məqalənin birbaşa tərcüməsi və ya uyğunlaşdırılmış surəti deyil; elmi faktlar, metod və nəticələr müstəqil izahla yenidən açıqlanmışdır. Mənbənin orijinal fiqurları və qorunan vizual dizaynları istifadə edilməmişdir.

Əsas metodoloji məhdudiyyətlər: Beş tədqiqatla məhdud IPD hovuzu; bəzi aşağı prevalanslı xüsusiyyətlərdə kappa paradoksu; bəzi xüsusiyyətlərdə heterogenliyin hesablana bilməməsi; tədqiqat axtarışının 2024 ilə məhdud olması; Şimali Amerika və Avropa ağırlıqlı məlumat; Asiya populyasiyasının olmaması və oxucuların çoxunun ixtisaslaşmış abdominal radioloqlardan ibarət olması.

Elmi şərh sərhədi: Nəticələr oxuculararası təkrarlanma qabiliyyətini ölçür. MRI-nın CT qarşısında ümumi klinik və ya diaqnostik üstünlüyünü sübut edən randomizə edilmiş və ya birbaşa müqayisəli tədqiqat kimi şərh edilməməlidir.