Kognitiv stress uzluksiz aqliy talablar shaxsning mavjud kognitiv resurslarini zoʻriqtirishi yoki ulardan oshib ketishi natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan koʻp oʻlchovli psixofiziologik javobdir. Ushbu tadqiqot 29 nafar universitet va magistratura talabasida 2-back ishchi xotira vazifasi davomida qorachiq maydonini uzluksiz qayd etish, soʻlak alfa-amilazasini uch vaqt nuqtasida oʻlchash hamda TDMS va SRS-18 oʻzini baholash shkalalaridan foydalanish orqali kognitiv zoʻriqishning turli tarkibiy qismlarini birgalikda oʻrgangan. Vazifaning ikkinchi yarmida qorachiq maydoni sezilarli darajada kamaygan; aksincha, sAA darajalarida guruh miqyosida vaqtning ahamiyatli taʼsiri aniqlanmagan. Vazifa samaradorligi va individual sAA oʻzgarishlari esa ayrim subyektiv hissiyot va stress koʻrsatkichlari bilan bogʻliq boʻlgan. Eng muhim talqin chegarasi shundaki, qorachiq maydonining kamayishi toʻgʻridan-toʻgʻri oʻtkir stress dalili sifatida emas, avvalo kognitiv yuk va vaqtga bogʻliq aqliy charchoq bilan bogʻliq natija sifatida baholanishi kerak.

Tadqiqot tayangan yondashuv kognitiv zoʻriqishni bitta “stress qiymati” bilan tushuntirishni rad etadi. Qorachiq maydoni vazifa davomida soniyalar darajasida oʻzgarishi mumkin boʻlgan uygʻoqlik va diqqat jarayonlariga sezgir boʻlsa, sAA simpatik-adrenal-medullyar tizim bilan bogʻliq va kamroq tez-tez namuna olinadigan biologik koʻrsatkichdir. TDMS va SRS-18 esa ishtirokchining subyektiv kayfiyati va psixologik stress tajribasini oʻlchaydi. Ushbu koʻrsatkichlarning bir xil yoʻnalishda va bir vaqtning oʻzida oʻzgarishi shart emas.

Tadqiqot ishtirokchilarining oʻrtacha yoshi 21.07 ± 0.91 yilni tashkil etgan; tanlanma 4 erkak va 25 ayoldan iborat. Pupillometriya maʼlumotlari yetishmagan ishtirokchilar chiqarilgach, qorachiq tahlili 19 kishi asosida oʻtkazilgan. Ushbu tanlanma tuzilishi va formal a priori quvvat tahlili oʻtkazilmaganligi natijalarni kengroq aholiga umumlashtirishni cheklaydi.

Kognitiv Stress Nima?

Kognitiv stress — aqliy vazifa talab qiladigan uzluksiz axborotni qayta ishlash ehtiyoji mavjud kognitiv resurslarni zoʻriqtirganda yoki oshib ketganda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan psixologik va fiziologik javoblar majmui; kognitiv yuk, stress javobi va vaqt oʻtishi bilan rivojlanadigan aqliy charchoq bir xil tushuncha emas va tadqiqotda ular bir-birini kuzatishi mumkin boʻlgan, biroq turli koʻrsatkichlar bilan oʻlchanadigan jarayonlar sifatida koʻrib chiqilgan.

Kognitiv yuk, kognitiv stress va aqliy charchoq oʻrtasidagi farq

Kognitiv yuk vazifani bajarish uchun zarur boʻlgan axborotni qayta ishlash miqdorini anglatadi. Ayniqsa ishchi xotira kabi sigʻimi cheklangan tizimlardan foydalanilganda, vazifa qiyinlashgani sari kognitiv resurslarga talab ortadi.

Kognitiv stress bu talab shaxs tomonidan zoʻriqtiruvchi deb baholanishi natijasida yuzaga keladigan javob oʻlchovidir. Yuqori kognitiv yuk har doim kuchli fiziologik stress degani emas. Vazifa qiyin boʻlishi mumkin, biroq u ijtimoiy baholanish tahdidi, nazoratni yoʻqotish yoki muhim salbiy oqibat kutilishini oʻz ichiga olmagani uchun klassik laboratoriya stressorlaridek kuchli simpatik javob hosil qilmasligi mumkin.

Aqliy charchoq esa uzoq davom etgan aqliy saʼy-harakatdan keyin uygʻoqlik, diqqat resurslari va vazifaga jalb boʻlish kamayishi bilan yuzaga keladigan vaqtga bogʻliq holatdir.

Manbaning nazariy ketma-ketligi quyidagicha:

Kutilishga bogʻliq stress → kognitiv yuk → kognitiv stress javobi → vaqtga bogʻliq aqliy charchoq.

Bu ketma-ketlik qatʼiy va universal sababiy zanjir sifatida sinovdan oʻtkazilmagan; u turli koʻrsatkichlar kognitiv zoʻriqishning turli bosqichlariga sezgir boʻlishi mumkinligini tushuntirish uchun qoʻllanilgan konseptual doiradir.

Nima uchun bitta stress koʻrsatkichi yetarli boʻlmasligi mumkin?

Oʻzini baholash shkalalari odamga boshdan kechirgan hissiy tajribasini bevosita bildirish imkonini beradi; biroq ular ijtimoiy maʼqullanish va javob berish uslubi kabi omillar taʼsirida boʻlishi mumkin. Yurak urish tezligi, yurak urish tezligi oʻzgaruvchanligi, elektrodermal faollik, kortizol yoki sAA kabi fiziologik koʻrsatkichlar esa turli avtonom yoki endokrin jarayonlarni aks ettiradi va ularning vaqt aniqligi hamda oʻlchash xususiyatlari bir-biridan farq qiladi.

Shuning uchun bir koʻrsatkichning oʻzgarmasligi shaxs kognitiv jihatdan zoʻriqmaganini anglatmaydi. Xuddi shuningdek, bitta fiziologik koʻrsatkichdagi oʻzgarish butun stress jarayoni oʻlchanganini anglatmaydi.

Qorachiq Maydoni Ushbu Tadqiqotda Nimani Koʻrsatdi?

Qorachiq maydoni 2-back vazifasining ikkinchi yarmida birinchi yarmiga nisbatan ahamiyatli darajada kamaygan va ushbu oʻzgarish tadqiqotda vaqt-vazifa taʼsiri bilan rivojlanadigan aqliy charchoq hamda uygʻoqlikning pasayishi bilan bogʻlangan; natija oʻtkir stressning bevosita dalili sifatida talqin qilinmagan.

Qorachiq faqat yorugʻlikka javob beradigan optik tuzilma emas. Qorachiq kattaligi kognitiv saʼy-harakat, uygʻoqlik va diqqat jarayonlari bilan ham oʻzgarishi mumkin. Manba ushbu boshqaruvni locus coeruleus–norepinephrine (LC-NE) tizimi bilan bogʻliq adabiyotlar kontekstida koʻrib chiqadi.

Qisqa muddatli yoki ortib borayotgan aqliy talab vaqtida qorachiqning kengayishi kognitiv saʼy-harakat koʻrsatkichi boʻlishi mumkin. Biroq vazifa uzoq davom etganda qorachiq javobining susayishi “time-on-task effect” deb ataladigan va aqliy charchoq hamda vazifaga jalb boʻlishning pasayishi bilan bogʻliq hodisaga mos keladi.

Ushbu tadqiqotning asosiy pupillometriya natijasi:

BF10 qiymatining 100 dan yuqori boʻlishi muqobil gipoteza foydasiga juda kuchli Bayes dalilini anglatadi. Shunga qaramay, natija faqat tadqiqot ichida oʻlchangan birinchi yarim–ikkinchi yarim farqiga taalluqlidir.

Qorachiq maydonining kamayishi nima uchun bevosita “stress oshdi” degani emas?

Mualliflar 2-back vazifasi sezilarli kognitiv yuk yaratishini, biroq kuchli psixobiologik stress yuzaga keltirishda koʻpincha qoʻllanadigan ijtimoiy baholanish tahdidi yoki nazorat qilib boʻlmaslik kabi unsurlarni oʻz ichiga olmasligini taʼkidlaydilar.

Shuning uchun qorachiqdagi oʻzgarishning eng ehtiyotkor talqini kognitiv yuk ostida oʻtgan vaqt bilan bogʻliq charchoq va uygʻoqlikdagi oʻzgarishdir. Tadqiqot kelgusida samaradorlikni baholash yoki fikr-mulohaza bosimi kabi ochiq stress manipulyatsiyalari orqali kognitiv yuk va oʻtkir stressni yaxshiroq ajratishni tavsiya qiladi.

Soʻlak Alfa-Amilazasi Ushbu Tadqiqotda Stress Oshganini Koʻrsatdimi?

Yoʻq; sAA oʻrtacha qiymatlari vazifa oldidan kuzatuv oʻlchovigacha son jihatdan kamaygan boʻlsa-da, vaqtning guruh darajasidagi taʼsiri statistik jihatdan ahamiyatli emas va BF10=0.25 natijasi nol gipoteza foydasiga oʻrtacha darajadagi dalil beradi.

Soʻlak alfa-amilazasi nima?

Soʻlak alfa-amilazasi (salivary alpha-amylase, sAA) simpatik-adrenal-medullyar tizim faolligi bilan bogʻliq, soʻlakdan noinvaziv tarzda oʻlchanadigan biologik koʻrsatkichdir. Psixologik stress tadqiqotlarida, ayniqsa tezkor avtonom javoblarni baholashda qoʻllanadi.

Biroq kognitiv vazifalar paytida sAA javobi izchil emas. Manbaning nazariy taxminiga koʻra sAA davom etayotgan kognitiv yukdan koʻra vazifa oldidagi kutilishga bogʻliq stress va shaxslar oʻrtasidagi fiziologik stress reaktivligi farqlariga sezgir boʻlishi mumkin.

Takroriy oʻlchovlar ANOVA natijasi F(2,56)=0.653, p=0.524, qisman η²=0.023, %95 IO [0.000, 0.091], BF10=0.25 deb topilgan.

Oʻrtacha qiymatlarning 11.7 dan 10.6 ga, soʻng 9.7 ga tushishi vizual ravishda vazifa oldidagi qiymat yuqoriroq boʻlganini koʻrsatadi. Biroq bu yoʻnalishli naqsh statistik jihatdan tasdiqlangan vaqt taʼsiri emas. Shu sababli H2 faqat yoʻnalish jihatidan mos; tasdiqlangan deb hisoblanmagan.

Guruh darajasida oʻzgarish boʻlmasa, individual bogʻliqlik qanday topilishi mumkin?

Guruh oʻrtacha qiymatining ahamiyatli darajada oʻzgarmasligi barcha ishtirokchilar bir xil fiziologik javob berganini anglatmaydi. Ayrim ishtirokchilarda sAA ortishi, boshqalarida kamayishi mumkin va bu farqlar oʻrtacha qiymatda bir-birini muvozanatlashtirishi mumkin.

Tadqiqotda vazifadan keyingi va vazifadan oldingi sAA farqi SRS-18 “Lethargy” balli bilan ρ=0.464, p=0.011 va standartlashtirilgan umumiy SRS-18 balli bilan ρ=0.382, p=0.041 musbat bogʻliqlik koʻrsatgan.

Ushbu korrelyatsiyalar fiziologik oʻzgaruvchanlik bilan subyektiv stress koʻrsatkichlari birgalikda oʻzgarishi mumkinligini koʻrsatadi; sAA oʻzgarishi subyektiv stressning sababi ekanini isbotlamaydi.

2-back vazifasi qanday ishlaydi?

N-back vazifasi ishchi xotiraga uzluksiz yangilash yukini beradigan kognitiv vazifadir. “2-back” sharoitida ishtirokchi joriy stimulni undan ikki sinov oldin koʻrsatilgan stimul bilan taqqoslaydi va mos kelsa javob beradi.

Ushbu tajribada stimullar oltita inglizcha rang soʻzidan iborat boʻlgan: black, white, red, blue, green va yellow. Soʻzlar 15.6 dyuymli monitorda 0.5 soniyalik oraliqlarda ketma-ket koʻrsatilgan.

Ishtirokchi joriy soʻz undan ikki sinov oldingi soʻz bilan bir xil boʻlsa, probel tugmasini bosgan. Jami 300 sinov oʻtkazilgan va nishon stimullar ulushi taxminan %30 boʻlgan.

Tajriba ketma-ketligi

1. Ishtirokchi laboratoriyaga keladi va boshlangʻich SRS-18 shkalasini toʻldiradi.
2. TDMS qoʻllanadi.
3. Birinchi sAA oʻlchovi olinadi.
4. Koʻzni kuzatish qurilmasi oʻrnatiladi va kalibrlanadi.
5. Ishtirokchi 300 sinovdan iborat 2-back vazifasini bajaradi; qorachiq maydoni vazifa davomida qayd etiladi.
6. Vazifa tugagach, koʻzni kuzatish qurilmasi yechiladi.
7. Ikkinchi sAA oʻlchovi olinadi va TDMS qayta qoʻllanadi.
8. 20 daqiqalik dam olish davridan soʻng yakuniy sAA va TDMS oʻlchovlari amalga oshiriladi.

Tajriba muhitida qaysi oʻzgaruvchilar nazorat qilindi?

Qorachiq maydoni yorugʻlik intensivligiga sezgir boʻlgani sababli barcha sessiyalar harorati nazorat qilinadigan va standart sunʼiy yoritishga ega xonada oʻtkazilgan.

Ishtirokchilardan tajribadan kamida ikki soat oldin kofein isteʼmol qilmaslik soʻralgan. Sessiyalar qorachiq va sAA dagi sirkadiyal oʻzgaruvchanlikni kamaytirish maqsadida 09:00–12:00 oraligʻida oʻtkazilgan.

Ishtirokchi bilan ekran orasidagi masofa taxminan 42 cm qilib belgilangan va bosh harakatlaridan kelib chiqadigan pupillometriya artefaktlarini kamaytirish uchun iyak tayanchidan foydalanilgan.

Qoʻllanilgan qurilmalar va shkalalar

Talk Eye Lite qurilmasidan olingan qorachiq maydoni qiymatlari nisbiy/ixtiyoriy birliklardir. Manba mutlaq kalibrlash mavjud emasligini; shu sababli ayniqsa bir sessiya ichidagi nisbiy oʻzgarishlarni talqin qilish mumkinligini bildiradi.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Ishtirokchilar

Tadqiqotda 29 nafar universitet va magistratura talabasi qatnashgan. Oʻrtacha yosh 21.07 ± 0.91 yil, jinsiy taqsimot 4 erkak va 25 ayol boʻlgan.

Tanlanma hajmi amaliy cheklovlar va oʻxshash pupillometriya tadqiqotlaridagi tanlanma hajmlari hisobga olinib belgilangan. Formal a priori quvvat tahlili oʻtkazilmagan.

Qorachiq maʼlumotlari yetishmagan ishtirokchilar pupillometriya tahlilidan chiqarilgan va ushbu tahlil uchun yakuniy tanlanma n=19 boʻlgan.

Toʻrtta gipoteza

1. H1: Qorachiq maydonining vazifa davomida kamayishi va vaqt-vazifa taʼsiriga bogʻliq aqliy charchoqni aks ettirishi.
2. H2: sAA vazifadan oldin yuqori boʻlib, keyin kamayishi va vazifa tufayli yuzaga kelgan stressdan koʻra kutilishga bogʻliq stressni aks ettirishi.
3. H3: Yuqoriroq vazifa samaradorligi pastroq hissiy taranglik va yuqoriroq hissiy barqarorlik bilan bogʻliq boʻlishi.
4. H4: sAA oʻzgarishi subyektiv stress koʻrsatkichlari bilan musbat bogʻliq boʻlishi.

Statistik tahlil

sAA ning vazifadan oldingi, vazifadan keyingi va kuzatuv qiymatlari bir yoʻnalishli takroriy oʻlchovlar ANOVA yordamida taqqoslangan.

Qorachiq maydoni uchun vazifa ikki teng qismga boʻlingan va birinchi hamda ikkinchi yarimdagi oʻrtacha qiymatlar ikki dumli juftlangan tanlanmalar t-testi yordamida taqqoslangan.

Vazifa samaradorligi, subyektiv shkalalar va fiziologik koʻrsatkichlar oʻrtasidagi bogʻliqliklar Shapiro–Wilk testlari normallik farazi buzilganini koʻrsatgani sababli Spearman tartib korrelyatsiya koeffitsiyenti (ρ) bilan tahlil qilingan.

t-testlar uchun Cohen's d, ANOVA uchun qisman η² va tegishli %95 ishonch oraliqlari berilgan. Asosiy guruh farqi testlari uchun standart Cauchy prioridan r=0.707 foydalanib BF10 hisoblangan. Spearman korrelyatsiyalari eksplorativ deb baholanganligi sababli ular uchun Bayes omili hisoblanmagan. Ahamiyatlilik chegarasi %5 deb belgilangan.

Vazifa samaradorligi

Oʻrtacha toʻgʻri javob ulushi %56.3 ± 8.9 boʻlgan. Ishtirokchilar orasida sezilarli oʻzgaruvchanlik mavjud; eng yuqori aniqlik %69.5, eng past aniqlik %35.8 sifatida qayd etilgan.

Gipoteza natijalarining qisqacha mazmuni

Vazifa aniqligi va kayfiyat oʻrtasidagi bogʻliqliklar

“Lethargic” bilan aniqlik oʻrtasidagi musbat bogʻliqlik dastlab kutilmagan koʻrinadi. Mualliflar buni yaxshi natija koʻrsatgan shaxslar vazifa davomida resurslardan samaraliroq, biroq intensivroq foydalangan boʻlishi va bu vazifadan keyin koʻproq subyektiv charchoqqa aylangan boʻlishi mumkinligi bilan muhokama qiladilar.

Biroq manba muqobil izohni ham ochiq qoldiradi: yuqori samaradorlikka ega shaxslar vazifaga koʻproq kuch sarflagani uchun vazifadan keyingi holdan toyish hissi kuchliroq boʻlishi mumkin. Tadqiqot bu mexanizmlar orasini ajratmaydi.

sAA oʻzgarishi va subyektiv stress oʻrtasidagi bogʻliqliklar

Ushbu natija guruh oʻrtacha qiymati boʻyicha sAA ning vaqt taʼsiri aniqlanmaganiga qaramay, shaxslarning fiziologik stress reaktivligida ahamiyatli farqlar boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi.

Turli oʻlchovlar qamrab olgan jarayonlar

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlaydigan xulosalar

• 2-back vazifasida qorachiq maydoni vazifaning ikkinchi yarmida ahamiyatli darajada kamaygan.
• Bu kamayish vaqtga bogʻliq aqliy charchoq va vazifaga jalb boʻlishdagi oʻzgarish bilan mos keladi.
• sAA da guruh darajasida ahamiyatli vaqt oʻzgarishi aniqlanmagan.
• Guruh darajasidagi natijadan qatʼi nazar, sAA oʻzgarishida individual farqlar mavjud.
• sAA oʻzgarishi ayrim subyektiv stress koʻrsatkichlari bilan bogʻliq.
• Vazifa aniqligi xotirjamlik, irritatsiya va lethargy oʻzgarishlari bilan bogʻliq.
• Kognitiv zoʻriqishni baholashda fiziologik, xulq-atvor va subyektiv koʻrsatkichlarni birgalikda qoʻllash bitta koʻrsatkichli yondashuvga qaraganda yaxlitroq maʼlumot berishi mumkin.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlamaydigan xulosalar

• 2-back vazifasi kuchli oʻtkir stress javobini yuzaga keltirgani isbotlanmagan.
• Qorachiq kamayishi faqat stress tufayli yuzaga kelgani koʻrsatilmagan.
• sAA vazifa davomida ahamiyatli darajada oshgani koʻrsatilmagan.
• Vazifa oldidagi sAA balandligi aynan kutilishga bogʻliq stressdan kelib chiqqani isbotlanmagan.
• Korrelyatsiyalar sAA oʻzgarishi psixologik stressning sababi ekanini koʻrsatmaydi.
• Natijalarni barcha yosh guruhlari yoki jinslarga umumlashtirish mumkin emas.
• Tadqiqot klinik stress buzilishlarini tashxislaydigan yoki davolaydigan tadqiqot emas.

Cheklovlar

Birinchi cheklov tanlanmadir. Ishtirokchilarning barchasi universitet yoki magistratura talabalari va jinsiy taqsimot aniq darajada ayollar ustunligida. Bu tuzilma natijalarni yosh boʻyicha va ayniqsa erkak populyatsiyasiga umumlashtirishni cheklaydi.

Ikkinchidan, pupillometriya tahlili 29 kishidan faqat 19 kishining maʼlumotlari bilan yakunlangan. Maʼlumot yoʻqolishi kalibrlash qiyinchiliklari, muayyan koʻz xususiyatlari yoki koʻproq koʻz pirpiratish kabi tizimli omillar bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Bunday holatda tahlilda qolgan kichik tanlanma barcha ishtirokchilarni toʻliq ifodalamasligi mumkin.

Uchinchidan, faqat 2-back sharti qoʻllanilgan. 0-back, 1-back va 3-back kabi turli kognitiv yuk darajalari boʻlmagani sababli kognitiv talab bilan fiziologik javob oʻrtasida doza-javob munosabatini oʻrnatib boʻlmaydi.

Toʻrtinchidan, sAA faqat muayyan vaqt nuqtalarida oʻlchangan. Ushbu usul vazifa davomida yuz bergan boʻlishi mumkin boʻlgan qisqa muddatli sAA choʻqqilari yoki pasayishlarini oʻtkazib yuborishi mumkin.

Beshinchidan, subyektiv shkalalar vazifa davomida uzluksiz qoʻllanmagan; shu sababli soniya yoki sinov darajasidagi hissiy oʻzgarishlar nomaʼlum.

Oltinchidan, formal a priori quvvat tahlili oʻtkazilmagan. Ayniqsa kichik tanlanmada ayrim haqiqiy bogʻliqliklar aniqlanmagan boʻlish ehtimolini butunlay inkor etib boʻlmaydi; shunga qaramay, sAA uchun BF10=0.25 natijasi guruh darajasidagi vaqt taʼsirining yoʻqligi foydasiga qoʻshimcha maʼlumot beradi.

Yettinchidan, qorachiq maʼlumotlari faqat vazifaning birinchi va ikkinchi yarmiga boʻlib tahlil qilingan. Sinov darajasida modellashtirish yoki oʻsish egri chizigʻi tahlili kabi batafsilroq vaqt qatori usullari qoʻllanmagan.

Kelajakdagi tadqiqotlar

Mualliflar kognitiv yuk bilan stressni ajratish uchun ochiq stress manipulyatsiyalarini qoʻshishni, bir nechta N-back qiyinlik darajalarini taqqoslashni, sAA ni tez-tez namunalash yoki uzluksiz fiziologik oʻlchovlarni qoʻshishni, pupillometriya uchun sinov darajasidagi/vaqt qatori modellaridan foydalanishni, yanada muvozanatli va xilma-xil tanlanmalarni oldindan quvvat tahlili bilan rejalashtirishni hamda stressga zaiflik va bardoshlilikni uzunlamasiga oʻrganishni tavsiya qiladilar.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot: Cognitive Stress Responses During an N-Back Task: Pupillary Dynamics and Salivary Alpha-Amylase Activity

Mualliflar: Toshihiko Kuroiwa; Akira Yasumura.

Masʼul muallif: Toshihiko Kuroiwa.

Muassasalar: Graduate School of Social and Cultural Sciences, Kumamoto University, Kumamoto City, Japan; Graduate School of Humanities and Social Sciences, Kumamoto University, Kumamoto City, Japan.

Jurnal: Psychology International.

Nashriyot: MDPI, Basel, Switzerland.

Jild / son / maqola: 2026, 8(2), 32.

DOI: 10.3390/psycholint8020032

Topshirilgan: 31 Mart 2026.

Qayta koʻrib chiqish: 6 May 2026.

Qabul: 13 May 2026.

Nashr: 14 May 2026.

Manba turi: Taqrizdan oʻtgan, laboratoriyaga asoslangan eksperimental psixofiziologiya tadqiqoti.

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Tanlanma: 29 universitet va magistratura talabasi; oʻrtacha yosh 21.07 ± 0.91 yil; 4 erkak va 25 ayol.

Pupillometriya tanlanmasi: Yetishmagan maʼlumotlar chiqarilgach n=19.

Asosiy tajriba: 2-back ishchi xotira vazifasi; 300 sinov; nishon ulushi taxminan %30; oltita inglizcha rang soʻzi; stimullar 0.5 soniya oraligʻida taqdim etilgan.

Fiziologik oʻlchovlar: Talk Eye Lite koʻzni kuzatish tizimi bilan nisbiy qorachiq maydoni; Nipro Corporation portativ salivary amylase monitor/cocorometer bilan sAA.

Psixologik oʻlchovlar: Two-Dimensional Mood Scale (TDMS) va Stress Response Scale-18 (SRS-18).

Statistika: Bir yoʻnalishli takroriy oʻlchovlar ANOVA, ikki dumli juftlangan tanlanmalar t-testi, Spearman tartib korrelyatsiyasi, Cohen's d, qisman η², %95 ishonch oraligʻi va Bayes omili; ahamiyatlilik chegarasi %5.

Moliyalashtirish: Tadqiqot JSPS KAKENHI JP25H00572 va JP23K17293 grant raqamlari bilan A.Y.ga ajratilgan koʻmak orqali moliyalashtirilgan.

Etika: Tadqiqot Helsinki Deklaratsiyasiga muvofiq oʻtkazilgan va Kumamoto Universitetining Humanities and Social Sciences etika qoʻmitasi tomonidan 45 raqamli tasdiq bilan maʼqullangan.

Xabardor qilingan rozilik: Barcha ishtirokchilardan xabardor qilingan rozilik olingan; maqolani nashr qilish uchun yozma rozilik mavjudligi xabar qilingan.

Maʼlumotlarning mavjudligi: Natijalarni qoʻllab-quvvatlovchi maʼlumotlar asosli soʻrov boʻyicha masʼul muallifdan olinishi mumkin.

Manfaatlar toʻqnashuvi: Mualliflar manfaatlar toʻqnashuvi haqida xabar bermagan.

Mualliflar hissasi: Konseptuallashtirish T.K. va A.Y.; metodologiya va formal tahlil T.K.; dastlabki qoralama va koʻrib chiqish/tahrirlash T.K.; nazorat, loyiha boshqaruvi va moliyalashtirishni jalb qilish A.Y.

Asosiy talqin chegarasi: Tadqiqot kichik, yosh va ayollar aniq ustun boʻlgan laboratoriya tanlanmasiga asoslangan. Qorachiq maydonining kamayishi kognitiv yuk va vaqt-vazifa taʼsiri bilan mos keladi, ammo oʻz-oʻzicha oʻtkir stress dalili emas. sAA ning guruh darajasidagi vaqt taʼsiri ahamiyatli emas. Korrelyatsiyalar sababiylikni koʻrsatmaydi.