Yuqori namlikdagi makkajoʻxori (High-Moisture Corn, HMC) — makkajoʻxori donlari odatiy quruq don makkajoʻxoriga nisbatan yuqoriroq namlik darajasida yigʻib olinib, maydalangandan soʻng anaerob sharoitda fermentatsiya qilish orqali tayyorlanadigan yuqori energiyali yemdir. Ushbu tadqiqot Qozoq qoʻchqorlar ratsionidagi odatiy maydalangan makkajoʻxorining yarmini HMC bilan almashtirishning soʻyish ko‘rsatkichlari, qoʻzi goʻshti sifati, mushak aminokislota va yogʻ kislotalari tarkibi, mushak metabolomikasi hamda jejunal ichak mikrobiotasi ustidagi taʼsirlarini oʻrgandi. Taxminan olti oylik 32 qoʻchqor CT va GS guruhlariga ajratildi; CT ratsionida quruq modda asosida %24 odatiy maydalangan makkajoʻxori boʻlgan bo‘lsa, GS ratsionida %12 odatiy maydalangan makkajoʻxori + %12 HMC qoʻllanildi. Tajriba 120 kun davom etdi.

HMC bilan oziqlantirish umumiy karkas vazni yoki soʻyim chiqimini sezilarli o‘zgartirmadi, biroq bel yogʻi qalinligini oshirdi. Goʻsht sifatida yanada aniq farqlar kuzatildi: Longissimus lumborum mushagining kesish kuchi 40,34 ± 7,69 dan 17,95 ± 2,81 N/cm² gacha kamaydi va mushak ichidagi yogʻ ulushi %6,23 ± 0,21 dan %9,74 ± 0,12 gacha oshdi. Aksincha, pH24, goʻsht rangi va tomchilash yoʻqotilishida sezilarli o‘zgarish aniqlanmadi.

Mushak metabolomikasida jami 668 metabolit aniqlanib, ulardan 20 tasi ko‘p bosqichli statistik filtrdan o‘tib, sezilarli differensial metabolit sifatida tasniflandi; 15 metabolit GS guruhida oshdi, 5 metabolit kamaydi. Differensial metabolitlar ayniqsa valin-leysin-izoleysin biosintezi, taurin va gipotaurin metabolizmi, pantotenat va koenzim A biosintezi hamda TCA siklida boyigan.

Jejunal mikrobiota tahlilida alfa xilma-xilligi sezilarli o‘zgarmagan bo‘lsa-da, mikrob jamoasi tuzilishi, yaʼni beta xilma-xillik guruhlar o‘rtasida ajraldi. Proteobacteria va Acidobacteriota GS guruhida yuqoriroq, Firmicutes_A esa pastroq bo‘ldi. Biroq mikrobiota bilan mushak yogʻ kislotalari o‘rtasidagi natijalar korrelyatsiyaga asoslangan; tadqiqot muayyan bakteriyalar goʻshtdagi yogʻ kislotalari tarkibini bevosita hosil qilishini isbotlamaydi.

Tadqiqotning asosiy talqin cheklovi shundaki, jami 32 hayvon bo‘lishiga qaramay, unumdorlik va goʻsht sifati tahlillarida tajriba birligi sifatida qo‘ra o‘rtacha qiymatlaridan foydalanilgan va shu sababli har bir guruh uchun statistik takror soni n=4 bo‘lgan. Metabolomika va mikrobiota kichik tadqiqotlarida ham turli va kichikroq tanlama tuzilmalari ishlatilgan. Shu sababli natijalar kuchli biologik signallarni ko‘rsatsa-da, kattaroq va mustaqil oziqlantirish tajribalari bilan tasdiqlanishi kerak.

Yuqori Namlikdagi Makkajoʻxori Nima va Quruq Makkajoʻxoridan Qanday Farq Qiladi?

Yuqori namlikdagi makkajoʻxori don namligi taxminan %25–38 darajasida bo‘lganda yigʻib olinadigan, don tuzilishi maydalangandan keyin organik kislotalar yoki sut kislotasi bakteriyalari kabi silos inokulyantlari bilan anaerob sharoitda fermentatsiya qilinib, yopiq muhitda saqlanadigan makkajoʻxori yemidir. Maqsad quritish uchun zarur energiyani kamaytirish bilan birga kraxmal hazm bo‘lishini, yemning mazaliligini va ozuqa moddalari saqlanishini oshirishdir; biroq ushbu tadqiqot iqtisodiy xarajat ustunligini bevosita o‘lchamaganini unutmaslik kerak.

Ushbu tajribada ishlatilgan HMC taxminan 4–6 mm zarracha o‘lchamigacha maydalangan. Fermentatsiya qo‘shimchasining mikrob tarkibi Lactococcus lactis va Lactobacillus brevis jumladan Lactobacillus guruhi mikroorganizmlarini o‘z ichiga olgan va xabar qilingan umumiy zichlik 1,3 × 10¹¹ CFU/g bo‘lgan.

HMC siqilib silos qoplariga yopilgan va 64 kun fermentatsiya qilingan. Ochilishidan oldin pH 3,83 ± 0,21 sifatida o‘lchangan. Oziqlantirish davrida HMC harorati 4–8 °C oralig‘ida qolgan va ko‘zga ko‘rinadigan mog‘or qayd etilmagan.

Tajriba guruhlari o‘rtasidagi haqiqiy yem farqi nima edi?

Ikki ratsionning hisoblangan yalpi energiya darajalari bir-biriga juda yaqin: CT uchun 15,81 MJ/kg, GS uchun 15,83 MJ/kg. Xom protein mos ravishda %13,05 va %13,07. Demak, tajriba katta umumiy energiya yoki protein farqidan ko‘ra makkajoʻxorini qayta ishlash/fermentatsiya qilish usulining o‘zgartirilishini tekshiradi.

HMC Goʻsht Sifatini Qanday Oʻzgartirdi?

Ushbu tajribada HMCning eng kuchli taʼsiri umumiy karkas chiqimidan ko‘ra goʻshtning fizik xususiyatlari va yogʻ to‘planishida kuzatildi: bel yogʻi qalinligi oshdi, mushak kesish kuchi yarmidan ham ko‘proqqa kamaydi va mushak ichidagi yogʻ taxminan %56 ga oshdi; aksincha, karkas vazni, soʻyim chiqimi, goʻsht rangi, pH24 va tomchilash yoʻqotilishi sezilarli o‘zgarmadi.

Soʻyish ko‘rsatkichlari

Bu natijalar HMC ushbu tajriba sharoitida hayvonni umuman og‘irroq karkasga aylantirgani ko‘rsatilmaganini anglatadi. Statistik jihatdan aniq o‘zgarish yogʻ to‘planishi ko‘rsatkichi bo‘lgan bel yogʻi qalinligida kuzatildi.

Goʻshtning fizik-kimyoviy xususiyatlari

Kesish kuchi pishirilgan mushak namunasini tolalar yoʻnalishiga perpendikulyar kesish uchun zarur bo‘lgan mexanik qarshilikni o‘lchaydi. Pastroq qiymat odatda yuqoriroq mexanik yumshoqlikka mos keladi. Bu yerda taxminan %55 lik kamayish HMC guruhidagi eng katta fizik o‘zgarishlardan biridir.

Mushak ichidagi yogʻ mushak tolalari orasidagi lipid to‘planishini bildiradi. HMC guruhida %56,34 ga oshgan. Manbadagi H&E bo‘yalgan kesmalar ham GS namunalarida ko‘proq adipotsit ko‘rinishi mavjudligini sifat jihatdan ko‘rsatadi; biroq mualliflar bu gistologik kuzatuv miqdoriy tasdiq emasligini ochiq aytadilar.

Kesish kuchi qanday o‘lchandi?

Longissimus lumborum namunalari 80 °C boshqariladigan suv vannasida ichki harorat 70 °C ga yetguncha qizdirildi, keyin 20 °C gacha sovitildi. Har bir mushakdan taxminan 3–4 cm uzunlikda va 1 × 1 cm kesimli to‘rtta parallel namuna tayyorlandi. C-LM3B tenderness tester yordamida tolalar yoʻnalishiga perpendikulyar va 25 cm/daq oldinga siljish tezligida kesish kuchi o‘lchandi; har bir kichik namunada to‘rtta o‘lchovning o‘rtachasi ishlatildi.

Mushak ichidagi yogʻ qanday o‘lchandi?

Maydalangan mushak namunalari 65 °C da quritilgandan keyin suvsiz neft efiri bilan Soxhlet ekstraksiyasidan o‘tkazildi. Mushak ichidagi yogʻ foizi ekstraksiya qilingan yogʻ massasining boshlang‘ich quruq namuna massasiga nisbati asosida hisoblandi.

Mushak proteini qanday o‘lchandi?

Xom protein Kjeldahl usuli bilan o‘lchandi va azot miqdori 6,25 aylantirish koeffitsiyenti yordamida protein miqdoriga aylantirildi.

Aminokislota profili qanchalik o‘zgardi?

Jami 21 aminokislota o‘lchandi. Ularning 17 tasida sezilarli farq topilmadi. GS guruhida aspartat kislota, arginin va glutamin pastroq, glitsin esa yuqoriroq bo‘ldi.

Bu natija HMC butun aminokislota profilini umumiy ravishda oshirgan yoki kamaytirgan degani emas. O‘zgarish bir necha aminokislota bilan cheklangan.

Yogʻ kislotalari profili qanday o‘zgardi?

Mushak yogʻ kislotalari avval yogʻ kislotasi metil efirlariga aylantirildi va Agilent 8890B-7000D GC-MS tizimi bilan tahlil qilindi. Manba ko‘plab FAME turlarining GS guruhida yuqoriroq bo‘lganini bildiradi.

Masalan, methyl myristate 51,85 ± 8,06 dan 130,28 ± 18,77 µg/mg gacha; methyl palmitate 884,90 ± 189,32 dan 1621,25 ± 354,04 µg/mg gacha; methyl oleate 1364,07 ± 104,43 dan 2757,68 ± 278,16 µg/mg gacha; methyl alpha-linolenate 35,13 ± 5,39 dan 52,48 ± 8,51 µg/mg gacha oshgan.

Biroq Table 5 dagi “Total Fatty Acid” qatori alohida eʼtibor talab qiladi. Manba CT uchun 4035,70 ± 56,81 va GS uchun 7039,91 ± 107,16 µg/mg qiymatlarini berib, p=0,78 ni qayd etadi. Manba bu ko‘rinadigan sonli nomuvofiqlikni izohlamagani uchun umumiy yogʻ kislotalari bo‘yicha mustaqil yangi statistika ishlab chiqilmasligi kerak.

Mushak Metabolomikasi Goʻsht Sifatidagi Oʻzgarishni Tushuntiradimi?

Mushak metabolomikasi HMC guruhida energiya va lipid metabolizmi bilan bog‘liq ko‘plab molekulyar farqlar borligini ko‘rsatadi; biroq metabolit boyishi va goʻsht sifatidagi o‘zgarishlar bir tajribada birga kuzatilgan bo‘lsa-da, metabolomika natijalari o‘z-o‘zidan muayyan yo‘l pastroq kesish kuchiga yoki yuqoriroq mushak ichidagi yogʻga bevosita sabab bo‘lganini isbotlamaydi.

Metabolomika namunasi

Metabolomika tahlili uchun CT guruhidan to‘rtta hayvon, har bir qo‘radan bittadan; GS guruhidan sakkizta hayvon, har bir qo‘radan ikkitadan tanlandi. Shu sababli metabolomika maʼlumotlar to‘plami muvozanatli emas.

Mualliflar GS guruhidan ko‘proq namuna tanlaganliklarini GS guruhidagi differensial metabolitlarni aniqlash quvvatini oshirish istagi bilan izohlaydilar. Metabolomika tadqiqoti izlanish xarakterida deb taʼriflangan va ko‘p martalik taqqoslash xatosini cheklash uchun FDR tuzatishi qo‘llangan.

Analitik platforma

100 mg Longissimus mushak to‘qimasi 400 µL metanol bilan ekstraksiya qilindi, ultratovushli ishlov va sentrifugalashdan keyin supernatant liyofilizatsiya qilindi. Tahlil Thermo Vanquish UHPLC va Thermo QE HF-X yuqori aniqlikdagi massa-spektrometr bilan bajarildi.

Musbat va manfiy ionlash rejimlari qo‘llandi; full-MS skanerlash m/z 150–2000 oralig‘ida va 30.000 rezolyutsiyada bajarildi. Xcalibur 4.5 va Compound Discoverer 3.3 dasturlari cho‘qqilarni tekislash, metabolit identifikatsiyasi va maʼlumotlarni qayta ishlash uchun ishlatildi.

Sezilarli differensial metabolit qanday aniqlandi?

Metabolitni sezilarli deb tasniflash uchun to‘rtta shart birgalikda talab qilindi:

• OPLS-DA modelidan VIP > 1,0,
• |log2FC| > 0,5,
• xom Student t-testi p qiymati < 0,05,
• Benjamini–Hochberg tuzatishidan keyin FDR q < 0,05.

Ushbu filtr oxirida aniqlangan 668 metabolitdan 20 tasi sezilarli differensial metabolit sifatida qoldirildi. Ulardan 15 tasi GS guruhida yuqoriga, 5 tasi pastga yo‘nalishda o‘zgardi.

PCA va OPLS-DA nimani ko‘rsatdi?

PDFning 14-sahifasidagi uch o‘lchamli PCA grafigi CT va GS mushak namunalarining metabolik taqsimotlari turli hududlarda to‘planganini ko‘rsatadi. PC1 umumiy variansning %28,6 ini, PC2 %23,9 ini va PC3 %14,8 ini tushuntiradi.

OPLS-DA modelida R²Y=0,963 va Q²=0,706 qayd etilgan. Manba shuningdek 200 tasodifiy permutatsiya bilan modelni tekshirgan. Biroq Figure 2 izohidagi p-qiymati bayoni bilan asosiy matndagi “overfitting yo‘q” talqini to‘liq bir xil ravshanlikda emas; shu sababli OPLS-DA modeli foydali guruh ajratish ko‘rsatkichi sifatida baholansa-da, o‘z-o‘zidan biologik sababiyat isboti emas.

Qaysi metabolik yo‘llar ajralib turdi?

Mualliflarning mexanistik modeli ko‘proq fermentatsiyalanadigan HMC energiyadan foydalanish va mushak metabolizmini yogʻ sinteziga mosroq yo‘nalishga siljitishi mumkinligidan iborat. Biroq bu zanjirda rumen propionati, asetil-CoA oqimi yoki de novo lipogenez tezliklari bevosita izotop yoki flux tahlili bilan o‘lchanmagan. Demak, yo‘l boyishlari mexanistik jihatdan qo‘llab-quvvatlovchi, ammo yakuniy sababiy tasdiq emas.

Ichak Mikrobiotasi Natijalari Nimani Anglatadi?

HMC bilan oziqlantirish jejunal mikrobiotadagi umumiy boylik va tenglik ko‘rsatkichlarini sezilarli o‘zgartirmadi, biroq bakterial jamoa qaysi taksonlardan tarkib topishini o‘zgartirdi; yaʼni alfa xilma-xilligi saqlangan holda beta xilma-xillik va ayrim bakterial nasllarning nisbiy ko‘pligi farq qildi.

16S rRNA tahlili qanday bajarildi?

Soʻyish vaqtida jejunum tarkibi namunalari olindi va bakterial 16S rRNA genining V3–V4 sohasi 338F va 806R praymerlari bilan ko‘paytirildi. Kutubxonalar Illumina TruSeq Nano DNA LT to‘plami bilan tayyorlanib, NovaSeq 6000 platformasida 2 × 250 bp paired-end sekvens qilindi.

Xom sekvenslar QIIME 2 2022.2 versiyasi bilan sifat filtri, denoising va keyingi jamoa tahlillaridan o‘tkazildi.

Alfa xilma-xilligi

Hech bir alfa xilma-xillik ko‘rsatkichida p<0,05 topilmadi. Shuning uchun HMC ichak mikrobiotasini “xilma-xilroq” qilgan deb aytib bo‘lmaydi.

Beta xilma-xilligi

PCoA tahlilida Bray–Curtis masofasi bo‘yicha CT va GS namunalari o‘rtasida sezilarli jamoa ajralishi kuzatilib, PERMANOVA p<0,01 qayd etildi. NMDS tahlili ham differensiallanishni qo‘llab-quvvatladi.

Manba jami 5121 OTU ni bildiradi. GS guruhida 2467, CT guruhida 2042 guruhga xos OTU va ikki guruh o‘rtasida 612 umumiy OTU mavjud. Umumiy qism jami miqdorning taxminan %12 ini tashkil etadi; Jaccard indeksi 0,12 deb qayd etilgan.

Filum darajasida qanday o‘zgarishlar kuzatildi?

GS guruhida Acidobacteriota va Proteobacteria nisbiy ko‘pligi CT ga qaraganda sezilarli yuqori, Firmicutes_A esa sezilarli past bo‘lgan.

Manba bu o‘zgarishlarni yogʻ sintezi va ichak salomatligi bilan bog‘laydigan adabiyotlar orqali muhokama qiladi. Biroq ushbu tajribada mikrobiota transplantatsiyasi, antibiotik aralashuvi yoki nazoratli kolonizatsiya tajribasi bo‘lmagani sababli bu bakteriyalarning goʻsht yogʻlanishidagi sababiy roli aniqlanmagan.

Avlod darajasidagi o‘zgarishlar

GS guruhida Comamonas_F_589250 va Achromobacter yuqoriroq; Ureaplasma, Anaerobutyricum va Bifidobacterium_388775 pastroq ko‘pligini ko‘rsatdi.

Mualliflar ushbu taksonlarning ayrim potentsial sog‘liq taʼsirlarini adabiyot bilan bog‘laydilar. Ushbu tadqiqot infektsiya tezligi, ichak to‘sig‘i funksiyasi yoki klinik ichak salomatligi natijasini bevosita o‘lchamagani uchun “HMC ichak salomatligini yaxshiladi” degan xulosa faqat mikrobiota taksonlaridagi o‘zgarishlardan qatʼiy chiqarib bo‘lmaydi.

LEfSe nimani ko‘rsatdi?

LEfSe tahlili LDA balli >2 chegarasi bilan guruhlar o‘rtasida turlicha ko‘plik ko‘rsatgan bakterial nasllarni aniqladi. GS guruhida Proteobacteria, Gammaproteobacteria, Burkholderiaceae_A592522, Burkholderiales_592522 va Comamonas_589250 yuqoriroq ko‘plik ko‘rsatdi. Firmicutes_A, Clostridia_258483, Lachnospirales va Lachnospiraceae esa GS guruhida pastroq deb qayd etildi.

Matnda “10 bacterial taxa” iborasi ishlatilgan bo‘lsa-da, nomlangan GS-oshgan beshta va GS-kamaygan to‘rtta takson jami to‘qqiztani tashkil qiladi. Manba bu sonli tafovutni matnda izohlamaydi.

Mikrobiota bilan yogʻ kislotalari o‘rtasida qanday bog‘liqlik topildi?

Spearman korrelyatsiyalari FDR tuzatishi bilan baholandi. Firmicutes_A ko‘plab mushak yogʻ kislotalari bilan manfiy; Proteobacteria esa bir nechta yogʻ kislotasi bilan musbat korrelyatsiya ko‘rsatdi.

Masalan, Proteobacteria methyl docosatetraenoate, methyl vaccenate va methyl palmitoleate bilan q<0,01 darajasida musbat bog‘liqlik ko‘rsatdi. Bacteroidota methyl linoleate va methyl arachidonate bilan; Chloroflexota methyl myristoleate, methyl palmitoleate, methyl oleate va methyl 11-14 eicosadienoate bilan musbat bog‘langan.

Bu yerdagi “bog‘liqlik” so‘zi muhim. Korrelyatsiya issiqlik xaritasi bakteriya guruhi tegishli yogʻ kislotasini ishlab chiqarib mushak to‘qimasiga olib borishini yoki yogʻ to‘planishini bevosita boshqarishini ko‘rsatmaydi. Ratsion har ikki o‘zgaruvchini bir vaqtda taʼsirlashi yoki bog‘liqlikda boshqa metabolik vositachilar bo‘lishi mumkin.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Hayvonlar va tajriba tuzilishi

Tajriba 2024 yil oktyabrdan 2025 yil martgacha Xitoyning Xinjiang hududida, Hutubi County, Wigington Town dagi qo‘y fermasida o‘tkazildi.

O‘ttiz ikki sog‘lom Qozoq qo‘chqori taxminan olti oylik va 35,4 ± 1,46 kg boshlang‘ich vazn bilan tanlandi. Hayvonlar tasodifiy CT va GS guruhlariga taqsimlandi. Har bir guruhda 16 hayvon, to‘rtta qo‘ra va har bir qo‘rada to‘rtta hayvon bor edi.

Hayvonlar 07:00 va 19:00 da kuniga ikki marta oziqlantirildi, suvga erkin kirish taʼminlandi. Tajriba muhiti −10 dan 15 °C gacha o‘zgardi.

Nega n=32 hayvon bo‘lsa-da statistik n=4?

Bir qo‘radagi to‘rtta qo‘y bir xil yem, bir xil saqlash sharoiti va bir xil muhitni bo‘lishgani sababli bir-biridan mutlaqo mustaqil tajriba birliklari deb hisoblanmadi. Shu bois to‘rtta hayvon o‘lchovlari qo‘ra o‘rtacha qiymatiga aylantirildi va har bir davolash uchun to‘rtta qo‘ra o‘rtachasi statistik takror sifatida ishlatildi.

Bu dizayn pseudoreplication xavfini kamaytiradi; biroq shu bilan birga unumdorlik va goʻsht sifati taqqoslashlarida samarali tanlama hajmi har bir guruh uchun to‘rtta ekanini ko‘rsatadi.

Quvvat tahlili

A priori quvvat tahlili birlamchi natija bo‘lgan mushak kesish kuchiga asoslanib bajarildi. Dastlabki maʼlumotlarda kutilgan guruh farqi 22,4 N/cm², pooled standart og‘ish 5,3 N/cm² va Cohen's d taxminan 4,2 deb hisoblandi.

Ikki tomonlama mustaqil tanlama t-testi, α=0,05 va %80 quvvatda har bir guruh uchun ikki qo‘ra zarurligi hisoblandi; tadqiqot to‘rtta qo‘ra/guruhdan foydalandi va birlamchi natija uchun quvvat >0,95 deb qayd etildi.

Soʻyish va namuna yig‘ish

120-kuni qo‘chqorlar ertalabki oziqlantirishdan oldin tortildi. Soʻyishdan oldin 24 soat yem berilmadi, suvga erkin kirish qoldirildi. Tashish bir soat ichida saqlandi, sirpanmaydigan pol va shamollatish taʼminlandi, soʻyishdan oldin sog‘liq tekshiruvi o‘tkazildi.

Karkaslar qon chiqarilgandan so‘ng 4 °C da 24 soat sovitildi. Longissimus lumborum mushagidan 300 g namuna aminokislota, yogʻ kislotasi va metabolomika tahlillari uchun olinib suyuq azotda muzlatildi; shuningdek, 50 g mushak goʻsht sifati tahlillari uchun ajratildi.

Soʻyish ko‘rsatkichlari formulalari

Soʻyim chiqimi (%) = (karkas vazni / soʻyishdan oldingi tirik vazn) × 100

Bu nisbat tirik hayvon massasining qancha qismi karkas sifatida qolganini ko‘rsatadi.

Sof goʻsht ulushi (%) = (sof goʻsht vazni / soʻyishdan oldingi tirik vazn) × 100

Sof goʻsht vazni suyaklar ajratilgandan keyin olingan jami suyaksiz goʻsht miqdoridir.

Aminokislota analitikasi

Yigirmata standart protein aminokislotasiga gidroksiprolin qo‘shilib, jami 21 analit tekshirildi. SCIEX QTRAP 6500+ massa-spektrometri scheduled multiple reaction monitoring rejimida ishlatildi. Kolonna harorati 40 °C bo‘lib, ichki standartga asoslangan kalibrlash bajarildi.

Yogʻ kislotasi analitikasi

Jami 51 yogʻ kislotasi metil efiri standarti tayyorlandi. Mushak lipidlari diklormetan/metanol bilan ekstraksiya qilindi, derivatizatsiyadan keyin Agilent 8890B-7000D GC-MS va 100 m × 0,25 mm × 0,2 µm CP-Sil 88 kapillyar kolonna bilan tahlil qilindi.

Geliy oqimi 1,0 mL/daq, inyeksiya harorati 260 °C va split nisbati 50:1 bo‘ldi. Pech 80 °C dan boshlanib 8 °C/daq bilan 180 °C gacha, 4 °C/daq bilan 220 °C gacha va 2 °C/daq bilan 230 °C gacha ko‘tarildi; yakuniy haroratda 13,5 daqiqa ushlab turildi.

Mushak gistologiyasi

Longissimus lumborum mushagidan taxminan 1 cm³ namunalar %10 neytral tamponli formalinda 48 soat fiksatsiya qilindi, parafinga joylashtirildi va mushak tolalariga perpendikulyar 5 µm kesmalar olindi. Gematoksilin-eozin bo‘yashdan keyin raqamli whole-slide skanerlash bajarildi.

Figure 1 dagi H&E tasvirlari GS guruhida ko‘proq adipotsit to‘planishini vizual ravishda ko‘rsatadi. Biroq tasvir tahlili orqali miqdoriy adipotsit maydoni yoki hujayra zichligi qayd etilmagani sababli bu topilma sifat jihatidagi qo‘llab-quvvatlash sifatida baholanishi kerak.

Metabolomika va FDR nazorati

Metabolomika tahlillarida PCA va OPLS-DA guruh tuzilishini o‘rganish uchun ishlatildi. Differensial metabolit skriningida VIP, fold-change, xom p va FDR q mezonlarining barchasi qo‘llandi. Ushbu ko‘p bosqichli filtr faqat xom p<0,05 ishlatishga qaraganda noto‘g‘ri musbat natijalarni kamaytirishni maqsad qiladi.

Mikrobiota statistikasi

Mikrobiota uchun har bir guruhdan sakkiz hayvon, har bir qo‘radan ikki hayvon ishlatildi. Bray–Curtis masofali PCoA, NMDS va 999 permutatsiyali PERMANOVA qo‘llandi. Differensial taksonlar LEfSe bilan LDA >2 va p<0,05 mezonlari yordamida tekshirildi.

Mikrobiota–yogʻ kislotasi korrelyatsiyasi

Filum darajasidagi bakterial nisbiy ko‘pliklar bilan alohida mushak yogʻ kislotalari o‘rtasidagi bog‘liqliklar Spearman rang korrelyatsiyasi bilan hisoblandi. Ko‘p sonli korrelyatsiya testlaridan keladigan Tip I xato xavfini kamaytirish uchun Benjamini–Hochberg FDR tuzatishi qo‘llandi va q<0,05 sezilarli deb qabul qilindi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan natijalar

• %12 HMC va %12 odatiy maydalangan makkajoʻxori bo‘lgan GS ratsioni ushbu tajribada bel yogʻi qalinligini oshirdi.
• HMC guruhida Longissimus lumborum kesish kuchi sezilarli darajada kamaydi.
• Mushak ichidagi yogʻ ulushi HMC guruhida sezilarli darajada oshdi.
• Bir qator mushak yogʻ kislotasi/FAME tarkibi GS guruhida yuqoriroq bo‘ldi.
• Mushak metabolomik profillari CT va GS o‘rtasida farq qildi.
• Aniqlangan 668 metabolitdan 20 tasi qatʼiy filtrlardan so‘ng sezilarli differensial deb tasniflandi.
• Jejunal mikrobiota alfa xilma-xilligi o‘zgarmadi, beta xilma-xillik/jamoa tarkibi o‘zgardi.
• Muayyan mikrob filumlarining nisbiy ko‘pligi muayyan mushak yogʻ kislotalari bilan korrelyatsiya ko‘rsatdi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan natijalar

• HMC barcha karkas ko‘rsatkichlarini oshirishi ko‘rsatilmagan.
• HMC barcha goʻsht sifati xususiyatlarini yaxshilashi ko‘rsatilmagan; pH, rang va tomchilash yoʻqotilishi sezilarli o‘zgarmagan.
• Proteobacteria ko‘payishi bevosita yogʻ kislotasi sinteziga sabab bo‘lishi isbotlanmagan.
• Firmicutes_A kamayishi mushak yogʻlanishini bevosita yuzaga keltirishi ko‘rsatilmagan.
• Metabolik yo‘l boyishi bevosita metabolik oqim o‘lchovi emas.
• H&E tasvirlaridagi adipotsit ko‘rinishi miqdoriy gistomorfometriya emas.
• Ushbu natijalardan HMC har bir zot va har bir oziqlantirish tizimida bir xil taʼsir ko‘rsatadi degan xulosa chiqarib bo‘lmaydi.
• Tadqiqot haqiqiy iqtisodiy yem xarajatini o‘lchamagani sababli HMC ushbu sharoitlarda aniq arzonroq ishlab chiqarishni taʼminlashi ko‘rsatilmagan.

Asosiy cheklovlar

Jami hayvon soni 32 bo‘lsa-da, asosiy unumdorlik va goʻsht sifati testlari har bir guruh uchun to‘rtta mustaqil qo‘ra o‘rtacha qiymatiga asoslanadi. Birlamchi kesish kuchi natijasi uchun quvvat hisobi yuqori ko‘rinsa-da, kichikroq taʼsir o‘lchamlariga ega ikkilamchi natijalar uchun n=4 cheklovchi bo‘lishi mumkin.

Metabolomika namunasi muvozanatsiz: CT n=4, GS n=8. Ushbu tahlil izlanish xarakterida bo‘lib, alohida mustaqil tasdiqlash kohorti yo‘q.

Mikrobiota n=8/guruh darajasida o‘rganilgan va natijalar faqat bitta ichak bo‘limi — jejunum tarkibidan olingan. “Ichak mikrobiotasi” iborasi butun gastrointestinal tizim bir xil tarzda o‘zgarganini anglatmasligi kerak.

Mikrobiota bilan yogʻ kislotalari profili o‘rtasidagi bog‘liqliklar korrelyatsiondir. Mikrobiota transferi, antibiotik aralashuvi yoki metabolik tracer tajribasi bajarilmagan.

Tajriba 120 kun davom etgan va kuz/qish sharoitida amalga oshirilgan. Atrof-muhit haroratining −10 dan 15 °C gacha o‘zgarishi energiya sarfiga taʼsir qilishi mumkin bo‘lgan ekologik kontekstdir.

Manbada ayrim ichki nomuvofiqliklar bor: muhokamada 668 metabolit “differential” deb atalgan bo‘lsa-da, natijalarda faqat 20 tasi sezilarli differensialdir; umumiy yogʻ kislotasi qatoridagi o‘rtacha/SD bilan p=0,78 ko‘rinadigan tarzda nomuvofiq; LEfSe matni 10 takson desa-da, nomlangan oshgan va kamaygan guruhlar jami to‘qqiz taksonni tashkil qiladi.

Umumiy ilmiy maʼno

Ushbu tadqiqot yuqori namlikdagi makkajoʻxorini Qozoq qoʻchqorlarida faqat “ko‘proq o‘sish” nuqtayi nazaridan baholamaslik kerakligini ko‘rsatadi. Eng aniq natija karkas miqdorining katta oshishi emas, balki mushakning mexanik yumshoqligi, mushak ichidagi yogʻ to‘planishi, muayyan yogʻ kislotalari, metabolik profil va mikrob jamoasi tuzilishidagi bir vaqtdagi o‘zgarishlardir.

Tadqiqotning ko‘p-omikli tuzilishi yemni qayta ishlash usuli bilan yakuniy goʻsht sifati o‘rtasidagi biologik zanjirni o‘rganish uchun muhim doira beradi. Biroq metabolomika va mikrobiota qatlamlarining ko‘pchiligi bog‘liqlik darajasida bo‘lgani sababli “HMC → muayyan bakteriya → muayyan metabolik yo‘l → oshgan IMF → yumshoqroq goʻsht” zanjirining barchasi tajribaviy ravishda sababiy shaklda tasdiqlanmagan.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl sarlavha: Effects of Feeding High-Moisture Corn on Meat Performance, Meat Quality, Muscle Metabolism, and Gut Microbiota in Kazakh Rams

Mualliflar: Buweiaizhaer Maimaitimin; Linhai Song; Kadeliya Abudureyimu; Subinuer Abuduli; Tong Li; Yuxin Zhou; Liang Yang; Wei Shao; Zhijun Zhang; Wanping Ren.

Masʼul muallif: Wanping Ren.

Muassasa 1: College of Animal Science, Xinjiang Agricultural University, Urumqi, China.

Muassasa 2: Institute of Feed, Xinjiang Academy of Animal Husbandry Sciences, Urumqi, China.

Jurnal: Animals.

Nashriyot: MDPI.

Bibliografik yozuv: Animals 2026, 16(9), 1387.

DOI: 10.3390/ani16091387.

Yuborilgan: 28 Mart 2026. Tahrir: 26 Aprel 2026. Qabul: 28 Aprel 2026. Nashr: 1 May 2026.

Manba turi: Taqrizdan o‘tgan nazoratli hayvon oziqlantirish tadqiqoti; goʻsht sifati tahlili, mushak metabolomikasi va 16S rRNA mikrobiota tahlilini o‘z ichiga oladi.

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Tajriba: 32 Qozoq qoʻchqori; CT n=16 va GS n=16; to‘rtta qo‘ra/guruh; to‘rtta hayvon/qo‘ra; 7 kunlik dastlabki davr + 120 kunlik oziqlantirish.

Asosiy ratsion aralashuvi: CT %24 odatiy maydalangan makkajoʻxori; GS %12 odatiy maydalangan makkajoʻxori + %12 HMC, quruq modda asosida.

Tajriba birligi: Asosiy unumdorlik, goʻsht sifati va tarkib statistikasida qo‘ra; n=4 mustaqil takror/guruh.

Metabolomika kichik namunasi: CT n=4, GS n=8.

Mikrobiota kichik namunasi: CT n=8, GS n=8.

Etik tasdiq: Xinjiang Agricultural University Animal Welfare and Ethics Committee; Approval No. 20240806.

Hayvon egasining roziligi: Yozma xabardor qilingan rozilik olingan.

Moliyalashtirish: Xinjiang Tianchi Talent Introduction Program (2225ZZQR-CXM); Xinjiang Dairy Industry Technology System (XJARS-11-07); Technical Service Project for Wenquan Cattle Farm (2523HXKT1); Animal Husbandry Production Development Project of Xinjiang Uygur Autonomous Region (2225XMYSC).

Maʼlumotlarning mavjudligi: Maʼlumotlar masʼul muallifdan so‘rov asosida olinishi mumkin.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi haqida xabar bermagan; moliyalashtiruvchilarning tadqiqot dizayni, maʼlumot tahlili, talqin, yozish yoki nashr qarorida roli bo‘lmagani bildirilgan.

Muallif hissalari: Konseptuallashtirish W.R.; usul L.S., K.A., S.A., Y.Z., Z.Z. va W.R.; formal tahlil B.M. va W.S.; tadqiqot B.M., L.S., K.A., T.L. va L.Y.; maʼlumotlar kuratsiyasi L.Y.; vizualizatsiya B.M.; dastlabki qo‘lyozma B.M.; ko‘rib chiqish/tahrirlash L.S., S.A., T.L., L.Y., W.S., Z.Z. va W.R.; nazorat L.S. va W.R.; loyiha boshqaruvi W.R.; moliyalashtirishni olish W.S., L.Y. va W.R.

Bog‘liq nashr ogohlantirishi: Xuddi shu tadqiqot guruhining Animals 2026, 16(7), 1030 maqolasi bir xil hajmdagi 32 Qozoq qoʻchqori, bir xil CT/GS HMC aralashuvi va 120 kunlik dizayn haqida xabar beradi. Hozirgi tadqiqot boshqa biologik yakunlarga qaratilgan, biroq tajriba kohortlari mustaqil deb taxmin qilinmasligi kerak.

Manba ichidagi maʼlumot ogohlantirishi 1: Results bo‘limi 668 aniqlangan metabolit va 20 sezilarli differensial metabolitni bildirgan bo‘lsa, Discussion 4.4 ichida “668 differential metabolites” iborasi ishlatiladi. Asosiy maʼlumot sifatida 668 jami aniqlangan / 20 sezilarli differensial farqi saqlangan.

Manba ichidagi maʼlumot ogohlantirishi 2: Table 5 da umumiy yogʻ kislotalari o‘rtacha qiymatlari CT 4035,70 ± 56,81 va GS 7039,91 ± 107,16 µg/mg bo‘lsa-da, p=0,78 qayd etilgan. Manba izoh bermagani uchun qiymatlar tuzatilmagan.

Asosiy talqin cheklovi: Mushak metabolitlari, ichak mikrobiotasi va yogʻ kislotalari o‘rtasidagi bog‘liqliklar biologik mexanizm uchun nomzod aloqalarni taqdim etadi; sababiy vositachilik bevosita isbotlanmagan.