Ushbu tadqiqotda 4-xlorofenoksisirka kislotasini (4-CPA) suvda tez va miqdoriy aniqlash uchun gomogen fluoresans polarizatsion immunoassay (FPIA) ishlab chiqildi. Tadqiqotchilar M1 monoklonal antitanasini ikkita turli fluoresan 4-CPA treyseri bilan taqqosladilar; qisqa bog‘lovchiga ega 4-CPA-EDF treyseri bilan 15 daqiqalik tahlilda 1,2 ng/mL aniqlash chegarasi va taxminan 2,3–300 ng/mL analitik diapazon olindi. 4-CPA qo‘shilgan haqiqiy ochiq-suv namunalarida 4-jadvalga ko‘ra qayta topilish %98–110 oralig‘ida bo‘ldi. Usulning asosiy cheklovi esa tuzilishi jihatidan o‘xshash 2,4-D ga nisbatan %48 kross-reaktivlik ko‘rsatishi edi; tadqiqotchilar buni matematik dual-FPIA tahlili va 2,4-D ni affinlik kolonkasi yordamida oldindan olib tashlash kabi ikki usul bilan hal qilishga urindilar. Dual-FPIA tuzatishi sinovdan o‘tkazilgan aralashmalarda %116–151 qayta topilish bilan yaqqol ortiqcha baholash bergan bo‘lsa, affinlik kolonkasiga asoslangan yondashuv sinov sharoitlarida 4-CPA uchun taxminan %103,6–110 qayta topilishni ta’minladi.

4-CPA o‘simliklarda auksinga o‘xshash ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan sintetik fenoksisirka kislotasi hosilasidir. Qishloq xo‘jaligi amaliyotlarida u o‘simlik o‘sishini boshqaruvchi modda sifatida qo‘llanishi mumkin, yuqori dozalarda esa gerbitsid ta’sir ham ko‘rsatishi mumkin. Shu sababli uning suv va qishloq xo‘jaligi namunalaridagi qoldiqlarini tez kuzatish analitik nuqtai nazardan muhimdir. Tadqiqotning maqsadi yuqori darajadagi jihozlarni talab qiladigan xromatografik usullar o‘rnini bosuvchi universal referens usul yaratish emas, balki tez, gomogen va ko‘chma o‘lchashga mos immunokimyoviy skrining yondashuvini ishlab chiqishdir.

Tadqiqotning muhim yangiliklaridan biri faqat 4-CPA uchun FPIA yaratish emas, balki immunoassaylarda tez-tez uchraydigan strukturaviy o‘xshashlik muammosiga bevosita yechim izlashdir. M1 antitanasi 4-CPA ni kuchli tanigan holda 2,4-D ga ham sezilarli javob berdi. Bunga qarshi ravishda alohida anti-2,4-D antitanasi tadqiqotchilar sinov sharoitlarida 4-CPA ga sezilarli kross-javob ko‘rsatmadi. Ushbu asimmetriya ikki test natijalarini matematik ravishda ajratish hamda 2,4-D ni namunadan fizik usulda tutib olib tashlash uchun qo‘llanildi.

Tadqiqotning asosiy muammosi nima?

4-CPA kabi past molekulyar massali qishloq xo‘jaligi kimyoviy moddalarini aniqlashdagi asosiy analitik muammo faqat past konsentratsiyalarni o‘lchash emas. Shu bilan birga maqsad molekulani kimyoviy tuzilishi juda o‘xshash boshqa birikmalardan farqlash zarur. Ayniqsa, 4-CPA bilan keng qo‘llaniladigan fenoksi gerbitsid 2,4-D o‘rtasidagi strukturaviy o‘xshashlik antitana asosidagi tahlillarda kross-reaktivlikka olib kelishi mumkin.

Tadqiqotda bu muammo ikki bosqichda ko‘rib chiqildi. Birinchi maqsad 4-CPA uchun yetarlicha sezgir va tez FPIA yaratish edi. Ikkinchi maqsad esa FPIA ning 2,4-D ga bergan kross-javobini boshqarishga imkon beradigan analitik strategiyalarni ishlab chiqish edi.

Fluoresans polarizatsion immunoassay qanday ishlaydi?

Fluoresans polarizatsion immunoassay eritmadagi fluoresan belgilangan kichik molekulalarning aylanish harakatidagi o‘zgarishlarni o‘lchaydi. Erkin holatdagi kichik fluoresan treyser tez aylanadi va qo‘zg‘atilgan yorug‘lik polarizatsiyasini ko‘proq yo‘qotadi. Shu treyser katta antitanaga bog‘langanda butun kompleks sekinroq aylanadi; natijada chiqariladigan fluoresansning polarizatsiyasi yuqoriroq saqlanadi.

4-CPA kabi kichik maqsad molekula namunada mavjud bo‘lsa, fluoresan belgilangan 4-CPA treyseri bilan antitananing bog‘lanish joyi uchun raqobatlashadi. Namunadagi erkin 4-CPA miqdori oshgani sari antitanaga bog‘langan fluoresan treyser miqdori kamayadi va o‘lchanadigan polarizatsiya signali pasayadi. Shu tariqa 4-CPA konsentratsiyasi bilan fluoresans polarizatsiyasi o‘rtasida kalibrlashga asoslangan miqdoriy bog‘lanish o‘rnatilishi mumkin.

Ushbu yondashuvning tadqiqot nuqtai nazaridan muhim tomoni shundaki, u an’anaviy geterogen immunoassaylarda uchraydigan ko‘p bosqichli yuvish va ajratish jarayonlariga ehtiyoj sezmasdan “aralashtir, inkubatsiya qil va o‘lcha” tamoyili asosida ishlashi mumkin.

M1 antitanasining kelib chiqishi nega e’tiborga loyiq?

Manbada muhim bibliografik/metodologik nomuvofiqlik mavjud. Annotatsiya bo‘limida M1 antitanasi 4-CPA ga qarshi hosil qilingan antitana sifatida ta’riflanadi. Biroq usullar bo‘limida immunogen tayyorlashda 2,4-D ishlatilgani aniq ko‘rsatiladi va natijalarda M1 2,4-D ga qarshi tayyorlangan gibridoma klonlarini skrining qilish jarayonida aniqlangani tushuntiriladi.

Natijalar bo‘limiga ko‘ra, M1 ning kutilmagan xususiyati uning bog‘lanishi ko‘zlangan 2,4-D ga qaraganda 4-CPA ga yuqoriroq affinlik ko‘rsatishidir. ELISA asosidagi taqqoslashda M1 uchun IC50 qiymati 4-CPA bilan 0,71 µg/mL, 2,4-D bilan 2,22 µg/mL deb xabar qilindi. Alohida anti-2,4-D antitanasi uchun 2,4-D IC50 qiymati 0,70 µg/mL bo‘lgan, 4-CPA ga kross-reaktivlik esa tajribaning aniqlash chegaralari doirasida kuzatilmagan.

Shuning uchun M1 ni “boshidan 4-CPA uchun loyihalangan yuqori spetsifik antitana” deb ta’riflash manbaga to‘liq mos kelmaydi. Aniqroq ifoda — bu 2,4-D ga yo‘naltirilgan gibridoma tadqiqotida paydo bo‘lgan va 4-CPA ga kutilmaganda yuqori affinlik ko‘rsatgan klondir.

Nega ikkita fluoresan treyser sintez qilindi?

FPIA sezgirligi faqat antitananing affinligiga emas, balki fluoresan belgilangan antigen analogining tuzilishiga ham bog‘liq. Shu sababli tadqiqotchilar 4-CPA ni ikki xil fluoresan hosilasiga bog‘ladilar:

• 4-CPA-EDF: 4-CPA bilan fluoresan tuzilma orasida ikkita CH2 guruhi bo‘lgan qisqaroq bog‘lovchi.
• 4-CPA-6-AHF: oltita CH2 guruhi bo‘lgan uzunroq bog‘lovchi.

4-CPA ning karboksil guruhi DCC/NHS asosidagi karbodiimid kimyosi bilan faollashtirildi va fluoresan hosilalarning amino guruhlari bilan amid bog‘i hosil qilindi. Treyserlar yupqa qatlam xromatografiyasi orqali tozalandi. Tadqiqotda sintez chiqimi boshlang‘ich fluoresanga nisbatan odatda taxminan %30–40 bo‘lgani bildirildi.

Treyserlar haqiqatan sintez qilinganligi qanday tasdiqlandi?

Faqat fluoresan signal olish tuzilmaning to‘g‘riligini isbotlash uchun yetarli deb hisoblanmadi. Tadqiqotchilar 4-CPA-EDF va 4-CPA-6-AHF mahsulotlarini yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi-yuqori aniqlikdagi massa spektrometriyasi (HPLC-HRMS) yordamida tahlil qildilar.

4-CPA-EDF uchun deprotonlangan molekulyar ion [M−H]⁻ m/z 616,0942; 4-CPA-6-AHF uchun esa m/z 641,1696 deb o‘lchandi. Xabar qilingan massa xatolari mos ravishda −1,6 ppm va 0,01 ppm darajasida edi. Eksperimental izotop taqsimotlari hisoblangan molekulyar formulalarga mos keldi.

MS/MS fragmentatsiya tahlilida ikkala treyserda ham 4-CPA qoldig‘ini tasdiqlovchi taxminan m/z 126,994 xarakterli fragment kuzatildi. Fluoresan yadrosi va bog‘lovchi sohalarni ifodalovchi qo‘shimcha fragmentlarning ham mavjudligi tadqiqotchilarning 4-CPA fluoresan tashuvchiga kovalent bog‘langan degan xulosasini qo‘llab-quvvatladi.

Treyser konsentratsiyasi qanday optimallashtirildi?

Ikki treyserning fluoresans intensivligi va polarizatsiyasi turli konsentratsiyalarda o‘lchandi. Past konsentratsiyalarda signal/shovqin nisbati yomonlashgan bo‘lsa, taxminan 1–10 nM oralig‘ida fluoresans intensivligi amaliy darajada oshib, polarizatsiya nisbatan barqaror qoldi. 10 nM dan yuqori konsentratsiyalarda esa chiziqli xatti-harakat buzilgani va polarizatsiya o‘zgargani bildirildi.

Shu sababli tadqiqot uchun 5 nM ishchi eritma tanlandi; aralashtirilgandan so‘ng kalibrlash tajribalaridagi yakuniy treyser konsentratsiyasi taxminan 2,5 nM deb xabar qilindi.

Antitana-treyser bog‘lanishi nimani ko‘rsatdi?

M1 antitanasining ikkala treyserga bog‘lanishi spetsifik bo‘lmagan M2 monoklonal antitana bilan taqqoslandi. M1 qo‘shilganda past antitana konsentratsiyalaridan boshlab bog‘langan fraksiya va fluoresans polarizatsiyasida tez oshish kuzatildi, M2 esa sezilarli signal o‘zgarishini hosil qilmadi.

M1 uchun taxminan %50 bog‘langan fraksiyaga mos keladigan yakuniy konsentratsiyalar 4-CPA-EDF bilan 2,2 ± 0,1 nM va 4-CPA-6-AHF bilan 3,2 ± 0,3 nM deb belgilandi.

Qaysi treyser yaxshiroq analitik natija berdi?

Ikki treyserning 4-CPA ni aniqlashdagi analitik samaradorligi to‘g‘ridan-to‘g‘ri taqqoslanganda, qisqa bog‘lovchili 4-CPA-EDF pastroq aniqlash chegarasini berdi.

Bu natija bog‘lovchi uzunligi bilan sezgirlik o‘rtasida oddiy “uzunroq bog‘lovchi yaxshiroq” munosabati yo‘qligini ko‘rsatadi. Tadqiqotchilar farqni fluoroforning lokal harakatchanligi, antitanaga kirish imkoniyati, sterik ta’sirlar va aylanish harakatining bog‘lanishdan keyin qanchalik cheklanishi kabi bir necha omillar bilan izohlaydilar.

Manbaning o‘z ma’lumotlariga ko‘ra eng sezgir kombinatsiya 4-CPA-EDF/M1 bo‘lgan. Shu bilan birga, xabar qilingan 1,2 ± 1,2 ng/mL LOD qiymatidagi noaniqlik markaziy qiymatning o‘zi qadar katta ekanligi ham analitik samaradorlikni talqin qilishda hisobga olinishi kerak.

Tahlil nega 15 daqiqa davom etadi?

Antitana va fluoresan treyserning bog‘lanish kinetikasi tekshirilganda muvozanatga taxminan 15 daqiqada erishilgani, undan keyin fluoresans polarizatsiya signali taxminan 60 daqiqa davomida saqlangani bildirildi. Shu sababli rutindagi o‘lchash vaqti 15 daqiqa etib tanlandi.

O‘lchashlarda ko‘chma Sentry 200 fluorimetri ishlatildi. Tadqiqotda qo‘zg‘atish to‘lqin uzunligi 485 nm, emissiya to‘lqin uzunligi 535 nm deb berildi. Tajribalar 25 °C da va pH 8,5 borat buferida o‘tkazildi.

4-CPA uchun olingan asosiy samaradorlik qanday?

4-CPA-EDF/M1 kombinatsiyasi bilan ishlab chiqilgan FPIA uchun xabar qilingan aniqlash chegarasi 1,2 ng/mL, IC20–IC80 ga asoslangan aniqlash diapazoni taxminan 2,3–300 ng/mL va o‘lchash vaqti 15 daqiqadir. Kalibrlash grafigining yarim-logarifmik chiziqli ko‘rinishi uchun tadqiqot Y = (0,91 ± 0,02) − (0,24 ± 0,01) × X va R² = 0,98 qiymatlarini keltiradi.

Selektivlikdagi asosiy muammo: 2,4-D

FPIA selektivligi tuzilishi jihatidan o‘xshash fenoksi birikmalari, shuningdek glifosat, atrazin va xlorpirifosga qarshi tekshirildi. 4-CPA referens sifatida %100 deb qabul qilinganda 2,4-D uchun %48 kross-reaktivlik aniqlandi. 2,4,5-T uchun %25, MCPA uchun %6 va 3,4-D uchun %0,2 qiymatlar xabar qilindi. Glifosat, atrazin va xlorpirifos uchun kross-reaktivlik %0,1 dan past bo‘ldi.

Bu ma’lumot usul nuqtai nazaridan muhim jihatni ko‘rsatadi: FPIA 4-CPA ni sezgir tarzda aniqlasa-da, namunada 2,4-D mavjud bo‘lsa o‘lchangan signal faqat 4-CPA dan kelib chiqqan deb faraz qilib bo‘lmaydi.

Haqiqiy suv matritsasi tajribasi nimani ko‘rsatdi?

Tadqiqotchilar xlorofenoksisirka kislotalari bo‘yicha oldindan HPLC bilan tekshirilgan ochiq-suv namunalariga ma’lum miqdorda 4-CPA qo‘shib recovery sinovini o‘tkazdilar. Natijalar jadvalida to‘rtta konsentratsiya keltirildi:

Jadvalga ko‘ra haqiqiy ochiq-suv matritsasida kuzatilgan qayta topilish diapazoni %98–110 ni tashkil etadi. Annotatsiya va xulosa bo‘limlarida %98–112 ifodasi ishlatilgani sababli manbada kichik sonli nomuvofiqlik mavjud; Verianla matnida to‘g‘ridan-to‘g‘ri tajriba jadvalidagi qiymatlar asos qilib olingan.

2,4-D interferensiyasi uchun birinchi yechim: ikkita FPIA ni birga ishlatish

Birinchi yechimda bir xil namuna ham 4-CPA FPIA, ham avval ishlab chiqilgan 2,4-D FPIA bilan o‘lchandi. Mantiq 4-CPA tizimi 2,4-D ga %48 javob berishi, shu bilan birga ishlatilgan 2,4-D tizimi 4-CPA ga amalda kross-javob bermasligi faraziga asoslanadi.

Manbada ushbu munosabat quyidagi tenglamalar tizimi bilan ifodalangan:

\[ C_1 = X \times A + Y \times 0.48 \times A \]

\[ C_2 = X \times 0 \times B + Y \times B \]

Bu yerda X haqiqiy 4-CPA konsentratsiyasini, Y haqiqiy 2,4-D konsentratsiyasini, A 4-CPA test tizimining birlik 4-CPA javobini, B 2,4-D test tizimining birlik 2,4-D javobini, C1 4-CPA tizimi bilan va C2 2,4-D tizimi bilan o‘lchangan jami javobni ifodalaydi.

Normallashtirishdan so‘ng tadqiqot munosabatni:

\[ D_1 = X + 0.48Y \]

\[ D_2 \approx Y \]

ko‘rinishida soddalashtiradi.

Biroq eksperimental natijalar matematik yondashuv sinov qilingan aralashmalarda sezilarli ijobiy tarafkashlik hosil qilganini ko‘rsatadi:

Shuning uchun dual-FPIA yondashuvi konseptual jihatdan ikki analitni ajrata olishi ko‘rsatilgan bo‘lsa-da, 5-jadvaldagi natijalar ayniqsa yuqoriroq konsentratsiyalarda 4-CPA miqdori sezilarli darajada ortiqcha hisoblanganini ko‘rsatadi. Manba matnidagi “to‘g‘ri aniqlash” bahosi ushbu raqamlar bilan birga ehtiyotkorlik bilan talqin qilinishi kerak.

Ikkinchi yechim: 2,4-D ni o‘lchashdan oldin fizik yo‘l bilan olib tashlash

Ikkinchi strategiyada tadqiqotchilar 2,4-D ga xos antitanalarni BrCN bilan faollashtirilgan Sepharose 4B ga immobilizatsiya qilib affinlik kolonkasini yaratdilar. Namuna ushbu kolonkadan o‘tkazilganda 2,4-D kolonka ichida ushlab qolinishi, 4-CPA esa keyingi FPIA uchun eritmada qolishi ko‘zda tutilgan.

Faqat 2,4-D saqlagan namunalar kolonkadan o‘tkazilgandan so‘ng 4-CPA FPIA signalida 2,4-D interferensiyasini ko‘rsatadigan yaqqol farq kuzatilmadi. Tadqiqotchilar buni sinov sharoitlarida 2,4-D ning kolonkada adsorbsiyalanishi bilan izohladilar.

Keyin 2,4-D va 4-CPA birga mavjud bo‘lgan namunalar sinovdan o‘tkazildi. Kolonka va namuna suyultirilgandan so‘ng 6-jadvalda 30 ng/mL 2,4-D mavjudligida quyidagi natijalar keltirildi:

Ushbu tajriba qatorida affinlik kolonkasiga asoslangan yondashuv dual-FPIA matematik tuzatishiga qaraganda muvozanatliroq qayta topilish qiymatlarini berdi. Biroq bu natija muayyan laboratoriya sharoitlari, ishlatilgan antitana kolonkasi va sinovdan o‘tkazilgan konsentratsiyalarga tegishli; turli suv matritsalarida yoki kengroq interferent profillarida xuddi shunday samaradorlik avtomatik saqlanishi ko‘rsatilmagan.

Tadqiqotning kuchli tomonlari nimalar?

• Yangi FPIA faqat kalibrlash bilan cheklanmagan; fluoresan treyserlarning tuzilishi HPLC-HRMS va MS/MS bilan tasdiqlangan.
• Ikki xil bog‘lovchi uzunligi tajribada taqqoslangan.
• Antitana-treyser o‘zaro ta’siri, kinetika va ishchi konsentratsiyalar alohida tajribalar bilan optimallashtirilgan.
• Selektivlik faqat maqsad analit bilan emas, balki bir nechta strukturaviy analog va aloqasiz pestitsidlar bilan tekshirilgan.
• Haqiqiy ochiq-suv matritsasida spike/recovery validatsiyasi o‘tkazilgan.
• Muhim 2,4-D kross-reaktivligi yashirilmagan; ikki xil yechim yo‘li eksperimental tekshirilgan.

Tadqiqotning cheklovlari nimalar?

• Asosiy 4-CPA FPIA ning 2,4-D ga kross-reaktivligi %48; namunada 2,4-D bo‘lsa, to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘lchash spetsifik 4-CPA aniqlashi sifatida qabul qilinmaydi.
• Dual-FPIA matematik yondashuvida bildirilgan %116–151 qayta topilish sezilarli ijobiy tarafkashlikka ishora qiladi.
• Affinlik kolonkasiga asoslangan yechim istiqbolli bo‘lsa-da, cheklangan sonli konsentratsiya va bitta eksperimental suv kontekstida ko‘rsatilgan.
• Tadqiqot keng geografik hududlardan turli tabiiy suv turlari, oziq-ovqat matritsalari yoki real dala namunalaridan iborat katta validatsiya to‘plamini taqdim etmaydi.
• LOD uchun bildirilgan 1,2 ± 1,2 ng/mL qiymat yuqori nisbiy noaniqlikka ega.
• Usullar bo‘limida tajribalar ayrim joylarda ikki takror, rasm va jadvallarda esa n = 3 sifatida berilishi takrorlash tuzilmasi bo‘yicha aniqlik muammosini keltirib chiqaradi.
• Manbada antitananing kelib chiqishi, ayrim jadval/tenglama raqamlari, recovery diapazonlari va usul taqqoslash manbalarida tahririy nomuvofiqliklar mavjud.

Turkiya nuqtai nazaridan natija nimani anglatadi?

Tadqiqot Turkiyadagi yuzaki suvlarda o‘tkazilgan ekologik monitoring tadqiqoti emas va Turkiyaga xos 4-CPA qo‘llanish tezligi, suv konsentratsiyalari yoki me’yoriy chegaralar haqida ma’lumot bermaydi. Shu sababli olingan analitik samaradorlikni Turkiyadagi real dala namunalariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri umumlashtirib bo‘lmaydi.

Shunga qaramay, tez, ko‘chma va kam bosqichli FPIA yondashuvi mahalliy suv matritsalari, bir vaqtda mavjud pestitsid profili va zarur referens usullar bilan alohida validatsiya qilinishi sharti bilan ekologik dastlabki skrining nuqtai nazaridan o‘rganilishi mumkin. Ayniqsa 2,4-D ga o‘xshash strukturaviy analoglar bir namunada mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan holatda selektivlik yechimi validatsiyaning markazida bo‘lishi kerak.

Tadqiqot nimani qo‘llab-quvvatlaydi?

• 4-CPA-EDF va M1 kombinatsiyasi bilan 4-CPA uchun tez FPIA signali hosil qilish mumkinligini.
• Tadqiqot tajriba sharoitlarida markaziy qiymati 1,2 ng/mL bo‘lgan LOD va taxminan 2,3–300 ng/mL aniqlash diapazoni olinganini.
• 4-CPA qo‘shilgan ochiq-suv namunalarida 4-jadvalga ko‘ra %98–110 qayta topilish olinganini.
• 2,4-D 4-CPA FPIA uchun muhim interferent ekanini.
• 2,4-D ni anti-2,4-D affinlik kolonkasi bilan oldindan olib tashlash sinovdan o‘tkazilgan aralashmalarda 4-CPA o‘lchashini yaxshilashi mumkinligini.

Tadqiqot nimani isbotlamaydi?

• FPIA barcha xromatografik yoki immunokimyoviy usullardan universal darajada ustun ekanini isbotlamaydi.
• Usul barcha tabiiy suv, oziq-ovqat yoki qishloq xo‘jaligi mahsuloti matritsalarida bir xil aniqlikni ta’minlashini ko‘rsatmaydi.
• Dual-FPIA matematik tuzatishi yuqori aniqlik bilan ishlashini ko‘rsatmaydi; taqdim etilgan recovery natijalari yaqqol ortiqcha baholashni o‘z ichiga oladi.
• Affinlik kolonkasi real ekologik namunalardagi barcha mumkin bo‘lgan interferentlarni yo‘qotishini ko‘rsatmaydi.
• 15 daqiqalik tahlil vaqtining o‘zi rutin me’yoriy referens usulni almashtirishga yetarli dala validatsiyasi ekanini ko‘rsatmaydi.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Monoklonal antitana ishlab chiqarish

Manbaning usullar bo‘limida immunogen tayyorlashda 2,4-D BSA bilan, qoplama antigeni esa OVA bilan EDC/NHS kimyosi orqali kon’yugatsiya qilingani bildiriladi. BALB/c sichqonlari birlamchi va to‘rtta kuchaytiruvchi immunizatsiya bilan immunizatsiya qilindi. Eng yuqori zardob antitana titri va ingibitsiya ko‘rsatkichiga ega hayvon tanlangandan so‘ng splenotsitlar SP2/0 miyeloma hujayralari bilan PEG vositasidagi fuziyaga uchratildi. M1 monoklonal antitana klassik gibridoma texnologiyasi orqali olindi va Protein G affinlik tozalashi qo‘llanildi.

Ushbu usul tafsiloti annotatsiya bo‘limidagi “4-CPA ga qarshi hosil qilingan M1” iborasi bilan to‘liq mos emas. Natijalar bo‘limi M1 2,4-D ga yo‘naltirilgan gibridoma skriningidan chiqqanini va 4-CPA ga kutilmaganda yuqoriroq affinlik ko‘rsatganini tushuntiradi.

Fluoresan treyserlarni tayyorlash

4-CPA ning karboksil guruhi DCC va NHS bilan faollashtirildi. Faollashtirishdan so‘ng reaksiya aralashmasining ikki qismiga mos ravishda EDF va 6-AHF qo‘shildi. Mahsulotlar CHCl3:CH3OH 4:1 mobil fazasi bilan TLC yordamida ajratildi va metanol bilan elyutsiya qilindi.

4-CPA-EDF ikkita CH2 guruhli qisqa bog‘lovchi, 4-CPA-6-AHF esa oltita CH2 guruhli uzunroq bog‘lovchiga ega edi.

HPLC-HRMS sharoitlari

Tuzilmani tasdiqlashda Dionex Ultimate 3000 suyuqlik xromatografi va Q Exactive gibrid yuqori aniqlikdagi massa spektrometri ishlatildi. Analitik kolonka HypersilGold aQ, 2,1 × 100 mm va 3 µm deb keltirilgan. Oqim tezligi 0,50 mL/daqiqa, kolonka harorati 40 °C, in’eksiya hajmi 1 µL edi.

Mobil faza A %0,1 chumoli kislotasi saqlagan %5 asetonitril/suv; mobil faza B esa asetonitrilda %0,1 chumoli kislotasi edi. MS ma’lumotlari 100–1000 m/z Full MS va 90–900 m/z AIF rejimlarida musbat va manfiy ionlanish bilan yig‘ildi; manfiy ionlanish strukturaviy talqin nuqtai nazaridan axborotliroq deb topildi.

FPIA o‘lchash sharoitlari

To‘rt parametrli kalibrlash modeli

Fluoresans polarizatsiyasi bilan analit konsentratsiyasi o‘rtasidagi bog‘lanish manbada to‘rt parametrli logistik funksiya bilan modellashtirilgan:

\[ Y = B + \frac{A-B}{1+\left(\frac{x}{C}\right)^D} \]

Bu yerda x analit konsentratsiyasini, Y o‘lchangan fluoresans polarizatsiya qiymatini, A yuqori asimptotik FP qiymatini, B pastki asimptotik yoki fon qiymatini, C yarim-logarifmik egri chiziqdagi burilish nuqtasini va %50 ingibitsiyaga mos konsentratsiyani, D esa egri chiziqning burilish nuqtasidagi qiyaligini belgilaydi.

Kross-reaktivlikni hisoblash

Kross-reaktivlik manbada quyidagi munosabat bilan hisoblangan:

\[ CR = \frac{IC50_{4-CPA}}{IC50_{cr}}\times100\% \]

IC50_4-CPA 4-CPA antitana-treyser bog‘lanishini %50 ingibitsiya qiladigan konsentratsiyani; IC50_cr esa sinovdan o‘tkazilgan kross-reaktiv birikmaning xuddi shu darajadagi ingibitsiyani hosil qiluvchi konsentratsiyasini bildiradi. Yuqori CR qiymati maqsad bo‘lmagan birikmaning testga kuchliroq interferensiya qilishini ko‘rsatadi.

Qayta topilishni hisoblash

Spike/recovery validatsiyasida:

\[ Recovery(\%)=\frac{C_{found}}{C_{added}}\times100\% \]

ishlatilgan. C_found FPIA bilan topilgan, C_added esa namunaga ma’lum miqdorda qo‘shilgan 4-CPA konsentratsiyasidir.

Bog‘langan fraksiyani hisoblash

Antitana optimallashtirishida fluoresan treyserning bog‘langan fraksiyasi:

\[ F_b=\frac{mP-mP_{free}}{mP_{max}-mP_{free}} \]

tenglamasi bilan hisoblangan. Bu yerda mP o‘lchangan polarizatsiya, mP_free erkin treyser polarizatsiyasi va mP_max maksimal antitana-treyser bog‘lanishidagi polarizatsiyadir.

Asosiy miqdoriy natijalar xulosasi

Manba va Usul Haqida Izoh

Asarning to‘liq asl nomi: Fluorescence Polarization Immunoassay with Modulated Selectivity for Effective Detection of the Agrochemical 4-Chlorophenoxyacetic Acid

Mualliflar: Marya K. Kolokolova; Liliya I. Mukhametova; Boris S. Tupertsev; Anatoly V. Zherdev; Xinxin Xu; Chuanlai Xu; Sergei A. Eremin.

Mualliflar tartibi: Manbada yuqoridagi tartibda berilgan. Ochiq teng birinchi muallif/teng hissa bayonoti aniqlanmagan.

Mas’ul muallif: Sergei A. Eremin.

Muassasalar: Faculty of Chemistry, M. V. Lomonosov Moscow State University, Moskva, Rossiya; A. N. Bach Institute of Biochemistry, Research Center of Biotechnology of the Russian Academy of Sciences, Moskva, Rossiya; N. N. Semenov Federal Research Center for Chemical Physics, Russian Academy of Sciences, Moskva, Rossiya; State Key Laboratory of Food Science and Technology, School of Food Science and Technology, Jiangnan University, Wuxi, Xitoy.

Manba turi: Taqrizdan o‘tgan original tadqiqot maqolasi (Article).

Jurnal: Biosensors.

Nashriyot: MDPI, Basel, Switzerland.

Jild / son / maqola raqami: 16 / 6 / 343.

DOI: 10.3390/bios16060343.

Rasmiy havola:https://doi.org/10.3390/bios16060343

Sanalar: Qabul qilindi 29 aprel 2026; qayta ko‘rib chiqildi 8 iyun 2026; ma’qullandi 13 iyun 2026; nashr qilindi 18 iyun 2026.

Taqriz holati: Nashriyotning rasmiy ma’lumotiga ko‘ra tadqiqot taqrizdan o‘tadigan Biosensors jurnalida nashr etilgan tadqiqot maqolasidir.

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY); ochiq kirish.

Moliyalashtirish: Russian Science Foundation, grant 24-43-00196.

Etika qo‘mitasi: Hayvonlar bilan tajribalar Xitoydagi laboratoriya hayvonlari qoidalariga muvofiq o‘tkazilgani va Jiangnan University Animal Ethics Committee tomonidan tasdiqlangani bildiriladi.

Axborotli rozilik: Qo‘llanilmaydi.

Ma’lumotlar mavjudligi: Ma’lumotlarni mualliflardan so‘rov asosida olish mumkinligi ko‘rsatilgan.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini bildirgan.

Muallif hissalari: Konseptuallashtirish A.V.Z. va S.A.E.; metodologiya L.I.M.; validatsiya M.K.K., B.S.T. va L.I.M.; formal tahlil B.S.T.; tadqiqot M.K.K., B.S.T., C.X., X.X. va L.I.M.; ma’lumotlarni kuratsiya qilish M.K.K. va A.V.Z.; dastlabki qoralama L.I.M. va M.K.K.; ko‘rib chiqish/tahrirlash A.V.Z. va S.A.E.; vizualizatsiya C.X.; nazorat A.V.Z. va S.A.E.; loyiha boshqaruvi A.V.Z. va C.X.; moliyalashtirishni jalb qilish S.A.E.

Manba ichidagi nomuvofiqliklar

M1 antitanasining kelib chiqishi: Annotatsiya M1 ni 4-CPA ga qarshi yaratilgan antitana sifatida ta’riflasa-da, usul va natijalar bo‘limlari M1 2,4-D ga yo‘naltirilgan gibridoma tadqiqotidan chiqqani va 4-CPA ga kutilmagan yuqori affinlik ko‘rsatganini bildiradi. Verianla maqolasi usul/natija tushuntirishini asos qilib olgan va ushbu zidlikni ochiq saqlagan.

Recovery diapazoni: Annotatsiya va xulosa bo‘limida %98–112 ifodasi mavjud bo‘lsa-da, tajriba 4-jadvalida to‘rtta qiymat %98, %102, %103 va %110. Asosiy ilmiy matnda 4-jadvaldagi %98–110 diapazoni ishlatilgan.

Dual-FPIA recovery: 5-jadval %116, %138 va %151 qiymatlarini beradi, keyingi matn esa diapazonni %99–151 deb ifodalaydi. Verianla matnida haqiqiy jadval qiymatlari asos qilib olingan.

Namuna sonlari/konsentratsiyalari: usullar bo‘limida ochiq-suv namunalari 2,5; 5; 10; 50; 200 va 500 ng/mL darajalarda spike qilingani aytilsa-da, natijalar bo‘limida “yetti” namuna iborasi ishlatiladi va 4-jadval faqat 5, 10, 50 va 200 ng/mL darajalarni keltiradi. Yetishmayotgan darajalar uchun ma’lumot o‘ylab topilmagan.

Tenglama va jadval kesishma havolalari: matnning ayrim joylarida kross-reaktivlik yoki ikki-analit tenglamalariga avvalgi raqamlar bilan havola berilgan. Tenglamalar ushbu maqolada matematik mazmuniga ko‘ra keltirilgan, manba raqamlash xatosi yashirincha ilmiy ma’lumot o‘zgarishiga aylantirilmagan.

Qisqartmalar bo‘limi: 2,4-D ning ochilishi qisqartmalar ro‘yxatida asosiy matndagi “2,4-dichlorophenoxyacetic acid” nomlanishi bilan mos kelmaydigan tarzda yozilgan. Xuddi shuningdek 2,4,5-T nomlanishida ham asosiy matn bilan terminologik farq mavjud.

Taqqoslovchi usullar jadvali: Manbaning 7-jadvalidagi ayrim usul–referens mosliklari bibliografiya bilan to‘liq mos emas. Bundan tashqari, maqola kirishida ancha past LOD bildirgan ayrim xromatografik misollar tilga olingan bo‘lsa, xulosa bo‘limida FPIA ko‘pchilik instrumental usullardan ustun degan kengroq baho berilgan. Shu sababli Verianla maqolasi “FPIA barcha instrumental usullardan ustun” degan xulosani qabul qilmaydi.

Ilmiy chegara: Tadqiqot 4-CPA uchun tez FPIA ishlab chiqilishini va muayyan suv namunalarida tekshirilishini qo‘llab-quvvatlaydi. Biroq real ekologik monitoring tarmoqlarida keng ko‘lamli dala validatsiyasi, ko‘p markazli takrorlanish yoki turli suv/oziq-ovqat matritsalarida universal samaradorlik ko‘rsatilmagan.

Verianla manba izohi: Ilmiy mazmun yuklangan 22 sahifalik tadqiqotning usul, formula, jadval, grafik, HPLC-HRMS/MS spektrlari, kalibrlash ma’lumotlari, recovery sinovlari, kross-reaktivlik tajribalari, affinlik kolonkasi tadqiqotlari, xulosa, moliyalashtirish, etika, ma’lumotlar mavjudligi va muallif hissalari bo‘limlari ko‘rib chiqilib tayyorlangan. Tashqi manbalar faqat bibliografik identifikatsiya va nashr holatini tekshirish uchun ishlatilgan; asosiy ilmiy bayonga tashqaridan yangi eksperimental natija qo‘shilmagan.