Дисплазияи фиброзии краниофасиалӣ як осеби хушсифати устухон аст, ки дар он устухони муқаррарӣ бо сохторҳои устухонмонанди номуназзам инкишофёфта ва бофтаи фиброзӣ иваз мешавад. Вақте ки он дар устухонҳои ҷоғ ва рӯй пайдо мешавад, метавонад ба асимметрияи рӯй, ҷойивазкунии дандонҳо, ихтилоли окклюзия, афзоиши ҳаҷм дар дохили даҳон ва дар баъзе ҳолатҳо ба даргирии синус, роҳҳои нафас ё сохторҳои муҳими анатомӣ оварда расонад.

Дар ин гузориши ҳолат, муҳаққиқон барои ислоҳи контури устухони бемори 24-сола, ки дисплазияи фиброзии моностотикии краниофасиалӣ дошт ва ҷоғи болоии чапу устухони зигоматиро дар бар мегирифт, роҳнамои ҷарроҳии инфиродӣ таҳия карданд, ки онро “Reverse Pinart Concept” номиданд.

Асоси техника сохтани модели сеандозаи краниофасиалӣ аз маълумоти томографияи компютерии бемор мебошад. Скелети рӯй аз хатти миёна ба ду қисм ҷудо шуда, тарафи солим ба таври рақамӣ оинагӣ карда шуда, болои тарафи осебдида ҷойгир карда шудааст. Фарқи ғафсии устухон байни ду тараф барои муайян кардани он истифода шудааст, ки дар кадом минтақаҳо ва чӣ қадар устухон бояд кам карда шавад.

Дар тӯли сатҳи оинагишудаи солим каналҳои роҳнамои силиндрӣ, ки ба диаметри бори ҷарроҳӣ мувофиқ буданд, сохта шуданд. Дарозии ин каналҳо мувофиқи чуқурии пармакуние, ки дар нуқтаи дахлдор бояд ба он расид, танзим карда шуд. Ҳангоми ҷарроҳӣ роҳнамо ба устухон мустаҳкам карда шуда, бо борҳои калибршуда дар чуқуриҳои банақшагирифташуда перфоратсияҳои сершумор анҷом дода шуданд ва баъдан ин сӯрохҳо бо тарошидани идорашавандаи устухон ба ҳам пайваст карда шуданд.

Муаллифон хабар медиҳанд, ки ҳангоми ҷарроҳӣ ё баъди он ягон ориза мушоҳида нашуд, симметрияи рӯй ба таври назаррас беҳтар гардид ва дар назоратҳои 7 рӯз, 15 рӯз, 1 сол ва 2 сол сироят, ориза ё рецидиви клиникӣ муайян нашуд.

Бо вуҷуди ин, таҳқиқот танҳо як беморро дар бар мегирад. Гурӯҳи назоратӣ, муқоиса бо усули классикӣ, таҳлили хатои миллиметрӣ, муқоисаи вақти ҷарроҳӣ, талафоти хун, холҳои дард ё ченаки стандартизатсияшудаи қаноатмандии бемор вуҷуд надорад. Аз ин рӯ, натиҷаҳо бояд ҳамчун намунаи клиникие арзёбӣ шаванд, ки қобили татбиқ будани техникаро нишон медиҳад; онҳо исбот намекунанд, ки усул барои ҳамаи беморони дисплазияи фиброзӣ бартар ё комилан бехатар аст.

Дисплазияи фиброзӣ чист?

Дисплазияи фиброзӣ як ихтилоли устухонии дорои пайдоиши генетикӣ мебошад, ки ба раванди рушд ва камолоти устухони муқаррарӣ таъсир мерасонад. Дар таҳқиқот гуфта мешавад, ки беморӣ бо мутатсияи соматикӣ дар гени GNAS, ки баъд аз рушди ҷанинӣ ба вуҷуд меояд, алоқаманд аст.

Мутатсияи соматикӣ маънои онро дорад, ки тағйирот ба таври ирсӣ дар ҳамаи ҳуҷайраҳои бадан вуҷуд надошта, баъдан дар гурӯҳи муайяни ҳуҷайраҳо ба вуҷуд меояд. Аз ин рӯ, беморӣ дар баъзе одамон метавонад танҳо як устухон, дар дигарон якчанд устухон ё бо ҳамроҳии нишонаҳои муайяни гормоналӣ ва системавӣ бофтаи васеътарро дар бар гирад.

Ихтилоли вобаста ба GNAS метавонад фарқкунии муқаррарии остеобластҳои устухонсозро халалдор карда, ҳамзамон фаъолияти остеокластиро, ки дар вайроншавии устухон нақш дорад, зиёд намояд. Дар натиҷа ба ҷойи устухони ламеллярии баркамол ва муназзам, сохтори ғайримуқаррарӣ аз трабекулаҳои устухони бофташудаи номуназзам ва бофтаи пайвандии фиброзӣ ташаккул меёбад.

Ин сохтор мисли массаи аз устухони ҳақиқӣ комилан ҷудо афзоиш намеёбад. Бофтаи дисплазияи фиброзӣ аксаран бо устухони муқаррарии атроф омехта шуда, пеш меравад. Ин хусусият ҳам муайян кардани ҳудудҳои радиологӣ ва ҳам муайян кардани миқдори устухоне, ки бояд бо роҳи ҷарроҳӣ хориҷ шавад, душвор мегардонад.

Навъҳои дисплазияи фиброзӣ

Дар таҳқиқот дисплазияи фиброзӣ ба се гурӯҳи асосӣ ҷудо карда мешавад:

Дар ин ҳолат беморӣ ҳамчун дисплазияи фиброзии моностотикии краниофасиалӣ тавсиф шудааст. Гарчанде осеб максиллаи чап ва устухони зигоматиро фаро гирифтааст, муҳаққиқон онро ҳамчун шакли моностотикӣ, ки ҳамон минтақаи краниофасиалиро дар бар мегирад, арзёбӣ кардаанд.

Таъсирҳои клиникӣ дар минтақаи ҷоғ ва рӯй

Тибқи таҳқиқот, дисплазияи фиброзии краниофасиалӣ аксаран ҳамчун васеъшавии устухони бедард ва сустинкишофёбанда зоҳир мешавад. Ҷоғи болоӣ, ҷоғи поёнӣ ва устухони фронталӣ аз минтақаҳои асосии осебпазир мебошанд. Гуфта мешавад, ки дар ҳолатҳои моностотикии ҷоғ максилла зуд-зуд осеб мебинад.

Нишонаҳои эҳтимолӣ инҳоянд:

• Афзоиши назарраси ҳаҷм дар як тарафи рӯй,
• Асимметрияи рӯй,
• Ҷойивазкунии дандонҳо аз мавқеи муқаррарӣ,
• Малокклюзия, яъне номувофиқ пӯшида шудани дандонҳои болоӣ ва поёнӣ,
• Варами устухонӣ дар дохили даҳон,
• Асимметрия дар намоиши милки дандон ва хатти табассум,
• Тангшавӣ ё пур шудани синуси максиллярӣ,
• Дар ҳолатҳои пешрафта осеб дидани сохторҳои муҳим, аз қабили роҳи нафас ё канали оптикӣ.

Дар бемори таҳқиқот асимметрияи равшани рӯй, афзоиши ҳаҷм дар дохили даҳон, даргирии синуси максиллярӣ, ҷойивазкунии дандонҳо ва дар тарафи осебдида намоиши бештари милки дандон дар сатҳи дандонҳои осиёб муайян шудааст. Нишонаи системавӣ ё ихтилоли эндокринӣ гузориш нашудааст.

Намуди радиологии «шишаи мат» чӣ маъно дорад?

Нишонаи хоси тасвирии дисплазияи фиброзӣ дар таҳқиқот ҳамчун “ground-glass”, яъне намуди шишаи мат, тавсиф мешавад. Ин намуди зоҳирӣ на минтақаи комилан шаффоф аст ва на массаи устухонии хеле зич бо ҳудудҳои возеҳ. Дар натиҷаи омехта шудани устухони муқаррарӣ бо бофтаи ғайримуқаррарии фиброзӣ-устухонӣ, радиопаксияи якхела, вале каме хира ба вуҷуд меояд.

Андозаҳои осеб дар ин ҳолат:

38 × 42 × 49 mm

гузориш шудаанд. Осеб ҳамчун сохтори радиопаки дорои намуди шишаи мат тавсиф шудааст, ки бо устухони солим пайвастагӣ дорад.

Омехта шудани дисплазияи фиброзӣ бо устухони атроф барои фарқ кардани он аз осебҳои маҳдудтари фибро-устухонӣ, ба мисли фибромаи оссификатсияшаванда, муҳим аст. Фибромаи оссификатсияшаванда аксаран аз муҳити атроф возеҳтар ҷудо мешавад, дар ҳоле ки дар дисплазияи фиброзӣ пайвастшавии осеб бо устухони муқаррарӣ мушоҳида мешавад.

Сохтори гистологӣ

Дар таҳқиқот гуфта мешавад, ки дисплазияи фиброзӣ зери микроскоп бо трабекулаҳои номуназзами устухони бофташуда дар стромаи фиброзии бой аз коллаген тавсиф мешавад.

Сохторҳои устухонӣ аксаран чунинанд:

• Борик ва каҷ,
• Бо самти номуназзам,
• Бо кунҷҳои гуногун ба ҳам пайвастшаванда,
• Бо остеобластҳо иҳота нашуда

ва дар шакли трабекулаҳо мебошанд.

Намуди микроскопии ин трабекулаҳои номуназзам аксаран ба аломатҳои хаттии чинӣ монанд карда мешавад. Дар таҳқиқот инчунин набудани фигураҳои митозӣ ва набудани қаторбандии равшани остеобластҳо дар атрофи трабекулаҳо ҳамчун хусусиятҳои тавсифӣ зикр шудааст.

Гузориш шудааст, ки дар ин ҳолат ташхис бо биопсия ва ташхисҳои радиологӣ тасдиқ шудааст. Аммо дар PDF тасвирҳои муфассали гистопатологии бемор ё натиҷаи озмоиши молекулавии GNAS пешниҳод нашудааст.

Табобати ҷарроҳӣ кай баррасӣ мешавад?

Афзоиши дисплазияи фиброзӣ дар бисёр беморон пас аз расидан ба камолоти скелетӣ метавонад суст ё устувор шавад. Аз ин рӯ, таҳқиқот мегӯяд, ки дар осебҳои устувор ислоҳи ҷарроҳии контур пас аз наврасӣ бо сабабҳои эстетикӣ ё функсионалӣ баррасӣ шуда метавонад.

Равиши ҷарроҳӣ метавонад вобаста ба рафтори осеб фарқ кунад:

Резексияи пурра метавонад хориҷ кардани қисми зиёди устухони осебдидаро талаб кунад. Ин амал метавонад ба реконструксияҳои мураккабтар, дастрасии васеътари ҷарроҳӣ ва морбидияти бештар оварда расонад. Дар ҳолатҳои устувор шаклдиҳии ҳифзкунандаи устухон ҳадаф дорад, ки ҳангоми ислоҳи симметрияи рӯй то ҳадди имкон сохторҳои анатомии солим нигоҳ дошта шаванд.

Мушкилоти асосӣ дар контуркунии классикии устухон чист?

Ҳангоми тарошидани устухон танҳо кам кардани «устухони зиёдатӣ, ки ба назар мерасад» кофӣ нест. Агар дуруст муайян нашавад, ки дар кадом минтақа чӣ қадар устухон бояд хориҷ карда шавад, ду навъи хато рух дода метавонад:

• Камкунии нокифоя: Асимметрияи рӯй боқӣ мемонад.
• Камкунии аз ҳад зиёд: Метавонад фурӯрафтагӣ, осеби анатомӣ ё талафоти нолозим дар минтақаҳои синус ё решаи дандон ба вуҷуд ояд.

Ҳангоми ҷарроҳӣ бардошта шудани бофтаҳои нарм, варам, хунравӣ ва кунҷи диди ҷарроҳӣ метавонанд арзёбии симметрияи ниҳоии рӯйро, ки аз берун дида мешавад, душвор созанд. Аз ин рӯ, пеш аз ҷарроҳӣ муқаррар кардани ҳадде, ки анатомияи солими тарафи муқобилро ҳамчун истинод истифода мебарад, муҳим аст.

“Reverse Pinart Concept” чӣ маъно дорад?

Мафҳуми пешниҳодшуда дар таҳқиқот ба муттаҳид кардани принсипи кори бозичаҳои сеандозаи pin-art бо ҷарроҳии роҳнамоии имплантатсионӣ асос ёфтааст.

Дар сатҳи pin-art, шумораи зиёди чӯбчаҳои ҳаракаткунанда вобаста ба шакли ашёе, ки ба он мерасанд, ба чуқуриҳои гуногун тела дода мешаванд ва сатҳи сеандозаи ашёро месозанд. Дар ин равиши ҷарроҳӣ раванд ба самти баръакс истифода мешавад.

Барои шарҳ додани мантиқи таҳқиқот чунин қиёс овардан мумкин аст: сатҳи оинагишудаи нисфи солими рӯй контури ниҳоии устухонеро, ки бояд ба он расид, муайян мекунад. Каналҳои сершумори силиндрӣ дар роҳнамои ҷарроҳӣ бошад, мисли нишондиҳандаҳои чуқурӣ амал мекунанд, ки то ин сатҳи идеалӣ чӣ қадар пеш рафтан мумкин аст.

Ба ибораи дигар, роҳнамо ҳадаф дорад ба ҷарроҳ на танҳо нишон диҳад, ки аз кадом нуқта пармакунӣ кунад, балки дар ҳамон нуқта чӣ қадар устухон бояд кам карда шавад.

Банақшагирии рақамӣ чӣ гуна анҷом дода шуд?

Банақшагирӣ аз маълумоти DICOM, ки аз тасвирҳои томографияи компютерии краниофасиалии бемор гирифта шудаанд, оғоз шудааст. Файлҳои DICOM файлҳои стандартие мебошанд, ки маълумоти буришӣ ва маълумоти тасвирии тасвирҳои тиббиро дар бар мегиранд.

Муҳаққиқон бо истифода аз нармафзори Blender 4.4 аз ин маълумот модели сатҳии сеандозаи краниофасиалиро дар формати STL сохтанд.

Раванди банақшагирӣ аз қадамҳои зерин иборат буд:

1. Аз буришҳои томографияи компютерӣ скелети сеандозаи рӯй сохта шуд.
2. Скелети краниофасиалӣ бо истифода аз истинодҳои glabella, nasion ва menton аз хатти миёна ҷудо карда шуд.
3. Нисфҳои солим ва осебдидаи рӯй муайян карда шуданд.
4. Тарафи солим ба таври рақамӣ оинагӣ карда шуд.
5. Модели оинагишудаи солим болои тарафи дорои дисплазияи фиброзӣ ҷойгир карда шуд.
6. Фарқиятҳои ғафсии устухон байни ду сатҳ муайян карда шуданд.
7. Дар тӯли сарҳади берунии контури идеалӣ каналҳои роҳнамои силиндрӣ тарҳрезӣ шуданд.
8. Диаметри ҳар як силиндр ба диаметри бори ҷарроҳие, ки истифода мешуд, мувофиқ карда шуд.
9. Дарозии силиндрҳо мувофиқи чуқурии ҳадафии пармакунӣ дар нуқтаи дахлдор танзим карда шуд.
10. Роҳнамои ҷарроҳии инфиродӣ сохта шуд.

Чаро хатти миёна бо glabella, nasion ва menton муайян карда шуд?

Барои оинагӣ кардани тарафи солими рӯй ба тарафи осебдида, аввал бояд ҳамвории миёнаи боэътимод сохта шавад. Дар таҳқиқот барои муайян кардани ин ҳамворӣ се истиноди анатомӣ истифода шудааст:

• Glabella: Нуқтаи барҷастаи устухонӣ дар минтақаи пешонӣ, байни абрӯҳо,
• Nasion: Нуқтаи хатти миёна, ки устухони пешонӣ бо устухонҳои бинӣ мепайвандад,
• Menton: Нуқтаи поёнтарини миёнаи ҷоғи поёнӣ.

Ин се нуқта хатти истинодеро ташкил медиҳанд, ки қисмҳои болоӣ, миёна ва поёнии скелети рӯйро дар бар мегирад. Ҳамин тавр, оинагӣ кардани нисфи солими рӯй на танҳо ба арзёбии тахминии симметрия бо чашм, балки ба ҳамвории муайяни анатомӣ асос ёфтааст.

Техникаи оинагӣ ба ҷарроҳ чӣ маълумот дод?

Дар раванди оинагӣ шакли ҷоғи болоӣ ва устухони зигоматии тарафи солим болои тарафи осебдида ҷойгир карда шуд. Вақте ки ду модел рӯи ҳам гузошта шуданд, дида шуд, ки устухони осебдида то чӣ андоза аз сатҳи истинодии солим берун мебарояд.

Ин муқоиса ҳадаф дошт маълумоти зеринро диҳад:

• Дар кадом минтақаҳо устухон ҳаҷми зиёдатӣ ба вуҷуд овардааст,
• Ғафсии тахминии устухони зиёдатӣ дар нуқтаҳои гуногун,
• Сатҳи берунии идеалие, ки бояд нигоҳ дошта шавад,
• Ҷойгиршавии сӯрохҳои роҳнамо,
• Чуқурии иҷозатдодашудаи пешравии бор дар ҳар сӯрох.

Дар тасвири банақшагирии сеандоза нисфҳои солим ва осебдидаи рӯй бо рангҳои гуногун нишон дода шуда, бо рӯи ҳам гузоштани моделҳои оинагишуда фарқи ҳаҷм намоён карда шудааст. Дар марҳилаи ниҳоӣ роҳнамои инфиродӣ бо сӯрохҳои сершумор тарҳрезӣ шудааст, то ба сатҳи минтақаи максилла ва зигоматикӣ мувофиқат кунад.

Пинҳои силиндрӣ ва “offset” чӣ гуна истифода шуданд?

Дар таҳқиқот формулаи ошкори математикӣ дода нашудааст. Ба ҷойи ин, банақшагирии ҷарроҳӣ бо параметрҳои геометрӣ шарҳ дода шудааст.

Барои ҳар як канали роҳнамои силиндрӣ ду хусусияти асосӣ муайян карда шуд:

• Диаметр: Ба диаметри бори ҷарроҳие, ки дар амалиёт истифода мешавад, мувофиқ аст.
• Дарозӣ ё чуқурӣ: Аз рӯи фарқи байни сатҳи мавҷудаи осебдида ва сатҳи идеалии оинагишуда муайян карда шудааст.

“Offset”, ки дар таҳқиқот истифода шудааст, масофаи рақамии байни контури идеалии банақшагирифташуда ва ҳадди пармакунии ҷарроҳиро муайян мекунад. Ин арзиш набояд дар ҳамаи минтақаҳо яксон бошад; он метавонад вобаста ба ғафсии устухони осебдида тағйир ёбад.

Ҳангоми ҷойгир кардани роҳнамо, бор то чуқурие пеш бурда шуд, ки канал иҷозат медод. Ҳамин тавр, дар сатҳи устухон шабакаи перфоратсияҳо бо чуқуриҳои гуногун ба вуҷуд омад.

Чаро сӯрохҳо мустақиман шакли ниҳоиро ташкил намекунанд?

Перфоратсияҳое, ки бо роҳнамо сохта мешаванд, тамоми устухонро худ аз худ шакл намедиҳанд. Ин сӯрохҳо бештар ҳамчун нуқтаҳои истинодӣ барои муайян кардани ҳудудҳои чуқурӣ хизмат мекунанд.

Пас аз хориҷ кардани роҳнамо, ҷарроҳ устухони зиёдатии байни перфоратсияҳоро бо борҳои карбидӣ тарошид. Вақте ки ба қаъри ҳамаи сӯрохҳо расиданд, сатҳи устухон ба контури пешбинишуда дар банақшагирии рақамӣ наздик шуд.

Ин равиш ба ҷойи тарошидани сатҳи васеи устухон танҳо бо баҳодиҳии чашм, ба пайваст кардани шумораи зиёди нуқтаҳои чуқурии идорашаванда асос ёфтааст.

Ҷарроҳӣ чӣ гуна анҷом дода шуд?

Амали ҷарроҳӣ таҳти наркози умумӣ ва интубатсияи назотрахеалӣ анҷом дода шуд. Интубатсияи назотрахеалӣ маънои ҷойгир кардани найчаи нафаскашӣ аз бинӣ ба ҷойи даҳонро дорад, то майдони ҷарроҳии дохили даҳон кушода бимонад.

Марҳилаҳои ҷарроҳии дар таҳқиқот шарҳдодашуда чунинанд:

1. Майдони стерилии ҷарроҳӣ мутобиқи протоколҳои стандартии асептикӣ омода карда шуд.
2. Диссексияи идорашавандаи субпериосталӣ анҷом дода шуд.
3. Барои дастрасӣ ба максилла флапи мукопериосталӣ бардошта шуд.
4. Буришҳо аз минтақаи дандони рақами 23 то минтақаи тубери максиллярӣ идома дода шуданд.
5. Дандони рақами 26 кашида шуд.
6. Роҳнамои ҷарроҳии инфиродӣ ба сатҳи устухон ҷойгир карда шуд.
7. Роҳнамо бо пинҳои мустаҳкамкунанда беҳаракат карда шуд.
8. Бо борҳои ҷарроҳии калибршуда перфоратсияҳои банақшагирифташуда сохта шуданд.
9. Роҳнамо хориҷ карда шуд.
10. Перфоратсияҳо бо тарошидани идорашавандаи устухон бо бори карбидӣ ба ҳам пайваст карда шуданд.
11. Ҳудудҳои чуқурии пешакӣ муайяншуда риоя шуданд.
12. Захм бо дӯхти 3-0 Vicryl баста шуд.

Дар тасвирҳои амалиётӣ аввал дида мешавад, ки роҳнамои серсӯрох ба устухони максиллярӣ ҷойгир шудааст. Дар марҳилаи баъдӣ, пас аз хориҷ кардани роҳнамо, перфоратсияҳое дар сатҳи устухон намоён мешаванд, ки минтақаҳои гуногунро ишора мекунанд. Пас аз кам кардани устухони байни ин нуқтаҳо контури ҳамвортар ба вуҷуд оварда шуда, майдони ҷарроҳӣ баста шудааст.

Чаро равиши дохили даҳон интихоб шуд?

Равиши трансоралӣ имкон медиҳад, ки бе буриш дар пӯсти берунии рӯй ба минтақаи максиллярӣ дастрасӣ пайдо шавад. Афзалиятҳои эҳтимолии он пешгирӣ аз доғи ҷарроҳии намоён аз берун ва равона кардани дастрасии ҷарроҳӣ мустақиман ба устухони ҷоғи болоӣ мебошанд.

Аммо дар ҷарроҳии дохили даҳон майдони дид метавонад маҳдудтар бошад. Роҳнамои инфиродӣ барои осон кардани интиқоли ҳудудҳои кам кардани устухон дар чунин майдони маҳдуди дид истифода шудааст.

Таҳқиқот пешниҳод мекунад, ки дастрасии трансоралӣ равиши камтар васеи ҷарроҳиро таъмин мекунад. Бо вуҷуди ин, дарозии буриш, вақти ҷарроҳӣ ё осеби бофта дар муқоиса бо ҷарроҳии классикӣ чен карда нашудааст.

Натиҷаҳои ҷарроҳӣ

Муаллифон хабар додаанд, ки ҷарроҳӣ бе оризаи интраоперативӣ ё постоперативӣ анҷом ёфт. Гуфта шудааст, ки нишондодҳои ҳаётан муҳим ва параметрҳои клиникии бемор ҳангоми амалиёт ва баъди он устувор монданд.

Натиҷаҳои клиникӣ чунин ҷамъбаст шудаанд:

• Камшавии назарраси фарқи контур байни ду тарафи рӯй,
• Наздикшавӣ ба симметрияи рӯй, ки пешакӣ банақшагирӣ шуда буд,
• Ислоҳи деформатсияи устухонӣ дар дохили даҳон,
• Нигоҳ доштани окклюзия,
• Нигоҳ доштани кофии анатомияи дентоалвеолярӣ,
• Гузориш нашудани сироят,
• Гузориш нашудани оризаи ҷарроҳӣ,
• Мушоҳида нашудани рецидиви клиникӣ дар пайгирии дусола.

Тасвирҳои рӯй пеш ва пас аз ҷарроҳӣ чиро нишон медиҳанд?

Дар таҳқиқот аксҳои бемор аз рӯ ба рӯ, ҳангоми табассум ва аз кунҷҳои гуногун пеш ва пас аз ҷарроҳӣ пешниҳод шудаанд.

Дар тасвирҳои пеш аз ҷарроҳӣ асимметрияе дида мешавад, ки бо афзоиши ҳаҷм дар қисми миёнаи чапи рӯй ва минтақаи максиллярӣ алоқаманд аст. Дар тасвирҳои баъди ҷарроҳӣ дида мешавад, ки фарқи контур байни ду тарафи рӯй кам шуда, ҳангоми табассум намуди рӯй мутавозинтар гардидааст.

Аммо натиҷаҳо бо сканкунии стандартизатсияшудаи сеандозаи рӯй, ҳисоб кардани фарқи ҳаҷм ё индекси симметрия миқдорӣ карда нашудаанд. Беҳбудии визуалӣ ба аксҳои клиникӣ ва арзёбии муаллифон асос ёфтааст.

Тасвирҳои дохили даҳон ва CBCT чиро нишон медиҳанд?

Дар аксҳои дохили даҳон пеш аз ҷарроҳӣ афзоиши ҳаҷм дар минтақаи осебдидаи максиллярӣ, тағйир дар мавқеи дандонҳо ва контури асимметрии алвеолярӣ дида мешавад. Дар аксҳои баъди ҷарроҳӣ кам шудани ҳаҷми устухон ва муназзамтар шудани контур атрофи аркаи дандонӣ нишон дода шудааст.

Тасвирҳои томографияи компютерии конусӣ сохтори васеъшудаи устухонро пеш аз ҷарроҳӣ бо контури камшуда пас аз ҷарроҳӣ муқоиса мекунанд. Муаллифон хабар медиҳанд, ки окклюзия ва анатомияи дентоалвеолярӣ нигоҳ дошта шудаанд.

Аммо дар PDF муқоисаи миқдории ҳаҷми устухон пеш ва пас аз ҷарроҳӣ, инҳирофи миллиметрӣ байни сатҳи банақшагирифташуда ва сатҳи бадастомада ё таҳлили масофа то решаҳои дандон пешниҳод нашудааст.

Давраи пайгирӣ

Бемор дар вақтҳои зерин арзёбӣ шудааст:

Муаллифон гуфтаанд, ки дар давраи дусола рецидив, сироят ё оризаҳои вобаста мушоҳида нашудаанд. Гарчанде пайгирии дусола барои як ҳолат арзишманд аст, он барои муайян кардани рафтори хеле дарозмуддати дисплазияи фиброзӣ ва сатҳи рецидив дар гурӯҳҳои гуногуни беморон кофӣ нест.

Афзалиятҳои эҳтимолии усул

Афзалиятҳои назариявӣ ва клиникии равиши пешниҳодшуда чунинанд:

• Истифодаи тарафи солими муқобил ҳамчун истиноди мустақими анатомӣ,
• Банақшагирии сеандозаи ҳаҷми устухоне, ки пеш аз ҷарроҳӣ бояд хориҷ шавад,
• Интиқоли нақша ба майдони ҷарроҳӣ бо роҳнамои инфиродӣ,
• Имкони муайян кардани чуқуриҳои гуногуни пармакунӣ дар минтақаҳои гуногун,
• Ҳадафи кам кардани хатари аз ҳад зиёд хориҷ кардани устухон бо баҳодиҳии чашм,
• Имкони кумак ба ҳифзи синус, дандонҳо ва дигар сохторҳои ҳамсоя,
• Имкони татбиқ бо дастрасии трансоралӣ ва маҳдудтар,
• Потенсиали будан ҳамчун варианти дастрасатар нисбат ба навигатсияи гаронбаҳои ҷарроҳии вақти воқеӣ,
• Кам кардани зарурати такрор ба такрор тахмин кардани симметрияи берунии рӯй ҳангоми ҷарроҳӣ.

Инҳо афзалиятҳои эҳтимолие мебошанд, ки аз тарҳи усул ва татбиқи он дар як ҳолат бармеоянд. Ҳар кадоми онҳо бо таҳқиқоти клиникии муқоисавӣ чен карда нашудаанд.

Фарқи байни навигатсияи ҷарроҳӣ ва роҳнамои инфиродӣ

Навигатсияи ҷарроҳии вақти воқеӣ метавонад мавқеи асбоби ҷарроҳиро дар модели томографияи компютерӣ фавран нишон диҳад. Гарчанде ин технология потенсиали додани маълумоти дақиқро дорад, он метавонад таҷҳизоти махсус, калибркунӣ, нармафзор, омӯзиш ва хароҷоти иловагӣ талаб кунад.

Роҳнамои статикии инфиродӣ бошад, нақшаи пеш аз ҷарроҳӣ сохташударо тавассути сӯрохҳои физикӣ ва сатҳи тамос ба устухон интиқол медиҳад. Ҳангоми амалиёт пайгирии электронӣ анҷом дода намешавад. То даме ки роҳнамо дуруст нишинад ва собит бимонад, он ҷойҳои банақшагирифташударо ба таври механикӣ нишон медиҳад.

Роҳнамои статикӣ метавонад дастрасатар бошад; аммо хатои истеҳсол, нишаст, мустаҳкамкунӣ ё таҳаммулпазирии борро дар вақти воқеӣ ислоҳ кардан мумкин нест. Аз ин рӯ, тарҳи роҳнамо, дақиқии истеҳсол ва дурустии ҷойгиркунии ҷарроҳӣ аҳамияти ҳалкунанда доранд.

Маҳдудияти асосии техникаи оинагӣ

Барои татбиқи техника бояд дар тарафи муқобили рӯй истиноди солим ва аз ҷиҳати анатомӣ боэътимод мавҷуд бошад. Азбаски контури ҳадаф бо оинагӣ кардани тарафи солим ба тарафи осебдида сохта мешавад, дар даргирии дуҷонибаи краниофасиалӣ сатҳи муқаррарие, ки мустақиман ҳамчун истинод истифода шавад, вуҷуд надошта метавонад.

Дар таҳқиқот гуфта шудааст, ки дисплазияи фиброзии дуҷонибаи краниофасиалӣ дар камтар аз %10 ҳолатҳо дида мешавад. Бо вуҷуди ин, дар бемории дуҷониба, асимметрияи модарзодии равшан, ҷарроҳии қаблӣ ё ҳолатҳои осеб, оинагии оддӣ метавонад анатомияи идеалиро намояндагӣ накунад.

Оё симметрияи рӯй дар ҳамаи одамон комилан яксон аст?

Рӯи инсон табиатан комилан симметрӣ нест. Оинагӣ кардани тарафи солим маънои онро надорад, ки он шакли ягона ва дақиқи анатомие мебошад, ки тарафи муқобил бояд ба он расад.

Аз ин рӯ, сатҳи оинагишуда ҳамчун истиноди ҷарроҳӣ хизмат мекунад; аммо асимметрияи табиии бемор, ғафсии бофтаи нарм, мушакҳои хоидан, мавқеи дандонҳо ва окклюзия низ бояд ба назар гирифта шаванд.

Таҳқиқот таъсири асимметрияи табиии рӯй ба ҳадафи рақамӣ ё мутобиқшавии бофтаи нарм ба контури баъди ҷарроҳиро ба таври миқдорӣ наомӯхтааст.

Ҷиҳатҳои қавии таҳқиқот

• Пешниҳод кардани ҷараёни кори рақамии қобили татбиқ барои ҳалли мушкили воқеии клиникӣ,
• Истифодаи маълумоти томографияи компютерии махсуси бемор,
• Сохтани контури ҳадафи инфиродӣ бо оинагӣ кардани тарафи солим,
• Тарҳрезии сӯрохҳои роҳнамо мувофиқи диаметри бори ҷарроҳӣ,
• Танзими чуқурии пармакунӣ вобаста ба зиёдатии минтақавии устухон,
• Якҷо пешниҳод кардани банақшагирии рақамӣ, модели сеандоза ва тасвирҳои амалиётӣ,
• Пешниҳоди тасвирҳои рӯй, дохили даҳон ва CBCT пеш ва пас аз ҷарроҳӣ,
• Гузориш кардани пайгирии дусола,
• Гирифтани розигии хаттии бемор барои нашри тасвирҳо.

Маҳдудиятҳои таҳқиқот

• Таҳқиқот як препринтест, ки аз арзёбии ҳамтоён нагузаштааст.
• Танҳо як бемор мавҷуд аст.
• Бо гурӯҳи назоратӣ ё гурӯҳи контуркунии классикии озоддаст муқоиса анҷом дода нашудааст.
• Муваффақияти амалро аз ҷиҳати оморӣ арзёбӣ кардан мумкин нест.
• Таҳлили хатои миллиметрӣ байни сатҳҳои банақшагирифташуда ва бадастомадаи устухон пешниҳод нашудааст.
• Ҳаҷми устухон пеш ва пас аз ҷарроҳӣ миқдорӣ карда нашудааст.
• Симметрияи рӯй бо сканкунии сеандоза ё индекси тасдиқшудаи симметрия чен карда нашудааст.
• Маълумот дар бораи вақти ҷарроҳӣ, талафоти хун, будубош дар беморхона, дард ва варам дода нашудааст.
• Қаноатмандии бемор ё сифати зиндагӣ бо миқёси стандартӣ арзёбӣ нашудааст.
• Принтер, усули истеҳсол, мавод ва протоколи стерилизатсияи роҳнамои ҷарроҳӣ шарҳ дода нашудаанд.
• Дақиқии нишасти роҳнамо, таҳаммулпазирии бор ва инҳирофи истеҳсол гузориш нашудааст.
• Азбаски мавҷудияти тарафи муқобили солимро талаб мекунад, истифодаи он дар ҳолатҳои дуҷониба маҳдуд аст.
• Гарчанде пайгирии дусола мусбат аст, он эҳтимоли рецидивро дар давраи хеле дарозтар истисно намекунад.
• Такрорпазирии усул дар андозаҳои гуногуни осеб, минтақаҳои гуногуни анатомӣ ва аз ҷониби ҷарроҳони гуногун нишон дода нашудааст.

Таҳқиқот чӣ мегӯяд ва чӣ намегӯяд?

Аҳамият аз нигоҳи гузашта, имрӯз ва оянда

Аз нигоҳи гузашта контуркунии дисплазияи фиброзии краниофасиалӣ асосан ба арзёбии визуалии ҷарроҳ, таҷриба, тасвирҳои дучена ва муқоисаи анатомие, ки ҳангоми амалиёт анҷом дода мешуд, такя мекард. Хатари аз ҳад зиёд ё нокифоя кам кардани устухон ба даст овардани натиҷаи симметриро душвор мекард.

Аз нигоҳи имрӯз томографияи компютерӣ, реконструксияи сеандоза, оинагии рақамӣ ва техникаҳои истеҳсоли инфиродӣ имкон медиҳанд, ки нақшаи пеш аз ҷарроҳӣ бо роҳнамои физикӣ ба майдони ҷарроҳӣ интиқол дода шавад. Ин гузориши ҳолат ғояи роҳнамои статикии чуқуриро нишон медиҳад, ки метавонад алтернативаи навигатсияи мураккаб ва гаронбаҳои вақти воқеӣ бошад.

Аз нигоҳи оянда арзиши илмии усул метавонад бо таҳқиқоти муқоисавие муайян шавад, ки беморони бештарро дар бар мегиранд. Аз ҷумла, дар самтҳои зерин таҳқиқот зарур аст:

• Инҳирофи сеандоза байни сатҳи банақшагирифташуда ва сатҳи воқеии устухон,
• Вақти ҷарроҳӣ нисбат ба ҷарроҳии классикии озоддаст,
• Талафоти хун ва сатҳи оризаҳо,
• Дард ва варами постоперативӣ,
• Қаноатмандии бемор ва сифати зиндагӣ,
• Арзиши истеҳсоли роҳнамо ва дастрасии он,
• Дақиқии системаҳои гуногуни нармафзор ва истеҳсол,
• Моделҳои алтернативии симметрия дар бемории дуҷониба,
• Пешгӯии натиҷаҳои бофтаи нарм,
• Сатҳи рецидив ва ремоделинг дар дарозмуддат.

Усул ва натиҷаҳои таҳқиқот

Хусусиятҳои асосии ҳолат

Ҷараёни кори рақамӣ

Ҷараёни кори ҷарроҳӣ

Натиҷаҳои асосӣ

Маънои илмии шаклҳо

Шакли 1, занҷири банақшагирии рақамии ҷарроҳиро нишон медиҳад. Нисфҳои солим ва осебдидаи рӯй бо рангҳои гуногун ҷудо шуда, модели оинагишудаи тарафи солим болои устухони дорои осеб ҷойгир карда шудааст ва фарқи ҳаҷм байни ду сатҳ нишон дода шудааст. Дар тасвирҳои охир мутобиқати роҳнамои серсӯрохе, ки борҳои ҷарроҳӣ аз он пеш мераванд, ба сатҳи максиллярии махсуси бемор нишон дода мешавад.

Шакли 2, марҳилаҳои ҷарроҳиро нишон медиҳад. Дар тасвири аввал роҳнамои серсӯрох ба майдони ҷарроҳӣ ҷойгир шудааст. Дар тасвири дуюм пас аз хориҷ кардани роҳнамо шабакаи перфоратсияҳои дар устухон сохташуда дида мешавад. Тасвири сеюм сатҳро пас аз тарошидани идорашавандаи устухон ва тасвири охирин бастани захмро нишон медиҳад.

Шакли 3, аксҳои рӯйи беморро пеш ва пас аз ҷарроҳӣ муқоиса мекунад. Тасвирҳое, ки аз рӯ ба рӯ, ҳангоми табассум ва аз кунҷҳои моил гирифта шудаанд, кам шудани афзоиши ҳаҷм дар тарафи осебдида ва наздиктар шудани контури рӯй ба тарафи муқобилро нишон медиҳанд.

Шакли 4, аксҳои дохили даҳон ва буришҳои CBCT-ро муқоиса мекунад. Тасвирҳо кам шудани васеъшавии устухон, ислоҳ шудани контури максиллярӣ ва, мувофиқи арзёбии муаллифон, нигоҳ доштани окклюзия ва сохторҳои дентоалвеоляриро нишон медиҳанд.

Тафсири натиҷаҳо

Дар ин ҳолат техника татбиқ шуд, нақшаи ҷарроҳӣ бо роҳнамои физикӣ ба сатҳи устухон интиқол ёфт ва дар пайгирии дусола натиҷаи мусбати клиникӣ гузориш шуд. Ин ҳолат барои аз ҷиҳати техникӣ иҷрошаванда будани равиши “Reverse Pinart Concept” далели консептуалӣ фароҳам меорад.

Аммо як ҳолати муваффақ нишон намедиҳад, ки усул аз контуркунии классикии устухон, навигатсияи ҷарроҳӣ ё дигар роҳнамоҳои махсуси бемор бартар аст. Барои арзёбии бартарӣ дар гурӯҳҳои калонтари беморон таҳқиқот бо ченакҳои стандартизатсияшуда ва тарҳҳои муқоисавӣ зарур аст.

Эзоҳи манбаъ ва усул

Ин мундариҷа ба таҳқиқоте асос ёфтааст, ки аз ҷониби Joaquin Jones, Cristian Martínez, Sebastian Puia, Valentin Prignot, Micaela Graziano ва Israel Galvan таҳия шудааст ва унвони он “Reverse Pinart Concept: New Concept in Guided Osseous Sculpture for Surgical Approach of Maxillar Fibrous Dysplasia, a Case Report” мебошад.

Дар байни муассисаҳои вобастаи муаллифон воҳидҳои ҷарроҳии даҳон, ҷоғу рӯй ва травматологияи Факултети стоматологияи Донишгоҳи Буэнос-Айрес ва Институти ҷарроҳии максиллофасиалӣ ва реабилитатсияи даҳон дар Буэнос-Айрес ҳастанд.

Таҳқиқот раванди ташхис, банақшагирии рақамӣ, ҷарроҳӣ ва пайгирии дусолаи як беморро шарҳ медиҳад ва препринти дорои хусусияти гузориши клиникии ҳолат мебошад. Он таҳқиқоти клиникии муқоисавӣ, озмоиши тасодуфӣ, силсилаи беморон ё баррасии систематикӣ нест.

Дар ҳуҷҷат ба таври возеҳ “This preprint research paper has not been peer reviewed” гуфта шудааст. Аз ин рӯ, таҳқиқот аз арзёбии ҳамтоён нагузаштааст. Дар PDF маълумоти тасдиқшаванда дар бораи қабули маҷалла ё DOI-и худи таҳқиқот пешниҳод нашудааст.

Бемор барои нашри гузориши ҳолат ва тасвирҳои ҳамроҳ розигии огоҳонаи хаттӣ додааст. Муаллифон гуфтаанд, ки маълумоти шахсан шиносшавандаи бемор вуҷуд надорад.

Гузориш шудааст, ки барои таҳқиқот аз ташкилотҳои давлатӣ, тиҷоратӣ ё ғайритиҷоратӣ маблағгузории махсус гирифта нашудааст. Муаллифон изҳор доштаанд, ки манфиати молиявӣ ё робитаи шахсии маълум, ки метавонад ба натиҷаҳо таъсир расонад, вуҷуд надорад.

Дар таҳқиқот пешниҳод мешавад, ки равиши “Reverse Pinart Concept” метавонад морбидияти баъди ҷарроҳиро кам кунад, ба ҳифзи сохторҳои ҳамсоя кумак расонад ва симметрияи дақиқтар фароҳам оварад. Аммо бинобар тарҳи якҳолатӣ, ин афзалиятҳо набояд ҳамчун натиҷаҳои исботшуда барои гурӯҳҳои умумии беморон арзёбӣ шаванд.

Дар PDF дақиқии миқдории байни контури банақшагирифташуда ва контури бадастомада, вақти ҷарроҳӣ, талафоти хун, дард, қаноатмандии бемор, таҳаммулпазирии истеҳсоли роҳнамо ё муқоиса бо усули классикӣ пешниҳод нашудааст. Аз ин рӯ, усул намунаи ҷарроҳии татбиқшавандаро нишон медиҳад, аммо далели бартарии клиникӣ пешниҳод намекунад.

Ин мундариҷа танҳо дар асоси маълумоти клиникӣ, тавсифи банақшагирии рақамӣ, марҳилаҳои ҷарроҳӣ, тасвирҳо ва тафсирҳои муаллифон, ки дар PDF-и боршуда мавҷуданд, омода шудааст. Иддаоҳои дар PDF набуда дар бораи кафолати табобат, бехатарии қатъӣ, мувофиқат барои ҳамаи беморон ё бартарӣ нисбат ба усулҳои стандартӣ илова нашудаанд.