Ин таҳқиқот мавҷудияти доруҳои antifungal ва fungicide-ҳоро дар обҳои партов, обҳои рӯизаминӣ, обҳои зеризаминӣ, лой ва дигар муҳитҳои экологӣ ба таври систематикӣ меомӯзад ва ҳадаф дорад арзишҳои Консентратсияи Пешбинишудаи Бе Таъсир (Predicted No-Effect Concentration, PNEC)-ро таҳия кунад, ки барои пешгирӣ аз ҳавасманд шудани интихоби муқовимати antifungal дар натиҷаи таъсири экологӣ истифода шаванд. Муҳаққиқон аз 13.527 сабти ибтидоӣ 122 таҳқиқотро ба синтези ниҳоӣ дохил карда; дар намунаҳои экологӣ 54 antifungal-и гуногунро гузориш додаанд ва азбаски барои занбӯруғҳои экологӣ маълумоти кофии махсуси PNEC вуҷуд надорад, бо истифода аз тақсимоти minimum inhibitory concentration (MIC)-и Candida albicans барои 17 antifungal арзишҳои PNEC-MIC ҳисоб кардаанд. Арзишҳои ҳисобшуда аз 30 ng/L то 6300 ng/L тағйир меёбанд. Аммо онҳо ҳадҳои таҷрибавии бехатарии экологӣ ё стандартҳои амалкунандаи ҳуқуқии партофт нестанд, балки арзишҳои ибтидоие мебошанд, ки барои маҳдуд кардани интихоби муқовимати antifungal дар оянда бояд тасдиқ шаванд.

Дар скрининги экологии таҳқиқот махсусан пайвастагиҳои синфи azole фарқ мекунанд. Дар байни 122 таҳқиқот fluconazole бо %44 бештар гузоришшуда буд, дар ҳоле ки clotrimazole %33, miconazole %28 ва ketoconazole %27 гузориш шудаанд. Бо вуҷуди ин, муҳаққиқон ҳушдор медиҳанд, ки ин фоизҳо паҳншавии воқеии экологиро мустақиман нишон намедиҳанд: басомади баланди ошкоршавии як пайвастагӣ метавонад аз он низ барояд, ки он бештар таҳқиқ шудааст ё дар усулҳои таҳлилӣ бештар ҳадаф қарор гирифтааст.

Fluconazole аз лиҳози сарнавишти экологӣ яке аз намунаҳои равшани таҳқиқот аст. Дар Table 1 барои fluconazole арзиши Log(K_ow) 0,50 ва ҳалшавандагӣ дар об 1390 mg/L дода шудааст. Бо сабаби lipophilicity-и паст, тамоюли пайвастагӣ барои мондан дар фазаи обӣ нисбат ба фазаи сахт баланд аст. Дар баррасӣ гуфта мешавад, ки fluconazole дар равандҳои тозакунии оби партов метавонад то андозае дар оби баромади ниҳоӣ боқӣ монад ва дар лой камтар ошкор шавад. Баръакс, пайвастагиҳо ба монанди clotrimazole, ketoconazole, miconazole, itraconazole ва terbinafine, ки арзишҳои баландтари Log(K_ow) доранд, метавонанд ба моддаҳои сахт ва лой қавитар пайванданд.

Ин фарқ барои идоракунии оби партов натиҷаи муҳим дорад: кам шудани консентратсияи antifungal дар оби тозашуда ҳамеша маънои онро надорад, ки моддаи химиявӣ аз низом пурра нест шудааст. Пайвастагиҳои lipophilic ҳангоми дур шудан аз фазаи обӣ метавонанд дар лой ҷамъ шаванд ва агар лойи тозакунӣ ба хоки кишоварзӣ татбиқ шавад, таъсири экологӣ ба роҳи дигар гузаронида мешавад. Аз ин рӯ, таҳқиқот ҷонибдорӣ мекунад, ки оби баромад ва идоракунии лой на ҷудогона, балки ҳамчун қисмҳои як занҷири хатари Ягона Саломатӣ арзёбӣ шаванд.

Пешниҳоди асосии танзимии муҳаққиқон ин аст, ки барои коҳиш додани интихоби муқовимати antifungal дар муҳит на танҳо PNEC-ҳои мавҷудаи ecotoxicological, балки ҳадҳои ба интихоби муқовимат нигаронидашуда, ки мустақиман ба ҳассосияти antifungal-и занбӯруғҳо пайвастанд, низ арзёбӣ шаванд. Барои ин мақсад таҳқиқот арзиши MIC_1%-ро дар қисми поёнии тақсимоти MIC ҳисоб карда, бо фарзияи он ки интихоби муқовимат метавонад дар консентратсияҳои пасттар низ рух диҳад, ин арзишро ба 10 тақсим карда PNEC-MIC ҳосил мекунад.

Дар натиҷаи ин ҳисоб пасттарин арзиши PNEC-MIC барои anidulafungin 30 ng/L, барои micafungin 50 ng/L; барои terbinafine, rezafungin ва isavuconazole 100 ng/L ҳисоб шудааст. Барои voriconazole, itraconazole, miconazole, econazole, clotrimazole ва ketoconazole арзиш 200 ng/L; барои posaconazole 400 ng/L; барои amphotericin B 1600 ng/L; барои flucytosine ва fluconazole 3200 ng/L; ва барои caspofungin ва fenticonazole 6300 ng/L дода шудааст.

Ин тартиб рейтинги заҳролудӣ ё хатари клиникӣ нест. Арзишҳои PNEC-MIC ба тақсимоти MIC-и истифодашуда ва модели интихобшудаи C. albicans вобастаанд. Доштани арзиши 30 ng/L PNEC-MIC барои як пайвастагӣ маънои онро надорад, ки он нисбат ба antifungal-и дигаре бо арзиши 200 ё 3200 ng/L ба таври умум “заҳролудтар” аст.

Таҳқиқот ҳамчунин нишон медиҳад, ки баъзе консентратсияҳои дар муҳит гузоришшуда аз арзишҳои ҳисобшудаи PNEC-MIC гузаштаанд. Тибқи синтези муаллифон, таҳқиқотҳое ҳастанд, ки барои fluconazole аз 3200 ng/L, барои voriconazole ва itraconazole аз 200 ng/L, барои miconazole, clotrimazole ва ketoconazole аз 200 ng/L ва барои terbinafine аз 100 ng/L PNEC-MIC зиёдтар ченкуниҳои экологиро гузориш додаанд. Ин муқоиса далели мустақими инкишофи муқовимат нест; он нишон медиҳад, ки чунин консентратсияҳо метавонанд таъсирҳое бошанд, ки аз лиҳози интихоби муқовимат таҳқиқоти таҷрибавии муфассалтарро талаб мекунанд.

Аз нигоҳи Туркия таҳқиқот барои Туркия маҷмӯи нави маълумоти консентратсияи экологӣ ё ҳади ҳуқуқии PNEC эҷод намекунад. Дар матни асосии боршуда арзёбии танзимии махсус барои Туркия низ вуҷуд надорад. Аз ин рӯ, интиқоли мустақими арзишҳои PNEC-MIC-и Table 2 ба қонунгузории партофти оби партови Туркия ҳамчун ҳад аз лиҳози илмӣ дуруст нест. Бо вуҷуди ин, таҳқиқот барои ҳолате, ки обҳои партови беморхонаҳо, иншооти муниципалӣ, борҳои аз истифодаи доруҳо, fungicide-ҳои кишоварзӣ ва истифодаи лой дар хок якҷо назорат карда шаванд, чаҳорчӯбаи ибтидоӣ медиҳад, ки кадом синфҳои antifungal ва кадом миқёси консентратсия метавонанд авлавияти таҳқиқотӣ дошта бошанд.

Мушкилоти асосии таҳқиқот чист?

Нуқтаи оғози таҳқиқот ин аст, ки муқовимати antifungal танҳо мушкили муҳити беморхона ё клиника нест. Доруҳои antifungal ва баъзе fungicide-ҳои azole-и дар кишоварзӣ истифодашаванда метавонанд тавассути канализатсия, баромади беморхонаҳо, обҳои партови саноатӣ, ҷараёни рӯизаминӣ ва роҳҳои дигар ба муҳит расанд. Вақте занбӯруғҳои экологӣ такроран ба консентратсияҳое дучор мешаванд, ки онҳоро намекушанд ё афзоишро пурра бознамедоранд, метавонад фишори экологӣ барои интихоби организмҳои муқовиматнок ба вуҷуд ояд.

Таҳқиқот ин робитаро дар доираи равиши Ягона Саломатӣ (One Health) баррасӣ мекунад. Саломатии инсон, саломатии ҳайвонот ва равандҳои экологӣ низомҳои ҷудогона нестанд; гумон меравад, ки занбӯруғҳои муқовиматноки дар муҳит ташаккулёфта метавонанд ба самаранокии табобатҳои клиникии antifungal таъсир расонанд.

PNEC чист?

Predicted No-Effect Concentration (PNEC), дар контексти таҳқиқот арзиши истинодии муҳофизатӣ барои консентратсияест, ки интизор намеравад таъсири экологӣ натиҷаи ғайриқобили қабул ба вуҷуд орад. Дар ин таҳқиқот ба ғайр аз таъсири классикии ecotoxicity, интихоби муқовимати antifungal махсус баррасӣ мешавад.

Мушкилоти асосии муаллифон ин аст, ки аксари PNEC-ҳои мавҷуда барои antifungal-ҳо дар адабиёт ба натиҷаҳои заҳролудӣ дар организмҳо ба монанди моҳӣ, algae, crustaceans ё bacteria асос ёфтаанд. Маълумоти экологӣ оид ба PNEC, ки мустақиман интихоби муқовиматро дар занбӯруғҳо ҳадаф мегирад, хеле маҳдуд аст.

MIC чист ва чаро истифода шуд?

Консентратсияи Минималии Ингибиторӣ (Minimum/Minimal Inhibitory Concentration, MIC), тибқи таърифи таҳқиқот пасттарин консентратсияи моддаи antifungal мебошад, ки афзоиши занбӯруғро ба таври назаррас, тақрибан бештар аз %50, бозмедорад. Дар навъҳои хамиртуруш арзёбӣ одатан баъд аз 24 соат ва дар қолабҳо баъд аз 48–72 соат афзоиш анҷом дода мешавад.

MIC асосан нишондиҳандаи microbiology-и клиникӣ аст, ки дар санҷишҳои ҳассосияти antifungal истифода мешавад. Азбаски барои муқовимати экологӣ маълумоти мустақими кофии PNEC набуд, муҳаққиқон тақсимоти MIC-ро ҳамчун нуқтаи оғоз истифода бурданд.

PNEC-MIC чӣ гуна ҳисоб шуд?

Дар таҳқиқот аввал арзиши MIC_1%, ки қисми поёнии тақсимоти MIC-и як antifungal-ро ифода мекунад, тахмин карда шуд. Сипас бо қабул кардани он ки интихоби муқовимат метавонад дар зери MIC-и классикӣ низ рух диҳад, омили иловагии бехатарии 10 истифода шуд:

\[ \mathrm{PNEC\!-\!MIC}=\frac{\mathrm{MIC}_{1\%}}{10} \]

Дар ин ҷо MIC_1% консентратсияест, ки тақрибан ба қисми поёнии %1-и тақсимоти моделшудаи MIC рост меояд. Омили тақсимкунандаи 10 барои ба ҳисоб гирифтани фарқи байни MIC ва консентратсияҳои пасттаре истифода шудааст, ки метавонанд ба организмҳои муқовиматнок бартарии рақобатӣ диҳанд.

Ин усул аз таҷрибаи нави саҳроии экологӣ, ки махсус барои antifungal-ҳо таҳия шуда бошад, барнамеояд. Таҳқиқот равиши қаблан барои antibiotics истифода бурдаи Bengtsson-Palme ва Larsson-ро ба мушкили муқовимати antifungal мутобиқ мекунад.

Чаро Candida albicans интихоб шуд?

Муҳаққиқон дар ҳисобкунии PNEC-MIC навъи Candida albicans-ро ҳамчун модели асосӣ интихоб карданд. Ду сабаби асосӣ оварда шудааст: C. albicans дар байни навъҳои баррасишуда модели ҳассос аст ва дар пойгоҳи EUCAST маълумоти васеи тақсимоти MIC дорад.

Муаллифон ошкоро эътироф мекунанд, ки ecology ва динамикаи муқовимати занбӯруғҳои экологӣ аз C. albicans фарқ мекунанд. Дар таҳқиқот маълумоти мавҷуда дар бораи он ки занбӯруғҳои экологӣ умуман MIC-и баробар ё баландтар доранд, ҳамчун асос истифода шудааст.

Бо вуҷуди ин, PNEC-MIC-и асосёфта ба C. albicans ҳади таҷрибавии тасдиқшудаи интихоби муқовимат дар ҳамаи ҷомеаҳои занбӯруғии экологӣ нест. Муаллифон ин арзишҳоро ҳамчун нуқтаи оғоз барои таҳияи PNEC-и экологӣ пешниҳод мекунанд.

Чанд нашр баррасӣ шуд?

Дар ҷустуҷӯи систематикӣ ибтидо 13.527 сабт муайян карда шуд. Аз онҳо 13.458 аз пойгоҳҳои PubMed, ScienceDirect ва Web of Science ва 69 аз репозиторияи миллии илми кушоди Португалия RCAAP буданд.

Баъд аз хориҷ кардани 312 сабти пеш аз соли 2000 ва 3378 сабти такрорӣ, 9837 сабти беназир барои скрининг боқӣ монд. Дар натиҷаи такмили дастӣ боз 197 сабт хориҷ ва 9640 номзади матни пурра муайян шуд.

Аз ин сабтҳо 8955 дар марҳилаи санҷиш ба арзёбии матни пурра нарасиданд ва 685 таҳқиқот барои арзёбии мувофиқат гирифта шуд. Ба 70-тои онҳо дастрасӣ набуд, панҷ таҳқиқот бо сабаби забон хориҷ ва 488 таҳқиқоте, ки консентратсияи экологӣ ё маълумоти мувофиқи миқдорӣ надоштанд, хориҷ карда шуданд. Синтези ниҳоии систематикӣ бар асоси 122 таҳқиқот анҷом дода шуд.

Чаро диаграммаи PRISMA муҳим аст?

Шакли 1-и таҳқиқот нишон медиҳад, ки сабтҳо чӣ гуна аз 13.527 то 122 таҳқиқот кам шудаанд. Ҳамин тавр, дидан мумкин аст, ки дар кадом марҳила чанд сабт хориҷ шуд ва сабабҳои асосии интихоби матни пурра чӣ буданд.

Аммо ин диаграмма инчунин маҳдудияти муҳимро нишон медиҳад: ба 70 аз 685 матни пурраи эҳтимолӣ дастрасӣ набуд. Муаллифон ошкоро эътироф мекунанд, ки ин метавонад дар синтези далелҳо bias-и интихоб эҷод кунад.

Ҷустуҷӯ чӣ гуна анҷом дода шуд?

Ҷустуҷӯи пойгоҳҳо дар санаи 7 Феврали 2024 анҷом дода шуд. PubMed, ScienceDirect, Web of Science ва RCAAP истифода шуданд.

Дар ҷустуҷӯҳои PubMed ва Web of Science калимаи “wastewater” бо истилоҳҳое ба монанди antifungal agents, fungal drug resistance, fluconazole, itraconazole, posaconazole, voriconazole, clotrimazole, terbinafine, anidulafungin, caspofungin, micafungin ва risk assessment якҷо истифода шуд.

Дар ScienceDirect сохтори кӯтоҳтари ҷустуҷӯ истифода шуд; дар RCAAP бошад бинобар маҳдудиятҳои платформа ва забон, дархостҳои португалии “águas residuais E antifúngicos” ва “águas residuais E avaliação de risco” истифода шуданд.

Пеш аз стратегияи ҷустуҷӯ дар пойгоҳҳои асосӣ панҷ санҷиши pilot ва барои RCAAP бинобар маҳдудиятҳои платформа 20 ҷустуҷӯи pilot анҷом дода шуд.

Кадом муҳитҳои экологӣ баррасӣ шуданд?

Баррасӣ танҳо ба оби баромади иншооти тозакунӣ нигаронида нашудааст. Аз таҳқиқот:

• даромад ва баромади иншооти тозакунии оби партов,
• обҳои партови беморхонаҳо,
• обҳои рӯизаминӣ,
• дарёҳо ва ҳавзаҳои дарё,
• обҳои зеризаминӣ,
• лойи тозакунӣ ва biosolids,
• таҳшинҳо

консентратсияҳои antifungal ҷамъоварӣ шуданд.

Дар муҳит чанд antifungal-и гуногун ёфт шуд?

Дар синтези ниҳоии 122 таҳқиқот 54 antifungal-и гуногун, асосан моддаҳои синфи azole, дар матритсаҳои гуногуни экологӣ гузориш шудаанд. Муҳаққиқон дар маҷмӯъ 371 сабти ошкоршавӣ/нуқтаи истиноди antifungal муайян кардаанд.

Ин рақам маънои 371 намунаи алоҳидаи экологиро надорад; он маҷмӯи гузоришҳои antifungal дар таҳқиқотҳои баррасии систематикӣ мебошад.

Кадом моддаҳо бештар гузориш шуданд?

Дар Шакли 2 fluconazole баландтарин басомади ошкоршавиро дорад:

Ин фоизҳо ченаки мустақими эҳтимоли воқеии мавҷудият дар муҳит нестанд. Муаллифон махсус таъкид мекунанд, ки бештар ҳадаф қарор гирифтани як пайвастагӣ ё бештар истифода шуданаш дар усулҳои таҳлилӣ метавонад басомади ошкоршавиро баланд кунад.

Чаро таснифи Шакли 2 бояд бо эҳтиёт хонда шавад?

Гарчанде Шакли 2 мегӯяд, ки басомади ошкоршавии “antifungal compounds”-ро нишон медиҳад, дар график metronidazole ва sulfamethoxazole низ ҳастанд. Мақола metronidazole-ро баъдтар ошкоро ҳамчун antibiotic тавсиф мекунад.

Аз ин рӯ, хулоса кардан, ки ҳамаи сутунҳои график ба як синфи фармакологии “antifungal” тааллуқ доранд, дуруст нест. Аз нигоҳи Verianla график ҳамчун пешниҳоди маҷмӯи маълумоти экологӣ оид ба antimicrobials арзёбӣ мешавад; пайвастагиҳои ғайриantifungal хомӯшона аз нав тасниф намешаванд.

Чаро Fluconazole намунаи махсус аст?

Fluconazole бо сабаби ҳалшавандагии баланди обӣ ва арзиши пасти Log(K_ow) ба мондан дар фазаи обӣ майл дорад. Дар манбаъ арзиши Log(K_ow) 0,50 ва ҳалшавандагӣ дар об 1390 mg/L дода шудааст.

Дар баррасии систематикӣ fluconazole дар 54 гузориш пайдо шуда, бо тақрибан %44 басомади ошкоршавӣ antifungal-и бештар таҳқиқшуда/гузоришшуда будааст.

Яке аз арзишҳои баландтарин дар канализатсияи минтақаи саноатии Ҳиндустон 236.950 µg/L гузориш шудааст. Муҳаққиқон баррасӣ мекунанд, ки ин метавонад бо ҷараёни паст, ҳарорати баланд ва шароити хоси минтақаи истеҳсоли дору вобаста бошад. Ин арзиши ниҳоят баланд набояд ҳамчун консентратсияи умумии оби партови муниципалӣ тафсир шавад.

Дар таҳқиқоти дигар, дар баромади як иншооти тозакунӣ дар ҳавзаи дарёи Henares-и Испания, консентратсияи максималии fluconazole 109.480 ng/L гузориш шудааст.

Antifungal-ҳои lipophilic ба куҷо мераванд?

Таҳқиқот таснифи умумиро истифода мебарад, ки моддаҳои дорои Log(K_ow) аз 4 боло майли бештар ба пайвастшавӣ ба фазаҳои сахти органикӣ доранд, моддаҳои аз 2 поён бошад бештар дар фазаи обӣ мемонанд.

Дар Table 1:

Ин робита қонуни мутлақи тозакунӣ нест. pH, ionization, моддаи органикии ҳалшуда, хусусиятҳои лой ва тарҳи раванд низ метавонанд ба тақсимоти воқеӣ таъсир расонанд. Манбаъ Log(K_ow)-ро ҳамчун яке аз нишондиҳандаҳои асосии рафтори пайвастагӣ истифода мебарад.

Оё antifungal-е, ки аз об дур шуд, воқеан нест шудааст?

Не. Ин яке аз паёмҳои муҳими экологии таҳқиқот аст. Вақте antifungal-и lipophilic аз фазаи обӣ ба лой адсорб мешавад, консентратсия дар оби баромад метавонад кам шавад; аммо агар молекула таҷзия нашуда бошад, бори экологӣ ба фазаи дигар гузаронида мешавад.

Истифодаи лойи тозакунӣ ё biosolid ҳамчун нуриҳои кишоварзӣ/танзимкунандаи хок метавонад роҳи мустақими таъсир барои интиқоли antifungal-ҳои ҷамъшударо ба хок эҷод кунад.

Муаллифон ишора мекунанд, ки дар давраи таҳқиқот барои консентратсияҳои antifungal дар истифодаи лой ба хок ҳадҳои қобили қабул мавҷуд набуданд. Ин изҳорот арзёбии танзимии таҳқиқот дар контексти нашри соли 2026 аст.

Номувофиқии консентратсияи лой дар манбаъ

Баррасӣ барои clotrimazole дар лой максимуми 2547 ng/g, барои ketoconazole 10.000 ng/g ва барои miconazole 2069 ng/g-ро аз таҳқиқотҳои ҷудогона меорад.

Аммо дар қисми баъдии ҳамон баҳс барои ин моддаҳо мутаносибан 2547 ng/L, 1800 ng/L ва 2069 ng/L истифода шудааст. Дар консентратсияи лой воҳидҳои ng/g ва ng/L баробар нестанд ва рақами ketoconazole низ тағйир меёбад.

Азбаски манбаъ ин фарқро шарҳ намедиҳад, Verianla ин арзишҳоро ҳамчун максимумҳои умумӣ ва дақиқ истифода намекунад.

Оё консентратсияи баланд танҳо дар моддаҳои бештар таҳқиқшуда дида шуд?

Не. Яке аз нуқтаҳое, ки муаллифон махсус таъкид мекунанд, ин аст, ки баъзе моддаҳои камтаҳқиқшуда низ ба консентратсияҳои баланди экологӣ расидаанд.

Масалан, climbazole танҳо дар 11 таҳқиқот гузориш шуда бошад ҳам, дар оби партови муниципалии Олмон дар сатҳи 1350 ng/L гузориш шудааст. Terbinafine дар шумораи ками сабтҳо буд, аммо дар як оби рӯизаминии Ҳиндустон 15.000 ng/L чен шудааст.

Ин нишон медиҳад, ки басомади ошкоршавӣ танҳо барои муайян кардани авлавияти экологӣ кофӣ нест. Ҳам консентратсия, ҳам басомади таъсир ва ҳам сатҳе, ки аз лиҳози интихоби муқовимат метавонад таъсирнок бошад, бояд якҷо арзёбӣ шаванд.

Fungicide-ҳои кишоварзӣ чӣ гуна ба оби партов мерасанд?

Таҳқиқот баррасӣ мекунад, ки azole-ҳои кишоварзӣ манбаи муҳими бори экологӣ мебошанд. Баъзе fungicide-ҳо, аз ҷумла tebuconazole, дар обҳои рӯизаминӣ, обҳои партови омехта бо борон ва иншооти тозакунии наздики минтақаҳои деҳот гузориш шудаанд.

Яке аз баландтарин консентратсияҳои оби партов барои tebuconazole дар таҳқиқотҳо 1893 ng/L дода шудааст. Муаллифон инчунин роҳи шаҳриро баррасӣ мекунанд, ки fungicide-ҳои дар рангҳо ва рӯйпӯшҳои бино истифода мешуда метавонанд бо борон аз сатҳ шуста шуда ба канализатсия расанд.

Чаро саноати хӯрокворӣ муҳим аст?

Баррасӣ нишон медиҳад, ки коркарди мева баъд аз ҷамъоварӣ ва саноати хӯрокворӣ метавонанд барои баъзе fungicide-ҳо манбаи нуқтавии баланд эҷод кунанд.

Барои imazalil дар баромади оби партови саноати хӯрокворӣ 19.802 ng/L, барои thiabendazole дар ҳамон контекст 926 ng/L гузориш шудааст, дар ҳоле ки арзиши imazalil дар оби баромади муниципалӣ 496 ng/L дода шудааст.

Барои thiabendazole дар даромади як иншооти дигари тозакунӣ дар Испания арзиши хеле баланди 1.900.000 ng/L низ гузориш шудааст. Азбаски ин арзишҳо аз майдонҳо ва манбаъҳои гуногун меоянд, онҳо набояд ҳамчун нишондиҳандаи стандартшудаи раванд бо ҳам муқоиса шаванд.

Чаро тозакунии анъанавии оби партов кофӣ набошад?

Равандҳои ибтидоӣ ва дуюмдараҷаи тозакунии оби партов махсус барои хориҷ кардани доруҳои antifungal тарҳрезӣ нашудаанд. Тозакунии ибтидоӣ асосан ба таҳшиншавии физикӣ ва ҷудокунии моддаҳои сахт, тозакунии дуюмдараҷа бошад ба табдили биологии моддаи органикӣ такя мекунад.

Аз ин рӯ, баъзе antifungal-ҳо метавонанд бе таҷзияи кофии биологӣ дар оби баромад боқӣ монанд; баъзеи дигар ба лой адсорб мешаванд. Манбаъ адабиётро дар бораи он меорад, ки моддаҳое ба монанди fluconazole, bifonazole, naftifine, posaconazole ва ciclopirox метавонанд баъд аз тозакунии анъанавӣ боқӣ монанд.

Мембрана-биореакторҳо чӣ дода метавонанд?

Таҳқиқот мембрана-биореакторҳоро (MBR) ҳамчун яке аз вариантҳои пешрафта барои беҳтар кардани хориҷкунии antifungal баррасӣ мекунад.

Дар таҳқиқоти Африқои Ҷанубӣ, ки дар баррасӣ оварда шудааст, metronidazole ва ketoconazole ва баъзе metabolite-ҳои онҳо дар хати тозакунии дорои MBR арзёбӣ шуданд. Манбаъ:

• барои metronidazole хориҷкунӣ аз тақрибан %60 то наздик ба %100,
• барои metabolite-и metronidazole хориҷкунии %40–75,
• барои ketoconazole хориҷкунӣ аз тақрибан %60 то наздик ба %100,
• дар баромад ошкор нашудани ketoconazole N-deacetyl metabolite

натиҷаҳоро медиҳад.

Дар ин ҷо ҳади муҳими терминологӣ вуҷуд дорад: худи мақола metronidazole-ро antibiotic меномад. Аз ин рӯ, ин мисол набояд ҳамчун муқоисаи назоратии MBR танҳо барои antifungal-ҳо арзёбӣ шавад.

Чаро MBR махсусан барои моддаҳои hydrophobic кӯмак карда метавонад?

Дар намунаи MBR-и дар манбаъ баррасишуда андозаи ковокии membrane-ҳои ultrafiltration тақрибан 0,2–0,5 µm дода шудааст. Худи молекулаи antifungal дар ин миқёс маҷбур нест, ки механикӣ тавассути ғарбел нигоҳ дошта шавад; тафсири таҳқиқот ин аст, ки пайвастагиҳои ба фазаи зарраҳо пайвастшуда метавонанд бо biomass ва зарраҳое, ки membrane нигоҳ медорад, дар низом беҳтар нигоҳ дошта шаванд.

Аз ин рӯ, набояд механизми соддаи “ковокии 0,2 µm молекулаи antifungal-ро физикӣ бозмедорад” бароварда шавад.

Боз кадом усулҳои пешрафтаи тозакунӣ баррасӣ мешаванд?

Дар таҳқиқот байни равандҳои эҳтимолии пешрафта барои antifungal-ҳо:

• sorbent-ҳои нав ба монанди hydrogel,
• маводҳои adsorbent-и бо graphene тағйирёфта,
• advanced electrochemical oxidation,
• photo-oxidation,
• photocatalysis,
• advanced oxidation асосёфта ба UV

оварда шудаанд.

Ин усулҳо аз таҳқиқотҳои гуногуни баррасӣ гирифта шудаанд. Азбаски таҳқиқот як омехтаи antifungal-ро дар як оби вуруд бо ҳамаи технологияҳо муқоиса накардааст, хулоса намекунад, ки кадомаш ба таври универсалӣ беҳтарин аст.

Verianla Live: Арзишҳои PNEC-MIC барои 17 antifungal

Ҳамаи арзишҳои зер аз Table 2-и таҳқиқот гирифта шудаанд. График танҳо фарқи миқёси арзишҳои PNEC-MIC-ро, ки бо ҳамон усул ҳисоб шудаанд, нишон медиҳад. Арзиши пасти PNEC-MIC мустақиман маънои заҳролудии баландтар, хатари клиникии баландтар ё доруи хатарноктарро надорад.

Оё мутобиқати модел барои ҳамаи antifungal-ҳо яксон аст?

Не. Тақсимоти MIC бо модели тақсимоти normal мутобиқ карда шуда, дар Table 2 арзишҳои \(R^2\) дода шудаанд.

Барои аксари пайвастагиҳо мутобиқат хеле баланд аст. Масалан, барои anidulafungin \(R^2=0{,}998\), барои fluconazole \(R^2=0{,}999\), барои rezafungin ва isavuconazole \(R^2=0{,}999\) гузориш шудааст.

Барои terbinafine \(R^2=0{,}724\) бошад, мутобиқати модел нисбат ба аксари пайвастагиҳои дигар ба таври назаррас заифтар аст. Аз ин рӯ, арзиши 100 ng/L PNEC-MIC-и terbinafine набояд танҳо аз рӯи рақами ниҳоӣ ҳамчун дорои ҳамон номуайянии модел бо дигар доруҳо арзёбӣ шавад.

Оё PNEC дар адабиёт ва PNEC-MIC як чизанд?

Не. Table 3-и таҳқиқот ду равиши гуногунро муқоиса мекунад. PNEC-ҳои классикӣ аз адабиёти систематикӣ асосан ба таъсири заҳролудӣ дар algae, fish, crustaceans, bacteria ё дигар организмҳо асос ёфтаанд, PNEC-MIC бошад ҳассосияти antifungal-и C. albicans ва интихоби муқовиматро марказ қарор медиҳад.

Баландтар будани PNEC-MIC дар ин се мисол маънои онро надорад, ки PNEC-ҳои классикӣ “нодуруст” ҳастанд. Ду усул кӯшиш мекунанд таъсирҳои биологии гуногун ва организмҳои гуногунро муҳофизат кунанд.

Оё консентратсияҳои экологӣ аз PNEC-MIC мегузаранд?

Бале, дар баррасии систематикӣ гуфта мешавад, ки баъзе таҳқиқотҳо ченкуниҳои аз PNEC-MIC ҳисобшуда болотарро гузориш додаанд.

Тибқи муқоисаи худи таҳқиқот:

• барои fluconazole 3200 ng/L,
• барои voriconazole 200 ng/L,
• барои itraconazole 200 ng/L,
• барои miconazole 200 ng/L,
• барои clotrimazole 200 ng/L,
• барои ketoconazole 200 ng/L,
• барои terbinafine 100 ng/L

сабтҳои экологӣ ҳастанд, ки аз PNEC-MIC мегузаранд.

Барои econazole ва fenticonazole консентратсияҳои муқоисашуда дар баррасӣ аз PNEC-MIC поён буданд. Барои дигар antifungal-ҳои ҳисобшуда гуфта шудааст, ки дар ҷустуҷӯи систематикӣ натиҷаи мувофиқи экологӣ ёфт нашуд.

Баланд будани намунаи экологӣ аз PNEC-MIC далели мустақими инкишофи занбӯруғҳои муқовиматнок дар он макон нест. Ин арзиш танҳо сатҳи таъсиреро нишон медиҳад, ки дар доираи модели пешниҳодшудаи муаллифон метавонад таҳқиқоти муфассалтари интихоби муқовиматро талаб кунад.

Чаро Imazalil ҷудогона баррасӣ шуд?

Азбаски барои imazalil тақсимоти routine C. albicans MIC вуҷуд надошт, таҳқиқот дар Table 2 арзиши стандартии PNEC-MIC надод. Ба ҷойи он ду равиши тахминӣ баррасӣ шуданд.

C. albicans дар тахмине, ки ба боздории ферменти CYP51 асос ёфтааст, бо истифода аз арзиши таъсири тақрибан 24 µg/L пешниҳоди тақрибан 0,024 µg/L PNEC ба даст омад. Ба таври алтернативӣ, аз MIC-и imidazole ва dermatophyte-ҳои монанд баромада, PNEC тақрибан дар доираи 0,03–1 µg/L тахмин шуд.

Ин арзишҳо PNEC-MIC-и тасдиқшудаи бо усули стандартии Table 2 ҳосилшуда нестанд; манбаъ онҳоро ҳамчун тахминҳои намунавӣ барои бартараф кардани камбуди маълумот оид ба imazalil пешниҳод мекунад.

Чаро таъсири sub-MIC барои муқовимати antifungal муҳим аст?

Идома додани зиндагии занбӯруғ дар зери консентратсияи antifungal метавонад маънои набудани ягон таъсири биологиро надошта бошад. Таҳқиқот таҳқиқоти пешинро баррасӣ мекунад, ки барои caspofungin, voriconazole ва fluconazole дар дозаҳои зери MIC таъсирҳои вобаста ба metabolism, tolerance ё интихоби муқовиматро гузориш додаанд.

Ин адабиёт сабаби асосии он аст, ки дар ҳисобкунии PNEC-MIC арзиши MIC_1% мустақиман ҳамчун ҳад истифода нашуда, боз ба 10 тақсим мешавад.

Чаро маълумот барои echinocandin-ҳо заифтар аст?

Яке аз холигиҳои муҳимтарини таҳқиқот барои оянда синфи echinocandin мебошад. Муаллифон мегӯянд, ки сарнавишти экологии echinocandin-ҳо дар оби партов дар адабиёти илмӣ кофӣ гузориш нашудааст.

Гарчанде барои caspofungin, anidulafungin, micafungin ва rezafungin PNEC-MIC ҳисоб шудааст, маълумоти экологӣ дар бораи консентратсияҳои воқеии онҳо ва робитаи онҳо бо интихоби муқовимат дар муҳитҳои оби партов ниҳоят маҳдуд аст.

Дар манбаъ интизориҳо оварда шудаанд, ки онҳо вобаста ба хусусиятҳои hydrophilic/lipophilic метавонанд дар об ё лой боқӣ монанд. Ин изҳорот натиҷаҳои ченшудаи сарнавишти экологӣ нестанд, балки пешгӯиҳои таҳқиқоти ояндаи муаллифон аз рӯи хусусиятҳои physicochemical мебошанд.

Таҳқиқот барои танзим чӣ пешниҳод мекунад?

Муаллифон ҷонибдорӣ мекунанд, ки PNEC-MIC метавонад барои авлавиятбандии antifungal-ҳо, интихоби моддаҳои ҳадаф дар барномаҳои monitoring ва додани маълумоти ибтидоӣ барои стандартҳои ояндаи экологӣ истифода шавад.

Таҳқиқот ҳамчунин баррасӣ мекунад, ки дар рӯйхати monitoring-и Иттиҳоди Аврупо барои соли 2025 antifungal azole-ҳо ба монанди clotrimazole, fluconazole ва miconazole ва fungicide-ҳои зиёди кишоварзии azole ба monitoring дохил шудаанд.

Аммо “дар рӯйхати monitoring будан” ва “доштани ҳади ҳатмии партофт” як чиз нестанд. Даъвои асосии мақола ин аст, ки ҳадҳои танзимие, ки консентратсияҳои экологиро бо интихоби муқовимат пайваст мекунанд, ҳанӯз бояд таҳия шаванд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Antifungal-ҳо, махсусан azole-ҳо, дар матритсаҳои гуногуни экологӣ ба монанди оби партов, оби рӯизаминӣ, оби зеризаминӣ ва лойи тозакунӣ гузориш мешаванд.
• Тозакунии анъанавии оби партов ҳамаи antifungal-ҳоро пурра хориҷ намекунад.
• Antifungal-ҳои hydrophilic метавонанд дар фазаи обӣ монанд, дар ҳоле ки гузариши пайвастагиҳои lipophilic-тар ба фазаи лой ва biosolid метавонад роҳи муҳими экологӣ бошад.
• Fluconazole яке аз antifungal-ҳои бештар гузоришшуда дар адабиёти баррасишуда аст.
• Баъзе консентратсияҳои antifungal дар муҳит аз арзишҳои PNEC-MIC-и ҳисобшуда болотар гузориш шудаанд.
• Пойгоҳи мавҷудаи PNEC-и экологӣ аз лиҳози интихоби муқовимати занбӯруғӣ нокифоя аст.
• Candida albicans истифодаи тақсимоти MIC барои ҳосил кардани PNEC-MIC равиши ибтидоӣ барои таҳияи ҳадҳои таҷрибавии экологӣ шуда метавонад.
• Оби баромад ва лойи тозакунӣ бояд якҷо арзёбӣ шаванд; дур шудани ифлоскунанда аз фазаи обӣ таҷзияи пурраи онро исбот намекунад.
• Ифлосшавии antifungal ва муқовимати antifungal бояд дар дурнамои Ягона Саломатӣ якҷо таҳқиқ шаванд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ ё исбот намекунад

• Арзишҳои PNEC-MIC ҳадҳои амалкунандаи ҳуқуқии партофти оби партов нестанд.
• Исбот нашудааст, ки ҳар консентратсияи зери PNEC-MIC барои ҳамаи занбӯруғҳои экологӣ ҳатман бехатар аст.
• Candida albicans динамикаи муқовимати ҳамаи навъҳои занбӯруғҳои экологиро намояндагӣ намекунад.
• Гузаштан аз PNEC-MIC худ ба худ инкишофи муқовимати antifungal-ро дар саҳро исбот намекунад.
• Бештар гузориш шудани як пайвастагӣ маънои онро надорад, ки он ҳатман дар муҳит паҳнтар аст.
• Адсорбсия ба лой маънои аз лиҳози экологӣ нест шудани antifungal-ро надорад.
• Нишон дода нашудааст, ки яке аз MBR, advanced oxidation ё adsorption барои ҳамаи antifungal-ҳо ҳалли универсалӣ аст.
• 17 арзиши PNEC-MIC ба ҳаҷми якхелаи маълумоти таҷрибавии экологӣ асос наёфтаанд.
• Таҳқиқот барои Туркия стандарти ҳуқуқии партофт ё ҳади миллии хатари экологӣ муқаррар намекунад.
• Дар манбаъ таҷрибаи дарозмуддати саҳроӣ вуҷуд надорад, ки ҳамаи 17 PNEC-MIC-ро дар ҷомеаҳои занбӯруғии экологӣ тасдиқ кунад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Тарҳи таҳқиқот

Таҳқиқот ду ҷузъи асосии илмиро муттаҳид мекунад:

1. Ҷустуҷӯи систематикии адабиёт барои муайян кардани мавҷудияти экологии antifungal-ҳо ва арзишҳои мавҷудаи PNEC.
2. Ҳисоб кардани PNEC-MIC барои 17 antifungal аз тақсимоти MIC-и Candida albicans барои кам кардани холигии маълумот дар бораи муқовимати занбӯруғии экологӣ.

Аз ин рӯ, таҳқиқот танҳо баррасии narrativӣ нест; он ба маълумоти экологии ба таври систематикӣ интихобшуда қабати нави ҳисобкунии дуюмдараҷа илова мекунад. Бо вуҷуди ин, намунаи нави экологӣ ҷамъоварӣ нашуда, консентратсияи antifungal дар лаборатория чен нашуда ва PNEC-MIC тавассути microcosm ё таҷрибаи саҳроии экологӣ тасдиқ нашудааст.

Стандарти баррасии систематикӣ

Муаллифон мегӯянд, ки усулро тибқи равиши Joanna Briggs Institute анҷом дода ва мувофиқи PRISMA 2020 гузориш додаанд.

Дар abstract бошад усул ҳамчун “Preferred Reporting Items for Systematic literature reviews and Meta Analyses extension for Scoping Reviews (PRISMA-SLR)” номида мешавад. Дар бахши асосии усул истилоҳи PRISMA 2020 истифода мешавад. Ин фарқи терминологӣ дар манбаъ шарҳ дода нашудааст.

Манбаъҳои ҷустуҷӯ

Равиши дохил ва хориҷ кардан

Давраи нашр 2000–2024 муайян карда шуд. Муаллифон далел меоранд, ки 13.215 аз 13.527 сабти аввал, яъне %97,7 дар ин давра нашр шудаанд, ва ин яке аз асосҳои интихоби фосилаи вақт аст.

Тибқи чаҳорчӯбаи PCC, таҳқиқотҳое, ки antifungal agent-ҳо ё мавҷудияти экологии онҳоро баррасӣ намекарданд, таҳқиқотҳое, ки antifungal-ро зикр карда, консентратсияи миқдории экологӣ ё PNEC намедоданд, ва нашрҳое, ки танҳо контексти клиникӣ/лабораторӣ доштанд ва робитаи экологӣ надоштанд, хориҷ карда шуданд.

Bias-и скрининг чӣ гуна кам карда шуд?

Скрининги аввал аз ҷониби ду арзёбандаи мустақил анҷом дода шуд. Ҳангоми ихтилофи байни ду муҳаққиқ арзёбандаи сеюм ба раванди қарор ҷалб карда шуд.

Ин усул барои кам кардани хатои скринери инфиродӣ аст. Бо вуҷуди ин, мақола барои ҳар яке аз 122 таҳқиқоти дохилшуда, масалан, ROBINS-I, QUADAS ё холҳои стандартшудаи сифати таҳқиқотро пешниҳод намекунад.

Bias-и дастрасӣ ва забон

Ба 70 аз 685 номзади мувофиқат бинобар paywall-и муассисавӣ ва набудани версияи open access дастрасӣ набуд. Аз 615 сабти боқимонда танҳо англисӣ ва португалӣ арзёбӣ шуда, панҷ нашри дигар бо сабаби забон хориҷ шуданд.

Муаллифон махсусан эътироф мекунанд, ки мушкили дастрасӣ метавонад ба синтези систематикии далелҳо bias-и интихоб ворид кунад.

Намояндагии ҷуғрофӣ чӣ гуна тақсим шудааст?

Адабиёти ҷамъшуда дар Аврупо ва Осиё мутамарказ аст. Дар матни асосӣ 22 таҳқиқот аз Чин, 16 аз Испания, 8 аз Шветсия, 8 аз Ҳиндустон ва 6 аз Олмон зикр мешавад.

Камтар намояндагӣ шудани Африқо ва Амрикои Лотин, тибқи муҳаққиқон, исбот намекунад, ки ифлосшавии воқеии antifungal дар ин минтақаҳо пасттар аст. Инфрасохтори monitoring, маблағгузории таҳқиқот, забон ва намоёнии байналмилалии bibliographic метавонанд ба тақсимоти маълумот таъсир расонанд.

Намояндагии замонӣ

Фосилаи нашри таҳқиқотҳои маҷмӯи ниҳоӣ, ки дар матни асосӣ оварда шудааст, 2005–2023 аст ва баъд аз соли 2012 афзоиши шумораи нашрҳо дида мешавад. Бештарин нашр бо 15 таҳқиқот дар соли 2015 гузориш шудааст.

Ин маълумот ҷустуҷӯи систематикии санаи 7 Феврали 2024-ро ифода мекунад. Нашри мақола дар соли 2026 маънои онро надорад, ки синтези мавҷудияти экологӣ адабиёти 2025–2026-ро дар бар мегирад.

Моделсозии PNEC-MIC

Тақсимоти MIC-и C. albicans дар EUCAST бо regression-и nonlinear бо истифода аз модели тақсимоти normal таҳлил карда шуданд. Баъд аз тахмини MIC_1%, ки тақрибан қисми поёнии %1 тақсимотро ифода мекунад, арзиш ба 10 тақсим карда шуд.

Ҷадвал нишон медиҳад, ки доираи тақрибан 210-каратаи PNEC-MIC танҳо аз номи дору не, балки аз мавқеи тақсимоти MIC бармеояд. Аммо то чӣ андоза PNEC-MIC ба ҳади воқеии бехатарии экологӣ мувофиқ аст, тасдиқи мустақими саҳроиро талаб мекунад.

Дар Table 2 манбаи маълумот барои ҳамаи пайвастагиҳо яксон нест

Сатри caspofungin дар эзоҳи манбаъ ба маълумоти нашрнашуда асос дода шудааст. Terbinafine ба нашри Arendrup ва ҳамкорон дар соли 2020; miconazole, econazole, clotrimazole, ketoconazole ва fenticonazole бошад ба таҳқиқоти Kroustali ва ҳамкорон дар соли 2025 пайваст шудаанд.

Аз ин рӯ, гарчанде ҷадвал бо як формулаи математикӣ коркард шудааст, сарчашмаи далелии маълумоти ибтидоии MIC дар ҳамаи сатрҳо яксон нест.

Мушкилоти тасниф дар Table 3

Table 3 PNEC-ҳои аз баррасии систематикӣ ёфтшударо бо PNEC-MIC муқоиса мекунад. Аммо дар ҷадвал дар баробари моддаҳои марбут ба мавзӯъ ба монанди azoxystrobin, carbendazim, climbazole, clotrimazole, fluconazole ва ketoconazole, химикатҳои ғайриantifungal ба монанди benzotriazole, ethylparaben, methylparaben, metronidazole, sulfamethoxazole ва triclocarban низ ҳастанд.

Аз ин рӯ, истифодаи тамоми Table 3 ҳамчун “ҷадвали PNEC-и доруҳои antifungal” таснифи илмиро аз ҳад васеъ мекунад. Дар матни Verianla муқоисаи antifungal PNEC-MIC танҳо барои моддаҳое истифода шудааст, ки ошкоро ба мавзӯъ мувофиқанд.

Ҳади Supplementary Table S1

Рӯйхати муфассали кишвар, матритса ва манбаи консентратсияҳои экологӣ дар Supplementary Table S1 оварда шудааст. PDF-и асосӣ танҳо синтезҳо ва максимумҳои интихобшударо аз ин ҷадвал дар бар мегирад.

Азбаски дар файли боршуда Supplementary Table S1 вуҷуд надорад, Verianla ҳамаи сатрҳои ин ҷадвали иловагиро мустақилона тасдиқшуда ҳисоб намекунад. Арзишҳои мустақим дар матни асосӣ метавонанд истифода шаванд; аз рӯи сатрҳои нонамоёни ҷадвали иловагӣ муқоисаи нав анҷом дода нашудааст.

Қавитарин ҷанбаҳои таҳқиқот

Яке аз қавитарин ҷанбаҳои таҳқиқот он аст, ки мавҷудияти экологии antifungal-ро бо маълумоти ҳассосияти клиникии antifungal дар доираи як мушкили Ягона Саломатӣ муттаҳид мекунад. Ҳамин тавр, на танҳо саволи “оё моддаи химиявӣ дар муҳит ёфт шуд?” балки “консентратсияи ёфтшуда аз лиҳози интихоби муқовимат ба кадом миқёс мувофиқ буда метавонад?” низ баррасӣ мешавад.

Ошкор будани ҷараёни PRISMA, истифодаи ду скринери мустақил, гузориши шумораи таҳқиқотҳои дастнорас ва ифодаи равшани формулаи PNEC-MIC имкони арзёбии дубораи усулро зиёд мекунад.

Маҳдудиятҳои асосии таҳқиқот

Маҳдудияти аввал он аст, ки PNEC-MIC консентратсияи интихобе нест, ки мустақиман дар ҷомеаҳои занбӯруғии экологӣ чен шудааст, балки proxy-и муҳофизатиест, ки аз маълумоти MIC-и C. albicans ҳосил шудааст.

Маҳдудияти дуюм номутавозунии равшан дар тақсимоти ҷуғрофии таҳқиқот аст. Бартарии Аврупо ва Осиё ба харитаи воқеии ифлосшавии ҷаҳонии antifungal баробар нест.

Маҳдудияти сеюм он аст, ки ба 70 матни пурра дастрасӣ набуд ва истифодаи танҳо таҳқиқотҳои англисӣ/португалӣ метавонад bias-и интихоб эҷод кунад.

Маҳдудияти чорум санаи 7 Феврали 2024 анҷом шудани ҷустуҷӯи систематикӣ аст. Қисми боқимондаи соли 2024 ва таҳқиқоти нави 2025–2026 ба маҷмӯи асосии систематикӣ автоматӣ дохил нашудаанд.

Маҳдудияти панҷум он аст, ки дар баъзе ҷадвалҳо ва шаклҳои таҳқиқот antimicrobials-и ғайриantifungal зери сарлавҳаҳои antifungal пайдо мешаванд ва дар консентратсияҳои лой номувофиқии воҳид/арзиш вуҷуд дорад.

Маҳдудияти шашум он аст, ки ҳисобкунии PNEC-MIC барои баъзе моддаҳо ба маълумоти MIC-и нашрнашуда ё аз манбаъҳои гуногун гирифташуда асос ёфтааст.

Тафсири асосии илмӣ

Хулосаи аз ҳама қобили ҳимояи таҳқиқот ин аст, ки ифлосшавии antifungal на танҳо аз лиҳози ecotoxicity-и классикӣ, балки аз лиҳози интихоби муқовимат низ бояд ба идоракунии об ва лой дохил карда шавад.

17 арзиши PNEC-MIC ҳадҳои ниҳоии танзимӣ нестанд, ки мушкилро ҳал карда бошанд. Саҳми асосии таҳқиқот пешниҳод кардани пули миқдории санҷишшаванда байни консентратсияи экологии antifungal ва маълумоти ҳассосияти занбӯруғӣ мебошад. Қадами муҳими баъдӣ тасдиқи таҷрибавии ин ҳадҳо дар матритсаҳои воқеии оби партов, ҷомеаҳои занбӯруғии экологӣ ва зери таъсири дарозмуддат мебошад.

Қайди Манбаъ ва Усул

Номи пурраи таҳқиқоти аслӣ: Predicted no effect concentrations of antifungals for wastewater management and agricultural use

Муаллифон ва тартиб: D. Gil; S. José; A. Ascenso; M. Novak Babič; E. Segal; J. Meletiadis; J. P. Gangneux; C. J. Weiskerger; H. M. Solo-Gabriele; E. Valério; J. Brandão.

Муаллифони баробари аввал: D. Gil ва S. José. Манбаъ мегӯяд, ки ду муаллиф саҳми баробар дошта, муаллифии аввалро тақсим мекунанд.

Муаллифони масъул: E. Valério ва J. Brandão.

Муассисаҳо: Department of Environmental Health, National Institute of Health Doutor Ricardo Jorge, Lisboa, Portugal; Department of Biology, Biotechnical Faculty, University of Ljubljana, Ljubljana, Slovenia; Department of Clinical Microbiology and Immunology, School of Medicine, Tel Aviv University, Tel Aviv, Israel; Clinical Microbiology Laboratory, Attikon University Hospital, Medical School, National and Kapodistrian University of Athens, Athens, Greece; Centre National de Référence des Mycoses et Antifongiques LA-AspC Aspergilloses chroniques, European Excellence Center for Medical Mycology, Centre hospitalier Universitaire de Rennes, Rennes, France; University Rennes, CHU Rennes, Inserm, EHESP, Irset UMR_S 1085, Rennes, France; United States Environmental Protection Agency, Atlanta, GA, United States; Department of Chemical, Environmental, and Materials Engineering, University of Miami, Coral Gables, FL, United States; cE3c – Centre for Ecology, Evolution and Environmental Changes, Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa, Lisboa, Portugal.

DOI: 10.3389/ftox.2026.1767925

Маҷалла: Frontiers in Toxicology.

Бахш: Environmental Toxicology.

Ношир / платформа: Frontiers.

Ҷилд / рақами мақола: Volume 8, Article 1767925.

Навъи манбаъ ва ҳолати баррасӣ: Таҳқиқоте мебошад, ки аз ҷониби Frontiers ҳамчун мақолаи “Review” нашр ва аз peer review гузаштааст. Усули илмӣ баррасии систематикии JBI/PRISMA-ро бо ҳисобкунии PNEC-MIC аз тақсимоти MIC-и Candida albicans муттаҳид мекунад.

Санаҳои мақола: Received 15 December 2025; Revised 16 January 2026; Accepted 26 January 2026; Published 24 March 2026.

Муҳаррир: Martin Ezechias.

Баррасон: Sandra Bakare ва Yago Guida.

Пайванди расмии DOI:https://doi.org/10.3389/ftox.2026.1767925

Пайванди расмии нашр:Frontiers — саҳифаи расмии мақола

Литсензия: Creative Commons Attribution License (CC BY).

Маблағгузорӣ: Таҳқиқот аз ҷониби Fundação para a Ciência e Tecnologia дар доираи маблағгузории воҳиди CE3C UIDB/00329/2025 ва CHANGE LA/P/0121/2020 дастгирӣ шудааст. Барои Monika Novak Babič дастгирии Slovenian Research and Innovation Agency тавассути MRIC UL I0-0022 ва P1-0198 ва European Union Horizon Europe Grant No. 101185862 гузориш шудааст. Таҳқиқот ҳамчунин дастгирии ҳаммаблағгузории EU4Health program Grant Agreement No. 101140460 EU-WISH-ро гузориш медиҳад.

Маълумот ва маводи иловагӣ: Мақола мегӯяд, ки Supplementary Table S1 ва checklist-и пуршудаи PRISMA 2020 дар маводи иловагӣ ҳастанд. Манбаи асосии боршуда танҳо мақолаи асосии 18-саҳифагӣ мебошад; файлҳои Supplementary Material дар ин арзёбии Verianla мустақилона баррасӣ нашудаанд.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон гузориш додаанд, ки ягон муносибате вуҷуд надорад, ки бархӯрди манфиатҳои тиҷоратӣ ё молиявӣ ба вуҷуд орад. Инчунин ошкор шудааст, ки E. Valério ҳангоми супоридан узви ҳайати таҳририи Frontiers буд ва гуфта шудааст, ки ин ба раванди баррасӣ ё қарори ниҳоӣ таъсир нарасонд.

Изҳороти зеҳни сунъии тавлидӣ: Муаллифон гузориш додаанд, ки барои таҳияи мақола generative AI истифода нашудааст. Frontiers ҳамчунин қайди стандартии платформаро медиҳад, ки баъзе alternative text-ҳои шаклҳо метавонанд бо кӯмаки AI-и худи платформа сохта шуда бошанд.

Раддияи U.S. EPA: Мақола ошкоро мегӯяд, ки таҳқиқот маҳсулоти Ҳукумати ИМА ё U.S. Environmental Protection Agency нест ва муаллифи марбут корро дар доираи вазифаи давлатӣ анҷом надодааст.

Саҳмҳои муаллифон: D. Gil ва S. José formal analysis, investigation, original draft ва review/editing; A. Ascenso formal analysis ва writing; M. Novak Babič ва E. Segal writing; J. Meletiadis ва J. P. Gangneux investigation ва writing; C. J. Weiskerger ва H. M. Solo-Gabriele writing; E. Valério data curation, formal analysis, investigation, methodology, project administration, supervision, validation, visualization ва writing; J. Brandão conceptualization, formal analysis, funding acquisition, investigation, project administration, resources, supervision, validation, visualization ва writing саҳмгузорӣ кардаанд.

Ҳади санаи ҷустуҷӯи систематикӣ: Ҷустуҷӯи пойгоҳҳо 7 Феврали 2024 анҷом дода шудааст. Нашри мақола дар соли 2026 маънои онро надорад, ки маҷмӯи систематикии консентратсияҳои экологӣ адабиёти 2025–2026-ро фаро мегирад.

Ҳади дастрасӣ ва забон: Ба 70 аз 685 нашри марҳилаи мувофиқат дастрасӣ набуд; танҳо таҳқиқотҳои англисӣ ва португалӣ арзёбӣ шуданд. Муаллифон эътироф мекунанд, ки ин метавонад bias-и интихоб ба вуҷуд орад.

Ҳади risk-of-bias: Ду скринери мустақил ва ҳангоми ихтилоф арзёбандаи сеюм истифода шуданд. Аммо барои таҳқиқотҳои дохилшуда холгузории стандартшуда ва миқдории risk-of-bias дар сатҳи таҳқиқот гузориш нашудааст.

Ҳади PNEC-MIC: Арзишҳои PNEC-MIC ҳадҳои қатъие нестанд, ки дар ҷомеаҳои занбӯруғии экологӣ таҷрибавӣ муайян шуда бошанд. Онҳо арзишҳои моделӣ мебошанд, ки аз қисми поёнии тақсимоти MIC-и Candida albicans гирифта шуда, омили иловагии бехатарии 10 татбиқ шудааст.

Ҳади организми моделӣ:Candida albicans навъи аз лиҳози клиникӣ муҳим ва дорои маълумоти васеи MIC аст; аммо ҳамаи ecology ва динамикаи муқовимати занбӯруғҳои экологиро намояндагӣ намекунад.

Ҳади сарчашмаи маълумот: Маълумоти ибтидоии MIC барои ҳисобҳои PNEC-MIC дар ҳамаи antifungal-ҳо аз як манбаъ наомадааст. Барои caspofungin Table 2 истифодаи маълумоти нашрнашударо нишон медиҳад; terbinafine ва баъзе imidazole-ҳо ба таҳқиқотҳои гуногуни нашршуда асос ёфтаанд.

Ҳади мутобиқати модел: Барои terbinafine мутобиқати тақсимоти normal \(R^2=0{,}724\) буда, нисбат ба аксари пайвастагиҳои ҷадвал пасттар аст. Арзишҳои PNEC-MIC набояд танҳо аз рӯи рақами ниҳоӣ ҳамчун дорои як сатҳи дақиқии модел арзёбӣ шаванд.

Номувофиқии тасниф: Дар баъзе сохторҳо ба монанди Шакли 2 ва Table 3 моддаҳои ғайриantifungal ба монанди metronidazole, sulfamethoxazole, benzotriazole, parabens ва triclocarban зери сарлавҳаҳои antifungal ё дар ҳамон муқоиса ҷой доранд. Ин моддаҳо аз ҷониби Verianla хомӯшона ҳамчун antifungal аз нав тасниф нашудаанд.

Номувофиқии воҳид/арзиши лой: Дар манбаъ консентратсияҳои лой барои clotrimazole, ketoconazole ва miconazole дар як қисм ng/g ва дар ҷумлаи дигар ng/L гузориш мешаванд; барои ketoconazole рақам низ тағйир меёбад. Ин номувофиқӣ хомӯшона ислоҳ нашудааст.

Ҳади тафсири танзимӣ: Арзишҳои PNEC-MIC дар Table 2 аз ҷониби муаллифон ҳамчун истиноди ибтидоӣ барои корҳои ояндаи танзим ва monitoring пешниҳод шудаанд. Таҳқиқот нишон намедиҳад, ки ин арзишҳо ҳадҳои амалкунандаи ҳатмии ҳуқуқии партофт мебошанд.

Ҳади манбаи илмӣ: Консентратсияҳои экологӣ, басомади ошкоршавӣ, PNEC/PNEC-MIC, механизмҳои тозакунӣ ва арзёбиҳои муқовимат дар ин мақолаи Verianla танҳо ба таҳқиқоти баррасишуда асос ёфтаанд. Манбаъҳои беруна танҳо барои тасдиқи bibliographic identity, сабти нашр, peer review ва маълумоти license истифода шуда, ба матни асосии илмӣ натиҷаи нави таҷрибавӣ аз берун илова нашудааст.