Синдроми алфа-гал бемории ғайриодӣ аст, ки бо газидани кана алоқаманд мебошад, вале аз сирояти бактериявӣ, вирусӣ ё паразитӣ сар намезанад. Пас аз газидани кана дар баъзе одамон нисбат ба карбогидрати galactose-α-1,3-galactose, ки кӯтоҳ алфа-гал номида мешавад, ҳассосияти аллергии миёнаравии IgE пайдо шуда метавонад. Алфа-гал дар гӯшти гов, гӯшти хук, гӯшти барра ва дар баъзе ғизоҳо ё маҳсулоти гирифташуда аз ширхӯрон мавҷуд аст.

Идораи беморӣ ҳамеша ба ҷумлаи содаи “гӯшти сурх нахӯрдан” маҳдуд намешавад. Шӯрбои гӯштӣ, рӯдаҳои ҳайвонот барои ҳасиб ва дигар манбаъҳои пинҳон метавонанд ба тамоси тасодуфӣ оварда расонанд. Нишонаҳо дар баъзе беморон вазнин буда, анафилаксияро низ дар бар гирифта метавонанд. Аммо таҳқиқоти мазкур озмоиши клиникии беморони гирифтори синдроми алфа-гал нест; он пурсиши саломатии ҷамъиятӣ дар байни калонсолони Иёлоти Муттаҳида мебошад, ки сатҳи огоҳӣ аз ин беморӣ ва андешаҳо дар бораи пешгирӣ аз газидани канаро арзёбӣ кардааст.

Таҳқиқот ба ҷавобҳои 3.530 калонсол такя мекунад, ки дар пурсиши FallStyles аз 1 то 18 сентябри 2023 иштирок карданд. Иштирокчиён баъди намунагирии эҳтимолӣ тавассути почта ба пурсиши онлайн ҷалб шуданд; натиҷаҳо бо назардошти синну сол, ҷинс, даромад, нажод ва этникӣ, андозаи хонавода, таҳсилот, минтақаи ҷуғрофӣ ва мақоми метрополитен вазн дода шуданд, то ба тақсимоти аҳолии калонсолони ИМА наздик шаванд.

Натиҷаи асосӣ паст будани огоҳӣ аз синдроми алфа-гал буд. 70,2%-и иштирокчиён гуфтанд, ки қаблан ин бемориро, ки ҳамчун аллергия ба гӯшти сурх ва маҳсулоти ширӣ пас аз газидани кана тавсиф шудааст, нашунидаанд. Танҳо 26,1% ба таври вазншуда изҳор карданд, ки онро шунидаанд.

Камбуди дониш дар мафҳуми асоситар низ дида шуд. Вақте аз иштирокчиён хоста шуд, ғизоҳои ба гӯшти ширхӯрон дохилшавандаро интихоб кунанд, гӯшти говро 54,2%, гӯшти хукро 52,8%, гӯшти барраро 52,4% ва bacon-ро 48,9% интихоб карданд. 40,1% бошад, “ҳеҷ кадом/намедонам” гуфтанд. Ин нишон медиҳад, ки дар иртиботи саломатӣ истифодаи танҳо ибораи “гӯшти ширхӯрон” барои бисёр одамон равшан нест.

Дар Arkansas, Kentucky, Missouri, Tennessee ва Virginia, ки зичии ҳолатҳои гумонбаршудаи синдроми алфа-гал баландтар аст, огоҳӣ 39,7% буд. Дар қисми боқимондаи кишвар ин нишондиҳанда 24,6% ёфт шуд. Хатари нисбии шунидани синдром дар иёлатҳои дорои зичии баланд 1,61 буд.

Шахсоне, ки синдромро медонистанд, ҳам аз алфа-гал ва ҳам аз дигар бемориҳои аз кана гузаранда бештар нигаронӣ нишон доданд. 69,7%-и огоҳон аз эҳтимоли гирифтор шудан ба ин синдром ҳадди ақал то як андоза нигарон буданд; дар байни онҳое, ки қаблан нашунида буданд, ин ҳисса 41,9% буд. Хатари нисбӣ 1,66 ҳисоб карда шуд.

Ба ҳамин монанд, 96,4%-и шахсони огоҳ гуфтанд, ки барои пешгирӣ аз ин синдром ё фаъолшавии дубораи он аз газидани кана эҳтиёт мекунанд. Дар гурӯҳи ноогоҳ ин нишондиҳанда 86,8% буд. Вале ин натиҷаҳо рафтори воқеиро не, балки нияти рафтории дар пурсиш изҳоршударо нишон медиҳанд. Таҳқиқот исбот намекунад, ки омӯзиши огоҳӣ воқеан газидани канаро ё ҳолатҳои алфа-галро кам мекунад.

Дар байни рафторҳои муҳофизатӣ маъмултарин интихоби санҷидани бадан барои кана пас аз бозгашт аз берун буд; онро 74,6% интихоб карданд. Санҷидани либос 60,4%, санҷидани ҳайвоноти хонагӣ 49,3% ва истифодаи доруи зиддиҳашароти дар EPA сабтиномшуда 46,6% буд. Истифодаи либоси бо перметрин коркардшуда танҳо 15,7% буд.

Муаллифон таъкид мекунанд, ки барои синдроми алфа-гал пешгирӣ аз часпидани кана ба бадан махсусан муҳим буда метавонад. Дар бемории Lyme вақти кӯтоҳи часпидан метавонад хавфи интиқолро кам кунад, вале барои пайдо шудани ҳассосияти алфа-гал давомнокии зарурии часпидани кана номаълум аст; дар гузоришҳои ҳолатӣ синдром баъди камтар аз 12 соати часпидан низ ба вуҷуд омадааст. Аз ин рӯ, на танҳо санҷиши баъдӣ, балки усулҳое чун доруи дафъкунанда ва либоси муҳофизатӣ низ бояд таъкид шаванд.

Таҳқиқот буришӣ, худгузоришӣ ва бар нияти рафтор асос ёфтааст. Ташхиси синдром, ченкунии IgE-и махсуси алфа-гал, арзёбии клиникии аллергия ё тасдиқи воқеии тамоси кана анҷом дода нашудааст. Натиҷаҳо робита байни огоҳӣ, нигаронӣ ва нияти муҳофизатро нишон медиҳанд; сабабиятро исбот намекунанд.

Алфа-гал аз дигар бемориҳои канаӣ чӣ фарқ дорад?

Ҳангоми шунидани “бемории аз кана гузаранда” бисёр одамон ба сироятҳое мисли Lyme фикр мекунанд. Синдроми алфа-гал ба ин гурӯҳ пурра намеғунҷад: он бо газидани кана алоқаманд аст, аммо сироят нест. Газидани кана системаи масуниятро нисбат ба карбогидрати алфа-гал ҳассос мекунад ва аллергия ба вуҷуд меорад.

Номи илмии молекулаи алфа-гал чунин аст:

\[ \mathrm{Galaktoz}ext{-}lphaext{-}1,3ext{-}\mathrm{galaktoz} \]

Ин сохт ду воҳиди галактозаро бо пайванди α-1,3 тавсиф мекунад. Алфа-гал дар одамон ва баъзе приматҳо табиӣ нест; дар бофтаҳои бисёр ширхӯрони дигар вуҷуд дорад.

Ғизоҳои эҳтимолан дорои алфа-гал гӯшти гов, хук, барра, узвҳои дохилии ширхӯрон, баъзе маҳсулоти ҳайвонот ва баъзе маҳсулоти шириро дар бар гирифта метавонанд. Манбаъҳои пинҳон, аз ҷумла шӯрбои гӯштӣ ва рӯдаҳои ҳайвонот барои ҳасиб, идоракунии бемориро душвор мекунанд.

Дар як когорти қаблии беморон аз солҳои 2010-2019, ки дар муқаддима зикр шудааст, 75%-и ташхисшудагон меъёрҳои анафилаксияро иҷро мекарданд. Ин нишондиҳанда натиҷаи пурсиши мазкур нест, балки барои нишон додани вазнинии клиникии беморӣ оварда шудааст.

Пайванди газидани кана ва аллергияи ғизоӣ чӣ гуна аст?

Мантиқи иммунологии синдроми алфа-галро ба таври сода чунин нишон додан мумкин аст:

\[ \mathrm{Газидани\ кана} ightarrow \mathrm{Ҳассосшавӣ\ ба\ алфаext{-}гал} ightarrow \mathrm{IgE\ махсуси\ алфаext{-}гал} \]

\[ \mathrm{Истеъмоли\ маҳсулоти\ ширхӯрон} ightarrow \mathrm{Вокуниши\ аллергӣ} \]

Ин формула дар мақола ҳамчун муодилаи математикӣ нашр нашудааст; он робитаи биологии асосиро содда мекунад.

Дар Иёлоти Муттаҳида беморӣ бештар бо минтақаҳое алоқаманд аст, ки канаи lone star, бо номи илмии Amblyomma americanum, ҷойгир ё гузориш шудааст. Бо ин ҳол, мақола ба ҳолатҳое низ ишора мекунад, ки пас аз газидани Ixodes scapularis ва Ixodes pacificus гузориш шудаанд. Аз ин сабаб омӯзиш бояд танҳо ба минтақаи анъанавии lone star tick маҳдуд нашавад.

Саволи асосии таҳқиқот

Таҳқиқот се саволро баррасӣ кард: калонсолони ИМА синдром ва гӯштҳои дорои алфа-галро то чӣ андоза мешиносанд; шунидани қаблии синдром бо нигаронӣ нисбат ба он ва дигар бемориҳои канаӣ робита дорад ё не; ва огоҳӣ бо нияти муҳофизат аз газидани кана алоқаманд аст ё не.

Манбаи додаҳо ва вазндиҳӣ

Додаҳо аз мавҷи FallStyles 2023, ки қисми силсилаи ConsumerStyles мебошад, гирифта шуданд. Натиҷаҳо ба тақсимоти аҳолӣ мувофиқ карда шуданд. Вазни ҳар иштирокчӣ дар ҳисоби ҳиссаҳои умумӣ истифода шуд:

\[ \hat{p}_{w}=rac{\sum_{i=1}^{n}w_i y_i}{\sum_{i=1}^{n}w_i} \]

Ин ифода мафҳуми ҳиссаи вазншударо мефаҳмонад ва дар худи мақола ҳамчун муодилаи алоҳида нашр нашудааст.

Хулосаи рақамии муҳим

Қувватҳо ва маҳдудиятҳо

Қувватҳои асосӣ пурсиши миллӣ аз ҳамаи 50 иёлат, вазндиҳии демографӣ, гузориши фосилаҳои эътимод ва арзёбии ҳамзамони огоҳӣ, нигаронӣ ва нияти муҳофизат мебошанд. Маҳдудиятҳо буришӣ будани тарҳ, худгузоришӣ, набудани санҷиши IgE ё ташхиси клиникӣ, баробар набудани ният бо рафтори воқеӣ, хориҷ кардани ҷавобҳои “шояд” ё бетараф ва эҳтимоли боқимондаи ғарази интихоб мебошанд.

Чӣ мегӯяд ва чӣ намегӯяд?

Таҳқиқот мегӯяд, ки огоҳӣ аз синдроми алфа-гал дар калонсолони ИМА паст аст, бисёриҳо мафҳуми “гӯшти ширхӯрон”-ро дуруст намешиносанд, огоҳӣ дар иёлатҳои дорои ҳолатҳои гумонбаршуда баландтар аст ва огоҳӣ бо нигаронӣ ва нияти муҳофизат алоқаманд мебошад. Таҳқиқот намегӯяд, ки 70%-и калонсолон гирифтори синдром ҳастанд, ки огоҳӣ ҳатман рафторро тағйир медиҳад, ки як маҳсулоти дафъкунанда пешгирии мутлақ медиҳад ё ки маъракаи омӯзишӣ воқеан ҳолатҳои навро кам кардааст.

Усул ва натиҷаҳои таҳқиқот

Хулосаи техникӣ

Ёддошт оид ба манбаъ ва усул

Ин матн ба таҳқиқоти “Public awareness of alpha-gal syndrome and tick bite prevention practices, United States, Fall 2023”, ки ба Marissa Taylor, Emma Jones, Alexandra L. Premkumar, Amy E. Lockwood, Lacey A. Stone ва Johanna S. Salzer нисбат дода мешавад, асос ёфтааст. Дар бадани PDF унвон ва рӯйхати муаллифон пурра намоён нестанд; номи Marissa Taylor дар metadata зикр шудааст.

Манбаъ preprint дар SSRN аст ва дар матн огоҳии “This preprint research paper has not been peer reviewed” мавҷуд аст. Ин кори клиникӣ, когорти беморон ё озмоиши лабораторӣ нест; он пурсиши буришии калонсолони ИМА дар бораи дониш, нигаронӣ ва нияти муҳофизат аст. Натиҷаҳо паҳншавии воқеии синдромро намесанҷанд ва ҳеҷ ташхиси клиникӣ ё IgE-и махсуси алфа-гал анҷом дода нашудааст. Робитаҳои гузоришшуда сабабиятро исбот намекунанд.