Ин таҳқиқот як мақолаи клиникӣ-методологии Perspectives аст, ки мефаҳмонад: ҳангоми арзёбии шиддати дард бо ченакҳои натиҷаҳои аз ҷониби бемор гузоришшуда на танҳо эътиборнокии техникии воситаи истифодашаванда, балки фаҳмиши бемор аз восита, вақти ченкунӣ, ғаразҳои хотиррасонӣ ва гузоришдиҳӣ, қобилияти ҷисмонӣ ё маърифатӣ, заминаи забонӣ-фарҳангӣ ва интерфейси рақамӣ низ метавонанд ба натиҷа таъсир расонанд. Ченаки натиҷаи аз ҷониби бемор гузоришшуда (patient-reported outcome measure; PROM) — равиши ченкунӣ аст, ки дар он шахс аломат ё натиҷаи аз сар гузаронидаашро бевосита худ, на нозири дигар, гузориш медиҳад. Се воситаи асосии ченкунии шиддати дард, ки манбаъ ба онҳо таваҷҷуҳ дорад, Шкалаи аналогии визуалӣ (Visual Analogue Scale; VAS), Шкалаи баҳодиҳии шифоҳӣ (Verbal Rating Scale; VRS) ва Шкалаи баҳодиҳии рақамӣ (Numerical Rating Scale; NRS) мебошанд.

Мақола таъкид мекунад, ки VAS, VRS ва NRS воситаҳои амалии клиникӣ ва валидатсияшудаанд, аммо интихоби “беҳтарин шкала” танҳо аз рӯи дақиқии ченкунӣ анҷом дода намешавад. VAS метавонад ҳангоми зарурати дақиқии бештар ва махсусан дар пайгирии такрории калонсолон муфид бошад; дар шароите, ки осонии истифода, вақт, саводнокии саломатӣ ё маҳдудиятҳои ҷисмонӣ ва маърифатӣ муҳиманд, VRS ё NRS метавонанд мувофиқтар бошанд. Манбаъ хабар медиҳад, ки дар татбиқҳои орофасиалӣ байни се шкала мувофиқати хуб ва байни VAS ва NRS ҳамбастагии >%85 гузориш шудааст; аммо ин монандӣ маънои онро надорад, ки воситаҳоро дар ҳамаи беморон ё ҳамаи муҳитҳо бидуни шарт ба ҷойи ҳам истифода бурдан мумкин аст.

Паёми асосии таҳқиқот ин аст, ки холҳои дард худи дард нестанд. Қимати ченшуда натиҷаи ҳамкории таҷрибаи воқеии дард, тарзи ба хотир овардани он аз ҷониби бемор, қобилияти фаҳмидани тасвири зеҳнии шкала, муҳити арзёбӣ, интизориҳо, таҷрибаҳои гузашта ва хусусиятҳои технологияи истифодашаванда мебошад. Аз ин рӯ, дар таҳқиқот стандартизатсия ва омӯзиш, дар клиника бошад ченкунии ба бемор нигаронидашуда ва ба замина мувофиқ аҳамияти асосӣ доранд. Махсус таъкид мешавад, ки натиҷаҳои миёнаи таҳқиқот набояд ба ҷойи ҳадафи табобати як бемор истифода шаванд ва дар баробари шиддати дард, функсия низ бояд арзёбӣ гардад.

Чаро Ченкунии Дарде, ки Бемор Гузориш Медиҳад, Душвор Аст?

Ченкунии дард душвор аст, зеро дард таҷрибаи мустақим, бисёрҷанба ва субъективии шахс мебошад; клинисист ба ҷойи чен кардани худи дард, гузориши шахсро чен мекунад, ки дар он таҷриба ба калима, рақам ё мавқеъ дар шкала табдил дода мешавад ва ин табдил ба омилҳои зиёде чун хотира, фаҳмиш, замина ва интизорӣ осебпазир аст.

Идоракунии дард махсусан яке аз ҳадафҳои муҳими нигоҳубини ҷарроҳӣ мебошад. Бо вуҷуди ин, чен кардани саволи “дард ҳаст?” ва саволи “дард то чӣ андоза шадид аст?” душвориҳои яксон надорад. Манбаъ қайд мекунад, ки ҳарчанд дард чандин ҷанба дорад, ҷанбае, ки дар амалияи клиникӣ бештар баррасӣ мешавад, шиддати дард аст.

Манбаи дард дар минтақаи орофасиалӣ низ якнавъ нест. Манбаъ намунаҳои гуногун, аз ҷумла дарди одонтогенӣ, дарди аз буғуми темпоромандибулярӣ, дарди пас аз ҷарроҳӣ, дарди невралгӣ ё нейропатӣ, дарди миофасиалӣ ва дарди аз бофтаи нарм пайдошударо меорад. Манбаъҳои гуногун тарзи дарк ва ифодаи дардро аз ҷиҳати заминаи клиникӣ муҳим мегардонанд.

Мушкилоти асосии занҷири ченкунӣ

Натиҷаи шкалаи дард баромади мустақими сенсори биологӣ нест. Дар миён чанд табдил вуҷуд дорад:

1. Шахс дардро таҷриба мекунад.
2. Шиддат ва хусусияти дардро дарк мекунад.
3. Агар ченкунӣ дар бораи рӯйдоди гузашта пурсад, таҷрибаро аз хотира бозмеорад.
4. Кӯшиш мекунад бифаҳмад, ки шкала аз ӯ чӣ мехоҳад.
5. Таҷрибаи худро ба ифодаи шифоҳӣ, рақамӣ ё визуалӣ табдил медиҳад.
6. Натиҷа аз ҷониби клинисист ё муҳаққиқ сабт мешавад.
7. Холи сабтшуда барои мақсади клиникӣ ё таҳқиқотӣ тафсир мешавад.

Қисми муҳими ғаразҳое, ки манбаъ муҳокима мекунад, дар марҳилаҳои гуногуни ҳамин занҷир ба вуҷуд меояд. Аз ин рӯ, истифодаи шкалаи аз ҷиҳати техникӣ валидатсияшуда зарур аст, аммо худ аз худ ченкунии беайбро таъмин намекунад.

Фарқиятҳои Амалии Байни VAS, VRS ва NRS Чистанд?

VAS имкон медиҳад дард бо гузоштани аломат дар хат ифода шавад, VRS бо категорияҳои пешакӣ муайяншудаи шифоҳӣ ва NRS бо баҳодиҳии рақамӣ; манбаъ VAS-ро барои калонсолон ва ченкуниҳои такрорӣ ҳангоми зарурати дақиқии бештар муфид мешуморад, VRS ва NRS-ро бошад дар ҳолатҳои осонии истифода, татбиқи шифоҳӣ, арзёбии фосилавӣ ё мавҷудияти маҳдудиятҳои ҷисмонӣ-маърифатӣ ҳамчун имконоти амалӣ баррасӣ мекунад.

Ҳамбастагии баланди байни шкалаҳо чӣ маъно дорад?

Манбаъ хабар медиҳад, ки дар муҳити орофасиалӣ байни VAS, VRS ва NRS мувофиқати хуб вуҷуд дорад ва ҳамбастагии байни VAS ва NRS аз %85 зиёд аст. Ин натиҷа дастгирӣ мекунад, ки ченкуниҳо метавонанд ба самти монанд тағйир ёбанд. Бо вуҷуди ин, тавсияи амалии худи мақола ин нест, ки восита танҳо аз рӯи ин монандӣ интихоб шавад; балки хусусиятҳои бемор ва заминаи ченкунӣ бояд ба назар гирифта шаванд.

Одамон кадом шакли гузоришдиҳиро афзал медонанд?

Тибқи адабиёти дар манбаъ овардашуда, одамон аввал VRS-и бо калимаҳо ифодашаванда, сипас NRS-и рақамиро афзал медонанд; VAS, ки аломатгузорӣ дар хатро талаб мекунад, камтар интихоб мешавад. Афзалият ва дақиқии ченкунӣ як мафҳум нестанд. Воситаи осонтар дар баъзе ҳолатҳо амалӣтар буда метавонад, дар ҳоле ки мураккабии воситаи дақиқтар метавонад дар ҳолатҳои дигар хато ба вуҷуд орад.

Арзёбии Экологии Лаҳзавӣ Чӣ Гуна Ғарази Хотиррасониро Кам Карда Метавонад?

Арзёбии экологии лаҳзавӣ (Ecological Momentary Assessment; EMA) равиши арзёбист, ки аз шахс мехоҳад шиддати дардро дар замоне наздик ба вақти рух додани таҷриба сабт кунад ва бо ин вобастагӣ ба бозсозии дарди гузашта аз хотираро кам намояд.

Ғарази хотиррасонӣ

Дард таҷрибаи динамикиест, ки бо мурури вақт тағйир меёбад. Вақте аз шахс мепурсанд, ки чанд соат ё рӯз пеш чӣ гуна ҳис мекард, ҷавоб сабти мустақими таҷрибаи ҳамон лаҳза нест, балки тасвирест, ки дар хотира мондааст.

Манбаъ махсусан муҳокима мекунад, ки рӯйдодҳои манфӣ ё дорои эҳсоси қавӣ метавонанд равшантар ба хотир оянд ва ин метавонад гузоришро ба самти “шадидтар” тела диҳад. Ҳамин тавр, ченкунӣ на танҳо шиддати дард, балки таҷрибаи васеътареро, ки ҳамроҳи дард аз сар гузаронида шудааст, низ инъикос карда метавонад.

Бартарӣ ва маҳдудияти EMA

Вақте арзёбӣ бо EMA ба вақти пайдо шудани дард наздик карда мешавад, давраи вобастагӣ ба хотира кӯтоҳ мешавад. Аммо таҳқиқот намегӯяд, ки ченкунии зуд-зуд худкорона ҳамеша беҳтар аст. Азбаски дархости хеле зуд-зуди арзёбии дард метавонад таъсири равонӣ дошта бошад, мувозинат кардани басомади арзёбӣ тавсия мешавад.

Чаро ченкунии такрорӣ метавонад муфид бошад?

Тибқи манбаъ, одамон дар муқоисаҳо метавонанд аз довариҳои мутлақ муваффақтар бошанд. Аз ин рӯ, ченкуниҳои такрорӣ дар як шахс метавонанд аз ченкунӣ дар як нуқтаи вақт муфидтар бошанд. Афзоиши ошноии бемор бо шкала низ метавонад раванди гузоришдиҳиро осон кунад.

Ҷониби дигари масъала ин аст, ки истифодаҳои аввал метавонанд мушкилтар бошанд. Манбаъ қайд мекунад, ки ду ё се арзёбии аввалини дард метавонанд камтар боэътимод бошанд, зеро шахс ҳанӯз шкаларо кофӣ намешиносад.

Чаро шкала дар истифодаи аввал метавонад печида бошад?

Дастурҳое монанди “дар хат аломат гузоред” ё “калимаеро интихоб кунед, ки дарди шуморо беҳтарин тавсиф мекунад” барои муҳаққиқи омӯзонида равшан менамоянд, аммо барои корбар як қатор қарорҳои нав эҷод карда метавонанд. Манбаъ ба он ишора мекунад, ки бемор метавонад дар бораи шакли аломат, ҷои гузоштани он ё тарзи ифодаи таҷрибаи байни ду интихоби шифоҳӣ/рақамӣ савол дошта бошад.

Аз ин рӯ, дар таҳқиқот тавсия мешавад, ки дастурҳои стандартӣ бо забон ва оҳанги бетараф дода шаванд, арзёбкунандагон омӯзонида шаванд ва воситаҳо пешакӣ дар озмоиши пилотӣ санҷида шаванд.

Намунаи VAS бо 180 иштирокчӣ

Муаллиф аз таҷрибаи таҳқиқоти назоратшавандаи амбулатории худ мисол меорад: гуфта мешавад, ки аз 180 иштирокчие, ки шиддати дардашон бо VAS арзёбӣ шуд, тақрибан 20 нафар, бо нисбате, ки дар манбаъ тақрибан %10 гуфта шудааст, аломатгузории беэътибор анҷом додаанд. Ин мушоҳида маҷмӯаи асосии нави маълумоти таҷрибавии мақола нест; он дар мақолаи Perspectives ҳамчун мисоли амалӣ оварда шудааст, то нишон диҳад, ки VAS ҳатто дар шароити назоратшаванда метавонад хатои истифода ба вуҷуд орад.

Муаллиф аз ин ба хулоса меояд, ки дар шароити воқеии зиндагӣ ва махсусан дар муҳити беморони бистарӣ ё ёрии шадид мушкилоти татбиқ метавонанд муҳимтар бошанд. Ҳамчун роҳҳал дастурҳои сода ва омӯзиши пеш аз ченкунӣ таъкид мешаванд.

Омилҳои шахсӣ ва заминавие, ки метавонанд ба гузориши дард таъсир расонанд

Манбаъ хусусиятҳои генетикӣ, синну сол, нажод, таҷрибаҳои гузашта, осеб ва стресс, табъизи иҷтимоӣ ва нобаробариҳо, рӯйдодҳои зиндагӣ, бемориҳои ҳамроҳ, дарди идомаёбанда, омилҳои ҷисмонӣ ё психосоциалии наздик ва парестезияи қаблан мавҷудбударо ҳамчун намунаҳои нопурраи омилҳое ном мебарад, ки метавонанд дарк ва гузориши дардро тағйир диҳанд.

Аз ин рӯ, набояд фарз кард, ки як воситаи ченкунӣ дар ҳамаи одамон тавассути як раванди маърифатӣ ва фарҳангии яксон коркард мешавад. Манбаъ тавсия медиҳад, ки дастурҳо бо забони сода ва ошно ва бо оҳанги аз ҷиҳати фарҳангӣ/забонӣ мувофиқ дода шаванд.

Самти хондан ва тарҳбандии шкала

Таҳқиқот ҳамчунин баррасӣ мекунад, ки самти низоми хатте, ки шахс ба он одат кардааст, метавонад бо воситаи ченкунӣ ҳамкорӣ кунад. Бо овардани низоми хатти чинӣ ҳамчун мисол, андеша пешниҳод мешавад, ки воситаҳои амудӣ барои баъзе гурӯҳҳои корбарон табиитар буда метавонанд. Ин мисол аз таҷрибаи муқоисавии худи мақола гирифта нашудааст; он тавсияи амалиест барои нишон додани зарурати ба назар гирифтани мувофиқати забонӣ ва фарҳангӣ дар тарҳрезии восита.

Равиши усулҳои омехта

Манбаъ дастгирӣ кардани шкалаи валидатсияшудаи дард бо мусоҳибаи ҳадафмандро ҳамчун имкони муфид баррасӣ мекунад. Ҳол он ки холи рақамӣ ё категориявӣ маълумоти муқоисашаванда медиҳад, мусоҳиба метавонад дар бораи шароити пайдо шудани дард, сабаби додани чунин хол аз ҷониби шахс ва таъсири он ба функсия замина фароҳам оварад.

Метавон фикр кард, ки аз шахс талаб кардани шарҳи дубораи холи додааш даврагиро ба вуҷуд меорад. Муаллиф бар он аст, ки азбаски дард табиатан таҷрибаи субъективии шахс аст, ин нигаронӣ дар арзёбии дард маҳдудтар мебошад.

Оё Шкалаи Рақамии Дард Муодили Бевоситаи Шкалаи Коғазӣ Аст?

Тибқи манбаъ, ҳатман не; зеро воситаи рақамӣ метавонад хусусиятҳое чун андозаи экран, дарозии физикии шкала, интерфейси корбар ва дастрасии технологиро тағйир диҳад, он метавонад нисбат ба версияи коғазу қалам хусусиятҳои дигари психометрӣ ва истифодабарӣ дошта бошад ва аз ин рӯ татбиқи рақамӣ бояд алоҳида валидатсия шавад.

Бартарии ҷамъоварии рақамии маълумот

Воситаҳои рақамӣ метавонанд интиқоли мустақими маълумотро ба ҷараёни кори таҳлил осон кунанд. Бо ин роҳ транскрипсияи дастӣ кам, вақт сарфа ва қисми хатогиҳои интиқоли маълумот пешгирӣ шуда метавонад.

Чаро андозаи экран муҳим аст?

Вақте VAS ё шкалаи дигари визуалӣ ба экрани хурд гузаронда мешавад, ҳатто агар тамоми паҳнои экранро гирад, дарозии физикиаш метавонад аз татбиқи коғазӣ фарқ кунад. Тарзи ламс, лағжондан ё аломатгузории корбар низ метавонад тағйир ёбад. Аз ин рӯ, манбаъ таъкид мекунад, ки далели “ҳамон савол дар экрани рақамӣ нишон дода мешавад” маънои баробар будани автоматии хусусиятҳои ченкунии ду версияро надорад.

Монеаҳои технологӣ

Ошноии шахс бо смартфон, планшет ё интерфейсҳои муайяни корбар низ метавонад ба таҷрибаи истифода таъсир расонад. Ҷиҳати осонкунандаи ченкунии рақамӣ бояд якҷоя бо манбаъҳои нави хато арзёбӣ шавад.

Маҳдудиятҳои ҷисмонӣ, биноӣ ва маърифатӣ

Манбаъ қайд мекунад, ки истифодаи VAS барои шахсони дорои маҳдудияти ҷисмонӣ ё биноӣ метавонад душвор шавад. Дар чунин шароит VRS ё NRS метавонанд шифоҳӣ истифода шаванд. Дар муҳитҳои периоперативӣ ва нигоҳубини интенсивӣ бошад, ихтилоли маърифатӣ метавонад қобилияти шахсро барои пайваста гузориш додани дарди худ маҳдуд кунад.

Муаллиф пешниҳод мекунад, ки вариантҳои навоваронаи VAS таҳия шаванд, аммо ин воситаҳо бояд дар раванди тарҳрезӣ бо иштироки корбарон сохта ва дар муҳити воқеии зиндагӣ пайваста арзёбӣ шаванд.

Амалигароӣ дар шахсони солхӯрда

Тибқи манбаъ, қобилияти посух додани шахсони солхӯрда ба NRS ва VRS метавонад аз сабаби содагии ин воситаҳо ва имкони истифодаи шифоҳӣ беҳтар бошад. Ин изҳорот маънои онро надорад, ки барои ҳамаи шахсони солхӯрда як шкала ҳатман интихоб шавад; принсипи умумии мақола ҳамоно интихоби восита аз рӯи замина ва хусусиятҳои шахс аст.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Оё Тағйироти Якхелаи Холи Дард Таъсири Якхелаи Функсионалиро Нишон Медиҳад?

Не; манбаъ махсусан таъкид мекунад, ки робитаи байни шиддати дард ва функсия ҳатман хаттӣ нест ва зиёдшавӣ ва камшавии дард бо андозаи яксон метавонанд ба функсия таъсирҳои комилан симметрӣ надошта бошанд.

Мақола барои ин аз NRS ҳамчун мисоли омӯзишӣ истифода мекунад. Бадшавии функсионалӣ, ки аз се хол зиёд шудани дард ба вуҷуд меояд, ҳатман ба андозаи беҳбудии функсионалие, ки аз се хол кам шудани дард ҳосил мешавад, баробар нест. Ин мисол каҷхати нави функсионалии дар таҳқиқот ҳисобшуда нест; он барои нишон додани он истифода мешавад, ки шиддати дард ва функсия бояд ҳамчун натиҷаҳои ҷудогонаи клиникӣ баррасӣ шаванд.

Сохтори методологии мақолаи Perspectives

Манбаъҳои хато ва ғараз дар ченкунии дард

Чаро гузоришдиҳии аз ҳад зиёд ва кам метавонад ба вуҷуд ояд?

Манбаъ ошкоро муҳокима мекунад, ки холи дард метавонад аз интизориҳои бемор нисбат ба табобат таъсир гирад. Бемор метавонад фикр кунад, ки холи баланди дард табобати бештар меорад. Баръакс низ имконпазир аст: шахс метавонад аз тарси “бемори мушкил” дониста шудан дардашро аз воқеият пасттар гузориш диҳад.

Аз ин рӯ, бояд пазируфта шавад, ки муоширати клинисист ва бемор қисми ченкунӣ аст. Ба бемор бояд равшан фаҳмонда шавад, ки гузориши дуруст ва ростқавлона ба қарори мувофиқи табобат кӯмак мекунад ва метавонад барои пешгирӣ аз санҷишҳои нолозим ё табобати аз ҳад зиёд мусоидат кунад.

Стандартизатсия дар муҳити таҳқиқот

Агар дар таҳқиқот зиёда аз як арзёбкунанда иштирок кунад, шарҳи гуногуни як шкала аз ҷониби одамони гуногун метавонад хатои систематикии ченкуниро ба вуҷуд орад. Аз ин рӯ, манбаъ пешниҳод мекунад, ки муҳаққиқон омӯзиши муштарак гиранд, дастурҳо яксон татбиқ шаванд ва ҳам мувофиқати байни арзёбкунандагон ва ҳам мувофиқати дохилии ҳар арзёбкунанда баланд нигоҳ дошта шавад.

Стандартизатсия танҳо масъалаи риояи протоколи таҳқиқот нест. Барои арзёбии фаъолияти воқеии шкала, раванди ченкунӣ бояд то ҳадди имкон муттасил бошад.

Фарқи байни муҳити клиникӣ ва муҳити таҳқиқот

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• VAS, VRS ва NRS воситаҳои валидатсияшуда ва амалие мебошанд, ки барои арзёбии дарди орофасиалӣ истифода шуда метавонанд.
• Интихоби восита бояд бо дарназардошти дақиқӣ, осонии истифода, қобилияти шахс ва заминаи ченкунӣ анҷом дода шавад.
• Гузориши дарди гузашта аз хотира ба ғарази хотиррасонӣ осебпазир аст.
• EMA бо наздик кардани ченкунӣ ба вақти таҷриба метавонад барои кам кардани ин мушкил кӯмак кунад.
• Ошноӣ бо шкала ва дастурҳои равшан барои сифати ченкунӣ муҳиманд.
• Набояд фарз кард, ки шкалаи рақамӣ худкорона ҳамон хусусиятҳои психометрии версияи коғазиро дорад.
• Маҳдудиятҳои ҷисмонӣ, биноӣ ва маърифатӣ метавонанд ба интихоби шкала таъсир расонанд.
• Набояд байни шиддати дард ва функсия робитаи содаи хаттӣ фарз карда шавад.
• Тағйироти миёнаи дарди гурӯҳи таҳқиқотӣ ҷойгузини ҳадафи клиникии инфиродӣ намешавад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Нишон дода нашудааст, ки як шкалаи дард барои ҳамаи беморон ва ҳамаи муҳитҳои клиникӣ бартарӣ дорад.
• Дар ин мақола барои VAS, VRS ё NRS таҳқиқоти нави валидатсия гузаронда нашудааст.
• Ҳамбастагии баланди байни VAS ва NRS маънои яксон будани ченкуниҳо дар ҳамаи шароитҳоро надорад.
• Манбаъ шкалаи нави универсалии рақамии дардро пешниҳод намекунад.
• Намунаи VAS бо 180 нафар исбот намекунад, ки дар ҳамаи клиникаҳо ҳамон сатҳи аломатгузории беэътибор мушоҳида мешавад.
• Нишон дода нашудааст, ки як холи дард худ аз худ функсияи шахс ё табобати заруриро пурра муайян карда метавонад.
• Манбаъ алгоритми ташхис ё табобати махсус барои бемори алоҳидаро пешниҳод намекунад.

Паёми амалии илмӣ

Паёми омӯзишии қавитарини ин мақолаи Perspectives ин аст, ки шкалаи дард худи қарори клиникӣ нест, балки воситаи ченкунӣ мебошад. Қимати рақамӣ ё шифоҳӣ таҷрибаи беморро ба шакли сохторёфта намоён мекунад; аммо эътимоднокии қимат аз он вобаста аст, ки восита чӣ гуна шарҳ дода мешавад, кай истифода мешавад, шахс онро мефаҳмад ё не ва замина чӣ гуна аст.

Аз ин рӯ, дар ченкунии дард пеш аз саволи “кадом шкала беҳтарин аст?” саволи “барои кадом шахс, кадом ҳадаф, кадом муҳит, кадом шакли татбиқ ва кадом тартиби пайгирӣ кадом шкала мувофиқ аст?” амалитар мегардад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ:Assessing pain using patient-reported outcome measures: Pragmatic considerations in clinical and research settings.

Муаллиф: Akilesh Ramasamy.

Маълумоти академӣ дар PDF-и манбаъ: MDS (Oral and Maxillofacial Surgery).

Аффилиатсия: Department of Dentistry, Jawaharlal Institute of Postgraduate Medical Education and Research (JIPMER), Karaikal Campus, Puducherry, India.

Навъи мақола: Perspectives.

Тавсифи версияи файли боршуда: POST-PRINT; дар поёни саҳифаҳои SSRN-и ҳамин PDF огоҳии “Preprint not peer reviewed” мавҷуд аст.

Сабти библиографии нашршуда:Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, 2024; 82(2):139–141.

DOI: 10.1016/j.joms.2023.11.007.

PMID: 38191208.

PII: S0278-2391(23)01250-8.

Пайванди матни пурра, ки дар PDF-и манбаъ дода шудааст: https://www.joms.org/article/S0278-2391(23)01250-8/fulltext

Масъалаҳои ахлоқӣ: Манбаъ “None” гузориш медиҳад.

Бархӯрди манфиатҳо ва маблағгузорӣ: Манбаъ “None to declare” гузориш медиҳад.

Маҷмӯаи нави маълумот: Ин мақолаи Perspectives маҷмӯаи асосии эмпирикии худашро надорад. Муаллиф аз таҳқиқоти қаблии назоратшавандаи худ мисоли татбиқи VAS-ро бо 180 иштирокчӣ ҳамчун мушоҳидаи амалӣ меорад.

Литсензия: Азбаски дар PDF-и боршуда изҳороти тасдиқшавандаи литсензияи кушода мавҷуд нест, иҷозаи истифодаи дубора фарз карда нашудааст.

Ёддошти усули Verianla: Ин муҳтаво тарҷумаи пурраи матни мақолаи манбаъ ё бознависии параграф ба параграф нест. Маълумоти тасдиқшавандаи клиникӣ-методологӣ, хусусиятҳои воситаҳои ченкунӣ, манбаъҳои ғараз, тавсияҳои татбиқ ва ҳудудҳои тафсир аз манбаъ ҷудо шуда, дар сохтори мустақили омӯзишӣ аз нав ташкил карда шудаанд. Диапазонҳои шкала, қиматҳои ҳаддӣ, сатҳҳои муваффақияти клиникӣ ё тавсияҳои ташхис/табобат, ки дар манбаъ нестанд, илова нашудаанд.