Non-fermentatif Gram-negatif bakteriler (non-fermenting Gram-negative bacteria, NFGNB), karbonhidratları fermantasyon yoluyla kullanmayan ve enerjilerini büyük ölçüde oksidatif metabolizmayla elde eden heterojen bir bakteri grubudur. Bu bilimsel derleme, sık bilinen Pseudomonas aeruginosa, Stenotrophomonas maltophilia ve Acinetobacter baumannii kompleksi yerine daha nadir NFGNB türlerinin neden olduğu pnömonilere odaklanmaktadır. İncelenen başlıca patojenler Achromobacter spp., Burkholderia spp., Aeromonas spp., Roseomonas spp., Elizabethkingia spp., Pandoraea spp., Sphingomonas spp. ve Kerstersia gyiorum'dur; ayrıca Ochrobactrum, Chryseobacterium, Alcaligenes, Ralstonia, Cupriavidus, Rhizobium, Empedobacter ve Brevundimonas gibi daha seyrek etkenlerin tedavi özellikleri ele alınmaktadır. Çalışmanın merkezi sonucu, nadir NFGNB pnömonilerinin sabit bir antibiyotik şemasıyla güvenilir biçimde yönetilemeyeceği; tür düzeyinde tanımlama, fenotipik antimikrobiyal duyarlılık testi ve minimum inhibitör konsantrasyon (MIC) sonuçlarının klinik kararla birlikte değerlendirilmesi gerektiğidir.

Nadir NFGNB'ler özellikle yoğun bakım hastaları, mekanik ventilasyon uygulananlar, bağışıklığı baskılanmış kişiler, kistik fibrozis veya bronşektazi gibi yapısal akciğer hastalığı bulunanlar, uzun süre hastanede kalanlar, invaziv cihaz taşıyanlar ve daha önce geniş spektrumlu antibiyotik kullanmış hastalarda önem kazanır. Bununla birlikte bazı etkenler su veya çevresel maruziyet sonrası bağışıklık sistemi normal kişilerde de ağır pnömoni oluşturabilir. Hastane su sistemleri, ventilatör devreleri, nebülizatörler, nemlendiriciler, kateterler ve kontamine tıbbi ürünler bu bakterilerin çevresel kalıcılığı açısından önemlidir.

Derleme, hızlı tür tanımlamasında MALDI-TOF MS'yi öne çıkarırken düşük güvenli veya belirsiz sonuçlarda 16S rRNA gen dizilemesi gibi moleküler doğrulamaya ihtiyaç olabileceğini vurgular. Ancak mikroorganizmanın solunum örneğinde bulunması tek başına pnömoni kanıtı değildir. Özellikle kronik akciğer hastalığı ve ventilasyon durumunda kolonizasyon ile gerçek enfeksiyonun klinik ve mikrobiyolojik veriler birlikte değerlendirilerek ayrılması gerekir.

Kaynakta bildirilen tedavi seçenekleri kişisel reçete önerisi değildir. Derlemedeki kanıtların önemli bölümü vaka raporları, küçük seriler, retrospektif çalışmalar ve in vitro duyarlılık verilerinden oluşmaktadır. Yazarlar, nadir NFGNB için prospektif klinik verilerin sınırlı olduğunu ve laboratuvar duyarlılığının klinik etkinliği her zaman öngörmediğini özellikle belirtmektedir.

Non-fermentatif Gram-negatif bakteriler neden farklı bir klinik problem oluşturur?

NFGNB'ler çevrede yaygın bulunan, çoğunlukla aerobik, spor oluşturmayan Gram-negatif basillerdir. Su, toprak ve bitkiler gibi nemli ekolojik ortamlarda yaşayabilirler. Hastane ortamında ise lavabolar, su sistemleri, respiratörler, nebülizatörler, diyaliz sıvıları, serumlar, kateterler ve diğer tıbbi cihaz yüzeylerinde kalıcılık gösterebilirler.

Bu çevresel dayanıklılık, özellikle yoğun bakım ve uzun süreli sağlık hizmeti ortamlarında enfeksiyon kontrolü açısından önemlidir. Bazı NFGNB türlerinin biyofilm oluşturabilmesi hem hava yollarında hem de endotrakeal tüp gibi cihaz yüzeylerinde kalıcılığı artırabilir. Biyofilm içindeki bakteriler antimikrobiyal maddelere daha yüksek tolerans gösterebildiğinden tedavi yalnız bakterinin türüne değil, enfeksiyonun klinik ortamına da bağlıdır.

Direnç özellikleri de homojen değildir. Azalmış dış zar geçirgenliği, aktif efflux pompaları, kromozomal β-laktamazlar, hedef değişiklikleri ve biyofilm oluşumu farklı türlerde farklı kombinasyonlarda görülebilir. Aynı türün farklı klinik izolatlarında bile antimikrobiyal duyarlılık değişebildiğinden yalnız cins adına dayanarak tedavi seçmek güvenilir değildir.

Nadir NFGNB Pnömonisinde Tür Düzeyinde Tanımlama Neden Önemlidir?

Nadir NFGNB pnömonisinde tür düzeyinde tanımlama önemlidir çünkü birbirine fenotipik olarak benzeyen bakteriler çok farklı doğal ve kazanılmış direnç profillerine sahip olabilir; MALDI-TOF MS ile erken tanımlama ve gerektiğinde 16S rRNA dizilemesiyle doğrulama, MIC tabanlı antimikrobiyal duyarlılık sonuçları beklenirken yanlış veya gereksiz geniş tedavinin daha erken yeniden değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

MALDI-TOF MS, 16S rRNA dizilemesi ve AST birbirinin alternatifi değildir

Matriks yardımlı lazer desorpsiyon/iyonizasyon uçuş zamanı kütle spektrometrisi (MALDI-TOF MS), mikroorganizmayı protein profiline göre hızlı biçimde tanımlayan bir yöntemdir. Kaynak, uygun veri tabanları bulunduğunda MALDI-TOF MS'nin bakteriyel büyüme sonrasında aynı çalışma günü içinde tür tanımlamasına yardımcı olabileceğini belirtmektedir.

Bununla birlikte nadir türlerde performans veri tabanının kapsamına ve yerel validasyona bağlıdır. Güven düzeyi düşük olduğunda veya tanımlama yalnız cins düzeyinde kaldığında 16S rRNA gen dizilemesi gibi moleküler yöntemler kullanılabilir. Kerstersia gyiorum, Pandoraea spp. ve bazı Aeromonas türleri gibi nadir patojenlerin başka non-fermentatif bakterilerle karıştırılabilmesi bu doğrulama ihtiyacını artırmaktadır.

Antimikrobiyal duyarlılık testi (antimicrobial susceptibility testing, AST) ise farklı bir soruyu cevaplar: tanımlanan izolatın hangi antimikrobiyallere duyarlı veya dirençli olduğunu değerlendirir. Standart fenotipik AST'nin ek inkübasyon gerektirebilmesi nedeniyle tür tanımlaması ile kesin duyarlılık sonucunun elde edilmesi arasında klinik açıdan önemli bir zaman aralığı oluşabilir.

Minimum inhibitör konsantrasyon (MIC), belirli laboratuvar koşullarında bir antimikrobiyal ajanın görünür bakteri büyümesini engelleyen en düşük konsantrasyonudur. Kaynak makaledeki tedavi yaklaşımının ana ekseni, yalnız ilaç adına değil MIC ve fenotipik duyarlılık sonuçlarına dayalı bireyselleştirmedir.

Kolonizasyon ile Gerçek NFGNB Pnömonisi Nasıl Ayrılır?

Bir NFGNB'nin balgam veya bronkoalveoler lavaj örneğinde saptanması tek başına gerçek pnömoni anlamına gelmez; özellikle kistik fibrozis, bronşektazi, kronik akciğer hastalığı veya mekanik ventilasyon bulunan kişilerde mikrobiyolojik bulgu klinik belirtiler, görüntüleme, inflamatuvar bulgular, örnek kalitesi ve hastanın genel seyriyle birlikte değerlendirilerek kolonizasyon ile enfeksiyon ayrılmalıdır.

Sphingomonas spp.

Sphingomonas türleri çevresel non-fermentatif bakterilerdir. Özellikle Sphingomonas paucimobilis; içme suyu, deniz ve nehir suyu gibi doğal ortamların yanında hastane su sistemleri, intravenöz sıvılar, hemodiyaliz ekipmanı, nebülizatörler ve ventilatörlerle ilişkilendirilmiştir. Boru ve filtrelerde biyofilm oluşturabilmesi hastane ortamında kalıcılığını kolaylaştırabilir.

Bir Tayvan serisinde 55 S. paucimobilis enfeksiyonunun 29'u (%52,7) toplum kökenli olarak sınıflandırılmıştır. Sağlık hizmeti ilişkili 26 vakanın 10'unda (%38,5) pnömoni bildirilmiştir. Bu serinin genel mortalitesi %5,5'tir. Bu yüzdeler bütün Sphingomonas pnömonilerinin evrensel insidans veya mortalite oranları değildir; belirli bir retrospektif serinin sonuçlarıdır.

Bağışıklık baskılanması, malignite, diyabet, kronik hastalıklar ve sağlık hizmeti maruziyeti önemli risk bağlamlarıdır. Buna karşılık bağışıklığı yeterli kişilerde de seyrek vakalar bildirilmiştir. Aspirasyon, kötü ağız hijyeni ve dental kaynaklı materyalin alt hava yollarına ulaşması bazı pnömoni ve ampiyem vakalarında tartışılan olası yollar arasındadır.

Aeromonas spp.

Aeromonas türleri tatlı su, acı su, yüzey suları ve atık su gibi sucul ortamlarda yaygındır. İnsan hastalıklarında A. hydrophila, A. veronii, A. caviae ve A. dhakensis gibi türler önem taşır.

Aeromonas pnömonisi genel Aeromonas enfeksiyonları içinde nadirdir. Kaynakta aktarılan Japon çok merkezli kohortta pnömoni vakaların %4,8'ini oluşturmuştur. Buna karşın su aspirasyonu veya boğulmaya yakın olaylar sonrası hızlı ilerleyen pnömoniler açısından Aeromonas özellikle dikkate alınmalıdır. A. hydrophila bu bağlamda sık bildirilmiştir.

Malignite, kronik akciğer hastalığı, immün baskılanma ve diğer ciddi eşlik eden hastalıklar riski artırabilir. Ancak ağır A. dhakensis ve diğer Aeromonas pnömonileri daha önce sağlıklı olarak tanımlanan kişilerde de raporlanmıştır. Bazı türlerin ticari fenotipik testlerle birbirine karıştırılabilmesi tanısal sorun yaratır.

Roseomonas spp.

Roseomonas, yavaş büyüyebilen ve karakteristik pembe pigment gösterebilen Gram-negatif bakterilerden oluşan bir cinstir. Sağlıklı kişilerde enfeksiyon seyrek olmakla birlikte hematolojik malignite, kemoterapi, diyaliz ve diğer immün baskı durumlarında klinik önem kazanabilir.

Merkezi damar yolu enfeksiyonları önemli bir kaynak olarak bildirilmiştir; solunum sistemi de etkilenen bölgeler arasındadır. Kültürde büyümenin sıklıkla 48 saat veya daha uzun sürmesi ve fenotipik yanlış tanımlama riski, MALDI-TOF MS veya gerektiğinde moleküler yöntemlerin değerini artırmaktadır.

Antimikrobiyal kanıt sınırlıdır ve türlere göre değişmektedir. Bu nedenle kaynak, Roseomonas için sabit bir standart rejim yerine MIC sonuçlarıyla yönlendirilen tedavi yaklaşımını vurgulamaktadır.

Achromobacter spp.

Achromobacter xylosoxidans su, toprak ve çeşitli hastane ortamlarında bulunabilir. Kistik fibrozis ve bronşektazi gibi yapısal akciğer hastalıklarında özellikle önemlidir. Kaynakta kistik fibrozis hastalarında A. xylosoxidans kolonizasyon prevalansının farklı çalışmalarda %5,3 ile %13,1 arasında bildirildiği aktarılmaktadır.

Achromobacter'ın direnç profili tedaviyi zorlaştırır. AxyABM gibi efflux pompaları, OXA-114 benzeri kromozomal β-laktamazlar ve başka direnç determinantları rol oynayabilir. Aminoglikozidlere, aztreonama, ertapeneme ve birçok sefalosporine doğal direnç görülebilir; ancak duyarlılık izolatlar arasında değiştiği için kaynak yine AST ve MIC tabanlı kararın önemini vurgular.

Burkholderia cepacia kompleksi

Burkholderia cepacia kompleksi (Bcc), genetik olarak yakın ancak klinik özellikleri birbirinin aynı olmayan çok sayıda türden oluşur. En önemli klinik bağlam kistik fibrozistir. Büyük kayıt sistemlerinde Bcc kolonizasyonunun kistik fibrozis hastalarında yaklaşık %2–4 aralığında olduğu bildirilmektedir.

B. multivorans sık saptanan türlerden biridir; B. cenocepacia ise daha yüksek bulaşabilirlik, salgın potansiyeli ve ağır klinik sonuçlarla ilişkilendirilmiştir. “Cepacia sendromu” nekrotizan pnömoni, bakteriyemi, sistemik inflamatuvar yanıt ve çoklu organ yetmezliğiyle ilerleyebilen ağır bir tablodur.

Makalenin erken bölümlerinde B. cenocepacia varlığının akciğer nakli açısından ciddi bir engel olduğu vurgulanırken, daha ayrıntılı bölümde güncel kanıtların tür ve soy düzeyinde daha nüanslı bir değerlendirme gerektirdiği belirtilmektedir. B. multivorans veya epidemik olmayan bazı B. cenocepacia suşlarıyla enfekte hastalarda deneyimli merkezlerde daha farklı sonuçlar elde edilebildiği aktarılmaktadır. Bu nedenle bütün Bcc türlerini tek bir risk kategorisine koymamak gerekir.

Bcc'nin düşük dış zar geçirgenliği, β-laktamazları, RND efflux pompaları, biyofilm kapasitesi ve kazanılmış direnç genleri tedavi seçeneklerini sınırlar. Kaynakta yeni β-laktam/β-laktamaz inhibitör kombinasyonları ve cefiderocol için umut verici in vitro sonuçlardan söz edilmekle birlikte klinik kanıtın halen sınırlı olduğu açıkça belirtilmektedir.

Pandoraea spp.

Pandoraea türleri özellikle kistik fibrozis, yapısal akciğer hastalıkları, transplantasyon, hematolojik maligniteler ve yoğun bakım bağlamında bildirilen fırsatçı patojenlerdir. Fenotipik olarak Bcc ile karıştırılabilmeleri geçmişte eksik tanımlanmalarına katkıda bulunmuştur.

Klinik tablo asemptomatik veya stabil hava yolu kolonizasyonundan tekrarlayan alevlenmelere, ventilatör ilişkili pnömoniye ve invaziv enfeksiyona kadar değişebilir. Multidrug direnç, efflux pompaları, geçirgenlik değişiklikleri, β-laktamazlar ve muhtemel biyofilm oluşumu tedaviyi güçleştirir. Kaynak standartlaştırılmış bir tedavi algoritmasının bulunmadığını ve kararların izolat bazında duyarlılık sonuçlarına dayanması gerektiğini belirtmektedir.

Elizabethkingia spp.

Elizabethkingia türleri özellikle yenidoğanlar, yaşlılar ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde hastane ilişkili enfeksiyonlara yol açabilir. E. anophelis ve E. meningoseptica önemli nozokomiyal türler arasındadır.

Yoğun bakım yatışı, mekanik ventilasyon, santral venöz kateterler, hemodiyaliz, uzun hastane yatışı, daha önce çoklu geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı, malignite, diyabet ve diğer ağır kronik hastalıklar kaynakta tanımlanan risk bağlamlarıdır.

Elizabethkingia su ve nemli hastane çevrelerinde bulunabilir; lavabo, musluk ve ventilatör sistemleri salgınlarla ilişkilendirilebilir. Kaynak, invaziv Elizabethkingia enfeksiyonları için literatürde %20–45 arasında mortalite bildirimleri bulunduğunu belirtmektedir. Bu oran yalnız pnömoniye özgü tek bir prospektif mortalite tahmini değildir.

β-laktamlar, karbapenemler ve polimiksinlere doğal direnç önemli bir özelliktir. Tedavi verileri sınırlı olduğundan antibiyotik seçiminin dikkatli duyarlılık testiyle yönlendirilmesi gerekir.

Kerstersia gyiorum

Kerstersia gyiorum Alcaligenaceae ailesine ait nadir bir fırsatçı NFGNB'dir. Solunum enfeksiyonlarının yanı sıra kronik yara, kulak, üriner sistem ve kemik enfeksiyonlarında bildirilmiştir.

Bağışıklık baskılanması, tekrarlayan hastane yatışları, mekanik ventilasyon ve cerrahi girişimler literatürde bildirilen risk faktörleridir. MALDI-TOF MS ve 16S rRNA dizilemesinin yaygınlaşmasıyla bu bakterinin tanınması artmıştır.

Duyarlılık profili değişkendir. Farklı raporlarda aminoglikozid, azitromisin, bazı sefalosporinler, florokinolonlar veya TMP-SMX için direnç bildirildiğinden tedavi doğrudan izolatın AST sonuçlarına göre belirlenmelidir.

Diğer nadir cinsler

Ochrobactrum, Chryseobacterium, Alcaligenes, Ralstonia, Cupriavidus, Rhizobium, Empedobacter ve Brevundimonas pnömonisi hakkında kanıt daha da seyrektir. Kaynak bu cinsler için çoğunlukla küçük klinik serilere, vaka raporlarına ve laboratuvar duyarlılık verilerine dayanır. Bu nedenle herhangi bir ajan için genellenebilir başarı oranı çıkarmak uygun değildir.

Ochrobactrum birçok β-laktama doğal direnç gösterebilir. Ralstonia için kolistin direnci bildirilmiştir. Chryseobacterium birçok β-laktam ve karbapeneme dirençli olabilir. Cupriavidus, Rhizobium, Empedobacter ve Brevundimonas için standartlaştırılmış pnömoni tedavisi oluşturacak düzeyde klinik kanıt bulunmamaktadır.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

Derlemenin kapsamı nasıl oluşturuldu?

Makale yeni hasta grubu oluşturmamış ve yeni laboratuvar verisi üretmemiştir. Çalışma, yayımlanmış klinik ve mikrobiyolojik literatürü nadir NFGNB pnömonisinin tanı, epidemiyoloji, risk faktörleri, antimikrobiyal direnç ve tedavi kararları açısından bir araya getiren odaklı bir derlemedir.

Kaynak kendisini sistematik derleme veya meta-analiz olarak tanımlamamaktadır. Ana metinde ayrı bir sistematik arama stratejisi, PRISMA akışı, önceden belirlenmiş dahil etme/dışlama kriterleri veya çalışmaların kalite değerlendirmesine yönelik standartlaştırılmış bir yöntem raporlanmamaktadır. Bu nedenle derlemedeki oran ve klinik sonuçlar tek bir birleşik popülasyonun meta-analitik tahminleri olarak okunmamalıdır.

Kaynak hangi bakterileri ayrıntılı inceliyor?

Nadir NFGNB Pnömonisinde Tedavi Neden Tek Bir Antibiyotik Listesine İndirgenemez?

Nadir NFGNB pnömonisinde tedavi tek bir antibiyotik listesine indirgenemez çünkü doğal ve kazanılmış direnç mekanizmaları cins, tür ve izolat düzeyinde değişir; kaynak derleme bu nedenle ampirik tedavinin geçici tutulmasını, mümkün olan en kısa sürede tür tanımlaması ve fenotipik duyarlılık sonuçlarına geçilmesini, ardından klinik yanıtın 48–72 saat içinde yeniden değerlendirilmesini temel yaklaşım olarak sunmaktadır.

Kaynak Şekil 1'in karar akışı

Kaynak Tablo 2'nin antimikrobiyal çerçevesi

Aşağıdaki tablo kaynak makalenin bildirdiği potansiyel aktif ajanları özetlemektedir. Liste, belirli bir hasta için tedavi önerisi değildir ve izolatın duyarlılık testi olmadan kullanılmamalıdır.

Kısaltmalar: TMP-SMX, trimethoprim-sulfamethoxazole; CZA, ceftazidime-avibactam; MIC, minimum inhibitör konsantrasyon; AST, antimikrobiyal duyarlılık testi.

Yeni ajanlar ne kadar güçlü kanıta sahip?

Kaynak, özellikle MDR Burkholderia ve Achromobacter izolatlarında cefiderocol ile bazı yeni β-laktam/β-laktamaz inhibitör kombinasyonlarının potansiyelini tartışmaktadır. Burkholderia cepacia kompleksi üzerine dokuz çalışmayı içeren bir sistematik derlemede avibactam eklenmesinin ceftazidime MIC değerlerini 4–32 kat azalttığı ve izolatların %67–97'sinin duyarlı bulunduğu aktarılmaktadır. Bu veriler ağırlıklı olarak in vitro niteliktedir ve doğrudan pnömoni hastalarında aynı klinik başarı oranını göstermez.

Cefiderocol için Bcc izolatlarında MIC90 değerinin 0,5 µg/mL olduğu ve in vitro aktivitenin güçlü olduğu bildirilmektedir. Kaynak ayrıca kistik fibrozisli tek bir hastadaki vaka raporunda cefiderocol sonrası klinik iyileşme ve beş aylık alevlenmesiz dönemden söz eder. Tek vaka raporu kontrollü klinik etkinlik kanıtı değildir.

Bakteriyofaj tedavisi de özellikle MDR Bcc için deneysel bir yaklaşım olarak tartışılmaktadır. Bildirilen bazı vaka raporları klinik stabilizasyon veya solunum fonksiyonunda iyileşme göstermiştir; ancak derleme bu yaklaşım için sağlam klinik kanıtın henüz bulunmadığını açıkça belirtmektedir.

En önemli kanıt sınırlılıkları

Nadir NFGNB pnömonisi alanındaki en önemli sınırlılık, güçlü prospektif klinik çalışmaların azlığıdır. Çalışmalar farklı hasta grupları, farklı patojen türleri, farklı laboratuvar yöntemleri ve farklı tedavi stratejileri kullandığından sonuçların doğrudan birleştirilmesi zordur.

MIC bilgilerinin eksik raporlanması da ciddi bir sorundur. Aynı cins altında yer alan farklı türlerin veya aynı türün farklı suşlarının direnç profilinin değişebilmesi nedeniyle yalnız antibiyotik adına dayalı literatür karşılaştırması yanıltıcı olabilir.

İn vitro duyarlılık ile klinik başarı arasındaki ilişki de kusursuz değildir. Pnömonide akciğer dokusundaki ilaç erişimi, biyofilm, bağışıklık durumu, enfeksiyon yükü, eşlik eden hastalıklar ve cihaz varlığı laboratuvar ortamında ölçülen duyarlılığın gerçek hastadaki karşılığını değiştirebilir.

Çalışmanın desteklediği sonuçlar

Kaynak derleme, nadir NFGNB pnömonilerinde risk faktörlerinin ve direnç özelliklerinin patojenler arasında önemli ölçüde değiştiğini; erken ve doğru tür tanımlamasının klinik karar için değer taşıdığını; fenotipik duyarlılık ve MIC sonuçlarının tedavinin temelini oluşturması gerektiğini; hastane su sistemleri, tıbbi cihazlar ve biyofilmin bazı türlerde önemli epidemiyolojik rol oynadığını desteklemektedir.

Derleme ayrıca ağır, dirençli veya refrakter enfeksiyonlarda kombinasyon tedavilerinin literatürde kullanıldığını ve cefiderocol, yeni β-laktam/β-laktamaz inhibitörleri ve bakteriyofajlar gibi yeni seçeneklerin araştırıldığını göstermektedir.

Çalışmanın desteklemediği sonuçlar

Çalışma herhangi bir antibiyotiğin bütün nadir NFGNB pnömonilerinde en iyi tedavi olduğunu kanıtlamaz. Bütün hastalar için tek bir ampirik rejimin üstün olduğunu göstermez. Bir mikroorganizmanın solunum örneğinde bulunmasının otomatik olarak pnömoni anlamına geldiğini desteklemez. İn vitro aktiviteyi doğrudan klinik iyileşme olarak kabul etmez ve yeni ajanlar için geniş ölçekli randomize klinik etkinlik kanıtı sunmaz.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün çalışma: Managing Pneumonia Due to Rare Non-Fermenting Gram-Negative Bacteria: Epidemiology, Risk Factors and Therapeutic Strategies

Yazarlar: Alessandro Capone; Francesca Gavaruzzi; Valentina Antonelli; Claudia Rotondo; Samir Al Moghazi; Emanuela Caraffa; Pierangelo Chinello; Carla Fontana; Stefania Cicalini.

Sorumlu yazar: Stefania Cicalini.

Eşit katkı: Carla Fontana ve Stefania Cicalini.

Kurumlar: Systemic and Immune Depression-Associated Infections Unit ve Microbiology and Biobank Unit, National Institute for Infectious Diseases “Lazzaro Spallanzani”, IRCCS, Roma, İtalya.

Dergi: Antibiotics.

Yayınevi: MDPI, Basel, Switzerland.

Yayın bilgisi: 2026; cilt 15; sayı 5; makale 465. Yayın tarihi: 4 Mayıs 2026.

DOI: 10.3390/antibiotics15050465

Kaynak türü: Hakemli Review makalesi; nadir non-fermentatif Gram-negatif bakterilere bağlı pnömoniye odaklanan klinik ve mikrobiyolojik literatür derlemesi.

Lisans: Creative Commons Attribution (CC BY).

Kapsam dışı başlıca organizmalar: Pseudomonas aeruginosa, Stenotrophomonas maltophilia ve Acinetobacter baumannii kompleksi ayrıntılı inceleme kapsamı dışında tutulmuş ve yalnız gerekli yerlerde karşılaştırmalı bağlam için kullanılmıştır.

Ek materyaller: Kaynakta Table S1 nadir ve yaygın NFGNB'nin antimikrobiyal direnç ve duyarlılık özelliklerini; Table S2 temsilî Aeromonas hydrophila pulmoner enfeksiyon vakalarını; Table S3 ise Burkholderia cepacia kompleksinin sık kullanılan antimikrobiyallere direnç oranlarını içermektedir.

Yazar katkıları: Kavramsallaştırma Alessandro Capone ve Stefania Cicalini; metodoloji Stefania Cicalini ve Carla Fontana; araştırma Samir Al Moghazi ve Claudia Rotondo; veri kürasyonu Francesca Gavaruzzi; ilk taslak Alessandro Capone, Samir Al Moghazi, Claudia Rotondo, Francesca Gavaruzzi, Valentina Antonelli ve Emanuela Caraffa; gözden geçirme ve düzenleme Pierangelo Chinello ve Emanuela Caraffa; görselleştirme Alessandro Capone ve Pierangelo Chinello; süpervizyon Stefania Cicalini ve Carla Fontana tarafından yürütülmüştür.

Finansman: Italian Ministry of Health, Ricerca Corrente, Linea 3, IRCCS INMI L. Spallanzani, 2025–2027.

Etik kurul: Kaynakta “Not applicable” olarak belirtilmiştir.

Bilgilendirilmiş onam: Kaynakta “Not applicable” olarak belirtilmiştir.

Veri erişilebilirliği: Çalışmada yeni veri oluşturulmadığı veya analiz edilmediği ve veri paylaşımının uygulanabilir olmadığı belirtilmiştir.

GenAI beyanı: Yazarlar makalenin grafik özetinin hazırlanmasında GenAI araçları kullandıklarını; ortaya çıkan çıktıyı gözden geçirip düzenlediklerini ve yayın içeriğinin sorumluluğunu üstlendiklerini bildirmiştir.

Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması bildirmemiştir.

Temel yöntemsel sınırlılık: Bu çalışma sistematik derleme veya meta-analiz olarak raporlanmamaktadır. Nadir NFGNB literatüründe prospektif veriler az, vaka raporları ve serileri heterojen, MIC raporlaması eksik ve uzun dönem izlem sınırlıdır. İn vitro duyarlılığın in vivo etkinliği her zaman öngörmemesi ve kolonizasyon ile gerçek enfeksiyonun ayrılmasındaki güçlük sonuçların klinik yorumunu sınırlar.

Verianla anlatım yöntemi: Bu içerik kaynak makalenin abstract, sonuç veya tedavi bölümünün cümle cümle çevirisi değildir. Kaynaktaki patojen özellikleri, epidemiyolojik veriler, risk faktörleri, tanı mantığı, direnç mekanizmaları, Şekil 1 karar akışı, Tablo 1 ve Tablo 2 bilgileri, klinik kanıt düzeyi ve sınırlılıklar ayrıştırılarak bağımsız ve öğretici bir Türkçe bilimsel yapı içinde yeniden düzenlenmiştir.

Tıbbi sınır: Bu içerikteki antibiyotik adları ve kombinasyonlar, kaynak bilimsel derlemenin aktarımıdır; bireysel hasta için reçete veya tedavi talimatı değildir. Nadir NFGNB pnömonisinde antimikrobiyal karar, hastanın klinik durumu, tür düzeyinde mikrobiyolojik tanımlama, AST/MIC sonuçları, ilaç özellikleri ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı değerlendirmesiyle verilmelidir.