Фекалдык кальпротектин ичеги сезгенүүсүн лабораториялык баалоодо маанилүү биомаркерге айланды. Кальпротектин нейтрофилдерде көп кездешүүчү белок; ичеги былжыр челинде сезгенүү болгондо люменге өткөн нейтрофилдерден улам заңдагы кальпротектин деңгээли жогорулашы мүмкүн. Ошондуктан фекалдык кальпротектинди өлчөө, өзгөчө сезгенүүчү ичеги оорулары, башкача айтканда inflammatory bowel diseases контекстинде клиницистке инвазивдүү эмес маалымат бере алат. Изилдөөдө сезгенүүчү ичеги оорулары 2020-жылы Европа калкынын болжол менен %0,2 бөлүгүнө таасир эткени айтылат.

Бул биомаркердин клиникалык мааниси мында: колоноскопия сыяктуу эндоскопиялык процедуралар түз визуалдык баалоо берет, бирок инвазивдүү, ресурс талап кылат жана ар бир бейтапка негизсиз жасалышы кааланбайт. Фекалдык кальпротектинди өлчөө ичегиде сезгенүү ыктымалдыгын баалоого жардам берип, айрым бейтаптарда эндоскопиянын санын жана саламаттык сактоо системасынын чыгымдарын азайтышы мүмкүн. Бирок фекалдык кальпротектин белгилүү бир ооруга гана тиешелүү маркер эмес; жогорку натыйжа өз алдынча так диагноз койбойт. Эң туура колдонуу — клиникалык көрүнүш, башка лабораториялык тесттер, сүрөттөө жана зарыл болсо эндоскопия менен бирге чечмелөө.

Изилдөөнүн негизги маселеси лабораториялык практика. Фекалдык кальпротектин үчүн кеңири колдонулган ыкмалардын бири ELISA. ELISA ыкмалары күчтүү болгону менен убакыт талап кылат, тажрыйбалуу персонал керек, иш агымын жайлатышы жана чакан лабораторияларда кымбат болушу мүмкүн. Ал эми иммунотурбидиметриялык ыкмаларды кадимки биохимиялык анализаторлорго интеграциялоого болот. Натыйжада жыйынтык болжол менен 30 мүнөттө алынып, тест көбүрөөк автоматташтырылат. Бул өзгөчө баштапкы же экинчи деңгээлдеги жардам борборлору, чакан-орто ооруканалар жана үлгү саны аз лабораториялар үчүн маанилүү.

Изилдөөдө бааланган ыкма Bühlmann fCAL® turbo тести. Бул тест particle-enhanced turbidimetric immunoassay, башкача айтканда бөлүкчө менен күчөтүлгөн турбидиметриялык immunoassay принцибине негизделет. Заң экстрактындагы кальпротектин полистирол нанобөлүкчөлөрүнө бекитилген спецификалык куш тектүү адам кальпротектинине каршы антителолор менен реакцияга кирет. Кальпротектин-антитело-бөлүкчө комплекстери түзүлгөн сайын агглютинация өнүгүп, булуттуулук жогорулайт. Анализатор бул булуттуулукту жарык абсорбциясы аркылуу өлчөйт. Абсорбциянын өсүшү фекалдык кальпротектин концентрациясына пропорционал.

Бул ыкманын негизги логикасын изилдөөдө сүрөттөлгөн процесс аркылуу төмөнкү байланыш менен түшүнүүгө болот:

\[ \text{Absorbans artışı} \propto \text{Kalprotektin-antikor partikül kompleksleri} \propto \text{fCal konsantrasyonu} \]

Бул туюнтма изилдөөдө берилген түз математикалык формула эмес; иммунотурбидиметриялык өлчөө принцибин окурманга түшүндүрүү үчүн колдонулган негизги байланыш. Фекалдык кальпротектин көп болсо, иммундук комплекстер көбүрөөк түзүлөт, чөйрө булуттуураак болуп, анализатор жогору абсорбция сигналын өлчөйт.

Изилдөөдө колдонулган үлгүлөр Montauban Ооруканасынын күнүмдүк лабораториялык ишинде алынган бейтап үлгүлөрү жана ички сапатты көзөмөлдөө материалдары. Ички сапатты көзөмөлдөө, башкача айтканда IQC үчүн эки максаттуу деңгээл колдонулган: төмөн деңгээл 87 µg/g, жогорку деңгээл 281 µg/g. Тышкы сапатты көзөмөлдөө, башкача айтканда EQC, Biologie Prospective® тарабынан берилип, төмөн болжол менен 100 µg/g жана жогорку 1700 µg/g-дан ашкан фекалдык кальпротектин деңгээлдеринде тактыкты баалоо үчүн колдонулган.

Бейтап үлгүлөрү стерилдүү идиштерге чогултулуп, CALEX Cap түзмөгү менен 6 сааттын ичинде иштетилген. Болжол менен 1 грамм заң түзмөктүн оюктары заңга 3-5 жолу батырылып алынган; андан соң экстракция буферинде 20 секунд катуу чайкалып гомогенизацияланган. Бул процесс өндүрүүчүнүн көрсөтмөсү боюнча 1:500 суюлтууну түзөт. Экстракттар өлчөөдөн мурда 10 мүнөт бою 2000 × g-де жана 20°C-де центрифугаланып, үстүңкү суюктук анализге колдонулган. Изилдөөдө суюк заң үлгүсү болбогону айтылган.

Изилдөө бейтап үлгүлөрүн ар башка концентрация деңгээлдеринде баалаган. A-F деп аталган алты бейтап үлгүсүнүн фекалдык кальпротектин маанилери тиешелүүлүгүнө жараша 42,5 µg/g, 59,0 µg/g, 179,7 µg/g, 192,8 µg/g, 1141,2 µg/g жана 1723,0 µg/g деп берилген. Бул маанилер төмөн болжол менен 50 µg/g, чек же кесүү чекитине жакын болжол менен 200 µg/g жана жогорку 1000 µg/g-дан ашкан категориялар катары бааланган. Бул айырма абдан маанилүү, анткени өлчөө белгисиздиги менен сактоонун таасири төмөн жана жогорку концентрацияларда бирдей жүрүм-турум көрсөткөн эмес.

Roche cobas c503 анализаторунда фекалдык кальпротектиндин өлчөө диапазону 30-2000 µg/g деп көрсөтүлгөн. Бул диапазон ыкма кайсы концентрацияларда сандык өлчөө бере аларын көрсөтөт. Аналитикалык мүнөздөмөлөрдүн ичинде blank чеги 9,1 µg/g, аныктоо чеги 19,1 µg/g, сандык аныктоонун төмөнкү чеги 30,0 µg/g жана жогорку чеги 2000,0 µg/g деп берилген. Бул маанилер өзгөчө төмөн концентрацияларда өлчөөнү чечмелөө эмне үчүн этияттыкты талап кыларын көрсөтөт; төмөнкү сандык аныктоо чегине жакын маанилерде салыштырмалуу өзгөрмөлүүлүк күтүлүшү мүмкүн.

Изилдөөдө тууралык, тактык жана өлчөө белгисиздиги бирге бааланган. Тууралык же trueness өлчөнгөн концентрациянын максаттуу концентрациядан пайыздык четтөөсү катары эсептелген:

\[ \text{Trueness}(\%) = \frac{\text{Ölçülen konsantrasyon} - \text{Hedef konsantrasyon}}{\text{Hedef konsantrasyon}} \times 100 \]

Бул жерде өлчөнгөн концентрация анализатор берген маанини, ал эми максаттуу концентрация сапатты көзөмөлдөө материалы үчүн өндүрүүчүнүн максатын же бейтап үлгүсү үчүн изилдөөдө аныкталган баштапкы/орточо маанини билдирет. Натыйжа оң болсо өлчөө максаттан жогору, терс болсо төмөн.

Тактык бир эле үлгүнүн кайталап өлчөөлөрү бири-бирине канчалык жакын экенин көрсөтөт. Изилдөөдө тактык вариация коэффициенти, башкача айтканда CV менен эсептелген:

\[ CV(\%) = \frac{\text{Standart sapma}}{\text{Ortalama}} \times 100 \]

Бул жерде стандарттык четтөө кайталап өлчөөлөрдүн чачыроосун, орточо болсо өлчөөлөрдүн орточо маанисин билдирет. CV канчалык төмөн болсо, ыкма ошончолук кайталануучу деп эсептелет. Изилдөөдө CV жана bias үчүн күтүлгөн аткаруу чеги адабиятка жана ички сапат башкаруу мамилесине таянып %10 деп аныкталган.

Өлчөө белгисиздиги, башкача айтканда uncertainty of measurement, лабораториялык натыйжанын айланасындагы аналитикалык белгисиздикти көрсөтөт. Изилдөөдө өлчөө белгисиздиги ички сапатты көзөмөлдөө тактык маалыматтарынан эсептелип, төмөнкүдөй берилген:

\[ u(C) = \sqrt{u^2_{\text{IQC}}} \]

Кеңейтилген белгисиздик болсо төмөнкүдөй берилген:

\[ U = 2 \times u(C) \]

Бул жерде u(C) концентрация деңгээлиндеги стандарттык өлчөө белгисиздигин, u_{\text{IQC}} ички сапатты көзөмөлдөө маалыматтарынан алынган белгисиздик компонентин, U болсо болжол менен %95 камтуу түшүнүгү менен колдонулган кеңейтилген белгисиздикти билдирет. Бул эсептөө клиницистке өзгөчө чек мааниге жакын натыйжаларда “бул өзгөрүү чындап маанилүүбү же аналитикалык өзгөрмөлүүлүктүн ичиндеби?” деген суроого жакшыраак жооп берүүгө жардам бере алат.

Изилдөөнүн эң техникалык жана өзгөчө бөлүктөрүнүн бири — фекалдык кальпротектин концентрациясына жараша өлчөө белгисиздигин божомолдогон модель. Изилдөөчүлөр эң жакшы шайкештикти 1/y салмакталган сызыктуу регрессия менен алышкан:

\[ \log(2 \cdot CV) = -0.852 \cdot \log(C) + 2.922 + \epsilon \]

Бул жерде CV вариация коэффициентин, C фекалдык кальпротектин концентрациясын, \epsilon болсо кокустук ката мүчөсүн билдирет. Моделдин r² мааниси 0,9476 деп берилген; бул модель изилдөөнүн маалыматында жогорку түшүндүрүү жөндөмүн көрсөткөнүн билдирет. Бирок авторлор модель тышкы маалымат топтому же башка лабораториялар менен текшерилбегенин ачык белгилешет. Ошондуктан бул формула башка лабораторияларда түз колдонулганга чейин жергиликтүү валидациядан өтүшү керек.

1-сүрөт изилдөөнүн аналитикалык иш агымын жана реактив туруктуулугун баалоону жыйынтыктайт. Бул графикалык схема өндүрүүчү түзмөктөгү реактив туруктуулугун 90 күн деп сунуштарын, ал эми изилдөөдө бул мөөнөттөн ашып, узартылган реактив туруктуулугу шарттары сыналганын көрсөтөт. Ошол эле сүрөт бейтап үлгүлөрүндө өндүрүүчү көрсөткөн туруктуулук мөөнөтүндөгү жана 90 күндөн ашкан реактив колдонуу менен алынган CV натыйжалары салыштырылганын; ошондой эле IQC маалыматтары менен 14 жана 33 апталык эки партия боюнча баалоо жүргүзүлгөнүн көрсөтөт. Сүрөттүн негизги билдирүүсү — бейтап үлгүлөрү жана IQC маалыматтарында узартылган туруктуулук менен өндүрүүчү сунуштаган мөөнөттөгү туруктуулуктун аналитикалык көрсөткүчтөрү окшош болгон.

Реактив туруктуулугу изилдөөнүн лабораториялык экономика жагынан эң маанилүү пункттарынын бири. Өндүрүүчүнүн көрсөтмөсү боюнча реактивдер cobas c503 модулунда +5-10°C-де 90 күн туруктуу деп эсептелет. Бул изилдөөдө lot 1 реактиви түзмөктө 236 күн, башкача айтканда болжол менен 33 апта; lot 2 болсо 99 күн, башкача айтканда болжол менен 14 апта турган. Бул мөөнөттөр өндүрүүчүнүн сунушунан узак. Авторлор түзмөктөгү сактоо шарттары көзөмөлдөнгөн температура, жарыктан коргоо жана жабык капкак сыяктуу себептерден улам колдонууга чейинки сактоо шарттарына окшош экенин талкуулашат.

Калибрация туруктуулугу да бааланган. Калибрация эки ички сапатты көзөмөлдөө деңгээли менен 15 күндө бир көзөмөлдөнүп, 63 күнгө чейин, башкача айтканда бир эле реактив lot-унда эки калибрациянын ортосундагы мөөнөткө ылайык бааланган. Талкуу бөлүмүндө 10 аптага чейинки калибрация интервалында ыкманын көрсөткүчтөрүндө drift байкалбаганы, ошондуктан калибрация аралыгы оптималдаштырылышы мүмкүн экени айтылат. Бул натыйжа чакан жана орто лабораториялар үчүн маанилүү, анткени сейрек калибрация жана узагыраак реактив колдонуу чыгымды кыскартышы мүмкүн.

2-сүрөт алты бейтапта экстракциядан кийин +4°C-де сактоо учурунда фекалдык кальпротектин bias drift-ин көрсөтөт. Графикте ар башка бейтап үлгүлөрү ар башка белгилер менен берилген. Төмөн концентрациядагы A жана B бейтаптары өзгөчө маанилүү. Натыйжалар A бейтапта төмөн концентрациядагы CV 15 күндөн кийин %10-дан төмөн деңгээлден %14-гө көтөрүлгөнүн көрсөткөн. B бейтапта мындай жылыш болгон эмес. Бул төмөн концентрациядагы үлгүлөрдүн сактоодон кийинки жүрүм-туруму үлгүдөн үлгүгө айырмаланышы мүмкүн экенин жана өзгөчө төмөн деңгээлдерде этият болуу керектигин көрсөтөт.

3-сүрөт экстракциядан кийин +4°C-де сакталган үлгүлөрдө убакыт өткөн сайын bias өзгөрүшүн орточо, минимум жана максимум маанилер менен көрсөтөт. Негизги билдирүү мындай: 200 µg/g-дан төмөн концентрациядагы үлгүлөрдө айрым bias маанилери %15-тен ашкан; ал эми 1000 µg/g-дан жогорку үлгүлөрдө bias %10-дан төмөн калган. Мындан тышкары төмөн концентрацияларда убакыттын өтүшү менен bias көбөйгөнү байкалса, жогорку концентрациялар бул drift жүрүм-турумунан олуттуу таасир алган эмес.

Бул табылга клиникалык чечмелөө үчүн маанилүү. Фекалдык кальпротектин натыйжалары төмөн же чек мааниге жакын болгондо майда аналитикалык өзгөрүүлөр клиникалык классификацияга таасир этиши мүмкүн. Мисалы, натыйжа нормалдуу, боз зона же сезгенүүнү колдогон деп чечмелениши чекке жакын маанилерде өзгөрүшү мүмкүн. Ошондуктан төмөн концентрациядагы үлгүлөрдө экстракциядан кийин өндүрүүчүнүн 15 күндүк сунушун кармануу коопсуз мамиле. Жогорку концентрациядагы үлгүлөрдө өзгөрүү салыштырмалуу туруктуураак көрүнгөндүктөн, көзөмөл үлгүлөрүндө сактоо мөөнөтүн 21 күнгө чейин узартууга болорун божомолдойт; бирок бул да жергиликтүү текшерүү жана клиникалык контекст менен бирге бааланышы керек.

4-сүрөт A бейтап жана F бейтап үчүн smoothed bootstrap resampling бөлүштүрүүлөрүн көрсөтөт. A бейтап төмөн концентрациядагы үлгүнү билдирет жана орточо 51,10 µg/g, %95 божомол аралыгы 48,22-54,00 µg/g деп берилген. F бейтап жогорку концентрациядагы үлгүнү билдирет жана орточо 1743,21 µg/g, %95 божомол аралыгы 1738,33-1747,62 µg/g деп берилген. Бул графиктер аз сандагы реалдуу өлчөөлөрдөн симуляция аркылуу кеңири бөлүштүрүү божомолун түзүүгө жана өлчөөнүн тактыгын визуалдаштырууга мүмкүндүк берет.

Bootstrap ыкмасы изилдөөдө чыгым жана үлгү чектөөсүнө чечим катары колдонулган. Стандарттык ыкма валидацияларында ар бир ички сапатты көзөмөлдөө деңгээли үчүн күн ичиндеги жана күндөр аралык баалоодо 30-дан ашык үлгү колдонуу сунушталышы мүмкүн. Бул болсо көп реактив коротот. Изилдөөдө smoothed bootstrap resampling n=100.000 симуляция менен колдонулуп, чектелген бейтап үлгүлөрү жана IQC маалыматтары аркылуу көрсөткүчтөрдүн бөлүштүрүлүшү божомолдонгон. Бул ыкма өзгөчө тест көлөмү аз лабораториялар үчүн практикалык болушу мүмкүн.

5-сүрөт өлчөө белгисиздигинин моделин көрсөтөт. Графикте log[2·CV] менен log[C] ортосунда терс жантайыштагы байланыш бар. Практикалык мааниси: фекалдык кальпротектин концентрациясы жогорулаган сайын салыштырмалуу өлчөө белгисиздиги төмөндөйт. Башкача айтканда, төмөн концентрацияларда натыйжалардын пайыздык өзгөрмөлүүлүгү жогору, жогорку концентрацияларда болсо төмөн болушу мүмкүн. Бул иммунотурбидиметриялык ыкмаларда күтүлүүчү көрүнүш жана клиникалык чектерге жакын маанилерде өлчөө белгисиздигин өзгөчө маанилүү кылат.

1-таблица IQC жана бейтап үлгүлөрүндө күндөр аралык жана күн ичиндеги тактык менен тууралык натыйжаларын майда-чүйдөсүнө чейин берет. IQC төмөн деңгээлде айрым шарттарда CV жогору болгону менен жалпы алганда кабыл алынуучу көрсөткүч сакталган. Мисалы, IQC жогорку деңгээлде күндөр аралык тактык SS batch 1 үчүн %2,33, OS batch 1 үчүн %3,03, SS batch 2 үчүн %1,21 жана OS batch 2 үчүн %4,71 деп берилген. Бул жогорку деңгээлдеги ички сапатты көзөмөлдөө материалында реактив туруктуулугу ашып кетсе да тактык күчтүү бойдон калганын көрсөтөт.

Бейтап үлгүлөрүндө концентрация жогорулаган сайын тактык кыйла жакшырганы көрүнөт. Төмөн концентрациядагы A бейтапта күндөр аралык CV %14,07, bias медианасы %21,18 деп берилген. B бейтапта күндөр аралык CV %9,10. Ал эми жогорку концентрациядагы E бейтапта күндөр аралык CV %1,57, F бейтапта %0,66. Бул таблица төмөн концентрациядагы үлгүлөрдө сактоо жана аналитикалык өзгөрмөлүүлүк кыйла маанилүү экенин, жогорку концентрацияларда ыкма кыйла туруктуу экенин колдойт.

Тышкы сапатты көзөмөлдөө программасынын жыйынтыктары да ыкманын тууралыгын көзөмөлдөө үчүн колдонулган. Фекалдык кальпротектин төмөн болгон сегиз EQC үлгүсүндө тууралык %80,0 менен %138,4 аралыгында, жогорку болгон алты үлгүдө %91,5 менен %139,8 аралыгында өзгөргөн. Бардык 14 үлгүдө медианалык тууралык %100,1 жана квартилдер аралык диапазон %94,1-125,8 деп берилген. Бул жыйынтыктар жалпы көрсөткүч ылайыктуу экенин көрсөтсө да, айрым тышкы сапатты көзөмөлдөө натыйжалары 120% жогорку чектен ашканы көрүнөт; ошондуктан тышкы сапатты көзөмөлдөө маалыматтарын туруктуу көзөмөлдөө маанилүү.

Изилдөөдө эки четтөө мааниси Grubbs тести менен аныкталган. Алардын бири IQC төмөн деңгээл lot 1 өлчөөсүндөгү 68,3 µg/g; бул маани чыгарылганда күндөр аралык тактык %9,44 жана trueness %2,84 болуп кайра эсептелген. C бейтапта 205 µg/g болгон дагы бир четтөө өлчөмү табылган, бирок бул маани жалпы аналитикалык көрсөткүчтү бузбаганы жана bias башка бейтаптарга караганда төмөн бойдон калганы үчүн изилдөөдө калтырылган. Бул чечимдер лабораториялык валидация изилдөөлөрүндө бир жолку четтөө маанилери жыйынтыктарга кандай таасир этерин кылдат кароо керектигин көрсөтөт.

Медициналык-экономикалык анализ изилдөөнүн практикалык лабораториялык баасын конкреттештирет. 2020-жылдын башында Францияда Bühlmann fCAL® turbo реактив комплектине 200 тест үчүн 1250 € талап кылынганы, башкача айтканда бир тесттин баасы 6,25 € экени айтылган. Стандарттык валидация мамилеси 120 тест талап кылса, чыгым болжол менен 750 € болот. Bootstrap симуляциясы менен азайтылган үлгү мамилеси 30 тест менен аткарылса, чыгым болжол менен 188 € болот. Бул 562 € үнөмдөө жана реактив чыгымынын %75 азайышы дегенди билдирет.

Бул экономикалык жыйынтык өзгөчө үлгү көлөмү аз лабораториялар үчүн маанилүү. Фекалдык кальпротектин ар бир борбордо чоң көлөмдө жасалган тест болбошу мүмкүн. Реактивди 90 күндөн кийин ыргытуу, тез-тез калибрация жүргүзүү жана толук масштабдуу валидация үчүн көп тест коротуу чакан лабораторияларга чыгым жүгүн жаратышы мүмкүн. Изилдөө сунуштаган мамиле реактивди коопсуз түрдө узагыраак колдонууга жана валидация үчүн симуляция ыкмалары менен рационалдуу үлгү санын пландаштырууга болорун колдойт.

Бирок бул жерде изилдөөнү өтө кылдат окуу керек. Өндүрүүчүнүн туруктуулук мөөнөтүн ашыруу ар бир лаборатория үчүн автоматтык түрдө коопсуз жана сунушталуучу практика дегенди билдирбейт. Бул изилдөөдө көрсөткүч Montauban Ооруканасынын түзмөгү, иш шарттары, үлгү көлөмү, сапатты көзөмөлдөө практикасы, реактив lot-тору жана жергиликтүү процедураларынын чегинде бааланган. Башка лабораторияларда реактив сактоо шарттары, түзмөктү колдонуу, үлгү иштетүү адаттары, сапатты көзөмөлдөө стратегиясы же бейтап популяциясы айырмаланышы мүмкүн. Ошондуктан узартылган реактив колдонуу жергиликтүү валидациясыз, туруктуу IQC/EQC көзөмөлүсүз жана мекеме ичиндеги сапат башкаруусуз түз жалпыланбашы керек.

Изилдөөнүн тарыхый мааниси лабораториялык медицинада “кайсы тест туура өлчөйт?” деген суроо менен гана чектелбей, “тест күнүмдүк оорукана иш агымында канчалык туруктуу, стабилдүү, экономикалык жана чечмелөөгө жарактуу?” деген суроого да жооп издегенинде. Фекалдык кальпротектин сыяктуу клиникалык жактан баалуу, бирок айрым борборлордо аз көлөмдө жасалган тесттерде реактив туруктуулугу жана валидация чыгымы тесттин кеңири колдонулушуна таасир этиши мүмкүн. Бул изилдөө иммунотурбидиметриялык fCal өлчөөсүн чакан-орто борборлордо колдонууга болорун бекемдеген маалымат берет.

Бүгүнкү күндө изилдөөнүн мааниси лабораториялар өндүрүүчүнүн проспектисине гана байланган пассивдүү колдонуучу болбошу керек экенин көрсөтөт. Өндүрүүчүнүн көрсөтмөлөрү негизги коопсуздук жана көрсөткүч алкагын берет; бирок клиникалык лабораториялар өз түзмөктөрүндө, өз сапатты көзөмөлдөө маалыматтары менен ыкманын реалдуу көрсөткүчүн көзөмөлдөшү керек. Бул көзөмөл клиникалык ишенимдүүлүктү жогорулатып, керексиз реактив ысырабын азайта алат. Өзгөчө өлчөө белгисиздигин моделдөө клиницисттерге чек маанилердин жанында жакшыраак чечмелөө колдоосун бере алат.

Келечекте изилдөө bootstrap жана өлчөө белгисиздигин моделдөө сыяктуу статистикалык мамилелер лабораториялык валидацияда кеңири колдонулушу мүмкүн экенин көрсөтөт. Авторлор бул мамиле фекалдык кальпротектинге гана эмес, башка автоматташтырылган лабораториялык медицина тесттерине да колдонулушу мүмкүн экенин белгилешет. Бирок бул үчүн ар бир ыкма жана ар бир лабораториялык контекстте көрсөткүч кайрадан текшерилиши керек.

Күнүмдүк турмушка таасири кыйыр, бирок маанилүү. Сезгенүүчү ичеги оорусу бар же шектүү ичеги сезгенүүсү үчүн көзөмөлдө турган бейтаптарда тез, ишенимдүү жана жергиликтүү лабораторияда жасала турган фекалдык кальпротектин өлчөөсү клиникалык чечим процессин тездетиши мүмкүн. Натыйжа убактысынын кыскарышы дарылоого жоопту же рецидив шегин тезирээк баалоого жардам берет. Бирок бейтап үчүн негизги билдирүү: фекалдык кальпротектин жыйынтыгы өз алдынча диагноз эмес; клиникалык белгилер, дарыгердин баалоосу жана зарыл болсо эндоскопия менен бирге чечмелениши керек.

Изилдөөнүн күчтүү жактарына реалдуу күнүмдүк лабораториялык шартта жүргүзүлүшү, IQC, EQC жана бейтап үлгүлөрүнүн бирге колдонулушу, төмөн жана жогорку fCal концентрацияларынын өз-өзүнчө бааланышы, реактив туруктуулугу өндүрүүчү мөөнөтүнөн ашкан реалдуу колдонуу аралыктарында каралышы, калибрация туруктуулугунун көзөмөлдөнүшү, өлчөө белгисиздиги моделинин иштелип чыгышы жана чыгымдын эсептелиши кирет.

Чектөөлөр да ачык. Бейтап үлгүлөрүнүн саны аз; өзгөчө бейтапка негизделген туруктуулук жана bias баалоолору A-F деп аталган аз сандагы үлгүлөр менен жүргүзүлгөн. Ыкманын өлчөө белгисиздиги модели тышкы маалымат топтому же башка лабораториялар менен текшерилген эмес. Экстракция өзгөрмөлүүлүгү өлчөө белгисиздигинин эсебине толук киргизилген эмес. Изилдөө күнүмдүк лабораториялык практикада жүргүзүлгөндүктөн үлгүлөрдүн өлчөө убактысы жана реактив колдонуу мөөнөттөрү гетерогендүү. Төмөн концентрациядагы үлгүлөрдө сактоодон кийинки өсүштүн себеби түшүндүрүлгөн эмес. Мындан тышкары изилдөө рецензиядан өтө элек preprint.

Изилдөө айткан нерсе мындай: Bühlmann fCAL® turbo иммунотурбидиметриялык тести Roche cobas c503 анализаторунда ылайыктуу аналитикалык көрсөткүч берген. Реактивдердин түзмөктөгү туруктуулугу изилдөөнүн сапатты көзөмөлдөө жана бейтап үлгүсү маалыматтарынын ичинде өндүрүүчүнүн 90 күндүк сунушун ашып, жок дегенде болжол менен 7 айга чейин сакталгандай көрүнөт. Калибрация аралыгы 10 аптага чейин туруктуу болушу мүмкүн. Bootstrap мамилеси аркылуу азайтылган тест саны менен валидация чыгымын кыскартууга болот. Төмөн фекалдык кальпротектин концентрацияларында +4°C-де 15 күндөн кийин өсүш жана өзгөрмөлүүлүк байкалышы мүмкүн болгондуктан сактоо мөөнөтүнө көңүл буруу керек.

Изилдөө айтпаган нерсе да так. Бул изилдөө фекалдык кальпротектин сезгенүүчү ичеги оорусун өз алдынча диагноздой турганын көрсөтпөйт. Өндүрүүчүнүн туруктуулук мөөнөтүн ар бир лабораторияда коопсуз ашырууга болорун далилдебейт. Өлчөө белгисиздиги моделин бардык түзмөктөрдө жана борборлордо түз колдонууга болорун көрсөтпөйт. Ошондой эле төмөн концентрацияларда байкалган fCal өсүшүнүн биохимиялык себебин түшүндүрбөйт. Табылгалар жергиликтүү валидацияны, сапатты көзөмөлдөөнү жана кылдат клиникалык чечмелөөнү талап кылат.

Изилдөөнүн Методу жана Табылгалары

Бул изилдөө Bühlmann fCAL® turbo тестинин Roche cobas c503 анализаторунда фекалдык кальпротектин өлчөө боюнча аналитикалык көрсөткүчүн баалаган лабораториялык ыкманы валидациялоо изилдөөсү. Бейтап үлгүлөрү, ички сапатты көзөмөлдөө материалдары жана тышкы сапатты көзөмөлдөө программасынын маалыматтары бирге колдонулган.

Изилдөөдөгү негизги эсептөөлөр төмөнкүдөй:

\[ \text{Trueness}(\%) = \frac{\text{Ölçülen konsantrasyon} - \text{Hedef konsantrasyon}}{\text{Hedef konsantrasyon}} \times 100 \]

Бул формула өлчөө максаттуу мааниден пайыз менен канчалык четтегенин көрсөтөт.

\[ CV(\%) = \frac{\text{Standart sapma}}{\text{Ortalama}} \times 100 \]

Бул формула бир эле үлгүнүн кайталап өлчөөлөрүндөгү өзгөрмөлүүлүктү билдирет. CV төмөн болсо, ыкма такыраак деп эсептелет.

\[ U = 2 \times u(C) \]

Бул формула кеңейтилген өлчөө белгисиздиги мамилесин жыйынтыктайт. Натыйжа клиникалык чектерге жакын болгондо аналитикалык белгисиздикти чечмелөөгө жардам берет.

Изилдөө иштеп чыккан концентрацияга көз каранды өлчөө белгисиздиги модели төмөнкүдөй:

\[ \log(2 \cdot CV) = -0.852 \cdot \log(C) + 2.922 + \epsilon \]

Бул жерде CV вариация коэффициенти, C фекалдык кальпротектин концентрациясы, \epsilon кокустук ката мүчөсү. Модель изилдөөдө r²=0,9476 менен жогорку шайкештик көрсөткөн; бирок башка лабораторияларда колдонуудан мурда жергиликтүү текшерүү талап кылынат.

Бул таблица жалпы тенденцияны так көрсөтөт: fCal концентрациясы жогорулаган сайын салыштырмалуу өзгөрмөлүүлүк азаят, ал эми төмөн деңгээлдерде өзгөчө сактоо жана аналитикалык белгисиздик маанилүү болуп калат. Ошондуктан төмөн жана чек мааниге жакын фекалдык кальпротектин жыйынтыктарын клиницисттерге берүүдө өлчөө белгисиздиги, сактоо мөөнөтү жана үлгү иштетүү шарттары эске алынышы керек.

Сүрөттөр бирге берген негизги билдирүү мындай: Изилдөөнүн графикалык иш агымы бейтап үлгүлөрү жана IQC маалыматтары аркылуу өндүрүүчү көрсөткөн туруктуулук менен узартылган реактив туруктуулугу салыштырылганын көрсөтөт. Bias жана CV графиктеринде төмөн концентрациядагы үлгүлөрдө убакыт өткөн сайын өзгөрмөлүүлүк көбөйгөнү белгиленсе, bootstrap бөлүштүрүүлөрү аз сандагы өлчөөлөрдөн ишенимдүүлүк божомолун түзүү ыкмасын көрсөтөт. Өлчөө белгисиздиги графиги болсо концентрация жогорулаган сайын салыштырмалуу белгисиздик азайганын визуалдаштырат.

Булак жана Метод Эскертүүсү

Бул макала Vallauris Meslé, Lucie Thene, Sabine Billoré, Claire Chassagne, Caroline Camaré жана David Metsu тарабынан даярдалган “Analytical performance of Bühlmann fCAL® turbo assay on c503 Roche module for fecal calprotectin: validation for extended on-board stability” аттуу изилдөөгө негизделип даярдалган.

Булак текст Practical Laboratory Medicine журналына арналган оригиналдуу изилдөө макаласы форматында даярдалган preprint. Текстте “Бул preprint изилдөө макаласы рецензиядан өткөн эмес” деп ачык жазылган. Ошондуктан изилдөө рецензиядан өткөн эмес жана жыйынтыктар жергиликтүү лабораториялык валидация маалыматтары катары кылдат окулушу керек.

Изилдөө клиникалык дарылоо изилдөөсү эмес. Сезгенүүчү ичеги оорусу бар бейтаптарда дарылоонун таасирин же диагностикалык тактыкты түз сынабайт. Изилдөөнүн негизги багыты — фекалдык кальпротектин өлчөөдө Bühlmann fCAL® turbo иммунотурбидиметриялык тестинин Roche cobas c503 анализаторундагы аналитикалык көрсөткүчү, реактив туруктуулугу, калибрация туруктуулугу, үлгү сактоонун таасири, өлчөө белгисиздиги жана чыгымды оптималдаштыруу.

Бул мазмунга PDF-де жок клиникалык диагноз кепилдиги, дарылоого багыттоо, өндүрүүчүнүн көрсөтмөлөрүн ар бир лабораторияда коопсуз ашырууга болот деген доомат же бардык борборлорго түз колдонууга болот деген доомат кошулган эмес. Изилдөөдө узартылган реактив туруктуулугу жергиликтүү сапатты көзөмөлдөө жана бейтап үлгүсү маалыматтары менен колдоого алынганы менен, башка лабораторияларда колдонуудан мурда жергиликтүү валидация, үзгүлтүксүз IQC/EQC көзөмөлү жана сапатты башкаруу керек.

Изилдөөнүн чектөөлөрүнө бейтап үлгүлөрүнүн аз болушу, өлчөө белгисиздиги моделинин тышкы маалымат топтому менен текшерилбегени, экстракция өзгөрмөлүүлүгүнүн белгисиздик эсебине толук кошулбаганы, төмөн концентрацияларда сактоодон кийинки fCal өсүшүнүн механизми түшүндүрүлбөгөнү жана изилдөө күнүмдүк лабораториялык практикада гетерогендүү убакыт чекиттери менен жүргүзүлгөнү кирет.

Жыйынтыгында изилдөө Bühlmann fCAL® turbo тести Roche cobas c503 үстүндө тез, автоматтык, ишенимдүү жана чыгым жагынан оптималдаштырылуучу фекалдык кальпротектин өлчөө ыкмасы болушу мүмкүн экенин көрсөтөт. Бирок төмөн концентрациядагы үлгүлөрдө сактоо мөөнөтү жана өлчөө белгисиздиги өзгөчө этияттыкты талап кылат; узартылган реактив колдонуу жергиликтүү валидация менен колдоого алынганда гана коопсуз бааланышы мүмкүн.