Академиялык англис тилинде жазуу туура грамматиканы колдонуу менен гана чектелбейт. Текст тезисин так көрсөтүп, идеяларды бири-бири менен байланыштырып, окурманды мурдагы маалыматтан жаңы маалыматка жетелеп, каршы аргументтерди ырааттуу карашы керек. Бул изилдөө Мьянмадагы 26 университет студентинин талаш-тартыштуу англисче жазууларындагы сүйлөм деңгээлиндеги каталар менен дискурс деңгээлиндеги көйгөйлөрдү салыштырат.

Изилдөө Pathein Universityде окуган төртүнчү курстагы физика студенттери менен жүргүзүлгөн. Студенттер адегенде 30 мүнөттүк argumentative essay pre-testке катышып, андан кийин эки 30 мүнөттүк максаттуу пикир кайтаруу сессиясын алышкан жана соңунда ошол эле шарттарда post-test жазышкан.

Pre-testте 567 сүйлөм деңгээлиндеги ката аныкталса, post-testте бул сан 406га түшкөн. Бул болжол менен %28,4 азайууну билдирет. Article каталары 53төн 30га, capitalization каталары 45тен 20га жана subject–verb agreement каталары 40тан 20га азайган. Сөз тандоо болсо 46дан болгону 40ка түшкөн.

Дискурс деңгээлиндеги жылыш кыйла чектелүү болгон. Так тезис сүйлөмү жок essay үлүшү %76,9дан %57,7ге; каршы аргумент жок essay үлүшү %84,6дан %69,2ге; cohesive-device жетишсиз колдонулушу %69,2ден %53,8ге төмөндөгөн. Given→New маалымат агымынын көйгөйү post-testте дагы эле студенттердин %65,4үндө байкалган.

Бул натыйжалар кыска мөөнөттүү түзөтүүчү пикир кайтаруу так жана эреже негизиндеги механикалык каталарды азайта аларын; бирок cohesion, thematic progression жана argumentative structure сыяктуу текст деңгээлиндеги көндүмдөр узагыраак мөөнөттүү жана genre-based окутууга муктаж болушу мүмкүн экенин көрсөтөт.

Изилдөө чакан тандалмага, бир университетке жана көзөмөл тобу жок pre-test/post-test дизайнына негизделет. Ошондуктан pre-test менен post-testтин ортосундагы өнүгүүнүн баарын бир гана пикир кайтаруу кийлигишүүсүнө таандык кылууга болбойт.

Сүйлөмдөрү туура болгон текст эмне үчүн баары бир начар академиялык жазуу болушу мүмкүн?

Тексттеги ар бир сүйлөм өзүнчө грамматикалык жактан туура болушу мүмкүн, бирок сүйлөмдөрдүн ортосунда логикалык байланыш түзүлбөсө, окурман текст кайсы багытта өнүгүп жатканын түшүнүүдө кыйналышы мүмкүн.

Ошондуктан академиялык жазуу кеминде эки башка көзөмөл деңгээлин талап кылат. Сүйлөм деңгээлиндеги тактык article, tense, agreement, word order жана punctuation сыяктуу жергиликтүү өзгөчөлүктөрдү камтыйт. Дискурс деңгээлиндеги компетенттүүлүк болсо тезис, абзац түзүлүшү, cohesion, information flow жана аргументациянын уюшулушун камтыйт.

Бул изилдөө дал ушул эки деңгээл кыска мөөнөттүү пикир кайтарууга бирдей жооп бербей турганын көрсөтүүгө аракет кылат.

Изилдөө Кантип Жүргүзүлгөн?

Изилдөөгө Pathein Universityдеги төртүнчү курстун 26 физика студенти катышкан. Студенттер англис тилинде академиялык тапшырмаларды жазууга тийиш болгону, бирок атайын академиялык жазуу боюнча окутуу чектелүү экени белгиленет.

Pre-test жана post-test argumentative essay форматында болгон. Студенттерге 30 мүнөт берилген жана кеминде 250 сөз жазуу талап кылынган.

Pre-test менен post-testтин ортосунда эки 30 мүнөттүк максаттуу feedback-session өткөрүлгөн. Демек, чыныгы пикир кайтаруу кийлигишүүсүнүн жалпы убактысы 60 мүнөт.

Булактын башка бөлүгүндө төрт жумалык процесстин баары 120 мүнөт окутуу катары көрсөтүлгөнү менен, сабак планындагы төрт 30 мүнөттүк блок pre-test, эки feedback session жана post-testтен турат. Ошондуктан 120 мүнөттү жалпы изилдөө ишмердиги, ал эми 60 мүнөттү feedback убактысы катары чечмелөө керек.

Кайсы Каталар Изилденген?

Сүйлөм деңгээлинде сүйлөм түзүлүшү, article, punctuation, capitalization, word choice, preposition, verb form, singular/plural ending, redundancy, word form, subject–verb agreement, word order, possessive жана verb tense коддолгон.

Дискурс деңгээлинде тезис сүйлөмү, каршы аргумент, cohesive-device колдонуу, thematic progression, Given→New information flow жана argumentative stance менен байланышкан mental-process колдонуу бааланган.

Изилдөө сүйлөм деңгээлиндеги коддоодо Ellis жана Barkhuizenдин Error Analysis ыкмасын, текст деңгээлиндеги түшүндүрүүдө Hallidayдин Systemic Functional Linguistics алкагын колдонот.

Sentence-Level Каталар Канчалык Азайган?

Жалпы ката саны:

Pre-test: 567

Post-test: 406

деп билдирилген.

Бул:

%28,4 жалпы азайуу

дегенди билдирет.

Бул үлгү кыска жана так эрежелери бар каталар кыска кийлигишүүдө тезирээк өзгөрүшү мүмкүн экенин көрсөтөт.

Булак Таблицасындагы Сүйлөм Түзүлүшүнүн Пайызы Эмне Үчүн Текшерилиши Керек?

Post-testте 406 жалпы катанын ичинде 90 сүйлөм-түзүлүш катасы бар.

Демек:

\[ 90/406\times100\approx22,17\% \]

болушу керек.

Булак таблицасында бул %21,17 деп берилген. Бул чакан арифметикалык дал келбестик изилдөөнүн жалпы жыйынтыгын өзгөртпөсө да, булактагы сандар кайра текшерилиши керек экенин көрсөтөт.

Дискурс Деңгээлиндеги Каталар Эмне Үчүн Туруктуураак Көрүнөт?

Бул натыйжалардын негизги билдирүүсү — article же capitalization сыяктуу бир эрежени үйрөтүү тезис өнүктүрүүнү же ой агымын үйрөтүүгө караганда жеңилирээк.

Студент “a/an” эрежесин үйрөнгөндө аны көптөгөн сүйлөмдөрдө колдоно алат. Ал эми жакшы argumentative essay жазуу тезис түзүү, абзацтарды пландаштыруу, каршы көз карашты өнүктүрүү, байланыштыргычтарды функциялык колдонуу жана окурмандын маалыматын кадам-кадам менен жылдыруу сыяктуу көптөгөн көндүмдөрдү бир учурда координациялоону талап кылат.

Theme, Rheme жана Given→New Агымы Деген Эмне?

Hallidayдин текст-лингвистикалык мамилесинде Theme сүйлөмдүн коммуникативдик башталыш чекити болуп саналат. Rheme болсо Theme жөнүндө берилген жаңы маалымат.

Жатык академиялык текстте бир сүйлөмдөгү жаңы маалымат кийинки сүйлөмдөгү белгилүү маалымат менен байланышышы мүмкүн. Бул процесс Given→New information flow деп аталат.

Изилдөөгө ылайык, студенттердин чоң бөлүгү post-testте да мындай прогрессияны туруктуу кура алган эмес.

Ошондуктан изилдөөчү sentence-level correctness менен text-level competence ортосунда негизги айырма бар деп эсептейт.

Cohesion Деген Эмне?

Cohesion — сүйлөмдөрдү жана текст бөлүктөрүн тилдик каражаттар аркылуу бири-бири менен байланыштыруу.

Hallidayге негизделген алкакта reference, substitution, ellipsis, conjunction жана lexical cohesion сыяктуу механизмдер бул байланышты түзүшү мүмкүн.

Мисалы, бир эле зат атоочту ар бир сүйлөмдө кайталоонун ордуна pronoun колдонуу, “however” аркылуу карама-каршылыкты көрсөтүү же бир эле түшүнүк чөйрөсүндөгү ар түрдүү сөздөрдү колдонуу тексттин cohesion түзүмүн күчөтүшү мүмкүн.

Бирок cohesion менен coherence бир эле нерсе эмес. Текстте көп сандагы байланыштыргычтардын болушу аргумент автоматтык түрдө логикалуу дегенди билдирбейт.

Burmese Тилинен Англис Тилине L1 Transfer Жөнүндө Изилдөө Эмне Дейт?

Автор Burmese менен англис тилинин ортосундагы типологиялык айырмачылыктар белгилүү ката үлгүлөрүнө салым кошот деп болжолдойт.

Burmese булакта SOV, topic-prominent жана pro-drop тил катары; англис тили болсо SVO жана subject-prominent тил катары салыштырылат.

Автор topic-prominent түзүлүш менен алсыз thematic progression ортосунда; SOV түзүлүшү менен Given→New көйгөйлөрүнүн ортосунда; argumentative stance колдонуудагы жетишсиздик менен L1 дискурс салттарынын ортосунда байланыш түзөт.

Бирок изилдөө бул байланыштарды себептик жактан текшербейт. Ошондуктан булар түздөн-түз далилденген ката себептери эмес, байкалган текст үлгүлөрүнө карата L1-transfer түшүндүрмөлөрү.

Студенттердин Жалпы Жазуу Упайы Кандай Болгон?

Булак pre-test орточо көрсөткүчүн:

4,75 / 20

ал эми post-test орточо көрсөткүчүн:

9,25 / 20

деп билдирет.

Paired-samples t-test жыйынтыгы:

\[ t(25)=18,42,\quad p<0,001,\quad d=5,42 \]

деп берилген.

Бул абдан чоң pre/post айырмасы. Бирок изилдөөнүн көзөмөл тобу жок. Ошондуктан өсүштүн баарын эки пикир кайтаруу сессиясына себептик жактан таандык кылууга болбойт.

Мындан тышкары, post-testте эң жогорку упай 10/20, эң төмөнкү упай 8/20 деп билдирилген. Демек, студенттер жакшырганына карабастан, жалпы көрсөткүч изилдөө колдонгон өлчөм боюнча дагы эле жетиштүүлүк деңгээлинен төмөн болгон.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Тандалма

Pathein Universityде төртүнчү курстун 26 Physics-specialization студенти.

Дизайн

Бир топтуу quasi-experimental pre-test/post-test.

Жазуу тапшырмасы

30 мүнөт, минимум 250 сөз, argumentative essay.

Кийлигишүү

Эки 30 мүнөттүк corrective-feedback сессиясы.

Сүйлөм деңгээлиндеги негизги жыйынтык

Жалпы ката саны 567ден 406га түшкөн: болжол менен %28,4 азайуу.

Эң күчтүү жакшыртуулар

Capitalization болжол менен %55,6, subject–verb agreement %50 жана articles болжол менен %43,4 азайган.

Туруктуураак сүйлөм каталары

Word choice болгону болжол менен %13 азайган; redundancy болсо 20дан 25ке жогорулаган.

Дискурс деңгээлиндеги негизги жыйынтык

Тезис, counter-argument, cohesion жана thematic progression көйгөйлөрү post-testте дагы эле кеңири таралган.

Inter-rater reliability

Discourse-level коддоо эки көз карандысыз баалоочу тарабынан жүргүзүлүп, Cohen’s \(\kappa=0,82\) деп билдирилген.

Жалпы упай

Орточо упай 4,75/20дан 9,25/20га жогорулаган; бирок изилдөөдө көзөмөл тобу жок болгондуктан, бул өсүштүн баарын окутуу кийлигишүүсүнө таандык кылууга болбойт.

Булак ичиндеги отчеттуулук көйгөйлөрү

Post-test сүйлөм-түзүлүшүнүн пайызы 90/406 эсеби боюнча болжол менен %22,17 болушу керек болсо, булакта %21,17 деп берилген.

Пикир кайтаруу убактысы айрым саптарда 120 мүнөт болуп көрүнгөнү менен, изилдөө планы жана limitations бөлүмү чыныгы feedback убактысы 60 мүнөт экенин көрсөтөт.

Студенттик топтордун C/D бөлүштүрүлүшү булакта эки башка ыкма менен номерленген.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

Бул тандалмада сүйлөм деңгээлиндеги каталардын саны кыска мөөнөттүү feedbackтен кийин азайган. Механикалык жана ачык эреже негизиндеги каталарда күчтүүрөөк төмөндөө байкалган. Дискурс деңгээлиндеги түзүмдөрдүн өзгөрүшү кыйла чектелүү болгон. Студенттер cohesion, thematic progression жана argumentative structure тармактарында узагыраак мөөнөттүү окутууга муктаж болушу мүмкүн деген жыйынтык булак маалыматтарына шайкеш келет.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

Эки пикир кайтаруу сессиясы байкалган бардык өнүгүүнүн жалгыз себеби экени далилденген эмес. Мьянмадагы бардык университет студенттери бирдей ката үлгүлөрүнө ээ деп айтууга болбойт. Ар бир жеке ката Burmese L1 transferден келип чыгары көрсөтүлгөн эмес. Эки кыска feedback-session узак мөөнөттүү жазуу компетенттүүлүгүндө туруктуу өнүгүү жаратары да follow-up маалыматтары жок болгондуктан белгисиз.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түп нуска изилдөө:Discourse-Level Error Patterns in EFL Academic Writing: A Text-Linguistic Analysis of Undergraduate Writers in Myanmar

Автор: Aye Pa Pa Myo (PhD).

Мекемелер: School of Foreign Languages, Nanjing Normal University; Department of English, Pathein University.

Платформа: SSRN.

SSRN жарыяланган күнү: 10 июнь 2026.

SSRN DOI: 10.2139/ssrn.6911005.

Булак түрү: 25 беттик preprint research paper.

Рецензия абалы: Булак PDF “Preprint not peer reviewed” деп белгиленген.

Лицензия: SSRN каттоо барагында “All rights reserved. No reuse allowed without permission”.

Теориялык алкак: Hallidayдин Systemic Functional Linguistics мамилеси жана Ellis менен Barkhuizenдин Error Analysis алкагы.

Изилдөө дизайны: 26 студентке жүргүзүлгөн бир топтуу pre-test/post-test жана эки кыска feedback-session.

Негизги чектөөлөр: Чакан тандалма, көзөмөл тобунун жоктугу, бир университет, кыска кийлигишүү мөөнөтү жана узак мөөнөттүү follow-up жоктугу. L1-transfer түшүндүрмөлөрү байкалган типологиялык шайкештиктерге негизделген интерпретациялар болуп, себептик жактан бөлүнүп текшерилген эмес.

Булак ичиндеги сапат эскертүүсү: Айрым убакыт, топ номерлөө жана пайыз эсептөөлөрүндө чакан дал келбестиктер бар. Ошондуктан Verianla баянында жыштыктар түз текшерилип, пайыздар зарыл болгон учурда кайра эсептелген.

Verianla баяндоо принциби: Бул мазмун булак preprintтин толук тексттик котормосу эмес. Изилдөө дизайны, жыштыктар, discourse-level табылгалар, Hallidayге негизделген түшүнүктөр жана методологиялык чектөөлөр сакталып, өз алдынча үйрөтүүчү баяндоо түзүлгөн. Булак таблицалары жана студенттик мисалдар механикалык түрдө кайра колдонулган эмес.