Академиялык изилдөөлөр, түшүнүктүү тил

Verianla | Кыргызча академиялык изилдөөлөр жана илим

27 сентябрь 2026, Жекшемби
VERİANLAКөз карандысыз илимий басма
Менюну ачуу же жабуу
...
Башкы бет / Колдонмо илимдер / Инженерия / Капсулаланган акселерометрлер жана машиналык үйрөнүү аркылуу чөктүрүлгөн насос дөңгөлөктөрүн ордунда мониторингдөө
Инженерия

Капсулаланган акселерометрлер жана машиналык үйрөнүү аркылуу чөктүрүлгөн насос дөңгөлөктөрүн ордунда мониторингдөө

Изилдөө мунай жана газ колдонмолорундагы тик турбиналуу насостордо титирөө сенсорун салттуу мотор же подшипник жерлеринен алып, түздөн-түз май астында иштеген дөңгөлөк камерасынын жанына жайгаштыруу аномалдуу иш шарттарын айырмалоону жакшыртабы же жокпу деген суроону карайт.

14/08/2026  Veri Anla 38 көрүү
Капсулаланган акселерометрлер жана машиналык үйрөнүү аркылуу чөктүрүлгөн насос дөңгөлөктөрүн ордунда мониторингдөө

Изилдөө, мунай жана газ колдонууларындаки дикей түрбин насосларында титирөө сенсорүнү геленексел мотор же подшипник жайгашууларындан алып догрудан май алтында чалышан дөңгөлөк хазнесинин йакынына йерлештирменин аномалдуу иш шарттарыны айырт етмейи гелиштирип гелиштирмедигини инжелемектедир. Изилдөөчүлөр май алтында чалышабилмеси үчүн епоxй-флуороеластомер йапыйла капсулаланган бир акселерометри дөңгөлөк хазнесине монте етмиш; айны насоснын мотор жана подшипник бөлгелериндеки сенсорлерле еш заманлы титирөө маалыматси топламыштыр. Клапан капанмалары жана май севийесиндеки контроллү дегишимлер аномалдуу иш шарттары оларак кулланылмыш, маалыматлер геленексел жана терең үйрөнүү табанлы топлам 10 аномалияны аныктоо модельийле маанилендирилмиштир.

Лаборатория кошулларында дөңгөлөка йакын сенсорлер белгиле белгиге негизделген модельлерде мотор жана подшипник сенсорлеринден даха фазла танысал билги сагламыштыр. Белгиге негизделген модельлер үчүн дөңгөлөк сенсорлеринин медйан максимум AUC-ROC маании 0,950 оларак рапорланыркен, бүтүн май үстү сенсорлерин бирликте маанилендирилмесинде 0,911 жана ен ийи дөңгөлөк дышы сенсор олан окел подшипник сенсорүнде 0,901 алынган. Капсулаланган дөңгөлөк сенсорү үчүн бүтүн модель жана конфигүрасйонлар үзеринден билдирмененн орточо AUC-ROC 0,816, орточо сыныф догрулугу %63,0; ен ийи жыйынтыктар исе 0,973 AUC-ROC жана %91,3 орточо сыныф догрулугудур.

Капсулалоо, бүтүн модельлер бирликте маанилендирилдигинде аномалияны аныктоо перформансында статистикалык оларак анламлы бир генел кайып олуштурмамыштыр. Бунунла бирликте модель базында жыйынтыктар айны багытде эмес: базы алгоритмалар капсулаланбаган сенсорле даха ийи, базылары исе капсулаланган сенсорле даха ийи перформанс гөстермиштир. Бу неденле изилдөөнын дестекледиги жыйынтык, капсулалоонин титирөө синйалиндеки бүтүн еткмененри ортадан калдырдыгы дегил; коруйужу йапы кулланылдыктан сонра да аномалияны аныктоои үчүн йетерли билги ташыйан титирөө синйалинин корунабилдигидир.

Изилдөөнүн өнемли сыныры саха йерине контроллү лаборатория кошулларында йапылмыш олмасыдыр. Насос болжол менен 1 м май алтында чалыштырылмыш, агымкан оларак хам петрол йерине ISO 46 хидролик май кулланылмыш жана денейлер болжол менен 25 °Ж'де йүрүтүлмүштүр. Тест едмененн аномалмененр клапан кысылмасы жана май севийесинин дүшүрүлмесийле олуштурулан изилдөө кошулларыдыр; дөңгөлөк баланссызлыгы, мил качыклыгы, кавитасйон, подшипник бозулмасы же башка мененрлейижи меканик арызалар денейсел оларак олуштурулмамыштыр. Бу неденле жыйынтыктар догрудан герчек петрол сахасында еркен арыза тешхис башарысы оларак чечмелөөланамаз.

Түркия жагынан мааниси: Йакыт, петрокимйа, рафинери, енержи жана просес тесислеринде кулланылан дикей насосларын бүйүк бөлүмүнде титирөө өлчүмүнүн йалныз колай еришмененбмененн мотор же подшипник бөлгелеринден йапылмасы, сывы үчүнде жана кайнага йакын гелишен динамик дегишимлерин йүзейе улашана кадар зайыфламасы рискини ташыр. Изилдөөнүн өнердиги йаклашым Түркийе'деки агыр просес тесислеринде догрудан уйгуланмыш же догруланмыш эмес; анжак май алтында чалышабмененн капсулаланган титирөө сенсорлерини критик насос кадемелерине йаклаштырма фикри йерел кестиримжи бакым Ар-Ге'си үчүн тест едмененбилир. Герчек колдонуу үчүн хам петрол кимйасы, йүксек сыжаклык, басынч чевримлери, даха бүйүк далдырма деринликлери, узун кабло месафелери, герчек меканик арызалар жана узун дөнем сенсор дайанымы айрыжа догруланмалыдыр.

Неден мотор үзериндеки сенсорлер хер заман йетерли олмайабилир?

Дикей түрбин насосларында мотор жана үст подшипниклар бакым персонели тарафындан колай еришмененбилир жайгашуудадыр. Бу неденле геленексел кошул излеме колдонууларында акселерометрлер чогунлукла бу бөлгелерде булунур. Дөңгөлөк исе сывы алтында жана мотор сенсорүнден йапысал оларак даха узакта чалышыр.

Бир титирөө кайнагындан чыкан меканик енержи насос мили, колон, йатаклар, гөвде жана баглантылар бойунжа мененрлеркен дегишебилир же зайыфлайабилир. Изилдөөнын темел сорусу, анормал изилдөө дурумуна ен йакын бөлгеде булунан бир сенсорүн, йүзейдеки сенсорлерден даха билгмененндирижи бир титирөө имзасы саглайып саглайамайажагыдыр.

Изилдөөда кулланылан лаборатория дүзенегинин далдырма месафеси болжол менен 1 м олдугу үчүн үст сенсорлерле дөңгөлөк сенсорү арасындаки физиксел месафе герчек петрол сахаларындаки базы курулумлара гөре олдукча күчүктүр. Йазарлар да базы мотор сенсорлеринин дерин модельлерде дөңгөлөк сенсорүне йакын же даха ийи жыйынтык жанармесини кысмен бу компакт лаборатория геометрисийле илишкмененндирмектедир.

Сенсор неден капсүлленмек зорунда?

Дөңгөлөк бөлгесине сенсор йерлештирмек өлчүм ачысындан авантажлы олса да бу бөлге сыжак хидрокарбон, кимйасал бмененшенлер, партикүллер жана узун сервис аралыклары неденийле електроник сенсорлер ачысындан зорлу бир ортамдыр. Изилдөөда дөңгөлөка монте едмененн Ср#8а сенсорү май темасындан корунмак амажыйла епоxй-флуороеластомер бир коруйужу йапыйла капсулалангантир.

Мевжут изилдөө капсүл малземесинин узун сүрели кимйасал дайанымыны йениден тест еден бир малземе изилдөөсы эмес. Йазарлар бу конуда даха өнже герчеклештирдиклери айры изилдөөларына атыф йапмакта, мевжут денейде исе асыл оларак капсулалооден сонра титирөө синйалинин машиналык үйрөнүү ачысындан кулланылабилир калып калмадыгыны маанилендирмектедир.

Лаборатория насоссы насыл олуштурулду?

Деней дүзенегинде ики кадемели ЫТТ Гоулдс ВС6 тик турбиналуу насос кулланылмыштыр. Насоснын номинал хызы 1770 RPM'дир жана ен ийи маалыматм ноктасы булакта %62 агым, йани болжол менен 26,2 US галон/дакика оларак берилген.

Деней бмененшениБулакта маалыматлен белги
Насос2 кадемели ЫТТ Гоулдс ВС6 тик турбиналуу насос
Мотор гүжү3 хп
Насос хызы1770 RPM
Ен ийи маалыматм ноктасы%62 агым; 26,2 US галон/дакика
АгымканMAG 1 AW ISO 46 хидролик май
Резервуар100 US галон
Болжол менен далдырма1 м
Деней сыжаклыгыБолжол менен 25 °Ж
Өрнеклеме фрекансы4000 Hz

Насос капалы чевримде чалыштырылмыш; май айны резервуардан чекилип текрар айны резервуара дөндүрүлерек денейлер арасында агымкан белгилеринин мүмкүн олдугунжа тутарлы калмасы амачланмыштыр.

Сенсорлер нерейе йерлештирилди?

Изилдөөчүлөр мотор, насос подшипникы жана дөңгөлөк хазнесинде фарклы багытлерде акселерометрлер кулланмыштыр. Ана сенсор-информатифлиги каршылаштырмасында йеди адет май севийесинин үзериндеки мотор/подшипник сенсорү менен бир адет капсулаланган дөңгөлөк сенсорү маанилендирилмиштир. Капсулалоо еткисини маанилендирен айры каршылаштырмада исе дөңгөлөк хазнесине капсулаланган сенсорүн йанына ики капсулаланбаган контрол сенсорү йерлештирилмиштир.

СенсорЖайгашууОкБагыт
1Мотор дыш йатакxДешарж борусуна паралел
2Мотор дыш йатакйДешарж борусуна дик
3Мотор ич йатакxДешарж борусуна паралел
4Мотор ич йатакйДешарж борусуна дик
5Насос ич подшипникыxДешарж борусуна паралел
6Насос ич подшипникыйДешарж борусуна дик
7Насос ич подшипникызАгым багытүнде окел
8аДөңгөлөк хазнеси, капсулаланганxДешарж борусуна паралел
8бДөңгөлөк хазнеси, капсулаланбаган контролxДешарж борусуна паралел
8жДөңгөлөк хазнеси, капсулаланбаган контролйДешарж борусуна дик

Сүрөт 1 жана Сүрөт 3 деней мантыгыны насыл гөстерийор?

Сүрөт 1'де мотор үзерине йерлештирмененн геленексел сенсор менен май севийесинин алтында дөңгөлөк хазнесине монте едмененн капсулаланган сенсор айны систем үзеринде гөстерилмектедир. Сенсор синйаллери маалымат топлама үнитесине, орадан да машиналык үйрөнүү анализине актарылмактадыр. Бөйлеже изилдөөнын темел йаклашымы физиксел оларак “өлчүмү арызайа/анормаллиге йакынлаштырмак” жана елде едмененн титирөөи маалымат анализийле маанилендирмек үзерине курулмуштур.

Сүрөт 3 исе сенсорлерин герчек лаборатория насоссындаки жайгашууларыны көрсөтөт. Моторун ич/дыш бөлгелеринде жана подшипник чевресинде кулланылан сенсорлерле дөңгөлөк хазнесиндеки сенсор арасындаки йерлешим фаркы бу шекилде догрудан гөрүлебилмектедир.

Анормал изилдөө кошуллары насыл олуштурулду?

Нормал дурумда мотор 1770 RPM'де чалыштырылмыш, дешарж клапани тамамен ачык тутулмуш жана май севийеси минимум далдырма севийесинин үзеринде тутулмуштур.

Ики темел анормал дурум амененси олуштурулмуштур:

  1. Клапан дегишимлери: Дешарж клапани %25, %50 жана %75 севийелерине гетирмененрек агым кысытланмыштыр. Ани жана кадемели дегишимлер тест едилмиштир.
  2. Май севийеси дегишимлери: Май севийеси минимум далдырма севийесинин алтына жана даха сонра биринжи кадеме дөңгөлөкын алтына дүшүрүлмүштүр. Икинжи дурумда май агымы кесилмектедир.

Бу кошуллар герчек меканик арыза эмес. Изилдөөда “аномалй”, сенсорүн нормал изилдөө темелинден фарклылашмасыны саглайан контроллү ишлетме кошулу анламында кулланылмактадыр.

Булак ичи заманлама белирсизлиги: Ана ыкма бөлүмүнде кадемели клапан дегишими болжол менен 30 санийе оларак танымланыркен ек тест протоколүнде %75'е кадемели капанманын 1 дакика сүрдүгү белгиленет. Мануел клапан харекетлеринден булакланан заманлама белирсизлиги де бир бөлүмде болжол менен ±2 санийе, сынырлылыклар бөлүмүнде ±2–3 санийе оларак маалыматлмектедир. Бу маанилер бурада тек бир сайыйа дөнүштүрүлмемиштир.

Маалыматанла Лижана: Дөңгөлөктан машиналык үйрөнүүне излеме зинжири

Бу сүреч гөстерими изилдөөнын деней жана маалымат анализи агымынын булакта маалыматлен баскычларыны өзетлер.

БаскычТүшүндүрмөБулак
1. Йерел титирөө өлчүмүКапсулаланган акселерометр дөңгөлөк хазнесинде май алтында титирөө синйали топлар.Сүрөт 1 жана Бөлүм 3
2. Еш заманлы реферанс өлчүмлериМотор жана подшипник сенсорлери айны насосдан еш заманлы титирөө маалыматси саглар.Таблица 2
3. Маалымат топламаСинйаллер 4000 Hz өрнеклеме фрекансыйла кайдедилир.Бөлүм 3.1
4. Терезелөө жана өн ишлемеСинйаллер стандардизе едилир жана 0,25–3 санийелик кайдырмалы терезелере бөлүнүр.Бөлүм 4.1
5. Темсил олуштурмаГеленексел модельлер үчүн статистикалык/спектрал белгилер; дерин модельлер үчүн йумушатылмыш жана алт өрнекленмиш заман дизмененри хазырланыр.Бөлүм 4.2
6. Аномали скоруНормал изилдөө маалыматсийле егитмененн модельлер йени терезелере аномали скору маалыматр.Бөлүм 5
 

Хам титирөө неден догрудан йетерли гөрүлмеди?

Сүрөт 2, секиз сенсор каналынын нормал агым менен клапан дегишими сырасындаки синйаллерини каршылаштырмактадыр. Өрнеклеме фрекансы 4000 Hz олдугу үчүн догрудан чизим чок йогун олдугундан гөрселлештирме амажыйла Гауссиан йумушатма уйгуланмыштыр. Булак, нормал жана анормал синйаллер арасында чыплак гөзле гүчлү жана колай сечмененбилир калыплар булунмадыгыны вургуламактадыр.

Бу неденле изилдөө машиналык үйрөнүүни йалныз бир “сыныфландырыжы еклеме” адымы оларак дегил, чок бойутлу титирөө белгилери арасындаки даха инже фарклары ортайа чыкармак амажыйла кулланмактадыр.

Маалымат насыл терезеленди?

Хер сенсор каналы өнже окутуу бөлүмүнден хесапланан орточо жана стандарт сапма колдонулуп орточосы 0 жана стандарт сапмасы 1 олажак бичимде стандардизе едилмиштир. Тест маалыматсинин стандардизасйонунда окутуу маалыматсинден хесапланан параметрелерин айнысы кулланылмыштыр; бөйлеже тест билгисинин өн ишлеме баскычсында окутууе сызмасы азалтылмайа чалышылмыштыр.

Терезе сүрелери:

  • 0,25 санийе,
  • 0,5 санийе,
  • 1 санийе,
  • 3 санийе

оларак сечилмиш; терезе кабатташуу оранлары исе %90, %75, %50 жана %0 оларак тест едилмиштир. Бөйлеже дөрт терезе сүреси менен дөрт кабатташуу оранындан олушан 16 темел терезелөө конфигүрасйону маанилендирилмиштир.

Клапан дегишиминин герчеклештиги кайытларда нормал жана анормал заман аралыклары терезелөөден өнже айрылмыштыр. Амач, айны терезенин үчүнде хем нормал хем анормал етикетли бөлүм булунмасыны өнлемектир.

Статистикалык жана спектрал белгилер нелерди?

Геленексел белгиге негизделген модельлер үчүн хер канал үзеринде 13 статистикалык жана 15 спектрал белги хесапланмыштыр.

Статистикалык белгилер арасында мутлак енержи, орточо гүч, ентропи, куртосис, максимум, орточо, орточо мутлак сапма, медйан, медйан мутлак сапма, минимум, РМС, чарпыклык жана стандарт сапма булунмактадыр.

Спектрал белгилер арасында максимум спектрал гүч, максимум фреканс, медйан фреканс, гүч бант генишлиги, спектрал жентроид, спектрал азалма, спектрал месафе, спектрал ентропи, спектрал куртосис, ролл-офф, ролл-он, спектрал чарпыклык, спектрал йайылым, спектрал варйасйон жана wажаналет мутлак орточосы булунмактадыр.

Бу белги хесапламалары TSFEL Python пакетийле герчеклештирилмиштир.

Терең үйрөнүү модельлерине айны белгилер маалыматлмеди

Изилдөөнүн өнемли ыкма айрымларындан бири, дерин модельлерин 28 адет елле олуштурулмуш өзеллиги кулланмамасыдыр. Дерин заман сериси модельлери стандардизе едилмиш заман аланы синйаллерини, бир бойутлу Гауссиан йумушатма жана алт өрнеклеме сонрасында догрудан ишлемектедир.

Бу неденле изилдөө ики фарклы йаклашымы каршылаштырмактадыр:

  • Белги мүхендислиги: Титирөөи статистикалык жана фреканс аланы өзетлерине дөнүштүрүп даха класик аномали модельлерине жанармек.
  • Темсил өгренме: Азалтылмыш заман дизисини дерин модельин кендисинин өгренмесине быракмак.

Ханги 10 модель кулланылды?

Алты белгиге негизделген темел модель шунлардыр:

  • Isolation Forest (iForest),
  • К-Неарест Неигхборс (KNN),
  • Жлустеринг-Басед Ложал Оутлиер Фажтор (CBLOF),
  • Жопула-Басед Оутлиер Детежтион (COPOD),
  • Autoencoder,
  • Дееп Суппорт Вежтор Дата Десжриптион (DeepSVDD).

Булак Autoencoder жана DeepSVDD синир агы ичерсе де бунлары елле чыкарылан белги жанактөрлерини кулланан “феатуре-басед” груп алтында маанилендирмектедир.

Дөрт дерин заман сериси модельи исе:

  • LSTM-Autoencoder,
  • Темпорал Жонволутионал Нетwорк фор Аномалй Детежтион (TCN-AD),
  • Темпорал Хиераржхижал Оне-Жласс Нетwорк (THOC),
  • Anomaly-Transformer

оларак сечилмиштир.

Модельлер неден йалныз нормал маалыматйле егитилди?

Герчек ендүстрийел насосларда арызалы дурум маалыматсинин аз жана елде едилмесинин пахалы олабмененжеги герекчесийле изилдөө тек-сыныфлы же йары денетимли аномалияны аныктоо йаклашымыны кулланмыштыр. Модельлер йалныз нормал изилдөө сегментлерийле егитилмиш, анормал изилдөө сегментлери тест сырасында кулланылмыштыр.

Модель чыктысы догрудан “нормал/анормал” етикети дегил, аномали скорудур. Сыныфландырма ешиги окутуу маалыматсиндеки нормал аномали скорларынын үст куйругундан белирленмиштир. Изилдөөда %0,1, %1, %5, %10 жана %20 ешик йүзделиклери дененмиштир.

Маалымат сызынтысыны азалтмак үчүн не йапылды?

Бир изилдөө сегментинден йүзлерже же бинлерже бирбирине йүксек кореласйонлу кайдырмалы терезе үретмененбилдиги үчүн растгеле терезе базлы окутуу/тест айрымы ашыры ийимсер жыйынтык үретебилирди. Изилдөөчүлөр бу неденле беш катлы кайчылаш текшерүүйы тек тек терезелер йерине ишлетме сегментлери дүзейинде йапмыштыр.

Бу тасарым маалымат сызынтысы рискини азалтмактадыр; анжак багымсыз изилдөө сегментлеринин сайысы йине сынырлыдыр. Жыйынтык бөлүмүнде катлар арасында AUC-ROC фаркларынын базы кошулларда 0,6'йа кадар чыкмасы, маалымат күмесинин бөлүнме бичимине каршы хâлâ өнемли дуйарлылык булундугуну көрсөтөт.

Неден бешинжи кайчылаш текшерүү каты өнемли?

Бешинжи катта нормал тест кошулу сабит агым маалыматсини ичердигинде перформанс белиргин бичимде дүшмүштүр. Изилдөөчүлөр бу дүшүшүн неденини чөземедиклери үчүн каты анализден чыкармамыштыр.

Бу тержих өнемлидир; йалныз ен йүксек кат скорлары рапорлансайды систем олдугундан даха башарылы гөрүнебилирди. Изилдөө бу неденле орточо кат перформансыны ана генеллеме өлчүсү, максимум скору исе йалныз йардымжы “ен ийи дурум” гөстергеси оларак кулланмактадыр.

Дөңгөлөк сенсорү герчектен даха билгмененндирижи мийди?

Белгиге негизделген модельлерде дөңгөлөк сенсорү белиргин авантаж гөстермиштир. Булак, дөңгөлөк бөлгесиндеки капсулаланган жана капсулаланбаган сенсорлерин медйан максимум AUC-ROC мааниини 0,950 оларак жанармектедир. Бүтүн май үстү сенсорлер үчүн бу маани 0,911, ен ийи дөңгөлөк дышы сенсор олан окел подшипник сенсорү үчүн исе 0,901'дир.

Бу жыйынтык, лаборатория кошулларында анормал агым жана май севийеси дегишимлерине йакын ноктадан алынан титирөөин белгиге негизделген аномали модельлерине даха гүчлү айырыжы билги саглайабилдигини дестеклемектедир.

Дерин модельлерде жайгашуу фаркы даха күчүктүр. LSTM-Autoencoder жана Anomaly-Transformer гиби базы модельлерде базы мотор сенсорлери дөңгөлөк сенсорүнден аз фаркла даха йүксек жыйынтык жанармиштир. Долайысыйла булак “дөңгөлөк сенсорү бүтүн модель жана бүтүн кошулларда даима үстүндүр” сонужуну дестеклемемектедир.

%91,3 жана 0,973 маанилери насыл окунмалы?

Өзетте вургуланан %91,3 орточо сыныф догрулугу жана 0,973 AUC-ROC, капсулаланган дөңгөлөк сенсорүнүн ен йүксек/бест-жасе жыйынтыктарыдыр.

Таблица 4 айны сенсор үчүн даха гениш перформанс өзетини шөйле жанармектедир:

СенсорОрточо AUC-ROCОрточо сыныф догрулугуМаксимум AUC-ROCМаксимум сыныф догрулугу
Капсулаланган дөңгөлөк сенсорү (8а)0,816%63,00,973%91,3
Капсулаланбаган паралел дөңгөлөк сенсорү (8б)0,824%65,90,997%98,9
Капсулаланбаган дик дөңгөлөк сенсорү (8ж)0,819%66,50,994%98,0

Бу табло капсулаланган сенсорүн ен ийи тестте гүчлү жыйынтык жанаребилдигини, анжак капсулаланбаган контрол сенсорлеринин бест-жасе скорларынын даха йүксек олдугуну да көрсөтөт. Изилдөөнүн капсулалоо ачысындан ана сонужу максимум скор ешитлиги дегил, бүтүн модельлер топлужа маанилендирилдигинде генел перформанс кайбынын статистикалык оларак анламлы олмамасыдыр.

Маалыматанла Лижана: Дөңгөлөк сенсорлеринде капсулалоо жана перформанс

Таблица 4'те рапорланан дөрт перформанс гөстергеси каршылаштырылмактадыр. Максимум маанилер орточо перформансла карыштырылмамалыдыр.

СенсорОрточо AUC-ROCМаксимум AUC-ROCОрточо тактык (%)Максимум тактык (%)
Капсулаланган 8а0,8160,97363,091,3
Капсулаланбаган 8б0,8240,99765,998,9
Капсулаланбаган 8ж0,8190,99466,598,0
 

Капсулалоо үчүн статистикалык тест не гөстерди?

Капсулаланган жана капсулаланбаган дөңгөлөк сенсорлеринден елде едмененн AUC-ROC дагылымлары өнже Shapiro-Wilk нормаллик тестийле маанилендирилмиштир. Бүтүн модельлер үчүн нормаллик тести п&лт;0,001 олдугундан дагылымлар нормал кабул едилмемиш жана параметрик олмайан Mann-Whitney U тести кулланылмыштыр.

Бүтүн модельлерин топлу каршылаштырмасында:

  • Mann-Whitney U = 352704,
  • п = 0,501,
  • етки бүйүклүгү = 0,022

оларак кабарланган. п=0,501 сонужу генел капсулалоо еткисинин статистикалык оларак анламлы олмадыгыны дестеклемектедир.

Буна каршылык модель базында жыйынтыктар фарклыдыр. ЫФорест, COPOD жана Anomaly-Transformer гиби базы модельлер капсулаланбаган сенсорде даха йүксек маанилер маалыматркен CBLOF жана KNN капсулаланган сенсорде белиргин бичимде даха ийи перформанс гөстермиштир. Бу карышык багытлү жыйынтыктар капсүлүн титирөө менентимини тамамен еткисиз быракмадыгыны, факат танысал билгийи ортадан калдырмадыгыны дүшүндүрмектедир.

Статистикалык белгилер ми, спектрал белгилер ми даха ийи?

Сүрөт 6'да белгиге негизделген модельлер үчүн статистикалык белгилерин генел оларак спектрал белгилерден даха йүксек AUC-ROC үреттиги гөрүлмектедир. Айны заманда даха узун маалымат терезелери чогу модельде перформансы артырма егилими көрсөтөт.

Бу жыйынтык белирли бир тек өзеллигин түм перформансы сагладыгыны гөстермемектедир. Изилдөө 13 статистикалык жана 15 спектрал өзеллиги топлу темсил оларак кулланмыш жана белги групларынын генел еткисини каршылаштырмыштыр.

Терезе кабатташууси не кадар өнемлийди?

%0 менен %90 арасындаки кабатташуу оранларында модель перформансы генел оларак бензер калмыштыр. Изилдөөчүлөр буну йетерли сайыда терезе елде едилдиктен сонра там терезе башлангыч жайгашууунун перформансын тек белирлейижиси олмадыгынын гөстергеси оларак чечмелөөламактадыр.

Бунунла бирликте мануел клапан харекетлеринин кесин заман сынырлары булунмадыгындан гечиш бөлгесиндеки етикетлер болжол менен кабул едилмелидир.

Ешик сечими неден AUC-ROC'тан айры еле алынды?

AUC-ROC модельин нормал жана анормал өрнеклери сыралама йетенегини сыныфландырма ешигинден багымсыз маанилендирир. Колдонууда исе аларм үретмек үчүн белирли бир аномали скору ешиги гереклидир.

Изилдөөда базы модельлер йүксек AUC-ROC елде етмесине рагмен сабит үст-куйрук ешиклери кулланылдыгында айны өлчүде йүксек орточо сыныф догрулугу сагламамыштыр. Бу жыйынтык, ийи сыралама перформансынын отоматик оларак ийи саха аларм ешиги анламына гелмедигини көрсөтөт.

Дерин модельлер үчүн %20 үст-куйрук ешигинде капсулаланган дөңгөлөк сенсорүнүн орточо сыныф догрулугу %74,4, окел подшипник сенсорүнүн исе %74,1 оларак берилген. Бу ики мааниин йакынлыгы, лаборатория кошулларында базы ешик сечимлеринде йүзей сенсорлеринин де рекабетчи калабилдигини көрсөтөт.

Герчек заманлы излеме мүмкүн мү?

Мевжут изилдөө маалыматлери чевримдышы анализ етмиштир. Йазарлар айны йаклашымын кайдырмалы терезе табанлы чеврим ичи системе дөнүштүрүлебмененжегини белиртмектедир. Бөйле бир колдонууда сенсор агымы тампонланажак, стандардизе едмененжек, белги же заман дизиси темсилине дөнүштүрүлежек жана хер йени терезеде аномали скору хесапланажактыр.

Изилдөөда iForest жана COPOD гиби хафиф модельлерин колдонуудаки чыкарым сүрелеринин бир санийенин алтында олдугу белгиленет. Буна рагмен йазарлар герчек саха колдонуусында асыл зорлугун йалныз хесаплама олмадыгыны; май алтындаки сенсорден гүжананилир маалымат менентими, узун кабло месафелери, дегишен изилдөө режимлерине гөре ешик багытетими, йанлыш аларм бастырма жана заман үчүнде йениден калибрасйон гиби мүхендислик сорунларынын даха критик олажагыны вургуламактадыр.

Изилдөөнүн дестекледиги жыйынтыктар

  • Капсулаланган бир акселерометр лаборатория кошулларында май алтында дөңгөлөк хазнесине монте едмененрек кулланылабилир титирөө маалыматси саглайабилмиштир.
  • Дөңгөлөка йакын сенсорлер белгиле белгиге негизделген аномали модельлеринде мотор жана подшипник сенсорлеринден даха фазла айырыжы билги сагламыштыр.
  • Белгиге негизделген модельлер үчүн дөңгөлөк сенсорлеринин медйан максимум AUC-ROC маании 0,950 оларак кабарланган.
  • Капсулаланган сенсор үчүн ен ийи жыйынтык 0,973 AUC-ROC жана %91,3 орточо сыныф догрулугудур.
  • Капсулаланган сенсорүн түм конфигүрасйонлары капсайан орточо жыйынтыктары 0,816 AUC-ROC жана %63,0 орточо сыныф догрулугудур.
  • Бүтүн модельлер бирликте маанилендирилдигинде капсулалоо неденийле статистикалык оларак анламлы бир генел AUC-ROC кайбы теспит едилмемиштир.
  • Статистикалык белгилер инжеленен белгиге негизделген модельлерде генел оларак спектрал белгилерден даха ийи перформанс гөстермиштир.
  • Даха узун терезе сүрелери чогу модельде перформансы иймененштирме егилими гөстермиштир.
  • Ишлетме сегменти дүзейиндеки кайчылаш текшерүү, айны сегменттен түретмененн терезелерин окутуу жана тесте карышмасындан булакланабмененжек маалымат сызынтысыны азалтмайы амачламыштыр.

Изилдөөнүн дестеклемедиги же тест етмедиги жыйынтыктар

  • Изилдөө герчек петрол сахасында саха догруламасы сунмамактадыр.
  • Изилдөө йүзлерже метре далдырылмыш насос кошулларыны денейсел оларак тест етмемиштир.
  • Мевжут денейлер хам петрол йерине хидролик май кулланмактадыр.
  • Мевжут денейлер йүксек сыжаклыкта дегил болжол менен 25 °Ж'де йапылмыштыр.
  • Дөңгөлөк баланссызлыгы, кавитасйон, мил качыклыгы же подшипник бозулмасы гиби мененрлейижи меканик арызалар тест едилмемиштир.
  • %91,3 тактык жана 0,973 AUC-ROC генел орточо перформанс эмес; ен ийи дурум жыйынтыктарыдыр.
  • Дөңгөлөк сенсорү бүтүн машиналык үйрөнүү модельлеринде бүтүн май үстү сенсорлерден үстүн эмес.
  • Капсулалоонин синйали хич дегиштирмедиги гөстерилмемиштир; йалныз генел танысал перформанс кайбы статистикалык оларак анламлы булунмамыштыр.
  • Бир лаборатория маалымат күмесиндеки модель метриги герчек саха арыза йакалама оранына ешит эмес.
  • Узун дөнем саха каблоламасы, телеметри, басынч чевримлери жана герчек ишлетме сүрүкленмеси бу изилдөөда догруланмамыштыр.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Деней дүзенегинин текник өзети

ПараметреБулакта маалыматлен маани / ыкма
Насос типи2 кадемели ЫТТ Гоулдс ВС6 тик турбиналуу насос
Мотор3 хп, VFD контроллү
Изилдөө хызы1770 RPM
Ен ийи маалыматм ноктасы%62 агым; 26,2 US галон/дакика
АгымканMAG 1 AW ISO 46 хидролик май
Резервуар100 US галон
ДалдырмаБолжол менен 1 м
АкселерометрPCB Ележтронижс 625Б01, 100 мВ/г
Ек каблолу акселерометрCTC USA МЕБ360
Синйал кошулландырыжыPCB Ележтронижс 483Ж15, 8 канал
DAQNational Instruments 781003-01
ЙазылымӨзел LabVIEW маалымат топлама платформу
Өрнеклеме4000 Hz
Хам маалымат чөзүнүрлүгү16 бит

Нормал жана аномалдуу иш шарттары

ДурумКолдонууЧечмелөө
Нормал1770 RPM, клапан %100 ачык, май МСЛ үзериндеМодель окутууинде нормал темел
Ани клапан кысма%25, %50 же %75 клапан жайгашууларыСимүле едилмиш анормал ишлетме дуруму
Кадемели клапан кысма%75'е контроллү капанмаБулакта сүре 30 с жана 1 дк оларак ики фарклы бичимде гечмектедир
МСЛ алты май севийесиМинимум далдырма севийесинин алтында, агым девам едийорАнормал ишлетме
Дөңгөлөк алты май севийесиМай биринжи кадеме дөңгөлөкын алтына дүшүрүлүйорАгым йок

Маалымат өн ишлеме

БаскычКолдонуу
СтандардизасйонКанал базында орточо 0, стандарт сапма 1; параметрелер йалныз окутуу бөлүмүнден
Терезе сүрелери0,25; 0,5; 1; 3 с
Кабатташуу%90; %75; %50; %0
Белгиге негизделген модельлер13 статистикалык + 15 спектрал белги
Дерин модельлерГауссиан йумушатма + алт өрнекленмиш заман аланы синйали
Чапраз догрулама5 кат; ишлетме сегменти дүзейинде
Окутуу маалыматсиЙалныз нормал изилдөө сегментлери
Тест маалыматсиХелд-оут нормал жана анормал изилдөө сегментлери

Кулланылан модельлер

ГрупМодель
Белги табанлыIsolation Forest
Белги табанлыKNN
Белги табанлыCBLOF
Белги табанлыCOPOD
Белги табанлыAutoencoder
Белги табанлыDeepSVDD
Дерин заман серисиLSTM-Autoencoder
Дерин заман серисиTCN-AD
Дерин заман серисиTHOC
Дерин заман серисиAnomaly-Transformer

Ана перформанс булгулары

Булгусал каршылаштырмаБулак сонужуЧечмелөө сыныры
Дөңгөлөк сенсорү, белгиге негизделген модельлерМедйан максимум AUC-ROC: 0,950Максимум/бест-жасе табанлы өзет
Түм май үстү сенсорлерМедйан максимум AUC-ROC: 0,911Айны лаборатория маалымат күмеси
Ен ийи дөңгөлөк дышы жайгашууОкел подшипник: 0,901Белгиге негизделген медйан максимум AUC каршылаштырмасы
Капсулаланган дөңгөлөк сенсорүОрточо AUC-ROC: 0,816Түм конфигүрасйонларын орточо өзети
Капсулаланган дөңгөлөк сенсорүМаксимум AUC-ROC: 0,973Ен ийи дурум сонужу
Капсулаланган дөңгөлөк сенсорүОрточо тактык: %63,0Ешик сечимине баглы
Капсулаланган дөңгөлөк сенсорүМаксимум тактык: %91,3Ен ийи дурум сонужу

Капсулалоо истатистиги

Капсулаланган жана капсулаланбаган дөңгөлөк сенсорү перформанс дагылымлары нормал дагылмадыгы үчүн Mann-Whitney U тести уйгуланмыштыр. Бүтүн модельлерин топлу маанилендирмесинде У=352704 жана п=0,501 булунмуштур. Булак бу сонужу капсулалоонин генел модель перформансында статистикалык оларак анламлы кайып олуштурмадыгы шеклинде чечмелөөламактадыр.

Модель базындаки п маанилеринин чогу п&лт;0,001 олмасына рагмен фаркларын багытү модельден моделье дегишмектедир. Өрнегин CBLOF жана KNN капсулаланган сенсорле даха йүксек, ЫФорест, COPOD жана Anomaly-Transformer исе капсулаланбаган каршылаштырмада даха йүксек скорлар гөстермиштир. Бу жыйынтык генел орточонын алтында фарклы модель-синйал еткмененшимлери булундугуну көрсөтөт.

Ен өнемли маалымат сынырлылыгы

Изилдөөда чок сайыда кайдырмалы терезе булунмасына рагмен бунларын өнемли бөлүмү аз сайыдаки багымсыз ишлетме сегментинден түретилмектедир. Терезе сайысынын йүксек олмасы багымсыз деней сайысынын айны өлчүде йүксек олдугу анламына гелмез.

Беш катлы кайчылаш текшерүүда AUC-ROC маанилеринин базы катлар арасында 0,6'йа кадар дегишебилмеси, модель перформансынын ханги ишлетме сегментинин тест бөлүмүне дүштүгүнден еткмененндигини көрсөтөт. Бу неденле орточо перформанс, тек бир ен йүксек скордан даха анламлы генеллеме гөстергеси оларак маанилендирилмиштир.

Саха колдонуусына гечиште чөзүлмеси герекен башлыжа сорунлар

  • Даха дерин насосларда узун синйал менентим месафеси,
  • хам петрол жана фарклы кимйасал агымканларла малземе уйумлулугу,
  • йүксек сыжаклык жана басынч чевримлеринде капсүл сыздырмазлыгы,
  • йүксек фреканслы сүрекли маалымат агымынын тампонланмасы,
  • дегишен ишлетме нокталарында аномали ешиклеринин уйарланмасы,
  • йанлыш аларм бастырма жана аларм калыжылык мантыгы,
  • насос йашланмасына баглы узун дөнем модель сүрүкленмеси,
  • герчек меканик арызаларла саха догруламасы

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Толук түпнуска изилдөө аталышы: Ын-Ситу Мониторинг оф Субмергед Пумп Ымпеллерс Усинг Енжапсулатед Ажжелерометерс анд Мажхине Леарнинг

Авторлор, булактагы тартип боюнча: Сахил П. Wанкхеде; Xиангдонг Xие; Али Х. Алсхехри; Кеитх W. Брасхлер; Мохаммад Ба’адани; Дору Ж. Туржан; Камал Йоужеф-Тоуми; Xиан Ду.

Еш каткы/еш биринжи йазар: Йүкленен сүрүмде еш каткы же еш биринжи йазар бейаны булунмамактадыр.

Жооптуу автор: Xиан Ду — xiandu@umass.edu

Мекемелер: Департмент оф Межханижал Енгинееринг, Унижанарситй оф Массажхусеттс Амхерст, Жентер фор Персонализед Хеалтх Мониторинг, Ынституте фор Апплиед Лифе Сжиенжес, Амхерст, Массажхусеттс, USA; Жоллеге оф Ынформатион анд Жомпутер Сжиенже, Унижанарситй оф Массажхусеттс Амхерст, Амхерст, Массажхусеттс, USA; Saudi Arabian Oil Company (Saudi Aramco), Дхахран, Сауди Арабиа; Массажхусеттс Ынституте оф Тежхнологй, Жамбридге, Массажхусеттс, USA.

Булак түрү жана хакемлик дуруму: Бу изилдөө хакем маанилендирмесинден гечмемиш бир препринттир; жыйынтыктары бу йайын баскычсы диккате алынарак маанилендирилмелидир.

Платформ: SSRN.

SSRN Абстражт ЫД: 6932283.

DOI: 10.2139/ссрн.6932283

Ресмî багланты: https://ssrn.com/abstract=6932283

Йайын йылы: Библийографик SSRN кайды 2026 оларак листеленмектедир.

Дерги: Йүкленен сүрүм бир хакемли дерги макалеси эмес. Библийографик контролде бу башлык алтында айры бир хакемли дерги сүрүмү догруланмамыштыр.

Өнжеки препринт сүрүмү хаккында нот: Айны йазар грубунун 2025 тарихли arXiv:2509.16086 сүрүмү “Ын-Ситу Фаулт Детежтион оф Субмергед Пумп Ымпеллерс Усинг Енжапсулатед Ажжелерометерс анд Мажхине Леарнинг” башлыгыны ташымактадыр. Йүкленен SSRN сүрүмүнде башлык “Ын-Ситу Мониторинг...” оларак дегиштирилмиштир. Бу Маалыматанла макалесинде билимсел булак-оф-трутх оларак йүкленен SSRN 6932283 сүрүмү кулланылмыш жана ики сүрүмүн метинлери бирлештирилмемиштир.

Лисанс: Йүкленен SSRN сүрүмүнде шекиллерин йениден кулланымына багытелик ачык бир Creative Commons лисанс бейаны теспит едилмемиштир. Бу неденле булак шекиллери бире бир копйаланмамыш; ыкма жана сайысал булгулар метин, стандарт ХТМЛ таблолары жана Маалыматанла Лижана маалымат йапыларыйла актарылмыштыр.

Каржылоо: Изилдөө Saudi Arabian Oil Company (Saudi Aramco) тарафындан дестекленмиштир.

Ыраазычылык: Йазарлар Saudi Aramco'йа текник багытлендирме жана ендүстрийел проблемин белирленмесиндеки иш бирлиги, MIT'йе исе текник жана мүхендислик гөрүшлери үчүн тешеккүр етмектедир.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Али Х. Алсхехри, Кеитх W. Брасхлер, Мохаммад Ба’адани жана Дору Ж. Туржан, изилдөөйы дестеклейен Saudi Arabian Oil Company менен баглантылыдыр. Дигер йазарлар рекабет еден чыкар билдирмемектедир. Йазарлар гөрүш жана жыйынтыктарын Saudi Aramco'нун гөрүшлерини зорунлу оларак темсил етмедигини айрыжа белиртмектедир.

Маалыматтын жеткиликтүүлүгү: Йүкленен сүрүмде айры бир маалымат еришмененбилирлиги же ачык маалымат депосу бейаны теспит едилмемиштир.

ЖРедиТ/йазар каткылары: Йүкленен сүрүмде айрынтылы ЖРедиТ каткы таблосу булунмамактадыр.

Булак ичи ыкмасел тутарсызлыклар: Кадемели клапан дегишими ана ыкма бөлүмүнде болжол менен 30 санийе оларак танымланыркен ек тест протоколүнде %75'е кадемели капанма 1 дакика оларак маалыматлмектедир. Мануел клапан харекетине илишкин заманлама белирсизлиги бир бөлүмде болжол менен ±2 санийе, сынырлылыклар бөлүмүнде исе ±2–3 санийе оларак белгиленет. Бу фарклылыклар сессизже бирлештирилмемиштир.

Перформанс метриги хаккында нот: Өзетте вургуланан %91,3 орточо сыныф догрулугу жана 0,973 AUC-ROC капсулаланган дөңгөлөк сенсорүнүн ен йүксек жыйынтыктарыдыр. Таблица 4'те айны сенсор үчүн орточо AUC-ROC 0,816 жана орточо сыныф догрулугу %63,0 оларак маалыматлмектедир. Бу неденле ен ийи кат/конфигүрасйон маанилери генел орточо перформанс гиби чечмелөөланмамалыдыр.

Илимий чечмелөө чеги: Изилдөө болжол менен 1 м далдырма, хидролик май жана болжол менен 25 °Ж лаборатория кошулларында йүрүтүлен бир прооф-оф-жонжепт денейидир. Клапан жана май севийеси дегишикликлери аномалдуу иш шарттары олуштурмак үчүн кулланылмыштыр. Герчек мененрлейижи меканик арызалар, герчек петрол сахасы деринликлери, хам петрол кимйасы, йүксек сыжаклык-басынч чевримлери жана узун дөнем саха ишлетими догрудан догруланмамыштыр.

Маалыматанла ыкма эскертүүсү: Билимсел ичерик йүкленен изилдөөнын деней дүзенеги, ыкмалери, таблолары, график түшүндүрмөлары, модель жыйынтыктары, статистикалык анализлери жана сынырлылыкларына дайанмактадыр. Дыш библийографик контрол йалныз изилдөө кимлиги, SSRN DOI'си, өнжеки arXiv сүрүмү жана гүнжел йайын дурумунун догруланмасы үчүн кулланылмыш; башка булаклардан йени насос перформансы же машиналык үйрөнүү сонужу екленмемиштир.


Бөлүшүү:

Пикирлер текшерилгенден кийин жарыяланат.Пикириңиз жактыруу процессине жөнөтүлүп, ылайыктуу деп табылганда көрүнөт.

Пикир калтырыңыз

E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген

Бул сайтта кукилерге уруксат берүү тажрыйбаңызды жакшыртат. Куки саясаты