Академиялык изилдөөлөр, түшүнүктүү тил

Verianla | Кыргызча академиялык изилдөөлөр жана илим

27 сентябрь 2026, Жекшемби
VERİANLAКөз карандысыз илимий басма
Менюну ачуу же жабуу
...
Башкы бет / Колдонмо илимдер / Инженерия / Адам тең салмагын күчөтүүгө багытталган постуралык башкаруу стратегиясы бар кабель жетектүү жамбаш экзоскелети
Инженерия

Адам тең салмагын күчөтүүгө багытталган постуралык башкаруу стратегиясы бар кабель жетектүү жамбаш экзоскелети

Бул изилдөө күтүлбөгөн жер бетинин кыймылынан кийин адамдын тең салмагын кайра калыбына келтирүүгө жардам берүү үчүн иштелип чыккан кабель жетектүү гибрид жамбаш экзоскелетин жана бул түзмөк үчүн түзүлгөн постуралык башкаруу стратегиясын карайт.

07/08/2026  Veri Anla 17 көрүү
Адам тең салмагын күчөтүүгө багытталган постуралык башкаруу стратегиясы бар кабель жетектүү жамбаш экзоскелети

Бул изилдөө, күтүлбөгөн bir жер бетинин кыймылы sonrasında insanın тең салмакsini yeniden kazanmasına yardımcı olmak amacıyla geliştirмененn кабель жетектүү гибриддик bir жамбаш экзоскелетиni жана bu түзмөк үчүн oluşturulan постуралык башкаруу stratejisini изилдейт. Wearable Assistiжана Device (WAD) adı маалыматlen система; vücutla контакт eden yumuşak bir giyмененbilir катмарı, motor жана башкаруу элементlarını taşıyan rijit bir dış түзүмyı жана motor күчlerini жамбаш bölgesine мененten Bowden кабелдериnı birleştirmektedir.

Sistemin негизги башкаруу fikri oldukça түздөн-түзdır: күтүлбөгөн bir бузуучу таасир ortайa çıktığında insan–экзоскелет системанынin масса борборуnin горизонталдуу yöndeki орун алмашууsini mümkün болгонуnca sıfıra yагымn tutmak. Bunun үчүн платформа бурчу, бут–платформа кыймылi, тизе жана бут мууну açıları gibi durum өзгөрмөleri kullanılarak жамбашnın ulaşması gereken максат бурч hesaplanmakta; ardından motor tarafından kablolar üzerinden денеye тең салмакyi destekleyen кыймыл uygulanmaktadır.

Изилдөөnın көп денелүү симуляцияlarında üç durum салыштырылган: экзоскелет olmadan, экзоскелет tагымlı fakat контур dışıyken жана экзоскелет активдүүken. Simülasyonda kullanılan бузуучу таасир 6° платформа eğimi жана 10°/s бурчтук ылдамдыкdır. Aktif WAD durumunda масса борборуnin горизонталдуу жайгашууu sıfıra yагымn tutulmuş, система Feasible Stability Region (FSR; Ишке ашуучу туруктуулук аймагы) үчүнe geri dönmüş жана бут менен платформа arasında yalnız çok küçük тайгалануу/өзүнчөlma эсептелген. Pasif WAD жана экзоскелетsiz модельler болсо айnı симуляция koşulunda Backward Balance Loss (BBL; артка тең салмак жоготуу) bölgesine мененrlemiştir.

Бирок bu жыйынтыктар адам катышуучу тажрыйбасы değildir. Изилдөөчүлөр ачыкça чыныгы катышуучуларdan эксперименттик натыйжаларыn henüz mevcut olmadığını belirtmekte жана келечектеги изилдөөлөрda жаш жана улгайган чоңдорle WAD активдүү/пассивдүү салыштырууları planlamaktadır. Bu эмне үчүнle изилдөө, түзмөкın башкаруу prensibinin жана механикалык uygulanabilirliğinin күчтүү bir симуляция kanıtını сууnmaktadır; чыныгы insanlarda düşme azaltımı же клиникалык etkinlik kanıtı сунбайт.

Түркия жагынан изилдөө; реабилитация роботları, кийилүүчү роботика, yaşlı destek технологияleri жана insan–робот өз ара аракеттенүүi geliştiren mühendislik grupları үчүн маанилүү bir ыкма örneğidir. Ошентсе да чыныгы kullanıcı uygulaması öncesinde antropometrik çeşitlilik, сенсор кечигүүleri, insan булчуң активдешүүсү, konfor, коопсуздук, башкаруу кечигүүsi жана чыныгы бузуучу таасирler altında эксперименттик валидация зарыл.

Изилдөө чечүүгө аракет кылган негизги көйгөй эмне?

İnsan тең салмакsi bozulduğunda vücut, масса борборуnin destek бетiyle olan ilişkisini yeniden düzenlemek zorundadır. Özellikle улгайган адамдарde тең салмак kайbı; düşme, yaralanma жана бейтапneye yatış gibi ciddi жыйынтыктарla ilişkмененndirмененbilir. Изилдөөнүн amacı, insanın doğal кыймылini mümkün болгонуnca чектөөlamadan fakat tehlikeli bir бузуучу таасир ortайa çıktığında yeterince ылдам müdahale eчыгымlen giyмененbilir bir yardımcı система geliştirmektir.

Bu noktada klasik rijit жана tamamen yumuşak экзоскелетler arasında bir mühendislik çatışması bulunmaktadır. Rijit экзоскелетler жогорку айландыруучу момент aktarabilir бирок механикалык eklem окinin anatомдук жамбаш окiyle tam çагымmaması kullanıcıya ek жүк oluşturabilir. Yumuşak экзоскелетler daha rahat жана hafif болушу мүмкүн бирок жалпыlikle aktarabмененcekleri күч жана айландыруучу момент daha sınırlıdır.

Изилдөөчүлөр bu iki yaklашып кетүүın avantajlarını birleştiren гибриддик bir түзүм теоремаktedir: kullanıcıyla контакт eden kжылуулукm esnek, motor жана башкаруу donanımını taşıyan dış алкак болсо rijittir. Күч aktarımı түздөн-түз sert механикалык eklemler yerine kablolar aracılığıyla чыныгыleştirilir.

WAD экзоскелетi кантип түзүмlandırılmış?

Изилдөөnın 3. sайfasındaki Şekil 1, hem bilgisайar модельini hem чыныгы WAD прототипini көрсөтөт. Sistem iki негизги катмарdan oluşur:

  • Yumuşak giyмененbilir түзүм: kullanıcıyla түздөн-түз контакт eder.
  • Rijit dış түзүм: моторлорı, башкаруу электронiğini жана механикалык destekleri taşır.

Motorlar rijit түзүмnın arka kısmında жайгашууlandırılmıştır. Bowden кабелдериnın bir ucu kullanıcının uyluğuna, diğer ucu motor millerine bторlı булчуңnaklara bторlanmaktadır. Motor булчуңnторının dönmesi kablonun serbest uzunluğunu değiştirerek жамбаш üzerinde yardımcı күч oluşturur.

Genel дизайнda her bacak үчүн üç кыймыл bторımsız катары desteklenebilmektedir:

  • Kalça флексияu,
  • Kalça экстензияu,
  • Kalça абдукцияu.
Şekil: Булак изилдөөнүн WAD механикалык архитектурасы жана постуралык башкаруу prensibi esas alınarak Verianla үчүн hazırlanmış түрк тили ачыкlайıcı şema. Булак: Muscolo жана diğerleri, 2026, Machines, 14(5), 484, DOI 10.3390/machines14050484, CC BY.

Denge платформаu ne işe yarıyor?

Изилдөөчүлөрın REBALANCE projesi kapsamında kullandığı платформа bir sabit taban жана бир эркиндик даражалуу кыймылli tabandan oluşmaktadır. Sistem ön–arka же yanal yönde күтүлбөгөн postür bozuklukları oluşturmak үчүн колдонулат.

Gerçek платформаun teknik кубаттуулугу булакta:

  • ±10° бурчтук кыймыл,
  • 30°/s maksimum бурчтук ылдамдык

катары belirtilmektedir.

Бирок bu makaledeki симуляцияlarda бардык кубаттуулук kullanılmamıştır. Karşılaştırmalı талдоо үчүн:

  • 6° платформа бурчу,
  • 10°/s платформа бурчтук ылдамдыкı

колдонулган. Bu ажыратуу маанилүүdir: ±10° жана 30°/s платформаun teknik кубаттуулугу, 6° жана 10°/s болсо makaledeki негизги симуляция сценарийсууdur.

İnsan vücudu модельde кантип temsil edilmiş?

WAD'ın механикалык davranışı MATLAB, Simulink жана Simscape Multibody ortamında geliştirмененn bir Multibody Human Модель (MBDHM) kullanılarak incelenmiştir.

Модельde:

  • Kalça сфералык муун,
  • Diz айланма муун,
  • Ayak bмененği айланма муун

катары temsil edilmiştir.

Булакта экзоскелет үчүн üç ар башка актуатор düzeni gösterilmektedir:

  1. Her bacakta флексия, экстензия жана абдукция үчүн toplam 6 актуатор,
  2. Toplam 3 актуаторlü sadeleştirilmiş архитектура,
  3. Бул макалаnin постуралык башкаруу симуляцияlarında kullanılan, ön–arka кыймылi inceleyen daha da sadeleştirilmiş түзүм.

Изилдөөчүлөр matematiksel formülasyonu жалпы altı актуаторlü модельden türetmiş, fakat makaledeki бардык тең салмак симуляцияlarını Şekil 2c'deki sadeleştirilmiş ön–arka модельle чыныгыleştirmiştir.

Kaslar түздөн-түз модельlenmiş mi?

Hайır. Bu, изилдөөнүн en маанилүү модельleme божомолlarından biridir.

Изилдөөчүлөр gönüllü булчуң активдешүүсүnu өзүнчөntılı нейробулчуңдук модельle temsil etmek yerine жамбаш, тизе жана бут муунуne eşбаалуулук муун катуулугу жана демпфирлөө элементları eklemiştir. Amaç, istemli булчуң башкарууü olmadan bменен пассивдүү же istemsiz булчуң–tendon direncinin тең салмак үстүндөгү таасириni болжол менен катары temsil etmektir.

ParametreSimülasyon баалуулукi
Kalça rijitliği, kH335 Nm/rad
Diz rijitliği, kK275 Nm/rad
Ayak bмененği rijitliği, kA338 Nm/rad
Kalça/тизе/бут мууну демпфирлөөü573 Nms/rad

Авторлор жыйынтык bölümünde bu yaklашып кетүүı ачыкça күчтүү божомол катары диагнозmlamaktadır. Модель bu эмне үчүнle чыныгы insan sinir-булчуң башкарууünün birebir симуляцияu değildir.

Postür башкарууünün негизги matematiksel fikri эмне?

Kontrol stratejisinin негизги hedefi масса борборуnin горизонталдуу yöndeki mutlak жайгашууunu mümkün болгонуnca sıfıra yагымn tutmaktır:

\[ P_{YCOM}\approx0 \]

Булакта insan vücudunun segmentleri, платформа кыймылi жана бут тайгаланууsı kullanılarak масса борборуnin горизонталдуу жана düşey mutlak koordinatları \(P_{YCOM}\) жана \(P_{ZCOM}\) hesaplanmaktadır.

Kütle merkezinin mutlak açжылуулук:

\[ \theta_{COM} = \tan^{-1} \left( \frac{P_{YCOM}}{P_{ZCOM}} \right) \]

жана кыймылli платформаa göre yerel açı:

\[ \theta_{RCOM} = \tan^{-1} \left( \frac{P_{YRCOM}}{P_{ZRCOM}} \right) \]

şeklinde аныкталган.

Kontrolcünün amacı \(P_{YCOM}=0\) koşulunu болжол менен катары sторlайacak hedef жамбаш açжылуулук \(\theta_H^*\)'ı эсептөөktır. Макалаdeki Denklem (22), платформа бурчу \(\theta_p\), тизе açжылуулук \(\theta_K\), бут мууну açжылуулук \(\theta_A\), бут–платформа göreli кыймылi \(u_p\) жана vücut segment geometrмененrini kullanarak bu максат бурчyı üretmektedir.

Daha sonra motor буйрукu:

\[ \theta_M=G\theta_H^* \]

менен belirlenmektedir. Buradaki \(G\), hedef жамбаш кыймылini актуатор кыймылine dönüştüren sabittir.

Kontrol системаi чыныгы bir түзмөкda кайсы сенсорlere dайanabilir?

Изилдөөnın симуляция модельinde платформа, тизе жана бут мууну açıları менен бут–платформа göreli кыймылi түздөн-түз модель өзгөрмөlerinden alınmaktadır. Авторлор чыныгы uygulamada açıların IMU benzeri тагынма сенсорлорle, motor жана kablo системаi өзгөрмөlerinin болсо энкодер жана diğer түзмөк сенсорleriyle ölçülebмененceğini белгилейт.

Булакта сууnulan башкаруу архитектурасыnde giriş платформа бурчу \(\theta_p\)'dir. Postür algoritması өзүнчөca \(\theta_K\), \(\theta_A\) жана \(u_p\) маалыматlerini kullanarak \(\theta_H^*\) hedefini üretir; kazanç \(G\) üzerinden motor açжылуулук \(\theta_M\) oluşturulur.

Simülasyonun негизги parametreleri nelerdi?

ParametreБулакта kullanılan баалуулук
İnsan vücudu массаsi72,162 kg
WAD массаsi5 kg
İnsan boyu1,69 m
Simülasyon süresi2 s
Statik бут–платформа сүрүлүү коэффициенти0,9
Dinamik бут–платформа сүрүлүү коэффициенти0,6
Kalça rijitliği335 Nm/rad
Diz rijitliği275 Nm/rad
Ayak bмененği rijitliği338 Nm/rad
Eklem демпфирлөөü573 Nms/rad
Aktüatör кадам радиусı30 mm
Kasnak кадам радиусı20 mm
Yerçekimi9,81 m/s²
Solжанаr tolerans faktörü0,001
Zaman adımı0,1 s
Analiz bozucu açжылуулук6°
Analiz bozucu ылдамдыкı10°/s

Aktif экзоскелет статикалык тең салмакyi кантип değiştirdi?

Изилдөөnın 13. sайfasındaki Şekil 8, üç koşul үчүн горизонталдуу масса борбору жайгашууunu салыштырууktadır:

  • WAD yok,
  • WAD var fakat контур dışı,
  • WAD активдүү.

Aktif WAD kullanıldığında normalize edilmiş \(P_{YCOM}\) баалуулукi бардык 6° bozucu кыймыл boyunca sıfır çстадияsinde kalmaktadır. Buna karşılık экзоскелетsiz жана пассивдүү WAD durumunda платформа бурчу büyüdükçe масса борбору горизонталдуу жайгашууu belirgin сүрөтde uzaklaşmaktadır.

Şekil: Булак изилдөөнүн 13. sайfasındaki Şekil 8'in bilimsel yorumuna dайanarak Verianla үчүн hazırlanmış ачыкlайıcı görsel. Булак граф активдүү WAD durumunda горизонталдуу масса борбору yawsının sıfıra yагымn tutulduğunu, diğer iki durumda болсо büжүк yaw geliştiğini көрсөтөт. Görselde булак графten болжолдоосу ara маанилер üretilmemiştir.

Dinamik тең салмак açжылуулукndan жыйынтык ne oldu?

Изилдөөnın 14. sайfasındaki Şekil 10 daha kritik bir талдоо сууnmaktadır. Burada масса борборуnin жайгашууu жана ылдамдыкı бирге баалуулукlendirмененrek системанын dinamik durumu Feasible Stability Region (FSR) менен салыштырылган.

Aktif WAD менен чыныгыleştirмененn симуляцияun son noktası FSR үчүнde kalmaktadır. Bu, модельin bozucu кыймыл sonrasında тең салмакyi geri kazandığını көрсөтөт.

WAD kapalı же hiç kullanılmadığında болсо траекториялар FSR'ye geri döнымдуулукemekte жана булакta Backward Balance Loss (BBL) катары диагнозmlanan bölgeye мененrlemektedir.

Şekil: Булак изилдөөнүн 14. sайfasındaki dinamik stabilite sonucunun Verianla үчүн түрк тилиleştirilmiş ачыкlайıcı gösterimi. Булакта yalnız активдүү WAD траекториясыnin nihai durumu FSR үчүнde yer almaktadır; пассивдүү жана экзоскелетsiz durumlar BBL bölgesinde sonlanmaktadır.

Aktüatör ne kadar müdahale ediyor?

Şekil 9'da изилдөөчүлөр WAD актуаторünün айландыруучу моментunu toplam insan + WAD массаsine göre normalize ederek көрсөтөт. Platform açжылуулук arttıkça актуатор моментиnun багыты жана büжүкlüğü тең салмак müdahalesine göre değişmektedir.

Grafikte normalize edilmiş айландыруучу моментun болжол менен −0,15 Nm/kg seviyesine doğru мененrlediği görülmektedir. Бирок булак bu графiği дизайн үчүн tek bir kesin motor айландыруучу моментu gereksinimine dönüştürmemektedir. Демек түздөн-түз belirli bir motorun gerekli minimum nominal айландыруучу моментu şeklinde yorumlanmamalıdır.

Ayak платформа üzerinde kайıyor mu?

Изилдөөnın 15. sайfasındaki Şekil 11, активдүү WAD durumunda бут менен кыймылli платформа arasındaki сызыктуу салыштырмалуу орун алмашууyi de көрсөтөт.

Изилдөөчүлөр bu орун алмашууnin çok küçük болгонуnu жана yerel/ mutlak referans системаleri arasında anlamlı bir fark yaratmadığını белгилейт. Мындан тышкары орун алмашуу işaretinin, кыймылin экзоскелетin денеyi созулууsinden çok тартылуу күчүne bторlı тайгаланууyla ilişkili болгонуna işaret ettiği ifade edilmektedir.

Булак графte 6° bozucu кыймыл sonunda баалуулук болжол менен −15 mm civarına ulaşmaktadır; бирок изилдөөчүлөр bunu модель ölçeğinde küçük бут–платформа орун алмашууsi катары баалооktedir.

Dış iskelet эмне үчүн yalnız жамбашyı активдүү катары башкаруу ediyor?

Модельde тизе жана бут мууну пассивдүү rijitlik жана демпфирлөөle temsil edilirken активдүү башкаруу жамбаш üzerinden түзүмlmaktadır. Bunun эмне үчүнi изилдөөнүн stratejisinin дене термелүүını kullanarak масса борборуni yeniden жайгаштыруусуdır.

Başka bir ifadeyle система бут муунуni же тизеi түздөн-түз motorla башкаруу etmek yerine kablo күчleriyle üst денеyi eğerek бардык vücudun масса борбору жайгашууunu değiştirmeye изилдөөktadır.

Sonуч bölümünde авторлор симуляцияlarda дене термелүүlarının негизги stabilizasyon mekanizması катары ortайa çıktığını белгилейт.

Aktif, пассивдүү жана экзоскелетsiz koşulların farkı эмне?

KoşulБулак симуляцияundaki жыйынтык
WAD yokKütle merkezi маанилүү ölçüde sapıyor; 6°/10°/s bozucu сценарийda BBL oluşuyor.
WAD tагымlı, пассивдүүDenge geri kazanılamıyor; бут контакт kайbı жана BBL meydana geliyor.
WAD активдүүPYCOM sıfıra yагымn tutuluyor; dinamik son durum FSR үчүнde kalıyor жана çok küçük бут тайгаланууsı/өзүнчөlması görülüyor.

Изилдөөnın söylediği негизги şey эмне?

Изилдөө, кабель жетектүү жамбаш экзоскелетиnin bir insan көп денелүү модельiyle бардыкleştirildiğinde, масса борборуnin горизонталдуу жайгашууunu hedefleyen nispeten bкислота bir постуралык башкаруу algoritmasının belirli симуляция koşullarında тең салмак kайbını önleyebildiğini көрсөтөт.

Bu жыйынтык айnı убакытda башкаруу системанынin motor айландыруучу моментu, kablo күчleri жана eklem жүкleri gibi дизайн өзгөрмөlerini эсептөөk үчүн kullanılabмененcek bir симуляция инфраструктураsı sторladığını көрсөтөт.

Изилдөө далилдебеген жыйынтыктар

  • WAD'ın чыныгы улгайган адамдарde düşme катышını azalttığı gösterilmemiştir.
  • Kontrol algoritması insan deneklerle эксперименттик катары ырасталган эмес.
  • Sistemin клиникалык реабилитация etkinliği araştırılmamıştır.
  • 6° жана 10°/s üzerindeki бардык bozucu кыймылlerde тең салмакyi garanti ettiği gösterilmemiştir.
  • Farklı boy, kilo жана antropometrik өзгөчөliklere sahip kullanıcıların tamamında айnı performansı жанаreceği gösterilmemiştir.
  • Gerçek булчуң активдешүүсү модельlenmemiştir.
  • Yaşlı же неврологияk rahatsızlığı bulunan чыныгы bireylerin нейробулчуңдук кечигүүleri түздөн-түз өлчөнгөн эмес.
  • Fleksион–экстензия dışındaki бардык үч өлчөмдүү bozucular bu makaledeki негизги жыйынтыктарla эксперименттик катары ырасталган эмес.
  • Alternatif башкарууcülerin bu ыкмаe göre daha iyi же daha kötü болгону салыштырууlı катары gösterilmemiştir.

Изилдөөнүн маанилүү чектөөлөрү nelerdir?

Birinci жана en маанилүү чектөө insan тажрыйбаi bulunmamasıdır. Fiziksel WAD прототипi mevcut olmasına karşın makalede сууnulan тең салмак натыйжалары көп денелүү симуляцияlara dайanmaktadır.

İkinci чектөө булчуң башкарууüdür. Gerçek нейробулчуңдук aktivasyon yerine sabit муун катуулугу жана демпфирлөө колдонулган. Авторлор bunu bilinçli fakat күчтүү божомол катары kabul etmektedir.

Üçüncü чектөө сезгичтик анализиdir. Изилдөөчүлөр bazı alternatif parametre kümelerini denediklerini belirtmekle бирге kapsamlı bir sensitivity analysis yайımlamamıştır. Bunun чыныгы эксперименттик маалыматler elde edildikten sonra түзүмlması planlanmaktadır.

Dördüncü чектөө башкаруу архитектурасыdir. Изилдөө bмененrek bкислота bir постуралык башкаруу ыкмасы kullanmaktadır. Hız башкарууü жана күч башкаруу gibi alternatif же tamamlайıcı башкарууcüler karşılaştırılmamıştır.

Beşinci чектөө, симуляцияda insan кыймылinin bilinçli булчуң tepkмененrinden büжүк ölçüde arındırılmış olmasıdır. Gerçek bir kullanıcı экзоскелетle бирге активдүү катары tepki жанаrebilir; bu өз ара аракеттенүү изилдөө tarafından henüz ырасталган эмес.

Изилдөөнүн ыкмасы жана жыйынтыктары

Изилдөө yaklашып кетүүı

Изилдөө üç ana mühendislik bмененşenini bir arайa getirmektedir:

  1. Kablo tahrikli гибриддик жамбаш экзоскелети WAD'ın механикалык дизайнı,
  2. İnsan–экзоскелет көп денелүү жана analitik модельinin oluşturulması,
  3. Kütle merkezi жайгашууunu hedefleyen постуралык башкаруу stratejisinin симуляцияla тест edilmesi.

Bu эмне үчүнle изилдөө yalnız экзоскелет дизайнı же yalnız башкаруу algoritması değildir; механикалык дизайн, insan biyomekaniği жана башкарууü айnı модель үчүнde ele almaktadır.

Mekanik модель

Genel модельde флексия жана экстензия үчүн өзүнчө kablo күчleri \(F_{pf}\) жана \(F_{pe}\), motor айландыруучу моментları \(M_{pf}\) жана \(M_{pe}\), булчуңnak инерцияleri жана WAD/дене массаleri бирге модельlenmiştir.

Örneğin флексия tarafı үчүн motor айландыруучу моментu:

\[ M_{pf}=F_{pf}r_p+I_{pf}\ddot{\omega}_{pf} \]

катары диагнозmlanmaktadır. Burada \(r_p\) булчуңnak радиусı, \(I_{pf}\) motor/булчуңnak инерция momenti жана \(\ddot{\omega}_{pf}\) бурчтук ivmedir.

Kablo күчi болсо дене açжылуулук, бурчтук ылдамдык жана бурчтук ivmenin fonksионu катары:

\[ F_{pf} = f(\ddot{\gamma}_f,\dot{\gamma}_f,\gamma_f) \]

biçiminde elde edilmektedir. Bu ilişki mekanizma geometrisiyle бирге motorun gerekli айландыруучу моментunun hesaplanmasına olanak маалыматr.

Postür algoritması

Kütle merkezinin горизонталдуу mutlak жайгашууu \(P_{YCOM}\), бардык vücut segmentlerinin массаleri, uzunlukları, eklem açıları жана кыймылli платформаun жайгашууu üzerinden hesaplanmaktadır.

Algoritma küçük бут–платформа кыймылi божомолı altında:

\[ P_{YCOM}=0 \]

koşulunu çözerek hedef жамбаш açжылуулук \(\theta_H^*\)'ı belirlemektedir.

Ardından:

\[ \theta_M=G\theta_H^* \]

ilişkisiyle актуатор жайгашууu oluşturulur. Böylece башкаруу түздөн-түз “kişiyi dik tut” буйрукu жанаrmek yerine физикалык катары anlamlı bir өзгөрмө olan масса борбору жайгашууunu hedeflemektedir.

Simülasyon сценарийları

Aynı 6° жана 10°/s bozucu кыймыл üç koşula uygulanmıştır:

  1. MBDHM экзоскелетsiz,
  2. MBDHM üzerinde WAD var fakat контур dışı,
  3. MBDHM üzerinde активдүү WAD жана постуралык башкарууü.

Bu sайede экзоскелетin yalnızca механикалык катары vücuda eklenmesi менен активдүү башкаруу sторlaması birbirinden өзүнчөlmıştır.

Statik stabilite bulguсуу

Aktif WAD, normalize горизонталдуу масса борбору жайгашууunu sıfıra yагымn tutmuştur. Pasif жана экзоскелетsiz модельlerde болсо bozucu açı arttıkça yaw büyümüş жана тең салмак kайbı meydana gelmiştir.

Bu bulgu, экзоскелетin yalnız vücuda tагымlmasının yeterli olmadığını; симуляцияdaki olumlu etkinin активдүү башкаруу müdahalesinden булакlandığını көрсөтөт.

Dinamik stabilite bulguсуу

Dinamik тең салмак баалооsinde масса борборуnin hem жайгашууu hem ылдамдыкı dikkate alınmıştır. Aktif WAD траекториясыnin nihai noktası FSR үчүнe dönmüştür. Diğer iki koşulun son durumları болсо BBL bölgesinde kalmıştır.

Булак, bu sonucu önerмененn башкаруу algoritmasının симуляция ortamındaki en маанилүү тастыктоолорından biri катары баалооktedir.

Ayak контактının korunması

Aktif WAD модельinde бут менен платформа arasındaki салыштырмалуу орун алмашуу küçük kalmıştır. Изилдөөчүлөр bunu денеnin kablolar aracılığıyla башкаруу edilmesinin бут üzerinde aşırı тайгалануу же өзүнчөlma oluşturmadan тең салмакyi destekleyebildiğine ilişkin olumlu bir işaret катары yorumlamaktadır.

Buna karşılık Şekil 5'te пассивдүү жана экзоскелетsiz модельin bozucu кыймыл sonunda бут контактını kайbettiği gösterilmektedir.

Gelecek эксперименттик валидация

Авторлор изилдөөнүн натыйжаларыnı чыныгы insan тажрыйбаleriyle салыштырууyı sonraki баскыч катары диагнозmlamaktadır. Planlanan тажрыйбаler жаш жана улгайган чоңдорi, WAD kullanılan жана kullanılmайan koşulları içerecektir.

Bu тажрыйбаler yalnız экзоскелетin тең салмакye katkжылуулукnı değil, mevcut көп денелүү insan модельinin жана eşбаалуулук муун катуулугу yaklашып кетүүının ne ölçüde чыныгы insan davranışını temsil ettiğini de sınайacaktır.

Gelecekte geliştirмененcek башкаруу системаi

Mevcut yaklашып кетүү өзгөчөlikle bкислота tutulmuştur. Изилдөөчүлөр мененride постуралык башкарууüne paralel катары:

  • Hız башкарууü,
  • Күч башкарууü,
  • Gerçek убакытlı сенсор geri bildirimi,
  • Farklı башкаруу stratejмененrinin салыштырылышы

gibi geliştirmeleri баалооyi planlamaktadır.

Авторлор alternatif башкарууcülerin салыштырууsını bu makaleye dahil etmemelerinin эмне үчүнini изилдөөнүн kapsamının öncelikle экзоскелет дизайнını, негизги башкаруу системанынi жана система boyutlandırma hesap алкакsini göstermek болгонуnu belirterek ачыкlamaktadır.

Bilimsel жыйынтык sınırı

Булак изилдөөнүн desteklediği en күчтүү жыйынтык şudur: belirli көп денелүү insan модельi, belirtмененn antropometrik жана механикалык parametreler жана 6°–10°/s платформа bozucuсуу altında, масса борбору жайгашууuna dайalı активдүү WAD башкарууü симуляцияda тең салмак kайbını önlemiştir.

Bunun ötesine geçen чыныгы insanlarda düşme önleme, клиникалык yarar же günlük yaşam performansı iddiaları mevcut изилдөө tarafından henüz desteklenmemektedir.

Булак жана ыкма эскертүүсү

Толук оригиналдуу изилдөө аталышы: A Cable-Driжанаn Hip Exoskeleton with a Postural Control Strategy for Reinforcing Human Balance

Авторлор: Giovanni Gerardo Muscolo; Michele Conconi; Alessandra Del Felice; Lorenzo Chiari; Nicola Sancisi.

Авторлордун тартиби: Булакта маалыматlen sıra айnen korunmuştur.

Жооптуу автор: Giovanni Gerardo Muscolo.

Eş birinci/eş katkı: Булакта eş birinci авторlık же eş katkı beyanı belirtilmemiştir.

Мекемелер:

  1. Department of Electrical, Electronic, and Information Engineering Guglielmo Marconi, Uniжанаrsità di Bologna, Bologna, Italy.
  2. European Center for Theoretical Studies in Nuclear Physics and Related Areas, Fondazione Bruno Kessler, Trento, Italy.
  3. Department of Physics, Uniжанаrsity of Trento, Trento, Italy.
  4. Department of Industrial Engineering, Uniжанаrsità di Bologna, Bologna, Italy.
  5. Department of Neuroscience, Section of Neurology, Uniжанаrsity of Padova, Padova, Italy.
  6. Padova Neuroscience Center, Uniжанаrsity of Padova, Padova, Italy.

Журнал: Machines.

Басмакана: MDPI, Basel, Switzerland.

Cilt/sайı/makale numarası: 14(5), 484.

DOI: 10.3390/machines14050484.

Булак түрү жана рецензентlik durumu: Hakemli özgün изилдөө makalesi (Article).

Жөнөтүлгөн: 20 Mart 2026.

Ревизия: 14 Nisan 2026.

Кабыл алуу: 17 Nisan 2026.

Жарыялануу: 24 Nisan 2026.

Akademik editör: S. M. Mizanoor Rahman.

Лицензия: Creatiжана Commons Attribution (CC BY).

Каржылоо: Изилдөө kısmen REBALANCE (REinforcing BALANCE with a neurally driжанаn wearable assistiжана device, 2022YPK5YB 002—CUP J53D23012900006) жана Next Generation EU Age-It projesi (Ageing well in an ageing society—PE0000015, NRRP—PE8—Mission 4, C2, Interжанаntion 1.3) tarafından finanse edilmiştir.

Etik kurul: Булакта “Not applicable” катары белгиленген; bu makalede адам катышуучу тажрыйбасы чыныгыleştirilmemiştir.

Bilgмененndirilmiş onam: Булакта “Not applicable” катары белгиленген.

Маалымат жеткиликтүүлүгү: Изилдөөnın özgün katkılarının makale үчүнde bulunduğu жана ek soruların sorumlu авторa yöneltмененbмененceği белгиленген.

Кызыкчылыктар кагылышы: Авторлор кызыкчылыктар кагылышы olmadığını beyan etmiştir.

Автордук салымдар: Kavramsallaştırma G.G.M., N.S. жана M.C.; ыкма G.G.M., N.S. жана M.C.; yazılım G.G.M.; валидация G.G.M., N.S., M.C. жана L.C.; biçimsel талдоо G.G.M. жана N.S.; изилдөө G.G.M.; булакlar G.G.M., N.S., M.C. жана L.C.; маалымат катып жетилүүasyonu G.G.M., N.S. жана M.C.; ilk taslak G.G.M.; gözden geçirme/düzenleme G.G.M., N.S., M.C., A.D.F. жана L.C.; görselleştirme N.S., M.C. жана L.C.; denetim N.S., M.C. жана L.C.; proje yönetimi A.D.F. жана L.C.; каржылоо temini A.D.F. жана L.C.

Расмий жарыя жазуусу: MDPI Machines, Volume 14, Isсууe 5, Article 484; DOI 10.3390/machines14050484.

Bu Verianla içeriğindeki bilimsel ачыкlamalar yalnızca булак изилдөөnın механикалык модельi, denklemleri, WAD дизайнı жана көп денелүү симуляция натыйжаларыna dайanmaktadır. Dış булак yalnız bibliyoграф идентификациясыn doğrulanmasında kullanılmış, изилдөө tarafından üretilmeyen клиникалык же эксперименттик жыйынтык eklenmemiştir.

Öнымдуулукli ыкмаsel sınırlar: (1) Макалаdeki тең салмак натыйжалары чыныгы insan тажрыйбаlerinden değil көп денелүү симуляцияdan gelmektedir. (2) Gerçek булчуң активдешүүсү модельlenmemiş, муун катуулугу жана демпфирлөөüyle болжол менен temsil edilmiştir. (3) Kapsamlı сезгичтик анализи түзүмlmamıştır. (4) Изилдөөda yalnız mevcut постуралык башкаруу stratejisinin негизги валидацияsı сууnulmuş, күч жана ылдамдык башкарууcüleriyle салыштыруу түзүмlmamıştır. (5) Temel симуляция ön–arka düzlemde sadeleştirilmiş MBDHM kullanmaktadır. (6) Gerçek kullanıcı тажрыйбаleri жана genç/yaşlı катышуучу салыштырууları gelecek изилдөөya bırагымlmıştır.

Булак içi küçük terminoloji notu: Şekil 11'i ачыкlайan metinde “hip (θH), knee (θK), and ankle (θK)” ifadesi yer almaktadır; таблицаdaki өзгөрмө диагнозmlarına жана графiğin lejantına göre бут мууну өзгөрмөi θA'dır. Булак metindeki bu yazım тайгаланууsı bilimsel sonucu değiştirecek biçimde yeniden yorumlanmamıştır.


Бөлүшүү:

Пикирлер текшерилгенден кийин жарыяланат.Пикириңиз жактыруу процессине жөнөтүлүп, ылайыктуу деп табылганда көрүнөт.

Пикир калтырыңыз

E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген

Бул сайтта кукилерге уруксат берүү тажрыйбаңызды жакшыртат. Куки саясаты