Айдын Түштүк уюлунда келечекте курулушу мүмкүн болгон жер үстүндөгү инфраструктуранын метеороид тийүү коркунучун аймактык жана ыктымалдык негизде баалайт. Изилдөөдө NASAнын Meteoroid Engineering Model 3.0 (MEM 3.0) модели, JPL Horizonsтан алынган Айдын кыймыл маалыматтары жана болжол менен 30.000 km² өкүлчүлүк кылган аймактык аянт колдонулган. Модель жыйынтыктарында метеороид агымы болжол менен 25,5 km/s салыштырмалуу ылдамдык аймагында даана чоку көрсөткөн, эң жогорку багыттык агым ram багытында болжол менен 0,053 сокку·m⁻²·жыл⁻¹ болуп табылган. Кичинекей бөлүкчөлөр жалпы сокку санын басымдуулук кылса, чоң метеороиддер кыйла сейрек, бирок кыйла жогорку энергиялуу окуяларга алып келиши мүмкүн деген жыйынтыкка келген. Бирок чоң сокку берүүчүлөр үчүн берилген инженердик сценарийлер MEM 3.0 түз моделдеген 10 g жогорку масса чегинен абдан алыс экстраполяциялангандыктан, жыйынтыктар так окуя божомолдору эмес, биринчи тартиптеги долбоорлоо сценарийлери.

Изилдөө 36, 75, 250, 475, 1000 жана 2500 жылдык кайталануу мезгилдери үчүн тиешелүүлүгүнө жараша болжол менен 1,2; 2,5; 8,3; 15,7; 33 жана 82,6 kg метеороид массаларын баалайт. Эквиваленттүү диаметрлер 9–38 cm арасында. Бул сценарийлер 25,5 km/s туруктуу өкүлчүлүк ылдамдык, 2800 kg/m³ тыгыздык жана сфералык бөлүкчө геометриясы божомолу менен чыгарылган. Ошондуктан кайталануу мезгили чоңойгон сайын масса жана сокку энергиясынын өсүшү өлчөнгөн алты өзүнчө тарыхый Ай окуясы эмес, MEM негизиндеги масса–жыштык байланышын power law аркылуу кеңейтүүнүн натыйжасы.

Изилдөөнүн инженердик жактан маанилүү табылгаларынын бири багыттык анизотропия. Ram багыты бүт ылдамдык диапазонунда эң жогорку метеороид агымына ээ көрүнсө, башка багыттардын экспозициясы төмөнүрөөк. Бул жыйынтык Ай бетиндеги habitatтардын, энергия системаларынын же критикалык инфраструктуранын багытталышы жана коргоочу катмарлардын жайгашуусу метеороид тобокелдигин башкаруунун бир бөлүгү болушу мүмкүн экенин көрсөтөт. Бирок изилдөө чыныгы habitatтын тешилишин, regolith shield калыңдыгын же конкреттүү конструкция элементтеринин зыяндануусун эсептебейт.

Изилдөөнүн Таблица 1деги кинетикалык энергия тилкесинде булак ичиндеги бирдик дал келбестиги бар. Мисалы, булак 1,2 kg жана 25,5 km/s үчүн 0,39 MJ деп жазса, өзүнүн \(E_k=\frac{1}{2}mv^2\) теңдемеси болжол менен 390 MJ берет. Ошол эле саптагы 93 kg TNT эквиваленти да болжол менен 389 MJге туура келет. Ошондуктан кинетикалык энергия тилкесиндеги маанилерде болжол менен 1000 эсе бирдик масштабы көйгөйү бар экени көрүнөт; Verianla текстинде булак маанилери унчукпай оңдолгон эмес.

Айдын Түштүк уюлу эмне үчүн метеороид коркунучу боюнча өзүнчө изилденет?

Айдын Түштүк уюлу узак мөөнөттүү изилдөө жана жер үстүндөгү инфраструктура жагынан стратегиялык деп эсептелет. Изилдөө туруктуу көлөкөлүү аймактардагы мүмкүн болгон суу музун, айрым бийик жерлердеги узак жарыктануу мезгилдерин жана келечектеги ресурстарды пайдалануу иштерин бул кызыгуунун себептеринин арасында көрсөтөт.

Бирок Айда маанилүү атмосфера болбогондуктан метеороиддер Жердегидей атмосферада жайлабайт же күйүп олуттуу бөлүнбөйт. Жер үстүндөгү инфраструктура түздөн-түз гиперылдамдыктагы бөлүкчө агымына туш болушу мүмкүн. Булак Айдагы типтүү сокку ылдамдыктары болжол менен 3 km/sден 70 km/sден жогоруга чейин жетиши мүмкүн экенин жана бөлүкчө өлчөмдөрү микрометрден сантиметрге чейин өзгөрөрүн билдирет.

Бул абал бир гана “design meteoroid” аныктоону кыйындатат. Абдан кичинекей бөлүкчөлөр өтө көп келет, чоң бөлүкчөлөр сейрек, бирок алардын кинетикалык энергиясы кыйла жогору. Изилдөөнүн ыктымалдык ыкмасы бул эки чектин ортосундагы инженердик компромисти кайталануу мезгили аркылуу көрсөтүүгө аракет кылат.

Изилдөө Айдын кайсы чекитин баалайт?

Анализ үчүн мурда көп критерийлүү участок баалоодо аныкталган Айдын Түштүк уюлундагы позиция колдонулган:

Кеңдик: 84°12′5,61″ Түштүк
Узундук: 60°41′59,61″ Чыгыш

Булакта бул чекит беттин эңкейиши, жылуулук шарттары, жарыктануу жана операциялык ылайыктуулук сыяктуу мурунку тандоо критерийлерин тең салмактаган үлгүлүү участок экени айтылат. Учурдагы изилдөө жаңы конуу жерин оптималдаштырган эмес, ушул чекитти метеороид коркунуч анализинин reference site катары кабыл алган.

JPL Horizons маалыматы эмне үчүн керек?

Метеороид агымы бөлүкчө популяциясына гана эмес, target surfaceтин Күн борборлуу бөлүкчө бөлүштүрүүсүнө салыштырмалуу кыймылына да көз каранды. Ошондуктан авторлор Айдын позиция жана ылдамдык state vectorлорун NASA JPL Horizons системасынан бир жылдык мезгил үчүн алышкан.

State vector үч өлчөмдүү позиция жана ылдамдыкты камтыйт:

\[ \mathbf{u}=(u_x,u_y,u_z) \]

\[ \mathbf{v}=(v_x,v_y,v_z) \]

Бул векторлор Айдын борборунан тандалган Түштүк уюл бет чекитине которулуп, локалдык анализ frameине айландырылып, MEM 3.0 input катары колдонулган.

MEM 3.0 метеороид чөйрөсүн кантип моделдейт?

MEM 3.0 sporadic meteoroid populationsды масса, ылдамдык жана келүү багытынын бөлүштүрүүлөрү менен инженердик моделдөө үчүн колдонулуучу NASA модели. Изилдөө моделдин high-fidelity modeин активдештирген эмес; эсептөө чыгымы менен чечим тактыгынын ортосунда баланс тандаган.

Метеороиддин Күн борборлуу орбитадагы ылдамдык чоңдугу vis-viva байланышы менен берилет:

\[ v_h= \sqrt{ GM_\odot \left( \frac{2}{r}-\frac{1}{a} \right) } \]

Бул жерде \(GM_\odot\) Күндүн гравитациялык параметрин, \(r\) Күнгө учурдагы аралыкты жана \(a\) метеороид орбитасынын чоң жарым огун билдирет.

Орбитада мейкиндикте болуу ыктымалдыгы болсо булакта:

\[ P(r)= \frac{r} {\pi a\sqrt{(r-q)(Q-r)}} \]

менен берилет. \(q\) perihelion, \(Q\) болсо aphelion аралыгы.

Алты келүү багыты эмнени билдирет?

MEM 3.0 анализ чекитинин айланасында элестетилген куб колдонуп метеороид агымын алты багытка бөлөт:

• Ram: кыймылдын алдыңкы/leading багыты,
• Wake: ram багытынын карама-каршысы,
• Port: бир каптал бет,
• Starboard: карама-каршы каптал бет,
• Zenith: беттен сыртка багытталган жогорку ог,
• Nadir: бетке карай багытталган төмөнкү ог.

Изилдөөнүн локалдык координата системасында ram багыты негизинен Айдын учурдагы кыймылы менен байланышкан локалдык чыгыш тангенциалдык багытына туура келет. 3-сүрөттө бардык багыттар үчүн окшош ылдамдык бөлүштүрүү көрүнсө да, ram бети эң жогорку агымга ээ.

Эмне үчүн 25,5 km/s ылдамдык тандалган?

3-сүрөттө метеороид агымы бардык багыттарда болжол менен 25,5 km/s аймагында максимумга жетет. Ram багытындагы чоку мааниси болжол менен 0,053 сокку·m⁻²·жыл⁻¹. Болжол менен 10 km/sден төмөн жана 40–45 km/sден жогору ылдамдыктарда агым тез азаят.

Ошондуктан авторлор массаны кайталануу мезгилине таасирин изоляциялоо жана сценарийлерди жалпы бир ылдамдыкта салыштыруу үчүн 25,5 km/sти өкүлчүлүк ылдамдык катары тандашкан.

Бул тандоонун маанилүү чеги бар: 25,5 km/s эң жогорку сокку энергиясын билдирбейт; эң жогорку модель агымы байкалган ылдамдык. Сейрек, бирок тезирээк бөлүкчөлөр ошол эле массада жогорку кинетикалык энергияга ээ болушу мүмкүн. Ошондуктан булакта колдонулган “conservative” түшүнүгү жыштык жагынан чечмелениши керек, абсолюттук энергия боюнча универсалдуу эң начар шарт катары каралбашы керек.

Кичинекей бөлүкчөлөр эмне үчүн кыйла көп?

4-сүрөт жана 6-сүрөт масса өскөн сайын жылдык сокку саны бир нече тартипке азаярын көрсөтөт. Моделде түз колдонулган массалар \(10^{-6}\) g менен 10 g арасында. Логарифмдик огунда ийри сызыктардын болжол менен түз болушу масса менен агымдын ортосунда power law түрүндөгү байланышты колдонууга мүмкүндүк берет:

\[ F(m)\propto m^{-s} \]

Бул жерде \(F(m)\) метеороид агымын, \(m\) массаны жана \(s\) масса бөлүштүрүүнүн scale exponentин билдирет.

Изилдөөнүн 25,5 km/s үчүн кайталануу мезгили fitинде:

\[ T_r=0.01185\,m^{1.2503} \]

байланышы графикте көрсөтүлгөн. Булак бул fit үчүн \(R^2=0.9983\) билдирет. Бул жогорку дал келүү моделдин учурдагы масса диапазонундагы log-log жүрүм-туруму power law менен жакшы берилгенин гана көрсөтөт; 10 gдан миңдеген эсеге жогору экстраполяция да ошол эле тактыкта дегенди билдирбейт.

Кайталануу мезгили так эмнени билдирет?

Изилдөөдө жылдык окуя саны:

\[ N=F A \]

жана кайталануу мезгили:

\[ T_r=\frac{1}{N} =\frac{1}{FA} \]

түрүндө эсептелет. \(F\) бир квадрат метрге жылдык метеороид агымы; \(A\) анализде колдонулган экспозициядагы өкүлчүлүк аянт.

Бул изилдөөдө \(A=3\times10^4\) km² алынган. Демек кайталануу мезгилдери болжол менен 30.000 km² аймактык масштабга тиешелүү. Habitatтын, күн панелинин же конкреттүү дубалдын түз сокку кайталануу мезгили эмес.

Мисалы “36 жылдык метеороид” деген сөз конкреттүү 100 m² habitat ар 36 жылда бир 1,2 kg метеороид менен урулат дегенди билдирбейт. Конструкция масштабындагы түз сокку ыктымалдыгы тиешелүү конструкциянын чыныгы эффективдүү аянты менен кайра эсептелиши керек.

Топография моделге киргизилгенби?

Жок. Изилдөө болжол менен 30.000 km² аянт боюнча метеороид агымын мейкиндикте uniform деп кабыл алат. Кратер дубалдары же бийиктиктер айрым келүү багыттарын геометриялык тосуу модели түз киргизилген эмес.

Булак бул жагдай өзгөчө туруктуу көлөкөлүү аймактарда чыныгы экспозицияны өзгөртө аларын кабыл алат. Ошондуктан жыйынтыктар жогорку resolution локалдык terrain geometry камтыган habitat-site impact map эмес.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

MEM 3.0 анализи кандай resolution менен жүргүзүлдү?

Изилдөөдө MEM 3.0 үчүн масса диапазону \(10^{-6}\)–\(10^1\) g, бурчтук resolution 5° жана ылдамдык resolution 1 km/s деп аныкталган. Моделдин high-fidelity modeи активдештирилген эмес.

MEM 3.0 cumulative flux чыгаргандыктан, авторлор удаалаш cumulative маанилерди бири-биринен алып, дискреттүү масса класстары үчүн differential flux эсептешкен.

Булакта бул жерде кичинекей notation дал келбестиги да бар: негизги текст MEM “белгилүү threshold massага тең же андан чоң” бөлүкчөлөр үчүн cumulative flux берет деп айтса, 2.6-бөлүмдөгү мисал айырмада \(F(<10^{-5})-F(<10^{-6})\) түрүндө кичине белгиси колдонулат. Verianla текстинде багыт унчукпай өзгөртүлгөн эмес; физикалык ыкма удаалаш cumulative fluxтардын айырмасына негизделет.

Негизги багыттык табылга эмне?

Бардык алты бет үчүн агым болжол менен 25,5 km/s аймагында чокуга жетет. Эң жогорку маани ram багытында болжол менен 0,053 сокку·m⁻²·жыл⁻¹ деңгээлинде.

Ram багытынын эң жогорку экспозицияга ээ болушу булак тарабынан беттердин метеороид популяциясына карата салыштырмалуу кыймыл багыты менен түшүндүрүлөт. Инженердик жагынан авторлор ram багытына караган беттерди коргоочу катмар, локалдык бекемдөө жана конструкция багытын долбоорлоодо артыкчылыктуу баалоону сунуш кылышат.

Масса өскөн сайын кайталануу мезгили кантип өзгөрөт?

5–7-сүрөттөрдө масса көбөйгөн сайын кайталануу мезгили даана өсөт. Кичинекей бөлүкчөлөрдүн кайталануу мезгилдери абдан кыска, чоң бөлүкчөлөр болсо барган сайын сейрек.

Бул жүрүм-турум бир эле учурда эки дизайн көйгөйүн жаратат: кичинекей бөлүкчөлөр бетте кайталануучу жана cumulative зыян жаратышы мүмкүн; чоң бөлүкчөлөр болсо сейрек болгонуна карабай penetration, fragmentation жана олуттуу структуралык зыян потенциалына ээ.

36–2500 жылдык сценарийлер кантип чыгарылды?

Авторлор performance-based engineering практикаларынан шыктанып, 36, 75, 250, 475, 1000 жана 2500 жылдык кайталануу мезгилдерин тандашкан. Булар түз Ай байкоо жазууларынан алынган табигый threshold эмес; конструкция дизайны үчүн ар кандай hazard деңгээлдерин көрсөтүү максатында тандалган инженердик сценарийлер.

Ар бир кайталануу мезгили үчүн масса MEM диапазонундагы power lawду экстраполяциялоо менен аныкталып, андан кийин 2800 kg/m³ туруктуу метеороид тыгыздыгы жана сфералык геометрия кабыл алынып equivalent diameter эсептелген:

\[ V=\frac{m}{\rho} \]

\[ d= 2\left( \frac{3V}{4\pi} \right)^{1/3} \]

Кинетикалык энергия болсо:

\[ E_k=\frac{1}{2}mv^2 \]

менен эсептелген.

Бул таблица изилдөөнүн эң критикалык чечмелөө чектеринин бирин көрсөтөт: инженердик жактан эң көңүл бурарлык чоң метеороид сценарийлеринин бири да MEM түз колдонгон масса диапазонунда эмес.

Эмне үчүн булактын Таблица 1деги энергия маанилери көйгөйлүү?

Таблица 1де сценарий диаметри, массасы, “Kinetic energy MJ” жана TNT эквиваленти бирге берилген. Бирок кинетикалык энергия тилкеси ошол эле изилдөөдө колдонулган 25,5 km/s ылдамдык жана Теңдеме 10 менен болжол менен 1000 эсе шайкеш келбейт.

Арифметикалык текшерүүдө колдонулган жалгыз операция булактын өз \(E_k=\frac{1}{2}mv^2\) теңдемеси жана \(v=25.5\) km/s ылдамдыгы. Жүздөгөн megajoule–ондогон gigajoule диапазонунда чыккан маанилер булактын TNT тилкеси менен да шайкеш. Мисалы, 93 kg TNT болжол менен 389 MJ энергияга туура келет; 0,39 MJге эмес.

Ошондуктан Таблица 1деги “Kinetic energy MJ” тилкесинде бирдик же масштаб катасы бар экенине күчтүү арифметикалык далил бар. Булактын оригинал маанилери сакталган, бирок алар оңдолгон маанилер катары берилген эмес.

TNT эквиваленти эмнени билдирет?

Авторлор TNT эквивалентин сокку энергиясынын чоңдугун интуитивдүү берүү үчүн колдонушкан. Булак мунун Жердеги жарылуучу заттын атмосфералык blast таасири менен бирдей физикалык окуяга туура келбей турганын өзгөчө белгилейт.

Ай бетиндеги гиперылдамдык сокку вакуум шартында болуп, кратер жаралышы, regolith ejecta, shock waves жана топурак аркылуу seismic energy transfer сыяктуу процесстерди камтыйт. Ошондуктан “6420 kg TNT эквиваленти” деген сөз ошол эле өлчөмдөгү TNT Жер атмосферасында түзө турган зыян радиусу Айда да болот дегенди билдирбейт.

Эң чоң сценарий эмнени көрсөтөт?

2500 жылдык аймактык кайталануу мезгили үчүн булак болжол менен 82,6 kg масса жана 38 cm equivalent diameter берет. 25,5 km/s ылдамдык божомолу колдонулганда бул массаны кинетикалык энергиясы арифметикалык түрдө болжол менен 26,9 GJ.

Бул сценарий MEM 3.0 түз колдонгон 10 g жогорку чектен болжол менен 8260 эсе жогору массага экстраполяцияланган. Ошондуктан 82,6 kg мааниси өлчөө же түз MEM output эмес, power lawду узак диапазонго кеңейтүү.

30.000 km² аянтты колдонуу жыйынтыктарга кантип таасир этет?

Кайталануу мезгили түз \(F A\)га көз каранды болгондуктан тандалган аянт жыйынтыктарды чечмелөөдө чечүүчү. 30.000 km² аймак habitatтын физикалык target areaсынан миллиондогон эсе чоң.

Ошондуктан изилдөө сценарийлери биринчи кезекте аймактык метеороид коркунуч мүнөздөмөсү катары окулушу керек. Habitatтын түз сокку тобокелдиги үчүн habitatтын кесилиш аянты, чыныгы багыты, топографиялык тоскоолдуктар жана локалдык агым өзүнчө эске алынышы керек.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• Тандалган Ай Түштүк уюл участогунда MEM 3.0 чыгыштары даана багыттык анизотропия көрсөтөт.
• Ram багыты изилденген багыттар арасында эң жогорку метеороид агымына ээ.
• Метеороид агымынын мүнөздүү максимумы болжол менен 25,5 km/s салыштырмалуу ылдамдык аймагында.
• Ram багытындагы чоку агым болжол менен 0,053 сокку·m⁻²·жыл⁻¹ деп эсептелген.
• MEMдин 10⁻⁶–10 g диапазонунда кичинекей метеороиддер чоң бөлүкчөлөргө караганда кыйла көп.
• Масса менен окуя жыштыгынын ортосунда log-log масштабында power law жүрүм-туруму алынган.
• Конструкция багытын жана коргоочу катмарларды ram багытына карата жайгаштыруу инженердик баалоодо маанилүү болушу мүмкүн.
• Көп кайталанган кичине соккулар менен сейрек чоң соккулар бир дизайн алкагында чогуу бааланышы керек.

Изилдөө колдобогон же түз сынабаган жыйынтыктар

• 36–2500 жылдык сценарийлердин бири да чоң метеороид массалары жагынан түз MEM 3.0 модель диапазонунда эмес.
• Белгилүү Ай habitatы 36, 75 же 2500 жылда бир түз урулат деген жыйынтык чыгарууга болбойт; кайталануу мезгилдери 30.000 km² аймактык масштабга көз каранды.
• Изилдөө чыныгы гиперылдамдык сокку экспериментин жүргүзгөн эмес.
• Белгилүү дубалдын penetration калыңдыгы же талап кылынган regolith коргоо калыңдыгы эсептелген эмес.
• Локалдык кратер дубалдарынын топографиялык shieldingи түз моделденген эмес.
• Secondary ejecta жана бөлүкчөлөрдүн конструкцияга таасири моделденген эмес.
• Impact angle distribution сценарийлерге киргизилген эмес.
• Метеороид тыгыздыгы бардык сценарийлерде 2800 kg/m³ туруктуу кабыл алынган.
• 25,5 km/s колдонуу мүмкүн болгон максималдуу энергиялуу сокку сценарийи дегенди билдирбейт.
• Таблица 1деги жарыяланган кинетикалык энергия маанилери өзүнүн Теңдеме 10у жана TNT эквиваленти менен бирдик жагынан шайкеш эмес.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Булак түрү жана жарыя абалы: Изилдөө рецензияланган илимий макала; preprint эмес. Aerospace журналында 2026-жылы 13-том, 7-сан, 603-макала болуп жарыяланган.

Оригинал изилдөө: Maria S. Palacios, Julian D. Calonge, Sandra Villamizar, Daniel Gomez жана Antonio Bobet, “Probabilistic Meteoroid Hazard Analysis for Lunar South Pole Infrastructure Design”.

DOI: 10.3390/aerospace13070603.

Жооптуу авторлор: Sandra Villamizar жана Daniel Gomez.

Мекемелер: School of Civil Engineering and Geomatics, Universidad del Valle, Cali, Колумбия; College of Engineering, Universidad Santiago de Cali, Cali, Колумбия; Lyles School of Civil and Construction Engineering, Purdue University, West Lafayette, АКШ.

Тең биринчи авторлук: Булакта тең биринчи авторлук же тең салым билдирүүсү жок.

Изилдөө аймагы: 84°12′5,61″ Түштүк кеңдик жана 60°41′59,61″ Чыгыш узундуктагы Ай Түштүк уюл reference site.

Ыкма: JPL Horizons state vectorлору, NASA MEM 3.0 meteoroid environment модели, болжол менен 30.000 km² аймактык аянт, багыттык flux analysis, кайталануу мезгили эсеби жана power law экстраполяциясы бирге колдонулган.

MEM 3.0 түз масса диапазону: 10⁻⁶–10¹ g. 36–2500 жылдык design сценарийлеринде колдонулган 1,2–82,6 kg массалардын баары бул чектен тышкары жана экстраполяцияга негизделет.

Өкүлчүлүк ылдамдык: 25,5 km/s. Бул маани MEM жыйынтыктарында эң жогорку сокку агымы көрүнгөн ылдамдык катары тандалган; мүмкүн болгон эң жогорку метеороид ылдамдыгы же maximum-energy design event эмес.

Аймактык кайталануу мезгили эскертүүсү: Изилдөөдө \(N=F A\) эсебинде \(A=3\times10^4\) km² колдонулгандыктан эсептелген кайталануу мезгилдери тандалган аймактык аянт масштабына тиешелүү. Белгилүү habitatтын түз сокку кайталануу мезгили катары чечмеленбеши керек.

Булак ичиндеги бирдик дал келбестиги: Таблица 1де 1,2; 2,5; 8,3; 15,7; 33 жана 82,6 kg массалар үчүн кинетикалык энергия тиешелүүлүгүнө жараша 0,39; 0,81; 2,7; 5,1; 10,7 жана 26,9 MJ деп жазылган. Бирок ошол эле булактын \(E_k=\frac{1}{2}mv^2\) теңдемеси жана 25,5 km/s ылдамдыгы колдонулганда болжол менен 390; 813; 2699; 5104; 10.729 жана 26.855 MJ алынат. Булактын ошол эле саптардагы 93–6420 kg TNT эквиваленттери да экинчи маани тобу менен шайкеш. Ошондуктан энергия тилкесинде болжол менен 1000 эсе бирдик/масштаб дал келбестиги бар; Verianla бул катаны унчукпай оңдогон эмес.

Cumulative flux notation эскертүүсү: Ыкма тексти MEM threshold massага тең же андан чоң бөлүкчөлөр үчүн cumulative flux берет деп айтса, 2.6-бөлүмдөгү differential flux мисалында кичине белгиси колдонулат. Удаалаш cumulative маанилердин айырмасы ыкманын өзөгү, бирок inequality notation булакта толук ырааттуу эмес.

JPL Horizons библиографиялык эскертүүсү: Негизги ыкма JPL Horizons системасын библиография [29] менен байланыштырат; бирок PDFдеги [29] жазуу “Overview of the NASA/JPL lasercom program” аттуу 1998-жылкы иш. Бул жазуу JPL Horizons ephemeris системасынын түз метод булагы болуп көрүнбөйт жана булак ичинде библиографиялык дал келүү көйгөйүн жаратат.

Негизги чектөөлөр: Туруктуу 25,5 km/s ылдамдык; uniform аймактык агым; туруктуу 2800 kg/m³ тыгыздык; сфералык метеороид геометриясы; топографиялык shielding, келүү бурчу variability жана secondary ejecta эске алынбашы; MEM масса чегинен ары узак экстраполяция.

Каржылоо: Изилдөө Universidad del Valleнин “Performance-based design of a lunar habitat under seismic loading and meteorite impacts” долбоору жана Universidad Santiago de Cali Dirección General de Investigaciones DGI-01-2026 чакырыгы тарабынан колдоого алынган.

Маалымат жеткиликтүүлүгү: Авторлор маалыматтар суроо боюнча жооптуу авторлордон алынарын билдиришет.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Лицензия: Макала Creative Commons Attribution (CC BY) лицензиясы алдында open access болуп жарыяланган.

Расмий булак: https://doi.org/10.3390/aerospace13070603