Бул изилдөө, 5-fluorourasil адлы химиотерапия илажыны контроллү бичимде твакцинамак амажыйла полиакриламид, β-siklodekstrin ве кремнезем нанобөлүкчөлөрындан олушан гибрид бир наноташыгыч гелиштирмиштир. PAM/CDs/SiO₂@5-Fu катары адландырылан система, күнжүт майынын йтор фазасы ве Span-80’ин беттик активдүү зат катары кулланылдыгы суу-май-суу кош эмульсия процессийле даярдалган. Изилдөөчүлөр, наноташыгычнын нейтралдуу физйоложик ортамы темсил еден пХ 7,4’е ылайык кислоталуу пХ 5,4 ортамында 5-fluorourasili дагы ылдам салдыгыны билдирмиштир.

Динамик ышык сачылымы өлчөөүнде орточо гидродинамикалык диаметри 105,1 нм, полидисперстүүлүк индекси 0,2 ве зета потенциалы +30,2 мВ катары аныкталган. Кремнезем ичермейен PAM/циклодекстрин карышымында %35 катары маалыматлен илач йүклеме натыйжалуулуки, кремнезем еклендигинде %45,25’е; капсулалоо натыйжалуулугу болсо %63’тен %84,75’е йүкселмиштир. Бирок бу маанилерин бторымсыз өндүрүш партмененри, стантарт сапмалары ве хам UV-Vis калибрация маалыматтари сунулмамыштыр.

Илач чыгарууы илк 12 саатте пХ 5,4’те %28, пХ 7,4’те %9 катары өлчөнгөн. Салым 24 саатте тартипсыйла %50 ве %22’йе, 48 саатте %69 ве %45’е улашмыштыр. Доксан алтынжы саатин сонунда кислоталуу ортамда %96,25, нейтралдуу ортамда болсо %71 кумулятивдик чыгаруу билдирилген. Бу натыйжалар твакцинайыжынын пХга сезгич давранабмененжегини көрсөтөт; бирок тажрыйба йалнызжа ики буфер чөзелтисинде герчеклештирилмиш ве герчек бир шишик текстурасу вейа жаныбар модельи кулланылмамыштыр.

A549 инсан өпкө рагы клеткаларынде 5-FU йүклү наноташыгычнын клетка жашоочандыгыны сербест 5-FU’дан болжол менен йеди йүзде пуан дагы фазала азалттыгы билдирилген. L929 чычкан фибробластыларында болсо жанлылык, йүклү наноташыгычйла болжол менен %94 ве сербест 5-FU менен %86 катары маалыматлмиштир. Кулланылан дозларын ачыкланмамасы, тек консантрасйонла чалышылмасы ве нормалдуу адам өпкө клеткаси кулланылмамасы неденийле бу натыйжалар шишик сечижилигини, клиникалык еткинлиги вейа инсанларда дагы дүшүк йан еткийи далилдебейт.

Түркия жагынан баалоо: Изилдөө; Түркияда полимер кимйасы, фармасөтик нанодекноложи, дары ташуу системалери ве кансер бийоложиси аланларында чалышан изилдөө груплары үчүн бир формулировка башлангыжы сторлайабилир. Түркияда гелиштирме түзүмлабилмеси үчүн синтез катышларынын дүзелтилмеси, өндүрүшин ар түрдүү партмененрде текрарланмасы, материалдын герчек чапраз бторланма ве шишме айрыкчаринин өлчүлмеси, клиникалык бактери вейа бейтап маалыматси йерине уйгун инсан өпкө клеткалары ве үч өлчөмдүү шишик модельлеринин кулланылмасы, ардындан жаныбарларда биобөлүштүрүү, токсикология ве өпкөе колдонмо тажрыйбаларинин йүрүтүлмеси герекир. Изилдөөдөн Түркиядаки бейтаптарда еткинлик, коопсуздук, уйгун доз, тедави үстүнлүгү вейа кулланыма хазыр бир илач сонужу чыкарыламаз.

Изилдөө бир илач үрүнү вейа өпкө рагы тедависи гелиштирмиш дегилдир. Елде едмененн каныт; даярдалган материалдын белирли лаборатория шарттарында 5-FU твакцинайабилдиги, кислоталуу буферда дагы фазала илач салдыгы ве ики клетка хаттында ар түрдүү жанлылык маанилери олуштурдугу йөнүндедир.

Изилдөөнүн чөзмейе чалыштыгы маселе недир?

Изилдөөчүлөр, сербест 5-fluorourasilin бута дышы текстуралара да улашабилмеси ве тедави тартипсында токтуманите олуштурабилмеси маселеундан харекет етмектедир. Өнермененн чөзүм, илажы полимер ве кремнезем компоненттеринден олушан нанометре масштабдуу бир түзүмнын үчүнде тутмак ве илажын дагы кислоталуу шарттарда дагы ылдам сербест калмасыны сторламактыр.

Тасарым үч ана компоненте дайанмактадыр:

• Полиакриламид: Твакцинайыжынын гидрофилдүү полимер матрицасы катары колдонулган.
• β-Циклодекстрин: Ич бошлугу булунан халкасал карбонхидрат түзүмүйла 5-FU ве дигер компоненттерле физиксел еткмененшим курмасы амачланмыштыр.
• Кремнезем нанобөлүкчөлөры: Илажын тутулабмененжеги ек бет ве силанол груплары сторладыгы варсайылмыштыр.

Изилдөөнүн пайдубал хипотези, бу үч компонентин суутек байланыштары ве дигер коваленттик эмес еткмененшимлерле бир арайа гелерек илажы тутажторы; кислоталуу ортамда бу еткмененшимлерин алсызламасы ве полимер торынын гевшемеси сонужунда чыгарууын ылдамдыкланажторыдыр.

Наноташыгыч насыл даярдалган?

Хазырлама ишлеминин илк ашамасында 0,4 грам PAM, 15 мЛ хажминдеки %2 в/в асэтикалык асит чөзелтисине екленмиштир. Метин бу карышымы %2 w/в PAM катары диагнозмламактадыр. Ошентсе да:

\[ \frac{0{,}4\ \mathrm{g}}{15\ \mathrm{mL}}\times100 = 2{,}67\ \mathrm{g}/100\ \mathrm{mL} \]

олдугундан герчек концентрация болжол менен %2,67 w/в’дир. Бу фарк, формулировкаун йениден үретмененбилирлиги ачжылуулукндан дүзелтилмелидир.

PAM чөзелтисине 0,2 грам β-siklodekstrin екленмиш ве карышым ультраүндүү банйода он мүнөт тутулмуштур. Даха кийин 20 мг кремнезем нанопарчажыгы илаве едилмиш; бирок бу ашамадаки аралаштыруу мөөнөтү йалнызжа “узун убакыт” бичиминде ифаде едилмиштир. Сон катары 5-FU дамла дамла екленерек изилдөө үчүнде 1 мг/мЛ катары белиртмененн сон илач концентрацияине улвакциналмыштыр.

Чифт емүлсион ашамасы насыл колдонулган?

Илач йүклү 15 мЛ сулу полимер карышымы, 45 мЛ күнжүт майы ве Span-80 ичерен йтор фазасына дамла дамла екленмиш ве он мүнөт карыштырылмыштыр. Бөйлеже биринжил су-йтор, W₁/О, емүлсиону олуштурулмайа чалышылмыштыр.

Даха кийин 45 мЛ саф су биринжил емүлсиона дамла дамла екленмиш ве система 30 мүнөт дагы карыштырылмыштыр. Карышым 15 мүнөт беклетилдиктен кийин йтор ве дыш су фазаларынын узаклаштырылдыгы белиртилмиш; калан бөлүм 4.500 дев·дак⁻¹ ылдамдыкда он мүнөт сантрифүжленмиштир. Топланан материал лиофилизацияланган едилмиш ве −20 °Ж’де сакланмыштыр.

Изилдөөнүн 10. сайфасындаки Шема 2; PAM, циклодекстрин, кремнезем ве 5-FU’нун хазырланмасыны, күнжүт майы ве Span-80’е екленмесини, дыш су фазасынын олуштурулмасыны, йтор фазасынын узаклаштырылмасыны ве сантрифүж ашамасыны гөрсел катары өзетлемектедир. Ошентсе да шема, түзүмнын герчектен W₁/O/W₂ дамлажыклары хâлинде калдыгыны эксперименттик катары далилдебейт.

Малземе герчектен химиялык кайчылаш байланышкан бир гидрогель мидир?

Изилдөөнүн башлыгы ве өзети “химиялык катары тасарланмыш гидрогель нанокомпозити” ифаделерини кулланмактадыр. Бирок ыкмаде:

• йени бир мономер полимерлешмеси,
• коваленттик чапраз бторлайыжы,
• радикал башлатыжы,
• химиялык бтор олуштурма реакцияси,
• чапраз бторланма дережеси,
• гель фракциясы,
• реологиялык гель ноктасы

булунмамактадыр. Изилдөөнүн 11. сайфасындаки Шема 3, PAM менен циклодекстрин арасындаки кесикли чизгмененри физиксел суутек байланыштары катары көрсөтөт. Бу неденле гелиштирмененн түзүм, ширетүүта сунулан маалыматтаре ылайык химиялык кайчылаш байланышкан бир гидрогель йерине физиксел катары бир арайа гетирмененн полимер-кремнезем нанокомпозити шеклинде диагнозмланмалыдыр.

Бир түзүмнын гидрогель давранышы гөстердигини дестмуунек үчүн су алма сыйымдуулукси, шишүү катышы, гель фракциясы, ажыратуу, реология ве механикалык бекемдик гиби өлчөөлөре ихтийач вардыр. Изилдөөдө бу сыноолорун хичбири түзүмлмамыштыр.

Кремнеземнын мезотешиктүү олдугу гөстерилмиш мидир?

Изилдөө бойунжа кремнезем компоненти заман заман “мезотешиктүү кремнезем” катары адландырылмыштыр. Малземелер бөлүмүнде болсо йалнызжа коммерциялык, күресел кремнезем нанобөлүкчөлөрынын сатын алындыгы йазылмыштыр.

Гөзенекли түзүмйы аныктоо үчүн герекли олабмененжек бет аланы, көзөнөк көлөмү ве тешикче чапы өлчөөлөри рапорланмамыштыр. BET анализи, азот адсорбция-десорбция изотерми вейа тешикче ич түзүмүны гөстерен TEM сүрөтсү булунмамактадыр. Бу неденле кремнеземнын герчектен мезотешиктүү олдугу ве илажын көзөнөктөрин үчүне йерлештиги догрудан гөстерилмемиштир.

FTIR анализи ханги еткмененшимлери көрсөтөт?

FTIR спектрлары изилдөөнүн 18. сайфасындаки Шечопо 1’де алты үлгү үчүн каршылаштырылмыштыр:

• PAM,
• циклодекстринлер,
• кремнезем,
• PAM/CDs,
• PAM/CDs/SiO₂,
• PAM/CDs/SiO₂@5-Fu.

PAM’ын 1.637 жм⁻¹ живарындаки карбонил бандынын PAM/CDs карышымында 1.625 жм⁻¹ живарына каймасы, PAM’ын амид груплары менен циклодекстринин гидроксил груплары арасындаки суутек байланыштарыйла илишкмененндирилмиштир. Кремнезем еклендигинде 791 жм⁻¹ живарында Си–О банды гөрүлмүш ве 1.624 жм⁻¹ чевресиндеки кайма абдан компонентли еткмененшим шеклинде йорумланмыштыр.

Илач йүклү үлгүте 3.400, 1.625 ве 1.385 жм⁻¹ чевресиндеки бантлар 5-FU менен илишкмененндирилмиштир. Бирок сүрөт үчүнде саф 5-FU’йа аит айры бир реферанс спектр булунмамактадыр. Ошондой эле 1.625 ве 1.385 жм⁻¹ чевресиндеки бөлгелер твакцинайыжы компоненттеринде де сигнал вермектедир. FTIR натыйжалары компоненттерин бирликте булундугуну ве еткмененшебмененжегини дестеклесе де капсүлленен илач өлчөмыны вейа өзөк-кабык түзүмүны тек бвакцинана далилдебейт.

XRD анализи не көрсөтөт?

Изилдөөнүн 21. сайфасындаки Шечопо 2’де PAM’ын кең аморф банды, циклодекстринин кескин кристал пиклери ве кремнеземнын 22,5° живарындаки кең банды каршылаштырылмыштыр. PAM/CDs карышымында циклодекстрине аит кескин пиклерин чоң өлчүде кайболмасы, компоненттер арасындаки физиксел еткмененшим ве түзүмдүк дүзенсизликле илишкмененндирилмиштир.

Кремнезем ичерен твакцинайыжыда 22,5° живарындаки кең бандын ортайа чыкмасы, кремнеземнын матристе булундугуну дестмуунектедир. Илач йүклү үлгүте 21,6° живарында кең бир бандын гөрүлмеси ве сербест 5-FU’йа аит олдугу мененри үйүрлен кескин пиклерин булунмамасы, илажын аморф вейа молекулалык катары дторылмыш олдугу шеклинде йорумланмыштыр.

Бирок Шечопо 2’де саф 5-FU дифрактограммаы йер алмамактадыр. Бу неденле “сербест 5-FU пиклеринин тамамен кайболдугу” иддиасы ошол эле тажрыйба сети үчүнде догрудан каршылаштырыламамактадыр. Ошондой эле 31,5° живарындаки пик бирден фазала твакцинайыжы өрнегинде булундугу үчүн бу сигнал йалнызжа илач йүкленмесине өзгү дегилдир.

FE-SEM сүрөттөри бөлүкчө түзүмү хаккында не сөйлемектедир?

Изилдөөнүн 23. сайфасындаки Шечопо 3, 1 µм ве 500 нм масштабдуу ики FE-SEM сүрөтсү сунмактадыр. Гөрүнтүлерде күресел вейа хафиф овал, бети пүрүзлү бөлүкчө күмелери гөрүлмектедир.

Икинжи сүрөтде үч бөлүкчө үчүн шу өлчөөлөр ишаретленмиштир:

• 77,364 нм,
• 60,407 нм,
• 80,327 нм.

Бу үч мааниин аритмэтикалык орточосы:

\[ \frac{77{,}364+60{,}407+80{,}327}{3} = 72{,}699\ \mathrm{nm} \]

олуп текстде билдирмененн болжол менен 72,7 нм мааниийле ошол эледыр. Ошентсе да үч бөлүкчө, ишенимилир бир бойут дторылымы үчүн йетерли дегилдир. Фарклы сүрөт аланларындан абдан сайыда парчажыгын өлчүлмеси, медйан, стантарт сапма ве дторылым графигинин маалыматлмеси герекир.

FE-SEM бет топографисини көрсөтөт; парчажыгын ич кысмында кремнезем ве илажын, дыш кысмында PAM/CDs табакасынын булундугуну догрудан гөстермез. Өзөк-кабык иддиасы үчүн кеситсел TEM, STEM-EDS елемент карталамасы вейа бензер бир ич түзүм анализи гереклидир.

DLS ве зета потенциалы натыйжалары насылдыр?

Изилдөөнүн 25. сайфасындаки Шечопо 4’е ылайык бөлүкчөлөрүн сулу ортамда өлчүлен гидродинамикалык диаметриы 105,1 нм ве ПДЫ маании 0,2’дир. Куру FE-SEM бойутунун дагы кичинекей олмасы, сулу ортамда полимер зинжирлеринин хидратасйонуйла ачыкланмыштыр.

Зета потенциалы графиги тек бир дторылым көрсөтөт. Өлчүмүн кач кез текрарландыгы, буферун пХ’сы, ионик гүжү ве үлгү концентрацияи ачыкланмамыштыр. Бу шарттар зета потенциалыни догрудан еткмененйебмененжегинден +30,2 мВ маании бүтүн бийоложик ортамлара генелленымдуулукез.

Изилдөө позитиф йүкү “PAM’ын протонланмыш амин групларына” бторламактадыр. Бирок сунулан PAM түзүмүнда амид груплары йер алмакта; ошондой эле катйоник PAM түреви вейа катйоник комономер колдонулушу диагнозмланмамактадыр. Йүзей йүкүнүн химиялык кайнторы айры бет анализлерийле ачыклыга кавуштурулмалыдыр.

Бир буфер үчүндеки анлык зета потенциалы, кан долвакцинамында туруктуулыгы далилдебейт. Серум протеинлери, тузлар, протеин корона олушуму ве заман үчүндеки бойут дегишими изилденген эмес.

Илач йүклеме ве капсулалоо натыйжалуулугу насыл эсептелген?

Бир милиграм илач йүклү нанокомпозит, 1 мЛ PBS ве 1 мЛ этил ацетат карышымында екстракте едилмиш; сербест 5-FU өлчөмы 266 нм’де UV-Vis спектроскопиясийле өлчөнгөн.

Йүклеме натыйжалуулуки:

\[ LE(\%)= \frac{ m_{\mathrm{toplam\ 5-FU}}-m_{\mathrm{serbest\ 5-FU}} }{ m_{\mathrm{nanokompozit}} } \times100 \]

Капсүллеме натыйжалуулуки:

\[ EE(\%)= \frac{ m_{\mathrm{toplam\ 5-FU}}-m_{\mathrm{serbest\ 5-FU}} }{ m_{\mathrm{toplam\ 5-FU}} } \times100 \]

катары эсептелген.

Кремнезем еклендигинде йүклеме натыйжалуулуки 10,25 йүзде пуан, капсулалоо натыйжалуулугу 21,75 йүзде пуан артмыштыр. Гөрели артышлар болсо тартипсыйла болжол менен %29,3 ве %34,5’тир. Сонуч бөлүмүндеки “%11 ве %22 артыш” ифадеси болжол менен йүзде пуан фаркларыны йуварламакта ве ылайыкли артышла аралаштырууктадыр.

Бу салыштырууда текрар сайжылуулук, стантарт сапма, калибрация егрисинин теңдемеи, екстраксион гери казанымы ве истатистиксел сыноо маалыматлмемиштир. Бу неденле кремнеземнын капсулалоойи “анламлы бичимде” артырдыгы сонужу истатистиксел катары маанилендирмененмемектедир.

пХ’йе бторлы чыгаруу тажрыйбаи насыл йүрүтүлмүштүр?

Бир милилитре наноташыгыч сүспансиону 12 кДа молекулалык салмак кесимдүү диализ баштыгына конмуш ве 15 мЛ чыгаруу ортамына далдырылмыштыр. Ортамлар:

• кислоталуу шарт үчүн пХ 5,4 PBS,
• нейтралдуу шарт үчүн пХ 7,4 PBS

катары даярдалган. Деней 37 °Ж’де карыштырыларак йүрүтүлмүш; 0, 1, 3, 6, 12, 24, 48, 72 ве 96. саатлерде 0,3 мЛ үлгү алынмыш ве ошол эле өлчөмда тазе буфер екленмиштир.

Изилдөө ортама “белирли бир көлөмде этанол” еклендигини белиртмекте, бирок бу хажми ачыкламамактадыр. Ошондой эле чыгаруу йүздеси үчүн маалыматлен теңдеме, арт арда алынан үлгүлер неденийле системаден узаклаштырылан илажын күмүлатиф дүзелтмесини ачык бичимде ичермемектедир.

Илач чыгарууы не өлчүде дегишмиштир?

Изилдөөнүн 29. сайфасындаки Шечопо 5, ики чыгаруу егриси арасындаки айрымын еркен саатлерден итибарен ортайа чыктыгыны көрсөтөт. Денейлерин үч текрарлы олдугу сүрөт ачыкламасында белиртилмиш ве ката чубуклары сунулмуштур. Ошентсе да ики пХ егриси арасындаки фарклар үчүн заман ноктасына өзгү истатистиксел сыноо вейа ишеним интервалы маалыматлмемиштир.

Сербест 5-FU’нун ошол эле тажрыйба дүзенинде өлчүлен бир контрол егриси булунмамактадыр. Сербест илажын абдан ылдам салындыгы гөрүшү изилдөөнүн кенди контрол тажрыйбаинден дегил, ширетүүчада атыф түзүмлан башка бир изилдөөдөн алынмыштыр.

пХга сезгич меканизма догрудан гөстерилмиш мидир?

Изилдөөчүлөр кислоталуу ортамда:

1. PAM ве циклодекстрин арасындаки суутек байланыштарынын алсызладыгыны,
2. PAM зинжирлеринин протонланарак бирбирини иттигини,
3. гидрогель торынын шиштигини,
4. циклодекстрин менен 5-FU арасындаки комплексин алсызладыгыны,
5. кремнезем бетинин 5-FU’йу дагы колай бырактыгыны

мененри сүрмектедир.

Бу ачыкламалар эксперименттик катары догрудан сыноо едилмемиштир. пХ 5,4 ве 7,4’те шишүү катышы, масса жоготуусу, тешикче дегишими, бет йүкү, реология вейа бтор дегишими өлчүлмемиштир. Ошондуктан изилдөө пХ’йе ылайык ар түрдүү чыгаруу егрмененри гөстермекте, бирок бу фаркын ханги молекулалык меканизмайла олуштугуну кесин катары айырмамактадыр.

Салым кинетиги ханги модельлере уймуштур?

Салым маалыматтари алты моделье колдонулган:

• нөлүнчү тартип,
• биринчи тартип,
• Higuchi,
• Korsmeyer–Peppas,
• Hixson–Crowell,
• Weibull.

пХ 5,4’те эң жогорку Р² Hixson–Crowell модельинде елде едилмиш ве чыгаруу чөзүнме вейа түзүм ерозйонуйла илишкмененндирилмиштир. пХ 7,4’те эң жогорку маани Weibull модельинде булунмуштур. Weibull модельи ампирик бир модель олдугундан тек бвакцинана өзгүл бир физиксел меканизмайы далилдебейт.

Korsmeyer–Peppas үссү пХ 5,4 үчүн \(н=0{,}5846\), пХ 7,4 үчүн \(н=1{,}0085\) катары эсептелген. Изилдөө илк маании диффузия менен полимер гевшемесинин бирликте рол алдыгы анормал твакцинаным, икинжи маании болсо Жасе ЫЫ твакцинаным катары йорумламыштыр.

Кинэтикалык таблицалардаки тутарсызлыклар нелердир?

Шечопо 6’даки пХ 5,4 нөлүнчү тартип догрусу болжол менен катары:

\[ y=0{,}9476x+15{,}243 \]

бичиминде көрсөтүлгөн. Табло 5’те болсо ошол эле теңдеме:

\[ M_t/M_\infty=1{,}5243t+0{,}9476 \]

шеклинде йазылмыштыр. Егимин ве кесишимин йер дегиштирдиги, ошондой эле 15,243 мааниинин 1,5243 катары актарылдыгы гөрүлмектедир.

Hixson–Crowell модельинин Табло 1 ве Табло 5’теки математиксел гөстеримлери де бирбирийле там уйумлу дегилдир. Ошондой эле Weibull модельи пХ 7,4’те эң жогорку Р² мааниини вермесине ртормен догрусал теңдемелерин сунулдугу Табло 5’е екленмемиштир.

Модел сечими йалнызжа Р² мааниине дайандырылмыштыр. Калынты графиклери, ката өлчүтлери, модель параметрелеринин ишеним аралыклары вейа алтернатиф билги критерлери маалыматлмемиштир. Бу неденле “чыгаруу меканизмасы кесин катары Hixson–Crowell’дыр” йерине “изилденген догрусал уйарламалар арасында эң жогорку Р² Hixson–Crowell модельинде алынган” ифадеси дагы уйгундур.

Хүжре тажрыйбаи насыл йүрүтүлмүштүр?

Изилдөөда ики клетка хатты колдонулган:

• A549: Инсан өпкө карсиному клетка хатты.
• L929: Фаре көкенли фибробласт клетка хатты.

Хүжрелер йүксек гликозлу ДМЕМ, %10 фетал сыгыр серуму ве %1 пенисилин-стрептомисин ичерен ортамда йетиштирилмиштир. Хүжрелер 96 куйужуклу плакалара ечопомиш; 24 саатлик жабышуу дмааниинден кийин ар түрдүү формулировкаларла тедави едилмиштир.

Йөнтемде тедави мөөнөтү 48 саат катары йазылмыштыр. Сонуч бөлүмүнде болсо жанлылыгын “72 саатлик инкүбасйонун ардындан” өлчүлдүгү белиртилмектедир. Йирми дөрт саатлик өн жабышуу менен 48 саатлик тедавинин топламы 72 саат олабилир; бирок натыйжа бөлүмүнүн тедави мөөнөтүни ми йокса топлам күлтүр мөөнөтүни ми ифаде еттиги ачык дегилдир.

MTT сыноои сонунда олушан формазан DMSO үчүнде чөзүлмүш ве абсорбанс 570 нм’де өлчөнгөн:

\[ \mathrm{Hücre\ canlılığı}(\%) = \frac{ A_{\mathrm{tedavi}} }{ A_{\mathrm{kontrol}} } \times100 \]

MTT сынооинде ханги натыйжалар алынган?

Изилдөөнүн 36. сайфасындаки Шечопо 7’де йүклү твакцинайыжынын A549 жанлылыгыны сербест 5-FU’дан болжол менен йеди йүзде пуан дагы фазала азалттыгы гөрүлмектедир. L929 жанлылыгы болсо йүклү твакцинайыжыда сербест илажа ылайык болжол менен секиз йүзде пуан дагы йүксек калмыштыр.

Бу салыштыруунын пайдубал чектелгенлыгы, колдонулган консантрасйонларын ачыкланмамасыдыр. Сербест илач менен твакцинайыжы үчүндеки илажын ошол эле 5-FU эквивалент дозунда олуп олмадыгы, твакцинайыжынын топлам массаси ве клетка бвакцинана марузийет дүзейи билинмемектедир.

Тек бир доз ве тек бир заман ноктасындан доза-жооп илишкиси куруламаз. ЫЖ₅₀, тандалмалуулук индекси, апоптотик клетка катышы, клетка цикли, илач алымы вейа колония түзүлүшү өлчүлмемиштир.

“Сечижи рак клеткасы өлдүрме” сонужу дестекленийор му?

Йүклү твакцинайыжынын A549 клеткаларыни азалтыркен L929 клеткаларынин чоң бөлүмүнү жанлы быракмасы, илк багымшта сечижилик көрсөткүчси олабилир. Бирок ики клетка хатты:

• ар түрдүү түрлерден,
• ар түрдүү текстуралардан,
• ар түрдүү чогалма ылдамдыкларына ве метаболик айрыкчаре сахип

олдугундан догрудан шишик-нормал өпкө салыштыруусы олуштурмамактадыр. Нормал инсан бронш вейа өпкө епител клеткалары кулланылмамыштыр.

MTT сыноои клетканин метаболик активитесини өлчмектедир; тек бвакцинана клетка өлүмү, апоптоз вейа некроз меканизмасыны айырамаз. Изилдөөнүн ROS өндүрүши, оксидативдик стресс ве апоптозла илгили ачыкламалары догрудан өлчөөлөре дегил, йорум ве атыфлара дайанмактадыр.

Истатистиксел рапорлама йетерли мидир?

Шечопо 7’де тажрыйбаларин үч текрарлы олдугу ве натыйжаларын орточо ± стантарт сапма катары маалыматлдиги белгиленген. Ошентсе да:

• текрарларын бторымсыз бийоложик тажрыйба ми йокса ошол эле плаканын текник куйужуклары мы олдугу белиртилмемиштир,
• колдонулган истатистиксел сыноо ачыкланмамыштыр,
• кесин п маанилери маалыматлмемиштир,
• көп салыштыруу дүзелтмеси диагнозмланмамыштыр,
• етки чоңлүгү ве ишеним интервалы сунулмамыштыр.

Метин, йүклү твакцинайыжы менен сербест 5-FU фаркы үчүн \(п<0{,}01\) йазмактадыр. Шечопо ачыкламасында болсо йылдыз ве дийез ишаретлеринин \(п<0{,}001\) анламына гелдиги белгиленген. Бу ики билдирим бирбирийле уйумлу дегилдир.

Твакцинайыжы герчектен өпкөе буталенмиш мидир?

Изилдөө системаи “бутали пульмонардык дары ташуу” платформау катары диагнозмламактадыр. Ошентсе да формулировкада:

• өпкө рагы клеткасине бторланан лиганд,
• антикор вейа аптамер,
• инхаласйон жихазы,
• аэрозол дамлажык бойуту,
• массасел медйан аэродинамикалык диаметри,
• өпкө бириким модельи,
• мукус гечиш тажрыйбаи,
• өпкө текстурасунда биобөлүштүрүү

булунмамактадыр. A549 клеткаларынин кулланылмасы, твакцинайыжыйы өпкөе өзгү вейа шишике бутали хâле гетирмез.

Парчажык бойутунун EPR еткисине уйгун олдугу мененри үйүрлмектедир; бирок изилдөөдө дамар гечиргенлиги, шишик бирикими вейа жаныбар сүрөтлемеси түзүмлмамыштыр. Бу неденле EPR ве бутали шишик бирикими, эксперименттик табылга дегил гележекте сыноо едилмеси герекен варсайымлардыр.

Изилдөөнүн дестекледиги натыйжалар

• PAM, β-siklodekstrin, кремнезем ве 5-FU ичерен бир формулировка даярдалган.
• FTIR ве XRD натыйжалары компоненттерин ошол эле каты түзүм үчүнде булундугуну ве физиксел еткмененшимлер олуштурабмененжегини дестмуунектедир.
• FE-SEM сүрөттөринде нанометре масштабдуу, күресел вейа овал бөлүкчө күмелери гөрүлмүштүр.
• DLS өлчөөүнде 105,1 нм гидродинамикалык диаметри ве 0,2 ПДЫ билдирилген.
• Зета потенциалы өлчөөүнде +30,2 мВ маани алынган.
• Кремнезем ичерен системаде %45,25 йүклеме ве %84,75 капсулалоо натыйжалуулугу билдирилген.
• пХ 5,4 ортамында пХ 7,4’е ылайык дагы ылдам ве дагы йүксек 5-FU чыгарууы өлчөнгөн.
• Салым 96 саатте пХ 5,4’те %96,25, пХ 7,4’те %71’е улашмыштыр.
• A549 клеткаларынде йүклү твакцинайыжы, изилдөөдө колдонулган сербест 5-FU грубундан дагы дүшүк MTT жанлылыгы олуштурмуштур.
• L929 клеткаларынин кыска мөөнөттүү MTT жанлылыгы йүклү твакцинайыжы грубунда болжол менен %94 катары билдирилген.

Изилдөөнүн канытламадыгы натыйжалар

• Наноташыгычнын инсанларда өпкө рагыни тедави еттиги канытланмамыштыр.
• Формүласйонун өпкөе улаштыгы вейа өпкөде бириктиги гөстерилмемиштир.
• Түмөр клеткаларыни актиф катары буталедиги гөстерилмемиштир.
• Инсанларда сербест 5-FU’дан дагы етчопои вейа дагы ишенимли олдугу канытланмамыштыр.
• Изилдөөдө химиялык кайчылаш байланышкан бир гидрогель олуштугу кесин катары гөстерилмемиштир.
• Кремнеземнын мезотешиктүү олдугу ырасталган эмес.
• FE-SEM маалыматтари өзөк-кабык ич түзүмүны далилдебейт.
• Кан долвакцинамында коллоидал туруктуулук гөстерилмемиштир.
• Илажын фармакокинетиги, биобөлүштүрүүы вейа шишик текстурасундаки концентрацияи өлчүлмемиштир.
• Солунум йолуйла колдонууга мүмкүн бир үрүн гелиштирилмемиштир.
• Узун дмаани биологиялык ажыроо ве токтуманите изилденген эмес.
• Бторышыклык системаи, каражигер, бөйрөк, кан вейа өпкө токтуманитеси маанилендирилмемиштир.
• L929 сонужу нормалдуу адам өпкө текстурасунун корунажторыны далилдебейт.
• Тек дозлу MTT тажрыйбаи клиникалык сечижилик вейа тедави үстүнлүгү олуштурмаз.

Изилдөөнүн күчтүү йөнлери

Изилдөө, полимер, карбонхидрат ве органикалык эмес нанобөлүкчө компоненттерини тек бир дары ташуу платформаунда бирлештирмиштир. Малземенин FTIR, XRD, FE-SEM, DLS ве зета потенциалы гиби бирбирини тамамлайан текниклерле инжеленмеси баштапкы карактеризасйону ачжылуулукндан йарарлыдыр.

Салымын ики ар түрдүү пХ шартунда 96 саате катар изленмеси, йалнызжа тек бир сон заман ноктасы йерине замана бторлы давраныш хаккында билги сторламактадыр. Алты ар түрдүү кинэтикалык модельин уйгуланмасы да чыгаруу маалыматтаринин математиксел катары каршылаштырылмасыны мүмкүн кылмыштыр.

Бош твакцинайыжы, илач йүклү твакцинайыжы ве сербест илач групларынын хем кансер хем де фибробласт клеткаларынде каршылаштырылмасы, гележекте гелиштирмененбмененжек бийоложик баалоо дүзени үчүн баштапкы олуштурмактадыр.

Башлыжа чектелгенлыклар

• PAM концентрацияи хесабы ыкмале уйушмамактадыр.
• Сентезде кесин аралаштыруу ылдамдыгы ве базы убакытлер белиртилмемиштир.
• Span-80 өлчөмынын ханги фаза хажэмаль ылайык хесапландыгы белирсиздир.
• Сантрифүж ишлеми бторыл сантрифүж куввети йерине йалныз дев·дак⁻¹ менен маалыматлмиштир.
• Үрүн натыйжалуулуки ве өндүрүш партиси текрарланабилирлиги рапорланмамыштыр.
• Ковалент чапраз бторланма ве герчек гидрогель олушуму гөстерилмемиштир.
• Шишме, механикалык бекемдик, реология ве бозунма өлчүлмемиштир.
• Кремнеземнын тешикче түзүмү ве өзгөчө бет аянты белирленмемиштир.
• FE-SEM бойут анализи йалнызжа биркач парчажыга дайанмактадыр.
• Өзөк-кабык мимариси догрудан сүрөтленмемиштир.
• DLS ве зета потенциалы үчүн өлчөө шарттары менен текрар сайжылуулук ексиктир.
• Йүклеме ве капсулалоо тажрыйбаларинин чийки маалыматлери пайлвакциналмамыштыр.
• Салым ортамындаки этанол өлчөмы белиртилмемиштир.
• Сербест илач ве бош твакцинайыжы чыгаруу контролдори йоктур.
• пХ’йе бторлы шишме ве ерозйон догрудан өлчүлмемиштир.
• Кинэтикалык теңдемелерде рапорлама каталары булунмактадыр.
• Хүжре тажрыйбаинде консантрасйонлар ве 5-FU эквивалент дозлары маалыматлмемиштир.
• ЫЖ₅₀, доза-жооп ве меканистик клетка өлүмү анализлери түзүмлмамыштыр.
• Нормал инсан өпкө клетка хатты кулланылмамыштыр.
• Истатистиксел анализ айрынтылары ексиктир.
• Хайван, фармакокинетика, биобөлүштүрүү ве токсикология изилдөөсы йоктур.
• Пулмонер колдонмойа илишкин аэрозол вейа өпкө бириким сыноои түзүмлмамыштыр.

Изилдөөнүн Йөнтеми ве Булгулары

Денейсел иш агымшынын өзети

Шечополерин билимсел месажлары

• Шема 1, сайфа 9: PAM, циклодекстрин, кремнезем ве 5-FU компоненттеринин тек бир нанокомпозит үчүнде бириктирилгенни каврамсал катары көрсөтөт.
• Шема 2, сайфа 10: W₁/O/W₂ кош эмульсия хазырлама убакытжини ве сантрифүжле айырма ашамасыны көрсөтөт.
• Шема 3, сайфа 11: PAM ве циклодекстрин арасында физиксел суутек байланыштары булундугу варсайымыны ве 5-FU йүклү кремнезем бөлүкчөлөрүнын тор үчүнде тутулмасыны көрсөтөт.
• Шечопо 1, сайфа 18: Алты FTIR спектрунда PAM, циклодекстрин, кремнезем ве илач йүклеме кийинсындаки бант дегишимлерини салыштырууктадыр.
• Шечопо 2, сайфа 21: Циклодекстринин кристал пиклеринин карышым үчүнде азалмасыны ве кремнеземйа аит кең аморф банды көрсөтөт.
• Шечопо 3, сайфа 23: Күресел вейа овал бөлүкчө күмелерини ве үч бөлүкчө үстүндөки 60–80 нм өлчөөлөри көрсөтөт.
• Шечопо 4, сайфа 25: DLS дторылымынын 105,1 нм чевресинде, зета потенциалынин +30,2 мВ чевресинде тепе йаптыгыны көрсөтөт.
• Шечопо 5, сайфа 29: 5-FU чыгарууынын пХ 5,4’те пХ 7,4’е ылайык бүтүн заман нокталарында дагы йүксек олдугуну көрсөтөт.
• Шечопо 6, сайфа 32: Салым маалыматтаринин алты ар түрдүү кинэтикалык моделье аит догрусал уйарламаларыны сунмактадыр.
• Шечопо 7, сайфа 36: A549 ве L929 клетка жашоочандыгыны бош твакцинайыжы, йүклү твакцинайыжы ве сербест 5-FU груплары арасында салыштырууктадыр.

Изилдөөнүн мевжут каныт дүзейи

Даха күчтүү бир валидация үчүн герекен адымлар

1. PAM, циклодекстрин ве кремнезем катышлары ексиксиз ве тутарлы бичимде йениден диагнозмланмалыдыр.
2. Карыштырма ылдамдыклары, убакытлер, температура, пХ ве емүлсион фаза катышлары айрынтылы катары рапорланмалыдыр.
3. Ен аз үч бторымсыз өндүрүш партиси хазырланарак бойут, ПДЫ, зета потенциалы, ЛЕ ве ЕЕ үчүн орточо ве стантарт сапма маалыматлмелидир.
4. Шишме катышы, реология, гель фракциясы, масса жоготуусу ве меканик айрыкчар өлчүлмелидир.
5. Кремнеземнын бет аланы ве тешикче түзүмү BET ве тешикче дторылымыйла догруланмалыдыр.
6. Өзөк-кабык түзүмү TEM ве елемент карталамасыйла гөстерилмелидир.
7. Артык күнжүт майы, Span-80 ве декоддоочу өлчөмлары белирленмелидир.
8. Салым тажрыйбаине сербест 5-FU, бош твакцинайыжы ве мембран контролү екленмелидир.
9. пХ’йе бторлы шишме ве бет йүкү дегишимлери догрудан өлчүлмелидир.
10. Кинэтикалык модельлер калынты анализи ве параметре ишеним аралыкларыйла йениден маанилендирилмелидир.
11. A549, нормалдуу адам өпкө епител клеткаси ве ек өпкө рагы клетка хатларында доза-жооп изилдөөсы түзүмлмалыдыр.
12. 5-FU эквивалент дозлары ачыкланмалы ве ЫЖ₅₀ менен тандалмалуулук индекси хесапланмалыдыр.
13. Апоптоз, некроз, клетка цикли, ROS ве клеткасел алым анализлери екленмелидир.
14. Үч бойутлу шишик сфероидлери ве өпкө барийери модельлери кулланылмалыдыр.
15. Хайванларда пульмонардык вейа системаик колдонмо кийинсында биобөлүштүрүү, фармакокинетика, еткинлик ве токтуманите инжеленмелидир.
16. Инхаласйон амачланыйорса аеродинамик бөлүкчө бойуту, аэрозол чыкышы ве өпкө бөлгесел бирикими өлчүлмелидир.

Булак жана метод эскертүүсү

Изилдөөнүн там өзгүн ады:Десигн анд Сйнтхетуман оф а Стимули-Респонсиве Полйажрйламиде/Жйжлодеxтрин/Силижа Хйбрид Хйдрогел Наножомпосите фор Жонтроллед Друг Деливерй

Йазарлар ве тартиплары: Мохадесех Рамезанзадех; Мехраб Поурмадади; Мажид Абдоусс; Есмаеил Фармани Гхесхлагхи.

Еш биринжи автор вейа еш салым билгиси: Изилдөөдө йер алмамактадыр.

Сорумлу автор: Мажид Абдоусс.

Йүкленен изилдөөдөки мекемелик байланыштар:

1. Департмент оф Жхемистрй, Амиркабир Университй оф Тежхнологй (Техран Полйтежхниж), Техран 15875-4413, Ыран.
2. Протеин Ресеаржх Жентер, Схахид Бехесхти Университй, Техран, Ыран.
3. Департмент оф Жхемижал Енгинееринг, Сжхоол оф Тхермокинетиж & Транспорт Пхеномена, Амиркабир Университй оф Тежхнологй (Техран Полйтежхниж), Техран, Ыран.

Курумсал билги уйаржылуулук: Ресмî SSRN кайды Мехраб Поурмадади’нин мекемеуну Университй оф Техран катары көрсөтөт. Йүкленен үйүрмде Схахид Бехесхти Университй йазмактадыр. Бу фаркын ханги үйүрмүн гүнжел олдугу белиртмененрек дүзелтилмеси герекир.

SSRN кайыт нумарасы: 7197015.

DOI: 10.2139/ssrn.7197015.

Ресмî ширетүү шилтемесы:https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=7197015

Йайын платформау: SSRN.

Йайын тарихи: 2 Агустос 2026.

Йайын дуруму: Ресмî кайытта “Ундер Ревиеw” катары гөстерилмектедир.

Хакемлик дуруму: Хакем баалооси тамамланмамыш препринттир. Инжелеме убакытжинде олмасы, натыйжаларын хакемлер тарафындан догруландыгы анламына гелмез.

Дерги: Кабул едилмиш вейа йайымланмыш хакемли бир журнал ады мевжут үйүрмде йер алмамактадыр.

Өзгүн басмакана: Нихаи хакемли макале басмакана булунмамактадыр. SSRN еркен ашама изилдөөларын пайлвакциналдыгы бир платформадур.

Сайфа билгиси: Йүкленен изилдөө 49 сайфадыр. Ресмî SSRN дизининде 29 сайфа гөстерилмектедир. Бу дурум ар түрдүү бир бичимлендирме вейа үйүрм булундугуну дүшүндүрмектедир.

Ширетүү түрү: Малземе синтези, физикохимиялык карактеризасйон, буфер ортамда дары чыгаруу ве ики клетка хаттында MTT тажрыйбаи ичерен ин витро изилдөө препринти.

Фон дестеги: Йазарлар Амиркабир Университй оф Тежхнологй’нин мали дестегини кабул етмектедир.

Чыкар чатышмасы: Йүкленен изилдөөдө айры бир кызыкчылыктар кагылышы билдирими йер алмамактадыр.

Йазар салымлары: Айры бир автор салымы вейа ЖРедиТ билдирими булунмамактадыр.

Вери ве код жеткиликтүүлүгү: Хам FTIR, XRD, DLS, зета потенциалы, чыгаруу ве клетка жашоочандыгы маалыматтарине аит ачык депо шилтемесы маалыматлмемиштир. Анализ коду вейа електроник маалымат досйасы пайлвакциналмамыштыр.

Етик дурум: Изилдөө коммерциялык клетка хатлары ве химиялык материалдар үстүндө йүрүтүлмүштүр. Инсан катылымжы вейа жаныбар тажрыйбаи билдирилмемиштир.

Жасалма интеллект кулланым билдирими: Йазарлар жасалма интеллектйы окунабилирлиги, дили ве ширетүү бичимлендирмесини гелиштирмек амажыйла кулландыкларыны; ичериги дагы кийин гөзден гечирип суроомлулугуну үстлендиклерини ачыкламыштыр.

Бу Түркче ачыклама, йүкленен изилдөөнүн 49 сайфасы; үч хазырлама ве физиксел еткмененшим шемасы, FTIR ве XRD спектрлары, FE-SEM сүрөттөри, DLS ве зета потенциалы графиклери, үч салыштыруу таблицасу, пХ’йе бторлы чыгаруу егриси, алты кинэтикалык модель, A549 ве L929 клетка жашоочандыгы натыйжалары, натыйжа бөлүмү ве ширетүүча инжеленерек даярдалган.

Билимсел ичерик йалнызжа изилдөөнүн сундугу тажрыйба дүзени, гөрселлер, теңдемелер ве сандык натыйжалара дайандырылмыштыр. Дыш контрол йалнызжа өзгүн баш аталыш, SSRN кайыт нумарасы, DOI, автор кайды, жарыялоо тарихи ве жарыялоо статүсүнүн библийографик догруланмасы амажыйла колдонулган.

Изилдөө еркен ашамадаки бир материал ве клетка күлтүрү изилдөөсыдыр. Сонучлары инсанларда өпкө рагы тедависи, шишикке спецификалык буталеме, пульмонардык колдонууга мүмкүнлик, коопсуздук вейа клиникалык үстүнлүк каныты дегилдир.