Bu çalışma, evrenin temel tanımının uzay-zaman, madde veya enerji yerine ilişkisel bilgisel kısıtlardan oluşabileceği yönünde spekülatif bir kozmoloji önerisi geliştirir. Kısıt yoğunluğu \(C\), belirli enerji ve hacim koşullarında izin verilebilecek durumların ne kadarının korelasyonlar nedeniyle dışlandığını temsil etmek üzere normalize edilmiş bir entropi açığı olarak tanımlanan boyutsuz bir büyüklüktür. Öneride uzay-zaman geometrisi ve stres-enerji, bu bilgisel yapının kaba taneli termodinamik görünümleri olarak ele alınır; yerçekimi kısıt gradyanlarının gevşemesi, karanlık madde görünür maddeyle açıklanamayan yerel kısıt, karanlık enerji ise küresel kısıtın zaman içindeki değişimiyle ilişkilendirilir.

Çalışmanın dinamik çekirdeği mikroskobik bir teoriden türetilmemiştir. Yazar, \(\kappa(C)\) adlı boyutsuz hareketliliği içeren difüzyon-benzeri bir kısıt-akı denklemi önerir ve \(\kappa\to1\), \(\phi\to\Phi\) sınırında bu denklemin Newtonyen Poisson denklemine indirgenmesini koşul olarak yapıya yerleştirir. Karanlık enerji ise etkin bir skaler alan üzerinden ele alınır ve durum denklemi \(w_\phi\)'nin zamanla değişmesi önerinin ayırt edici sonucu olarak sunulur. Bu nedenle Newtonyen sınırın elde edilmesi bağımsız bir öngörü değil, modelin kurulurken sağlamak üzere tasarlandığı bir özelliktir.

Öneri iki açık yanlışlanabilir sonuç ileri sürmektedir: karanlık enerjinin durum denkleminin kırmızıya kaymayla değişmesi ve düşük kısıtlı, derin kozmik boşluklarda zayıf-alan dinamiklerinin \(\Lambda\)CDM beklentisinden çevreye bağlı biçimde sapması. Ancak çalışma aynı zamanda ciddi eksikler bildirir: \(\kappa(C)\) ve \(V(\phi)\) türetilmemiştir, kaba tanelendirmenin nasıl seçileceği belirlenmemiştir, emergent-gravity yaklaşımlarının mevcut ampirik sorunları miras alınmaktadır, DESI sonuçlarının kaynakta aktarılan işareti basit monoton kısıt-azalması anlatısıyla gerilimlidir ve relativistik tamamlanma henüz gösterilmemiştir.

Problemin başlangıç noktası

Standart kozmolojik model \(\Lambda\)CDM, çok geniş bir gözlemsel veri kümesini karanlık madde ve kozmolojik sabit biçimindeki karanlık enerjiyle açıklamaktadır. Bu modelde soğuk karanlık madde görünür maddenin sağlayamadığı kütleçekimsel bağlanmaya katkıda bulunurken kozmolojik sabit \(\Lambda\) hızlanan kozmik genişlemeyi temsil eder. Kaynak, bu iki bileşenin mikroskobik kökeninin bilinmemesini ve kozmolojik sabit problemini, iki olgunun tek bir daha temel kavramın farklı görünümleri olup olamayacağı sorusunun motivasyonu olarak kullanır.

Önerinin seçtiği temel kavram “bilgi”dir; fakat burada bilgi soyut bir veri miktarı olarak değil, olası konfigürasyonları sınırlayan kısıt anlamında kullanılır. Çalışma Jacobson'ın uzay-zaman termodinamiği, Verlinde'nin entropik/emergent gravity yaklaşımı, Van Raamsdonk'un dolanıklık ve uzay-zaman bağlantısı fikri ve dolanıklık termodinamiğinden kütleçekim dinamiklerine giden çalışmalarla kavramsal bağ kurar. Ancak yazar bu önceki yaklaşımların sonuçlarının kendi önerisini doğrudan türettiğini iddia etmez.

Kısıt Yoğunluğu \(C\) Nedir?

Kısıt yoğunluğu \(C\), kaynakta bir bölgenin gerçek kaba taneli entropisi ile aynı enerji ve hacimde izin verilen maksimum entropisi arasındaki normalize edilmiş açığı ölçen boyutsuz bir büyüklük olarak tanımlanır. \(C=0\), entropinin maksimuma ulaştığı ve bu tanım altında kısıtın en düşük olduğu sınırı; \(C=1\) ise entropinin maksimum değere göre çok küçük olduğu ve kısıtın en yüksek olduğu ideal sınırı temsil eder.

Birinci postüla: bilgisel ilkel yapı

Kaynağın ilk postülasına göre temel serbestlik dereceleri “bu değişkenler şu ortak değerleri alabilir” türündeki ilişkisel kısıtlardır. Yerel kaba taneli \(C(x)\in[0,1]\) alanı, potansiyel konfigürasyonların korelasyon nedeniyle dışlanan bölümünü temsil etmek üzere kullanılır.

İkinci postüla: emergent uzay-zaman

İkinci postüla, uzay-zaman geometrisini ve onun yanıt verdiği stres-enerjiyi \(C\)'nin termodinamik-limit tanımları olarak kabul eder. Yerel denge rejiminde Einstein denklemlerinin Jacobson'ın yaklaşımındaki anlamıyla bir “durum denklemi” olarak geçerli olduğu varsayılır.

Üçüncü postüla: düzen kısıtı izler

Üçüncü postülaya göre yüksek kısıtlı bölgeler yüksek korelasyonlu ve kohezyonlu, düşük kısıtlı bölgeler ise daha fazla dekorele ve dağılmacı davranır. Yazar, karanlık sektörün büyük ölçekli davranışını bu iki rejimin tezahürü olarak yorumlamayı önerir.

Normalize edilmiş entropi açığı

Bir \(R\) bölgesi için kaynak kısıt yoğunluğunu

\[ C(R)=1-\frac{S(R)}{S_{\max}(R)}, \qquad C\in[0,1] \tag{1} \]

olarak tanımlar. Burada \(S(R)\) bölgenin kaba taneli entropisi, \(S_{\max}(R)\) ise aynı enerji ve hacimde kabul edilebilir maksimum entropidir.

Denklemin matematiksel davranışı doğrudandır. \(S(R)=S_{\max}(R)\) olduğunda \(C=0\); \(S(R)\ll S_{\max}(R)\) olduğunda \(C\) birime yaklaşır. Dolayısıyla \(C\), entropinin kendisini değil maksimum entropiye göre “eksik” kısmı temsil eder.

Kara delik ve erken evren sınırları

Kaynak, kara delik entropisi için Bekenstein-Hawking bağıntısını kullanır:

\[ S_{\mathrm{BH}} = \frac{k_B c^3 A}{4G\hbar}. \tag{2} \]

Burada \(k_B\) Boltzmann sabiti, \(c\) ışık hızı, \(A\) olay ufku alanı, \(G\) kütleçekim sabiti ve \(\hbar\) indirgenmiş Planck sabitidir.

Önerinin kendi yorumunda kara delik maksimum kabul edilebilir entropiye yaklaştığından \(S\to S_{\max}\) ve buna bağlı olarak \(C\to0\) olur. Buna karşılık düzgün erken evren düşük entropili durum olarak ele alınır; \(S\ll S_{\max}\) olduğunda \(C\to1\) elde edilir. Bu sıralama Denklem (1)'in doğrudan matematiksel sonucu olmakla birlikte, bunun kozmolojik kısıtın fiziksel anlamı olarak yorumlanması önerilen çerçevenin varsayımıdır.

Yerçekimi Kısıt Gradyanlarının Gevşemesi Olarak Nasıl Modelleniyor?

Önerinin merkezi dinamik hipotezi, yerçekiminin kısıt alanındaki uzaysal gradyanların dengeye doğru gevşemesinin makroskopik görünümü olduğudur. Kaynak bunu ısı akışının sıcaklık gradyanını azaltmasına benzetir ve yavaş değişen alan için difüzyon-benzeri yerel bir bağıntı yazar; ancak bu bağıntının mikroskobik kısıt teorisinden türetilmediğini açıkça belirtir.

Kısıt potansiyeli ve hareketlilik

Kaynak \(\phi(\mathbf{x})\)'yi kısıt alanının skaler potansiyeli olarak tanımlar ve yerel madde dinlenim-enerji yoğunluğu \(\rho\)'yu kısıtın kaynağı olarak kullanır. Önerilen constitutive bağıntı şöyledir:

\[ \nabla\cdot\left[\kappa(C)\nabla\phi\right] = 4\pi G\rho. \tag{3} \]

\(\kappa(C)\), yerel kısıt yoğunluğuna bağlı boyutsuz hareketlilik fonksiyonudur. Fiziksel açıdan bu fonksiyon, aynı madde kaynağı karşısında kısıt alanının uzaysal değişime nasıl yanıt verdiğini parametrik olarak belirler.

Kaynağın kritik dürüstlük sınırı şudur: \(\kappa(C)\) herhangi bir mikroskobik dinamikten türetilmemiştir. Denklem (3), benzetmeyle uyumlu ve Newtonyen sınıra indirgenecek şekilde önerilmiştir.

Newtonyen sınır

Yüksek kısıtlı, yerel denge rejiminde

\[ \kappa(C)\to1,\qquad \phi\to\Phi \]

alındığında Denklem (3)

\[ \nabla^2\Phi=4\pi G\rho \tag{4} \]

Poisson denklemine dönüşür. \(\Phi\), gözlenebilir Newtonyen kütleçekim potansiyelidir.

Burada önemli yorum sınırı, standart Newtonyen kütleçekimin bağımsız biçimde “türetilmiş” olmamasıdır. Model, uygun sınırda Poisson denklemini verecek biçimde kurulmuştur. Önerinin yeni fizik içeriği \(\kappa(C)\neq1\) olduğu düşük veya güçlü biçimde değişen kısıt rejimlerinde ortaya çıkmalıdır.

Einstein denklemiyle ilişki

Çalışma relativistik denge rejimi için Jacobson'ın termodinamik kütleçekim yaklaşımına başvurur. Yerel Rindler ufuklarında \(\delta Q=T\,dS\) ilişkisiyle bağlanan Einstein denklemi

\[ R_{\mu\nu} -\frac{1}{2}R\,g_{\mu\nu} +\Lambda g_{\mu\nu} = \frac{8\pi G}{c^4}T_{\mu\nu} \tag{5} \]

biçiminde verilir.

Kaynağın önerdiği okuma, bu denklemdeki termodinamik entropinin Denklem (1)'de \(C\)'yi tanımlayan entropiyle aynı olduğudur. Denklem (3) ise bunun relativistik olmayan ve olası denge-dışı düzeltmesinin bir aday biçimi olarak düşünülür. Ancak bu eşleştirme matematiksel olarak türetilmiş değildir. Özellikle \(\kappa(C)\)'nin relativistik teoriden nasıl çıkacağı çalışmanın merkezi açık problemidir.

Karanlık Madde ve Karanlık Enerji Bu Çerçevede Nasıl Birleştiriliyor?

Kaynak karanlık maddeyi ve karanlık enerjiyi iki ayrı mikroskobik madde türü olarak değil, aynı kısıt alanının farklı rejimleri olarak yorumlamayı önerir. Karanlık madde, görünür maddenin açıklamadığı yerel kısıt; karanlık enerji ise kozmik serbestlik derecelerinin dekorele olmasıyla global kısıtın değişmesinin büyük ölçekli etkisi olarak eşlenir. Bu eşleme önerinin merkezi spekülatif iddiasıdır ve kaynak bunu türetilmiş bir sonuç olarak sunmaz.

Karanlık madde: görünür madde tarafından kaynaklanmayan kısıt

Galaksi ve kümelerde “eksik kütle” olarak görülen çekimsel etkinin, görünür maddeden beklenenden daha sıkı korelasyonlu bölgeleri temsil eden ek kısıttan doğabileceği önerilir. Bu etki Denklem (3)'te hem kısıt alanı hem de \(\kappa(C)\) aracılığıyla dinamiğe girebilir.

Çalışma bunun Verlinde'nin emergent-gravity galaksi dinamiği fikrine operasyonel olarak yakın olduğunu açıkça söyler ve bu yakınlığın yalnız avantajları değil, ilgili yaklaşımın ampirik problemlerini de miras bıraktığını kabul eder.

Karanlık enerji: küresel kısıtın değişimi

Kaynak küresel kısıtın zaman içinde azalmasını etkin negatif basınçla ilişkilendirir. Kısıt alanı etkin bir skaler alan gibi yazıldığında durum denklemi

\[ w_\phi = \frac{p_\phi}{\rho_\phi} = \frac{\frac{1}{2}\dot{\phi}^{\,2}-V(\phi)} {\frac{1}{2}\dot{\phi}^{\,2}+V(\phi)} \tag{6} \]

olarak verilir.

Burada \(p_\phi\) etkin basınç, \(\rho_\phi\) etkin enerji yoğunluğu, \(\dot{\phi}\) alanın zamansal değişimi ve \(V(\phi)\) potansiyeldir. Potansiyel terim baskın olduğunda

\[ \frac{1}{2}\dot{\phi}^{\,2}\ll V(\phi) \]

olur ve \(w_\phi\) yaklaşık \(-1\)'e yaklaşır. Alan evrildikçe kinetik katkının göreli önemi değişebilir ve \(w_\phi\) saf kozmolojik sabitin sabit \(-1\) değerinden uzaklaşabilir.

Ancak kaynak \(V(\phi)\)'yi türetmez veya belirlemez. Bu nedenle Denklem (6), tek başına karanlık enerjinin zamanla hangi yönde ve ne hızla değişeceğini öngören tamamlanmış bir model değildir.

Öneri Nasıl Yanlışlanabilir?

Çalışma kendisini iki gözlemsel sonuçla riske attığını belirtir: karanlık enerji durum denkleminin kırmızıya kaymayla evrilmesi ve düşük kısıtlı kozmik boşluklarda çevreye bağlı bir zayıf-alan sapmasının ortaya çıkması. İlk durumda \(w=-1\)'in bütün kırmızıya kaymalarda yüksek hassasiyetle doğrulanması, ikinci durumda ise boşluk ortamlarında öngörülen düzeltmenin sıfır bulunması mekanizmayı ciddi biçimde zayıflatacaktır.

Öngörü 1: dinamik karanlık enerji

Kaynağın ilk öngörüsü

\[ w(z)\neq -1 \]

olmasıdır. Saf kozmolojik sabit için \(w=-1\) sabittir; burada ise önerilen alanın evrimi nedeniyle \(w\)'nin kırmızıya kaymaya bağlı olması beklenir.

Kaynak, DESI'nin 2025 sonuçlarını Chevallier-Polarski-Linder parametrizasyonu

\[ w(a)=w_0+w_a(1-a) \]

çerçevesinde zamanla değişen bir durum denklemi lehine \(2.8-4.2\sigma\) tercih bildirdiği şeklinde aktarır. Belgede aktarılan tercih \(w_0>-1\) ve \(w_a<0\) yönündedir.

Yazar bunu yalnız olumlu destek olarak yorumlamaz. Tam tersine, bu işaretlerin geçmişte daha “phantom-benzeri”, günümüze doğru ise zayıflayan bir karanlık enerji davranışına karşılık geldiğini ve basit monoton “kısıt boşalıyor” anlatısının ters yönünde olduğunu belirtir. Bu nedenle kaynak ya \(V(\phi)\)'nin monoton olmayan bir yapıyla bu davranışı açıklaması ya da önerinin gözlem tarafından yanlışlanması gerektiğini söyler.

Öngörü 2: çevreye bağlı zayıf-alan sapması

İkinci öngörü, düşük kısıtlı derin kozmik boşluklarda \(\kappa(C)\)'nin birden sapması nedeniyle dinamiklerin \(\Lambda\)CDM beklentisinden ayrılmasıdır. Kaynak bu etkiyi yerel olarak çıkarılan genişleme veya dinamik davranış üzerindeki bir \(\Delta(\delta)\) düzeltmesiyle ifade eder:

\[ \Delta(0)=0, \qquad \frac{\partial\Delta}{\partial|\delta|}>0. \]

\(\delta\), çevresel yoğunluk sapmasını temsil eder. Önerinin mantığına göre çevre daha fazla düşük-yoğunluklu hale geldikçe düzeltmenin büyüklüğü artmalı, standart çevreye yaklaşırken sıfıra gitmelidir.

Kaynak, bütün kozmik boşluk ortamlarında \(\Delta\equiv0\) bulunmasının bu mekanizmayı desteklemeyeceğini açıkça belirtir. Önerilen sınamalar arasında boşluk kataloglarının kütleçekimsel mercekleme ve bütünleşik Sachs-Wolfe etkisiyle çapraz korelasyonu yer alır.

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

Araştırma türü

Bu çalışma yeni bir gözlemsel veri setini analiz eden veya sayısal kozmoloji simülasyonu çalıştıran bir araştırma değildir. Yöntem, üç postüla belirleyen, altı temel matematiksel bağıntıyla bir fenomenolojik iskelet kuran ve ardından bu iskeleti mevcut emergent-gravity ile termodinamik uzay-zaman literatürüyle ilişkilendiren teorik öneri yöntemidir.

Modelin kavramsal akışı

1. Temel varlık olarak ilişkisel kısıt kabul edilir.
2. Kısıt, normalize edilmiş entropi açığı \(C\) ile kaba taneli olarak temsil edilir.
3. Uzay-zaman ve stres-enerji \(C\)'nin termodinamik-limit görünümleri olarak yorumlanır.
4. Yerçekimi kısıt gradyanlarının gevşemesi olarak modellenir.
5. \(\kappa\to1\) sınırı Newtonyen yerçekimine bağlanır.
6. Görünür maddeyle açıklanmayan kısıt karanlık madde fenomenine eşlenir.
7. Global kısıtın evrimi etkin skaler-alan karanlık enerjisiyle ilişkilendirilir.
8. Model iki gözlemsel sonuçla yanlışlanabilir hale getirilmeye çalışılır.

Kaynağın ana iddiaları

Çalışma, tek bir “kısıt” ilkelinin karanlık sektörün iki bileşenini kavramsal olarak aynı çatıya yerleştirebileceğini önermektedir. Ayrıca Denklem (3)'ün uygun sınırda standart Newtonyen Poisson denklemine indirgenebileceğini ve Denklem (1)'in seçilen entropi yorumunda kara delik ile erken evren için karşıt kısıt sınırları verdiğini gösterir.

Bunlar arasında önemli statü farkı vardır. Denklem (1)'den \(C\)'nin matematiksel sınırları doğrudan gelir. Buna karşılık kara delik veya erken evren için bu büyüklüğün temel fiziksel “kısıt”ı temsil ettiği yorumu, önerilen teorik eşlemenin parçasıdır. Benzer biçimde Newtonyen limit Denklem (3)'ün tasarım koşuludur; mikroskobik teoriden çıkan bağımsız bir öngörü değildir.

Birinci açık problem: türetilmiş dinamik yok

\(\kappa(C)\) ve \(V(\phi)\) kaynakta postüle edilir, türetilmez. Bu eksik kritik önemdedir; çünkü \(\kappa(C)\)'nin şekli verilmeden Denklem (3) kendi başına belirli galaksi dönme eğrileri veya diğer gözlemler için nicel tahmin üretmez. Kaynak, tek bir belirlemenin hem galaksi dönme eğrilerini hem kozmik genişleme tarihini açıklaması gerektiğini ve böyle bir fonksiyonun mevcut çalışmada verilmediğini açıkça kabul eder.

İkinci açık problem: kaba tanelendirme bağımlılığı

Denklem (1)'deki \(S(R)\), seçilen kaba tanelendirmeye bağlıdır. Hangi gözlenebilirlerin korunduğu ve hangi uzaysal/enerjetik ölçekte kaba tanelendirme yapıldığı değiştirilirse \(C\) de değişebilir. Kaynak bu seçimi sabitlemediği için \(C\)'nin fiziksel tanımı tamamlanmış değildir.

Üçüncü açık problem: emergent gravity üzerindeki ampirik baskı

Karanlık madde yorumunun Verlinde tipi emergent-gravity fikirleriyle yakınlığı, bu yaklaşımların sorunlarını da beraberinde getirir. Kaynak özellikle cüce galaksi dönme eğrileriyle bildirilen gerilimlere ve entropik kuvvet türetimlerine yönelik kavramsal itirazlara atıf yapar.

Dördüncü açık problem: karanlık enerji evriminin işareti

Kaynakta aktarılan \(w_0>-1, w_a<0\) DESI eğilimi, basit monoton global kısıt azalması anlatısıyla uyumlu değildir. Çalışma bu gerilimi gizlemek yerine açık bir potansiyel yanlışlama kanalı olarak tutar.

Beşinci açık problem: relativistik tamamlanma

Denklem (3) relativistik değildir. Bu denklemin Denklem (5)'e kontrollü bir denge-dışı genişleme yoluyla nasıl gömüleceği çalışma içinde gösterilmez, yalnızca ileri sürülür. Kaynak özellikle eğrilik düzeltmelerinin denge-dışı uzay-zaman termodinamiği gerektirebildiğini vurgular.

Çalışmanın desteklediği şey

Kaynak, bilgi/kısıt merkezli tek-ilkeli bir kozmoloji araştırma programının nasıl matematiksel olarak tartışılabilir ve yanlışlanabilir bir forma yaklaştırılabileceğine ilişkin açık bir taslak sunmaktadır. Ayrıca önerinin Newtonyen limite sahip olmasını sağlayan bir fenomenolojik denklem, etkin skaler-alan karanlık enerji parametrizasyonu ve iki test edilebilir sonuç ortaya koymaktadır.

Çalışmanın desteklemediği şey

Çalışma karanlık maddenin gerçekten “kısıt” olduğunu, karanlık enerjinin gerçekten global kısıt azalmasından kaynaklandığını veya Einstein kütleçekiminin önerilen \(C\) alanından mikroskobik olarak türetildiğini kanıtlamaz. Galaksi dönme eğrileri için hesaplanmış bir uyum, kozmolojik parametre kestirimi, CMB spektrumu, yapı oluşumu simülasyonu veya relativistik alan denklemlerinin tam türetimi verilmemektedir. Bu nedenle öneri \(\Lambda\)CDM'nin tamamlanmış bir alternatifi olarak değerlendirilemez.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün başlık: Constraint Dynamics: A Speculative Proposal for the Dark Sector as Gradients in an Informational Substrate

Belgenin tanımı: Independent theoretical proposal inspired by, but distinct from, S. Rigi, Stability Theory (2025).

Tarih: 30 June 2026.

Yazar: Başlık sayfasında açık bir yazar adı bulunmamaktadır.

İletişim: Kaynakta seddigh.rigi@gmail.com adresi görünmektedir; bu bilgi tek başına yazar kimliği olarak yorumlanmamıştır.

DOI: Kaynakta belirtilmemiştir.

Dergi / yayınevi: Kaynakta belirtilmemiştir.

Hakemlik: Hakemli yayın olduğuna ilişkin kaynak içi kayıt yoktur.

Kaynak türü: Spekülatif, büyük ölçüde nitel teorik kozmoloji önerisi.

Lisans: Kaynakta belirtilmemiştir.

Yeni veri seti: Yok.

Yeni gözlemsel analiz: Yok.

Yeni sayısal simülasyon: Yok.

Başlıca teorik dayanaklar

Kaynak, Bekenstein-Hawking kara delik termodinamiği, Jacobson'ın uzay-zaman termodinamiği, Van Raamsdonk'un dolanıklık ve uzay-zaman ilişkisi, Faulkner ve çalışma arkadaşlarının holografik dolanıklık yaklaşımı ve Verlinde'nin emergent-gravity çalışmalarını kavramsal arka plan olarak kullanmaktadır. Bunların hiçbiri bu makalenin spesifik \(C\), \(\kappa(C)\) ve karanlık sektör eşlemesini doğrudan türetmiş olarak sunulmamaktadır.

DESI bilgisinin yorumlanması

Makaledeki DESI sayıları ve \(w_0,w_a\) yorumu bu kaynak tarafından 2025 DESI sonuçlarına atfedilerek verilmiştir. Bunlar bu çalışmanın kendi ölçümleri değildir. Verianla metninde de kaynak tarafından aktarılan gözlemsel bağlam olarak tutulmuş, çalışmanın özgün bulgusu gibi sunulmamıştır.

En önemli yöntemsel sınır

Kaynağın kendi ifadesiyle çalışma bitmiş bir teori değildir. En belirleyici eksiklik, kısıtın mikroskobik ölçüsünden \(\kappa(C)\) ve \(V(\phi)\)'yi türeten temel dinamiğin bulunmamasıdır. Bu gerçekleşmeden çerçevenin galaksi ölçeği ile kozmolojik ölçeği aynı parametre setiyle açıklayıp açıklayamayacağı bilinmemektedir.