Hukuki araştırma, yalnızca bir mahkeme kararını, kanunu veya yönetmeliği bulma işlemi değildir. Matthew C. Cordon'un Baylor Law Review'da yayımlanan çalışması, etkili hukuki araştırmayı problem çözmenin bir parçası olarak ele alır. Araştırmacının hukuki sorunu doğru formüle etmesi, hangi kaynakların kullanılacağını belirlemesi, kaynakların otoritesini ve güncelliğini kontrol etmesi, zaman ve maliyet sınırlarını dikkate alması ve elde ettiği bilgiyi hukuki analiz içinde kullanması gerekir.

Çalışma, Baylor Law School'da 2001 yılında uygulanmaya başlanan Advanced Legal Research dersini uygulama odaklı daha geniş bir müfredat içinde inceler. Yazarın temel yaklaşımı, ileri araştırma dersinin birinci sınıf araştırma eğitiminin tekrarına dönüşmemesi gerektiğidir. Temel kaynaklara ilişkin bilgilerin üzerine araştırma stratejisi, elektronik ve basılı kaynakların karşılaştırılması, uzmanlaşmış hukuk alanları, maliyet-etkinlik ve gerçek meslek uygulamasını taklit eden araştırma problemleri eklenmelidir.

Makalede kullanılan teknoloji ve platform örnekleri 2003 hukuk bilgi ortamına aittir. Westlaw, Lexis, basılı citator'lar, GPO Access ve looseleaf servislerine ilişkin ayrıntılar tarihsel bağlam içinde değerlendirilmelidir. Buna karşılık araştırmanın planlanması, kaynakların doğrulanması, araştırmanın müfredat boyunca geliştirilmesi ve öğrencinin gerçek bir hukuki probleme bağlam içinde çözüm üretmesi gerektiği yönündeki pedagojik yaklaşım çalışmanın daha genel katkısını oluşturur.

Hukuki araştırma neden yalnız “kaynak bulmak” değildir?

Kaynak çalışmanın dayandığı MacCrate yaklaşımında hukuki araştırma, mekanik biçimde kitap veya veri tabanı taramak yerine problem çözme sürecinin bir parçasıdır. Araştırmacı önce problemi teşhis eder, olası hukuki çözüm alanlarını belirler, bir araştırma planı geliştirir ve bu planı uygular.

Bu nedenle bir kararın nerede bulunacağını bilmek tek başına yeterli değildir. Araştırmacının şu soruları da yanıtlaması gerekir:

• Hangi hukuki mesele gerçekten araştırılmalıdır?
• Bu mesele için bağlayıcı ve ikincil kaynaklar hangileridir?
• Ne kadar ayrıntılı araştırma gereklidir?
• Araştırmanın kullanım amacı nedir?
• Zaman ve müvekkil kaynakları ne ölçüde araştırmaya izin vermektedir?
• Araştırmanın güncelliği ve doğruluğu nasıl kontrol edilecektir?

Çalışma bu yaklaşımı hukuki analiz, yazım, müvekkil danışmanlığı, müzakere, yargılama ve meslek etiğinden ayrı bir beceri olarak değil, bu alanların çoğuyla kesişen bir mesleki süreç olarak sunmaktadır.

“Yeterli” Hukuki Araştırma ile “İleri” Hukuki Araştırma Arasındaki Fark Nedir?

Yeterli hukuki araştırma, araştırmacının temel hukuki kaynakları tanıması, doğru otoriteyi bulabilmesi, kaynakları güncelleyebilmesi ve kabul edilebilir doğrulukta bir araştırma yürütebilmesidir. İleri düzey hukuki araştırma ise aynı süreci daha karmaşık problemlerde daha sistematik, verimli ve bağlama duyarlı biçimde yürütmeyi gerektirir.

Kaynakta “competence” için öne çıkan temel bilgi alanları şunlardır:

• mahkeme kararlarının ve kanunların otorite hiyerarşisini bilmek,
• birincil ve ikincil hukuk kaynaklarını tanımak,
• mevzuat ve idari materyallere erişebilmek,
• usul ve meslek kurallarını araştırabilmek,
• kaynakların güncelliğini kontrol edebilmek,
• araştırma planı oluşturabilmek.

İleri araştırma dersinde ise bu temel yeteneklerin üzerine farklı kaynak türlerini birlikte kullanma, özel hukuk alanlarının kendine özgü araştırma yöntemlerini tanıma, dijital ve basılı seçenekleri karşılaştırma ve maliyet-etkin bir araştırma rotası oluşturma eklenmektedir.

Araştırma tasarımı neden merkezîdir?

Yazar, MacCrate Report'un araştırma tasarımı yaklaşımını ileri düzey eğitime özellikle uygun görmektedir. Araştırmacının yalnız arama terimleri üretmesi değil, araştırmanın kapsamını ve yöntemini önceden düşünmesi gerekir.

Böyle bir plan şunları içerebilir:

1. hukuki ve olgusal sorunun formüle edilmesi,
2. muhtemel kaynak türlerinin belirlenmesi,
3. arama stratejilerinin karşılaştırılması,
4. zaman ve maliyet sınırlarının belirlenmesi,
5. araştırmanın uygulanması,
6. sonuçların kontrol edilmesi ve güncellenmesi.

Çalışmanın yaklaşımında araştırma stratejisi, “hangi veri tabanına ne yazmalıyım?” sorusundan daha geniştir. Araştırmacı aynı bilginin basılı kaynakta, ücretli veri tabanında veya kamu web sitesinde bulunup bulunmadığını ve hangi yolun daha güvenilir, hızlı ve ekonomik olduğunu değerlendirmelidir.

Neden İleri Hukuki Araştırma Müfredatın Geri Kalanından Ayrı Düşünülemez?

Çünkü kaynak çalışmaya göre iyi araştırma becerisi yalnız araştırma dersinde geliştirilemez. Mevzuat yorumlama, idare hukuku, delil, usul, meslek sorumluluğu ve dava hazırlığı gibi alanlarda edinilen bilgiler araştırma stratejisinin kendisini belirler.

Baylor örneğinde bu entegrasyon özellikle belirgindir. Birinci sınıftaki Legal Analysis, Research and Communication programı temel araştırma becerilerini oluşturur. Legislation, Administrative Power and Procedure dersi kanun yapımı, yorumlama ve idari süreçleri açıklar. İkinci yıl zorunlu dersleri öğrencilere vergi, şirketler, miras ve anayasa hukuku gibi maddi hukuk bağlamı sağlar. Üçüncü yıl Practice Court programı ise araştırma sonuçlarının dava pratiğinde kullanılmasını gerektirir.

Birinci sınıf dersinin ileri ders için rolü

Yazar, Advanced Legal Research'ün doğrudan birinci sınıf araştırma dersinin devamı olması gerektiğini savunmaktadır. Bazı konuların tekrarı doğal olabilir; ancak tekrar ileri dersin büyük bölümünü tüketirse öğrencinin ileri seviyeye geçmesi zorlaşır.

Bu nedenle araştırma müfredatının kademeli olması gerekir: temel kaynak tanıma → araştırma tasarımı → specialized research → mesleki uygulama.

İleri Hukuki Araştırmada Hangi Kaynaklar ve Alanlar Birlikte Öğretilmiştir?

Baylor'un Advanced Legal Research dersinin ilk yarısı kaynak türleri, ikinci yarısı ise uzmanlaşmış araştırma alanları etrafında yapılandırılmıştır. Amaç öğrencinin tek bir kaynak türünü izole biçimde öğrenmesi değil, farklı kaynakların aynı araştırma problemi içinde nasıl birlikte kullanılacağını görmesidir.

Kaynak türleri

Ders kapsamında kaynak çalışmanın aktardığı biçimiyle şu gruplar ele alınmıştır:

• mahkeme kararları ve citator sistemleri,
• kanunlar ve legislative history,
• federal ve eyalet idari materyalleri,
• usul ve etik kuralları,
• practice guide ve form book'lar,
• looseleaf servisleri,
• elektronik hukuk veri tabanları,
• hükümet web siteleri ve ücretsiz kamu kaynakları.

Uzmanlaşmış araştırma alanları

Çalışmada dersin ikinci yarısında şu alanların kullanıldığı belirtilmektedir:

• federal vergi hukuku,
• şirketler ve ticaret hukuku,
• sermaye piyasası hukuku,
• miras ve estate planning,
• aile hukuku,
• fikrî mülkiyet,
• ceza hukuku ve ceza usulü.

Bu alanların seçilmesindeki amaç öğrenciyi yalnız belirli hukuk dallarında uzmanlaştırmak değildir. Yazar, öğrencinin farklı alanlarda tekrar eden araştırma örüntülerini fark etmesini amaçlamaktadır: hangi alanda annotated code kullanmak daha uygundur, nerede administrative source gerekir, legislative history hangi yoldan derlenir, ne zaman practice guide veya teknik kaynak gereklidir?

Hukuk dışı kaynakların rolü

Çalışmanın önemli yönlerinden biri hukuk araştırmasını yalnız hukuk kitaplarıyla sınırlamamasıdır. Örneğin tıbbi malpractice problemlerinde tıp atlasları, tıbbi sözlükler ve bilimsel delil kaynakları; şirket araştırmasında ticari veri kaynakları; securities araştırmasında SEC EDGAR gibi uzman sistemler kullanılabilir.

Yazarın pedagojik tercihi, bu kaynakları ayrı bir “hukuk dışı kaynaklar” dersi gibi öğretmek yerine ilgili hukuki problem bağlamında kullanmaktır.

Pratik Bir Hukuki Araştırma Egzersizi Nasıl Tasarlanmalıdır?

Kaynak çalışmanın deneyimine göre iyi bir ileri araştırma egzersizi yalnız kaynak listesi hazırlatmamalı; öğrenciyi problem çözmeye zorlamalıdır. Baylor dersinde başlangıçta kullanılan “pathfinder” veya annotated bibliography projesi bu nedenle yeterince pratik bulunmamıştır.

Daha sonra öğrencilerden kendi gerçekçi araştırma problemlerini oluşturmaları istenmiştir. Öğrenci:

• pratik değeri olan bir konu seçer,
• olay örgüsünü oluşturur,
• hangi kaynakların araştırılacağını belirleyen talimatlar hazırlar,
• cevap anahtarı oluşturur,
• legislative history veya administrative research unsurunu probleme dahil eder,
• başka öğrencinin hazırladığı problemi araştırır,
• verilen talimatların ötesinde ek hukuki otorite bulmaya çalışır.

Böylece öğrenci yalnız araştırmacı değil, aynı zamanda araştırma problemini tasarlayan ve başka bir araştırmacının stratejisini değerlendiren kişi haline gelir.

Research log neden kullanılmıştır?

Research log, öğrencinin yalnız “hangi sonucu bulduğunu” değil, sonuca nasıl ulaştığını kaydetmesini sağlar. Yazar bu aracı araştırma stratejisini, maliyet-etkinliği ve öğrencinin zaman içindeki gelişimini değerlendirmek için kullanmıştır.

Özellikle elektronik araştırmada hedef yalnız Westlaw veya Lexis kullanabilmek değildir. Öğrencinin şu soruları açıklayabilmesi beklenir:

• Neden bu kaynağı seçtim?
• Başka hangi kaynak daha ucuz veya hızlı olabilirdi?
• Aramam neden işe yaradı veya yaramadı?
• Kaynağın güncelliğini nasıl kontrol ettim?

Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları

Yöntem

Makale yeni bir öğrenci grubuna uygulanan kontrollü eğitim müdahalesini ölçmemektedir. Yazar; hukuk eğitimi literatürünü, MacCrate Report ve Core Legal Research Competencies gibi mesleki çerçeveleri, önceki araştırma öğretimi anketlerini, Baylor müfredatını ve kendi Advanced Legal Research dersinin geliştirilme deneyimini bir araya getirmektedir.

Bu nedenle çalışmanın “bulguları”, istatistiksel nedensellik sonuçlarından ziyade pedagojik gözlem, kurumsal karşılaştırma ve müfredat tasarımı önerileri niteliğindedir.

1978 araştırmasının tarihsel göstergesi

Makalede aktarılan 1978 tarihli ve 1.600 hukuk eğitimi almış kişiyi kapsayan bir ankette, katılımcıların %55,9'u hukuki araştırma yapabilme becerisini hukuk pratiğinde “çok önemli” olarak değerlendirmiştir. Aynı tarihsel ankette hukuku ve olguları analiz/sentez etme %67,0, yazma %63,3 ve hukuki belge hazırlama %51,2 düzeyinde “çok önemli” görülmüştür.

Bu veriler günümüz avukat popülasyonunu temsil eden güncel anket sonuçları değildir; makalede hukuki araştırma becerisinin uzun süredir mesleki önem taşıdığını göstermek amacıyla kullanılmaktadır.

Kaynağın temel pedagojik sonuçları

Çalışmanın desteklediği sonuçlar

Çalışmanın desteklediği: Hukuki araştırmanın ayrı ve mekanik bir kütüphane becerisi olarak değil, problem çözme ve meslek pratiğinin parçası olarak öğretilmesi gerektiğine ilişkin güçlü pedagojik bir gerekçe sunulmaktadır. Yazar ayrıca ileri araştırma öğretiminin temel araştırma, maddi hukuk, usul, idare hukuku, meslek etiği ve uygulama dersleriyle koordinasyonundan yararlanabileceğini göstermektedir.

Çalışmanın desteklemediği sonuçlar

Çalışmanın desteklemediği: Baylor modelinin başka hukuk fakültelerinden nicel olarak üstün olduğu, öğrencilerin mesleki performansını belirli bir yüzde artırdığı veya belirli bir ders yapısının bütün hukuk fakülteleri için tek doğru yöntem olduğu bu makalede deneysel olarak kanıtlanmamaktadır.

Ayrıca 2003 yılında kullanılan elektronik araştırma araçlarının ve fiyatlandırma modellerinin günümüzde aynen geçerli olduğu sonucu çıkarılamaz.

Kaynak ve Yöntem Notu

Özgün çalışma: Beyond Mere Competency: Advanced Legal Research in a Practice-Oriented Curriculum.

Yazar: Matthew C. Cordon.

Yazarın makaledeki görevi: Assistant Professor of Law and Reference Librarian, Baylor Law School.

Yayın: Baylor Law Review.

Cilt / Sayı: 55:1.

Yıl: 2003.

Çalışma türü: Hukuk eğitimi, araştırma öğretimi ve müfredat tasarımı üzerine akademik makale.

Ana kurumsal örnek: Baylor Law School'un uygulama odaklı, sıralı müfredatı ve Advanced Legal Research dersi.

Ana dış çerçeveler: American Bar Association'ın MacCrate Report'u ve American Association of Law Libraries Research Instruction Caucus tarafından hazırlanan Core Legal Research Competencies.

Temel yöntemsel sınırlılık: Makale öğrencilerin öğrenme sonuçlarını kontrol grupları veya uzun dönemli performans ölçümleriyle test etmemektedir. Sonuçlar büyük ölçüde literatür, tarihsel anketler, müfredat analizi ve yazarın ders tasarımı deneyimine dayanır.

Zaman sınırlılığı: Elektronik hukuk araştırması, web siteleri, ücretli veri tabanları ve basılı kaynaklara ilişkin birçok operasyonel örnek 2003 bilgi ortamını yansıtır. Bu ayrıntılar güncel hukuki araştırma platformlarının özellikleri olarak değerlendirilmemelidir.

Telif/lisans: Yüklenen kaynak üzerinde açık bir Creative Commons veya benzeri yeniden kullanım lisansı belirtilmemektedir. Bu Verianla içeriği makalenin metinsel ifadesini yeniden yayımlamaz; pedagojik yaklaşımı bağımsız öğretici yapıda açıklar.

Yorum sınırı: Çalışma Amerikan hukuk eğitimi ve özellikle Baylor bağlamında yazılmıştır. Başka ülkelerin hukuk eğitim sistemlerine doğrudan aktarım, o sistemlerin kaynak yapısı, mahkeme düzeni, mesleki eğitim modeli ve dijital hukuk altyapısı dikkate alınmadan yapılmamalıdır.