Hüquqi tədqiqat yalnız hansı verilənlər bazasına hansı sözlərin yazılacağını bilməkdən ibarət deyil. Hüquqi problemi araşdırıla bilən suallara bölmək, düzgün mənbə növünü seçmək, qanunvericiliklə məhkəmə təcrübəsi arasındakı əlaqəni izləmək, istifadə olunan hüquqi nüfuzu aktuallaşdırmaq, alternativ tədqiqat yollarını müqayisə etmək və bütün bunları vaxt və xərc məhdudiyyətləri daxilində etmək lazımdır. Matthew C. Cordonun araşdırması bu mürəkkəb bacarığın mühüm hissəsinin daha kiçik tapşırıqlara ayrıla biləcəyini və təkrar vasitəsilə tələbənin bunlarda tədricən ustalaşa biləcəyini müdafiə edir.

Məqalənin pedaqoji mərkəzi task mastery, yəni tapşırıq ustalığıdır. Bu yanaşmada tələbənin uğuru sinifdəki digər tələbələrin performansına görə deyil, konkret tapşırığı nə dərəcədə yaxşı yerinə yetirə bildiyinə və öz əvvəlki performansına nisbətən nə qədər inkişaf etdiyinə görə qiymətləndirilir. Tələbənin məqsədi yüksək sıralama əldə etməkdən çox tədqiqat prosesini daha düzgün, sürətli və şüurlu aparmağa çevrilir.

Cordon bu yanaşmanı Baylor Law Schooldakı qabaqcıl hüquqi tədqiqat kursunun tətbiqləri ilə əlaqələndirir. Tələbələr semestrin əvvəlində vaxtı məhdud tədqiqat tapşırığını tamamlayaraq başlanğıc səviyyələrini görür; sonra müxtəlif mənbələr və tədqiqat prosesləri üzərində təkrar işləyir, çətin problemləri həll edir, tədqiqat gündəlikləri aparır və öz strategiyalarını qiymətləndirirlər. Lakin məqalə nəzarətli öyrənmə eksperimenti təqdim etmir; bu tədris modelinin tələbələri müəyyən faiz qədər inkişaf etdirdiyini empirik olaraq sübut etmir.

Hüquqi tədqiqat niyə digər hüquq bacarıqlarının mərkəzindədir?

Cordon hüquqi tədqiqatın bir çox başqa peşə bacarığını dəstəklədiyini vurğulayır. MacCrate Reportda əsas vəkillik bacarıqları arasında tədqiqat ayrıca sahə kimi müəyyənləşdirildiyi halda; problem həlli, hüquqi təhlil, faktların araşdırılması, kommunikasiya, məsləhətvermə, danışıqlar, məhkəmə prosesləri, işin təşkili və etik problemlərin həlli kimi digər fəaliyyətlərin də tədqiqat qabiliyyətinə ehtiyac duyduğu bildirilir.

Vəkilin düzgün hüquqi nəticəni müdafiə edə bilməsi üçün əvvəlcə tətbiq edilə bilən hüququ müəyyən etməsi lazımdır. Yanlış, köhnəlmiş və ya natamam mənbə ilə hazırlanmış yaxşı yazılmış hüquqi təhlil yenə də peşə baxımından uğursuz ola bilər.

Hüquqi Tədqiqatda “Task Mastery” Nədir?

Task mastery tələbənin konkret tədqiqat tapşırığında öz bacarığını inkişaf etdirməsinə yönələn məqsəd istiqamətidir. Tələbənin uğura çatması başqa tələbənin uğursuzluğundan asılı deyil. Eyni sinifdəki bütün tələbələrin müəyyən edilmiş tədqiqat səriştələrinə çatması nəzəri olaraq mümkündür.

Bu yanaşma hüquq fakültələrində geniş yayılmış rəqabətli qiymətləndirmə məntiqindən fərqlənir. Əyriyə əsaslanan qiymətləndirmədə tələbənin uğuru sinifdəki digər tələbələrlə müqayisə edilir. Mastery yanaşmasında isə əsas müqayisə tələbənin mövcud performansı ilə əvvəlki performansı arasındadır.

Bu cədvəl mənbə məqalədəki Table 1-in elmi anlayışlarının müstəqil Verianla tərtibatıdır. Mənbə cədvəl Ames və Archerin achievement-goal ədəbiyyatına əsaslanır.

Effektiv Hüquqi Tədqiqatçı Hansı Bacarıqlara Malik Olmalıdır?

Cordonun müzakirə etdiyi tədqiqatçı profili yalnız hüquqi verilənlər bazasından istifadə edə bilən şəxs deyil. Məqalədə təqdim edilən yeddi vərdiş tədqiqatın daha geniş mahiyyətini göstərir.

1. Təcrübə

Tədqiqat bacarığı istifadə olunmadıqda zəifləyə bilər. Yeni vəkillərin peşənin ilk dövrlərində daha çox tədqiqat aparması əsas proseslərin sürətlə möhkəmlənməsi üçün imkan yarada bilər.

2. Maraq, özünəinam və yaradıcılıq

Çətin hüquqi sual bəzən birbaşa açar söz axtarışı ilə həll olunmur. Tədqiqatçı alternativ hüquqi analogiyalar qura bilməli, müxtəlif mənbələrə yönələ bilməli və zəruri hüquqi nüfuzu tapa biləcəyinə dair işgüzar inamını qorumalıdır.

3. Tədqiqat strategiyası və böyük mənzərəni görmək

MacCrate yanaşması tədqiqat dizaynını müstəqil bacarıq hesab edir. Buraya:

• araşdırılacaq hüquqi məsələlərin formullaşdırılması,
• mümkün tədqiqat yollarının müəyyənləşdirilməsi,
• alternativ strategiyaların qiymətləndirilməsi,
• uyğun tədqiqat dizaynının seçilməsi,
• dizaynın sistematik şəkildə tətbiqi

daxildir.

4. Təfərrüata diqqət

Effektiv tədqiqatçı yalnız dəstəkləyici hüquqi nüfuzu toplamır. Faktları düzgün sintez edir, əleyhinə olan qərarları görməzliyə vurmaq əvəzinə fərqləndirməyə çalışır və istifadə etdiyi bütün hüquqi nüfuzların aktuallığını yoxlayır.

5. İnformasiya və texnologiyaya açıqlıq

Hüquqi tədqiqat alətləri daim dəyişir. Mənbədə bunun nümunələri Westlaw və LexisNexis üzərindən verilir. Buradakı daha ümumi pedaqoji fikir tədqiqatçının konkret alətə əzbər şəkildə bağlı qalmaq əvəzinə dəyişən informasiya texnologiyalarına uyğunlaşa bilməsidir.

6. Xərc şüuru

Tədqiqat yalnız düzgün cavabı tapmaq deyil, bunu məqbul vaxt və resurs xərci ilə etmək problemidir. Hər layihə limitsiz tədqiqat tələb etmir. Tədqiqatın əhatəsi problemin əhəmiyyəti və ayrılmış büdcə ilə mütənasib olmalıdır.

7. Mənbələrdən ustalıqla istifadə

Təcrübəli tədqiqatçı yalnız həmin gün istifadə olunan mənbələri deyil, gələcəkdə faydalı ola biləcək mənbələri də zehni repertuarına əlavə edir. Müəyyən mənbənin mövcudluğunu bilmək belə gələcəkdə fərqli tədqiqat problemini çox daha sürətlə həll etməyə imkan verə bilər.

Hüquqi Tədqiqatın Bəzi Hissələri Həqiqətən “Mexaniki”dirmi?

Cordon hüquqi tədqiqatın bütövlükdə mexaniki olduğunu müdafiə etmir. Əksinə, mənbələri mənalandırmağın hüquqi bilik və konseptual mühakimə tələb etdiyini qəbul edir. Lakin tədqiqat prosesi daxilində təkrarlana bilən və addım-addım öyrənilə bilən əməliyyatların olduğunu xüsusilə vurğulayır.

Məsələn:

• annotated code strukturundan istifadə etmək,
• bir statute-un legislative history-sini toplamaq,
• Code of Federal Regulations daxilində part, subpart və section strukturunu izləmək,
• indekslərdən uyğun başlığı tapmaq,
• KeyCite və ya Shepard's vasitəsilə hüquqi nüfuzu aktuallaşdırmaq,
• müəyyən mənbə növlərinin düzgün tədqiqat ardıcıllığını öyrənmək

əhəmiyyətli dərəcədə prosedur xarakterli tapşırıqlardır.

Tələbənin bu proseslərin hər birini hər layihədə sıfırdan kəşf etməli olması tədqiqatı ləngidir. Prosesin müəyyən addımları təkrar vasitəsilə avtomatikləşdikdə zehni tutum hüquqi təhlilin daha mürəkkəb hissəsinə ayrıla bilər.

Axtarış qutusundan başlamaq niyə həmişə yaxşı tədqiqat deyil?

Məqalədəki Texas Pattern Jury Charges nümunəsi bu məqamı xüsusilə aydın göstərir. Konkret hüquqi problem üçün birbaşa Westlaw və ya LexisNexis tam mətn axtarışı aparmaq əvəzinə xüsusi tətbiq mənbəyi, indeks, treatise və ya çap mənbəyi daha sürətli nəticə verə bilər.

Cordonun daha ümumi mesajı budur ki, tədqiqatçı axtarış mühərrikindən istifadə etməyi deyil, mənbə ekosistemini öyrənməlidir.

Rəqabətli Qiymətləndirmə Tapşırıq Ustalığı ilə Niyə Ziddiyyət Yarada Bilər?

Hüquq fakültələrindəki ənənəvi əyri sistemi uğuru tələbələrin bir-birinə nisbətdə sıralanması əsasında bölüşdürür. Belə quruluşda bütün tələbələrin eyni yüksək uğur kateqoriyasına çatması mümkün deyil.

Task-mastery yanaşmasında isə nəzəri olaraq sinifdəki bütün tələbələr tələb olunan bacarıq standartına çata bilər. Tələbə öz başlanğıc nöqtəsi və açıq meyarlar əsasında irəliləyir.

Buna görə Cordon xüsusilə qabaqcıl hüquqi tədqiqat kimi bacarıq kurslarında criterion-referenced qiymətləndirmə ilə mastery yanaşmasının bir-birinə daha uyğun olduğunu düşünür.

Bununla belə, məqalə əməkdaşlığa əsaslanan öyrənməni rədd etmir. Mənbə qrup işinin öyrənmə baxımından müsbət ola biləcəyini qəbul edir; problem qrup nəticəsindən fərdin tədqiqat səriştəsini ölçməyin çətinləşməsidir.

Cordonun “%300 İnkişaf” Hədəfi Nə Deməkdir?

Cordon qabaqcıl tədqiqat kursunun əvvəlində tələbələrə təxminən üç saatlıq tədqiqat layihəsi verir. Bu iş qiymət sıralaması yaratmaq üçün deyil, tələbənin başlanğıc səviyyəsini göstərən benchmark kimi istifadə olunur.

Sonra tələbələrə semestr boyunca öz başlanğıc səviyyələri ilə müqayisədə “%300 inkişaf” hədəfi açıqlanır.

Bu rəqəmlər məqalədə bildirilmiş eksperimental nəticələr deyil. Müəllif onları tələbənin öz bacarıq inkişafı haqqında düşünməsini təmin edən iddialı tədris hədəfləri kimi təqdim edir.

Kursun beş inkişaf komponenti

Cordon tətbiqini beş əsas amillə izah edir:

• Familiarity: çoxsaylı hüquq mənbələrinin mövcudluğundan xəbərdar olmaq.
• Repetition: müəyyən tədqiqat əməliyyatlarını müxtəlif problemlər üzərində təkrar etmək.
• Rigor and Challenge: sürət və dəqiqliyi artıracaq qədər çətin tapşırıqlarla işləmək.
• Diligence, Patience and Organization: tədqiqatı sistematik şəkildə qeyd etmək, səbirli olmaq və tapılmış hüquqi nüfuzları təşkil etmək.
• Confidence: müxtəlif metodları müqayisə edərək hansı tədqiqat yolunun niyə effektiv olduğunu öyrənmək.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Metod

Məqalə nəzarətli eksperiment deyil. Müəllif üç əsas mənbəni birləşdirir:

1. hüquqi tədqiqat və hüquq təhsili ədəbiyyatı,
2. təhsil psixologiyasındakı achievement-goal və task-mastery araşdırmaları,
3. Baylor Law Schooldakı qabaqcıl hüquqi tədqiqat kursunu iyirmi beş dəfə tədris edərkən əldə etdiyi pedaqoji təcrübə.

Buna görə tədqiqatın “nəticələri” eksperimental təsir böyüklüklərindən çox pedaqoji çıxarımlar və tədris dizaynı tövsiyələri xarakteri daşıyır.

Texas Pattern Jury Charges nümunəsinin funksiyası

Müəllif yay təcrübəçisinin Texas Pattern Jury Charges daxilində mümkün xətanı araşdırması nümunəsindən istifadə edir. Problem zahirən sadədir; lakin effektiv həll üçün yalnız məhkəmə təcrübəsini axtarmaq deyil, mənbələrin fiziki və rəqəmsal əlçatanlığı, indeks strukturu, xüsusi tətbiq treatise-ləri, müxtəlif verilənlər bazalarının əhatəsi və tədqiqat xərci haqqında bilik lazım ola bilər.

Bu nümunə “hüquqi tədqiqat səriştəsi”nin yalnız ümumi axtarış qabiliyyətindən ibarət olmadığını göstərir.

Tədqiqat gündəliyi

Research log tələbə üçün aşağıdakı sualları görünən edir:

• İlk olaraq hansı mənbəyə müraciət etdim?
• Niyə bu tədqiqat yolunu seçdim?
• Hansı axtarış uğursuz oldu?
• Nəticə verən metod hansı idi?
• Eyni tapşırığı yenidən etsəm nəyi fərqli edərdim?
• Əvvəlki tədqiqatlarımla müqayisədə harada daha sürətli və ya dəqiq oldum?

Müəllif bu qeydlərin tələbəyə öz düşünmə və öyrənmə prosesini qiymətləndirməyə kömək etdiyini və tədqiqat biliklərinin qorunmasını dəstəklədiyini müdafiə edir.

Məqalənin dəstəklədiyi nəticələr

Mənbənin pedaqoji olaraq müdafiə etdiyi: hüquqi tədqiqatın bir çox alt tapşırığı təkrar, açıq standartlar, özünüqiymətləndirmə və realistik problemlər vasitəsilə qabaqcıl səviyyədə inkişaf etdirilə bilər. Tələbənin öz keçmiş performansı ilə müqayisə edildiyi task-mastery yanaşması bu tip bacarıq kursunun məqsədlərinə uyğun motivasiya strukturu təqdim edir.

Mənbə həmçinin yalnız alətlərin izah edilməsinin kifayət etmədiyini; tələbənin bu mənbələrdən real tədqiqat tapşırığı daxilində təkrar-təkrar istifadə etməsinin zəruri olduğunu vurğulayır.

Məqalənin dəstəkləmədiyi nəticələr

Mənbənin eksperimental olaraq göstərmədiyi: task-mastery tədrisinin hüquq tələbələrinin tədqiqat performansını müəyyən faiz artırdığı, ənənəvi tədrisdən statistik baxımdan üstün olduğu və ya Cordonun bütün tələbələrinin elan edilmiş %300 inkişaf səviyyəsinə çatdığı bu məqalədən çıxarıla bilməz.

Eyni qaydada mastery-goal yanaşmasının bütün hüquq kurslarında əyriyə əsaslanan qiymətləndirmədən üstün olduğu nəticəsinə gəlmək olmaz. Müəllif tətbiqin kurs növünə və tələbələrin əvvəlcədən malik olduğu kontekstə görə dəyişə biləcəyini xüsusilə qeyd edir.

Tarixi texnologiya məhdudiyyəti

2011-ci il tarixli məqalənin hüquqi tədqiqat texnologiyası bölmələri bugünkü sistemlərin birbaşa istifadə təlimatı deyil. Rəqəmsal hüquqi tədqiqatın əsas problemi aktuallığını qorusa da konkret məhsul interfeysləri, giriş üsulları, qiymətləndirmə formaları və alət adları zamanla əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmişdir.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal iş: Task Mastery in Legal Research Instruction.

Müəllif: Matthew C. Cordon.

Müəllifin vəzifələri: Director of Legal Research, Associate Director of the Law Library və Professor of Law, Baylor Law School.

Nəşr: Law Library Journal.

Cild / Say: 103:3.

İl: 2011.

Səhifələr: 395–413.

Tədqiqat növü: Hüquqi tədqiqat pedaqogikası, təhsil psixologiyası və tədris dizaynı haqqında konseptual/tətbiqi akademik məqalə.

Konfrans tarixi: Məqalənin daha əvvəlki versiyası University of Colorado Law Schoolda 8–10 iyul 2010 tarixlərində keçirilən Conference on Legal Information: Scholarship and Teaching çərçivəsində təqdim edilmişdir.

Əsas təhsil çərçivəsi: Task mastery / mastery-goal orientation.

Əsas hüquq təhsili mənbələri: MacCrate Report, Carnegie Report və Best Practices for Legal Education.

Əsas tətbiq konteksti: Baylor Law School qabaqcıl hüquqi tədqiqat kursu.

Empirik məlumat: Məqalə öz tələbə nümunəsi üzərində statistik təsir təhlili təqdim etmir.

%300 hədəfi: Tələbələrin şəxsi bacarıq inkişafını istiqamətləndirmək məqsədilə müəyyən edilmiş kurs hədəfidir; bildirilmiş ölçülmüş təsir böyüklüyü deyil.

Texnologiya məhdudiyyəti: Westlaw, LexisNexis, KeyCite, Shepard's və digər tədqiqat texnologiyalarına dair təfərrüatlar 2011 informasiya mühitində oxunmalıdır.

Müəllif hüququ/lisenziya: Mənbədə © Matthew C. Cordon, 2011 məlumatı verilir; açıq Creative Commons lisenziyası göstərilmir. Bu məzmun mənbə mətninin yenidən nəşri deyil, pedaqoji yanaşmanın müstəqil elmi izahıdır.

Əsas metodoloji məhdudiyyət: Tədqiqatın tədris yanaşması müəllif təcrübəsi və mövcud təhsil psixologiyası ədəbiyyatından törədilmişdir; task-mastery metodunun alternativ hüquqi tədqiqat tədrisi modellərinə qarşı nəzarətli səbəb-nəticə müqayisəsi aparılmamışdır.