Nominal anaforik kapsülləmə, daha əvvəl diskurs daxilində qurulmuş hadisə, vəziyyət, təklif və ya qiymətləndirmə təmsilini isim birləşməsi vasitəsilə yenidən əlçatan diskurs vahidinə çevirən anaforik mexanizmdir. Bu eksperimental tədqiqat İspan dilində belə bir təmsilin müəyyən artikl və ya göstərici müəyyənləşdirici vasitəsilə yenidən əlçatan edilməsinin onlayn dil emalını dəyişdirib-dəyişdirmədiyini və bu təsirin kapsülləyici ismin yeni konseptual məlumat gətirib-gətirməməsindən asılı olub-olmadığını göz izləmə üsulu ilə araşdırır. Yekun təhlil ana dili İspan dili olan 179 iştirakçıya əsaslanır. Əsas tapıntı budur ki, göstəricilik öz-özlüyündə bütün diskurs boyunca ümumi emal cəzası yaratmır; lakin antecedenti yeni konseptual çərçivə altında yenidən kateqoriyalaşdıran isimlərlə birləşdikdə kapsülləyici ifadə üzərində yerli oxu xərci artır. Bunun əksinə olaraq müəyyənləşdirici növü ilə informasiya yükü arasındakı birbaşa qarşılıqlı təsir statistik baxımdan əhəmiyyətli deyil; buna görə şərtlər arasındakı fərqlənmə təsdiqlənmiş qarşılıqlı təsir kimi şərh edilə bilməz.

Tədqiqatın çıxış nöqtəsi budur ki, müəyyən artikl ilə göstərici müəyyənləşdirici eyni diskurs təmsilinə işarə edə bilsə də, eyni qrammatik təlimatı vermir. Müəyyən artikl hədəf təmsilin kontekstdən geri çağırıla bildiyini bildirir, göstərici müəyyənləşdirici isə həmin təmsilin əlavə olaraq cari diqqət mərkəzinə gətirilməsini tələb edən deiktik-diqqət yönümlü təlimat daşıyır. Tədqiqatın əsas sualı bu əlavə prosedur təlimatın oxu zamanı ölçülə bilən koqnitiv xərc yaradıb-yaratmamasıdır.

Nəticələr bu xərcin sabit olmadığını göstərir. Antecedent təmsilini yalnız daha ümumi kateqoriya altında davam etdirən ifadələrdə göstərici ilə artikl arasında etibarlı ümumi oxu fərqi tapılmır, lakin eyni antecedenti yeni konseptual kateqoriya altında yenidən şərh edən ifadələrdə göstəricinin istifadəsi kapsülləyici isim birləşməsində həm ümumi oxu müddətini, həm də ilk-keçid oxu müddətini artırmışdır. Təsirin bütün cümləyə yayılmaması əlavə koqnitiv səyin diskurs təmsilinin yenidən qurulduğu yerli nöqtədə cəmləşə biləcəyini düşündürür.

Nominal anaforik kapsülləmə nə edir?

Adi isim anaforu çox vaxt daha əvvəl qeyd edilmiş müəyyən obyektə və ya şəxsə geri istinad edir. Nominal anaforik kapsülləmədə isə geri çağırılan şey çox vaxt əvvəlki cümlədə keçən tək bir isim deyil. Əvvəlki cümlədən çıxarılan hadisə, vəziyyət, təklif və ya qiymətləndirmə kimi kontekstlə zənginləşdirilmiş zehni təmsil yenidən çağırılır və isim vasitəsilə diskurs daxilində yeni bir vahid kimi istifadə edilə bilən hala gətirilir.

Buna görə antecedenti yalnız səthdəki söz ardıcıllığı kimi düşünmək kifayət deyil. Tədqiqatın nəzəri çərçivəsində əvvəlki dil hissəsi oxucuda zehni təmsilin qurulmasını tətikləyir. Sonrakı kapsülləyici isim birləşməsi isə bu təmsili yenidən aktivləşdirir, ona isim kateqoriyası verir və diskursun davamında onun haqqında yeni predikat qurulmasına imkan yaradır.

Verianla üçün müstəqil izahedici nümunə düşünək: “Şura iclası son anda ləğv etdi.” cümləsindən sonra “Bu qərar əməkdaşları təəccübləndirdi.” deyildikdə “bu qərar” daha əvvəl açıq şəkildə isim kimi mövcud olmayan bütöv hadisənin diskurs obyektinə çevrilməsini təmin edir. Bu nümunə tədqiqatın eksperimental stimulu deyil; mexanizmi izah etmək üçün yaradılmış öyrədici nümunədir.

Müəyyən artikl ilə göstərici eyni antecedentə istinad edirsə, niyə fərqli emal oluna bilər?

Çünki tədqiqatın nəzəri çərçivəsində isim təmsilin hansı konseptual kateqoriya altında başa düşüləcəyini müəyyənləşdirir, müəyyənləşdirici isə bu təmsilə necə çıxış ediləcəyinə dair prosedur təlimat verir; göstərici sadə müəyyən edilə bilməyə əlavə olaraq təmsilin cari diqqət mərkəzinə gətirilməsini tələb edir.

Konseptual məna ilə prosedur məna arasındakı fərq

Tədqiqat isimlə müəyyənləşdiricinin töhfəsini bir-birindən ayırır. İsim başı oxucuya təmsilin nə kimi konseptuallaşdırılacağını deyir. Müəyyənləşdirici isə eyni təmsilin necə tapılacağı və ona necə çıxış ediləcəyi barədə inferensial prosesi istiqamətləndirir.

Müəyyən artikl hədəf diskurs vahidinin mövcud kontekst, ortaq bilik və ya əvvəlki diskurs vasitəsilə unikal şəkildə müəyyən edilə bildiyini işarələyir. Göstərici də müəyyən ifadədir; lakin buna əlavə olaraq hədəfin birbaşa əlçatan və diqqət baxımından seçilən diskurs obyekti kimi işlənməsini tələb edən deiktik komponent daşıyır.

Buna görə tədqiqatçılar göstəricinin mütləq daha çox “konseptual məzmun” əlavə etdiyini fərz etmirlər. Fərq təmsilin məzmunundan daha çox oxucunun həmin təmsilə çatmaq üçün izlədiyi inferensial yolun məhdudlaşdırılmasındadır. Tədqiqatın “procedural meaning” yanaşmasının mərkəzində bu fərq dayanır.

Ümumiləşdirmə ilə yenidən kateqoriyalaşdırma arasındakı fərq

Eksperimentin ikinci ölçüsü kapsülləyici ismin antecedentə nə qədər yeni konseptual məlumat əlavə etməsidir. Ümumiləşdirici kapsülləmə antecedentdə qurulan təmsilin əsas konseptual davamlılığını qoruyur; əvvəlki hadisəni daha geniş kateqoriya altında yenidən obyektləşdirir, lakin yeni qiymətləndirmə çərçivəsi tətbiq etmir.

Yenidən kateqoriyalaşdırıcı kapsülləmə isə eyni antecedenti geri çağırarkən ona yeni konseptual baxış əlavə edir. Daha əvvəl təsvir olunan hadisə artıq yalnız “bir hadisə” kimi deyil, daha spesifik və ya qiymətləndirici kateqoriya altında nəzərdən keçirilir. Beləliklə, oxucu yalnız köhnə təmsilə qayıtmır; təmsilin necə başa düşülməli olduğunu da yeniləyir.

Eksperiment bu fərqi aşağı informasiya yükünə malik ümumiləşdirici isim birləşmələri ilə yüksək informasiya yükünə malik yenidən kateqoriyalaşdırıcı isim birləşmələri arasında əməliyyatlaşdırır. Beləliklə, müəyyənləşdiricinin prosedur təlimatı ilə ismin konseptual töhfəsinin birlikdə necə emal edildiyini sınamaq mümkün olur.

İki prosesin eyni nöqtədə birləşməsi niyə vacibdir?

Göstərici təmsilin artıq müəyyən edilə bilən və diqqət baxımından əlçatan hədəf kimi emal olunmasını tələb edir. Yenidən kateqoriyalaşdırıcı isim isə elə həmin anda həmin təmsilin konseptual kimliyini yenidən təşkil edir. Tədqiqatın müzakirə etdiyi ehtimal budur ki, oxucu burada iki prosesi eyni vaxtda aparır: əvvəlki diskurs təmsilini yeni kateqoriya altında qurmaq və eyni formalaşmaqda olan təmsili göstəricinin tələb etdiyi seçilən hədəf kimi istifadə etmək.

Ümumiləşdirici ifadədə isə antecedentin konseptual çərçivəsi köklü şəkildə dəyişmir. Buna görə göstəricinin əlavə diqqət təlimatı ilə ismin konseptual prosesi eyni sabit təmsilə tətbiq oluna bilər. Eksperiment nəticələrinin mühüm hissəsi göstərici xərcinin niyə xüsusilə yenidən kateqoriyalaşdırıcı ifadədə görünən hala gəldiyi sualını bu quruluş üzərindən müzakirə edir.

İki tədqiqat hipotezi

H1, göstərici müəyyənləşdirmənin müəyyən artiklli kapsülləyici isim birləşmələrinə nisbətən daha yüksək emal səyi yaradacağını proqnozlaşdırır. H2 isə bu əlavə xərcin, ismin informasiya davamlılığını qoruduğu ümumiləşdirmə şərtinə nisbətən yeni konseptual məlumat əlavə etdiyi yenidən kateqoriyalaşdırma şərtində daha güclü olacağını proqnozlaşdırır.

Nəticələrin şərhində bu iki hipotezin eyni səviyyədə dəstəklənmədiyini ayırmaq lazımdır. H1 yalnız qismən dəstək almışdır. H2 ilə uyğun sadə-təsir nümunəsi ortaya çıxmış, lakin müəyyənləşdirici × informasiya yükü birbaşa qarşılıqlı təsir testi əhəmiyyətli olmamışdır.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

2 × 2 eksperiment quruluşu

Eksperiment iki müstəqil dəyişəni çarpazlaşdırır. Birinci dəyişən müəyyənləşdirici növüdür: müəyyən artikl və ya göstərici. İkinci dəyişən informasiya yüküdür: ümumiləşdirmə və ya yenidən kateqoriyalaşdırma. Beləliklə dörd eksperimental şərt yaranır.

Stimulların sintaktik quruluşu şərtlər arasında sabit saxlanılmış və kritik dəyişiklik kapsülləyici isim birləşməsinin müəyyənləşdiricisi ilə isim başının informasiya yükü ilə məhdudlaşdırılmışdır. Antecedent bütün şərtlərdə yüksək əlçatanlığa malik, açıq və rəqib referentlərdən təmizlənmiş şəkildə hazırlanmışdır.

Təhlil bölgələri

Eksperimentdə beş maraq sahəsi müəyyən edilmiş, mövcud təhlildə hipotezlərlə birbaşa əlaqəli üç bölgə istifadə edilmişdir. Bütün kritik diskurs/cümlə bölgəsi, yerli xərcin ümumi inteqrasiyaya daşınıb-daşınmadığını ölçür. Kapsülləyici ifadə bölgəsi, müəyyənləşdirici ilə isim informasiya yükünün birbaşa birləşdiyi kritik sahədir. Antecedent bölgəsi isə kapsülləyici ifadəni gördükdən sonra oxucunun əvvəlki məlumata qayıtma, yoxlama və ya yenidən təhlil etmə davranışını qiymətləndirmək üçün istifadə olunur.

Göz izləmə göstəriciləri

İştirakçılar və eksperiment qurğusu

Başlanğıcda ana dili İspan dili olan 208 nəfər eksperimentdə iştirak etmişdir. Kalibrasiya problemi, göz izinin itməsi və ya kritik sınaqlarda qeyri-kafi qeyd keyfiyyəti səbəbilə 29 nəfərin məlumatı təhlildən çıxarılmış və yekun nümunə 179 nəfər olmuşdur. İştirakçılar 18–40 yaş arasındadır; %65,9-u qadın və %34,1-i kişidir. Onlar normal və ya korreksiya edilmiş normal görməyə malik olduqlarını və oxu pozuntularının olmadığını bildirmişlər.

Göz hərəkətləri EyeLink 1000 Plus ilə nəzarət olunan laboratoriya şəraitində qeydə alınmışdır. İştirakçılar mətnləri səssiz və təbii şəkildə oxumuşlar. Baş mövqeyini sabit saxlamaq üçün çənə və alın dayağından istifadə edilmiş; eksperimentdən əvvəl kalibrasiya və yoxlama aparılmış, qeyd keyfiyyəti azaldıqda kalibrasiya təkrarlanmışdır.

İştirakçılara tədqiqatın real referensial manipulyasiyası açıqlanmamışdır. Kritik stimullar doldurucu ardıcıllıqlar və başqa eksperimentin stimulları ilə növbəli təqdim edilmiş, təqdimat sırası psevdo-təsadüfiləşdirilmiş və eyni eksperimental şərtin kritik maddələrinin ardıcıl gəlməsi əngəllənmişdir. Məqsəd iştirakçının eksperiment nümunəsini əvvəlcədən fərq etməsini azaltmaqdır.

Statistik model

Oxu müddətləri hər maraq sahəsindəki söz sayına bölünərək hər söz üzrə normallaşdırılmışdır. TRT və FRT üçün log-transformasiya olunmuş söz-normalizə oxu müddətlərinə ümumiləşdirilmiş əlavə qarışıq modellər tətbiq edilmişdir. Müsbət RRT eyni yanaşma altında yalnız yenidən oxumanın baş verdiyi müşahidələr üçün modelləşdirilmiş; RRO isə logit bağlantılı binom model ilə təhlil edilmişdir.

Mənbədə verilən ümumi model quruluşu:

Outcome ~ AOI * InformationalLoad * Determination + nLettersPerWord + s(Participant, bs="re") + s(Topic, bs="re")

Burada AOI təhlil bölgəsini, InformationalLoad ümumiləşdirmə–yenidən kateqoriyalaşdırma qarşıtlığını, Determination artikl–göstərici qarşıtlığını təmsil edir. Hər sözə düşən hərf sayı kovariat kimi modelə daxil edilmiş; iştirakçı və mövzu üçün təsadüfi-təsir smooth komponentlərindən istifadə edilmişdir.

Modellər R-dəki mgcv paketi ilə restricted maximum likelihood üsulu istifadə edilərək qiymətləndirilmişdir. Planlaşdırılmış müqayisələr nəzəri olaraq əvvəlcədən müəyyən edildiyi üçün mənbə tədqiqat çoxsaylı müqayisə düzəlişi tətbiq etməmişdir. Zamana əsaslanan nəticələr millisaniyə/söz və faiz dəyişimi; RRO nəticələri ehtimal və faiz-bənd fərqi şəklində təqdim edilmişdir.

Göstəricilik həqiqətən oxu xərcini artırdı?

Ümumilikdə xeyr; əhəmiyyətli artım xüsusilə antecedenti yeni konseptual kateqoriya altında yenidən şərh edən kapsülləyici isim birləşmələrinin yerli emalında müşahidə edildi və bu sadə-təsir nümunəsinə baxmayaraq müəyyənləşdirici növü ilə informasiya yükünün birbaşa qarşılıqlı təsiri əhəmiyyətli deyildi.

Bütün diskurs səviyyəsində nəticə

Bütün kritik diskurs ardıcıllığında göstərici istifadəsi etibarlı ümumi emal cəzası yaratmamışdır. Ümumiləşdirmə şərtində TRT 227,0-dan 228,1 ms/sözə yüksəlmiş (+%0,5; p=.873); yenidən kateqoriyalaşdırmada isə 232,9-dan 231,0 ms/sözə dəyişmişdir (−%0,8; p=.798). Hər iki fərq əhəmiyyətli deyil.

FRT, yenidən oxuma ehtimalı və yenidən oxuma müddəti üçün də ümumi səviyyədə əhəmiyyətli göstərici təsiri aşkar edilməmişdir. Bu nəticə göstərici istifadəsinin bütün diskursu davamlı olaraq daha çətin etdiyi iddiasını dəstəkləmir.

Kapsülləyici ifadə: kritik yerli təsir

TRT-də ümumiləşdirmə şərtindəki göstərici artımı əhəmiyyətli deyil. Yenidən kateqoriyalaşdırma şərtində təxminən %9,8-lik artım isə əhəmiyyətlidir. FRT-də də eyni əsas nümunə görünür: ümumiləşdirmədə %15-lik təsviri fərq p=.111 ilə əhəmiyyətli deyil, yenidən kateqoriyalaşdırmada isə %29,2-lik artım p=.004-dür.

Bu nəticə xüsusilə vacibdir, çünki FRT oxucunun kapsülləyici ifadə ilə ilk qarşılaşmasındakı emalı təmsil edir. Buna görə recategorization şərtindəki fərq yalnız daha sonra ortaya çıxan yanlış anlama düzəlişi və ya yenidən oxuma davranışı deyil; ilk təmsil qurularkən görünən olur.

İnformasiya yükünün öz təsiri

Artikl işlədilən isim birləşmələrində yenidən kateqoriyalaşdırma ümumiləşdirməyə nisbətən TRT-ni 231,2-dən 241,7 ms/sözə yüksəltsə də, fərq əhəmiyyətli deyil (+%4,6; p=.175). Göstəricili ifadələrdə isə yenidən kateqoriyalaşdırma 236,1-dən 265,4 ms/sözə yüksəlmiş və fərq əhəmiyyətli olmuşdur (+%12,4; p<.001).

Bununla belə, bu sadə müqayisələrdən “informasiya yükü ilə göstəricilik arasında sübut edilmiş qarşılıqlı təsir var” nəticəsi çıxarıla bilməz. TRT üçün birbaşa qarşılıqlı təsir p=.110, FRT üçün p=.328-dir. Tədqiqatın H2 şərhinin “nümunə hipotezlə uyğundur, lakin qarşılıqlı təsir statistik olaraq təsdiqlənmədi” şəklində saxlanmasının səbəbi budur.

Yenidən oxumada eyni təsir görünmədi

Kapsülləyici ifadə bölgəsindəki RRO və RRT müqayisələri əhəmiyyətli deyil. Bu vəziyyət əsas fərqin oxucunun daha sonra ifadəyə qayıdıb uzun müddət yenidən işləməsindən çox, ilk qarşılaşmada təmsilin qurulmasında cəmləşdiyini dəstəkləyən paylanma ortaya qoyur.

Antecedent bölgəsinə geri dönüş

Antecedent bölgəsində də müəyyənləşdirici növünün etibarlı təsiri tapılmamışdır. Məsələn, yenidən kateqoriyalaşdırma şərtində TRT göstəricili ardıcıllıqlarda təsviri olaraq daha aşağı olsa da, fərq p=.070 səviyyəsindədir və əhəmiyyətli deyil. İlk-keçid müddəti, yenidən oxuma ehtimalı və yenidən oxuma müddəti üçün də əhəmiyyətli müəyyənləşdirici təsirləri görülməmişdir.

Antecedentdə ilk-keçid ölçmələrinin eksperimental manipulyasiyadan əvvəl baş verdiyi də unudulmamalıdır. Buna görə burada şərtlər arasında sistematik fərqin olmaması kritik ifadəni görməzdən əvvəl qruplar arasında aşkar emal ayrışmasının olmaması ilə uyğundur.

Niyə yerli xərc var, amma bütün cümlə daha çətin oxunmur?

Tədqiqatın şərhi budur ki, əlavə emal səyi təmsilin yenidən çağırıldığı və yeni konseptual kateqoriya altında qurulduğu kapsülləyici isim birləşməsində cəmləşir; bu proses tamamlandıqdan sonra ortaya çıxan diskurs vahidi cümlənin davamına əlavə düzəliş tələb etmədən inteqrasiya edilə bilir.

Diskurs kompensasiyası

Yenidən kateqoriyalaşdırma şərtindəki əhəmiyyətli TRT və FRT təsirləri yalnız kritik kapsülləyici ifadədə ortaya çıxmışdır. Bütün diskurs səviyyəsində eyni fərq davam etməmiş və antecedentə daha sonra qayıtma davranışında da etibarlı artım yaranmamışdır.

Bu paylanma emal səyinin diskurs boyunca bərabər yayılmaq əvəzinə koqnitiv təsirin yarandığı nöqtəyə yatırılmasının mümkün olması fikri ilə uyğundur. Oxucu kapsülləyici ifadədə antecedenti geri çağırır, onu isimləşdirilmiş diskurs vahidinə çevirir və yenidən kateqoriyalaşdırma varsa konseptual strukturunu yeniləyir. Bu iş tamamlandıqdan sonra yeni təmsil diskursun qalan hissəsində istifadə edilə bilən hala gəlir.

Buna görə daha uzun ilk-keçid müddəti tədqiqatın şərhinə görə gec “təmir” işarəsindən daha çox ilkin diskurs təmsilinin qurulması zamanı ortaya çıxan əlavə səyin göstəricisidir.

H1 və H2 üçün yekun qiymətləndirmə

H1 qismən dəstəklənmişdir. Göstərici müəyyənləşdirici bütün şərtlərdə və ya bütün təhlil bölgələrində daha yüksək emal xərci yaratmamışdır. Etibarlı xərc xüsusilə yenidən kateqoriyalaşdırıcı kapsülləyici ifadədə müşahidə edilmişdir.

H2 üçün nəticə daha məhduddur. Sadə-təsir nümunəsi göstəricinin yenidən kateqoriyalaşdırmada daha bahalı olması gözləntisi ilə uyğundur. Lakin birbaşa Determination × Informational Load qarşılıqlı təsiri əhəmiyyətli çıxmadığından H2 statistik olaraq təsdiqlənmiş hesab edilməməlidir.

Tədqiqat nə deyir, nə demir?

Tədqiqat göstəricilərin müəyyən artikllərə nisbətən təbiətən həmişə daha çətin emal olunduğunu göstərmir. Həmçinin yalnız “daha çox məlumat = daha çox çətinlik” kimi birölçülü izah da təqdim etmir. Tapıntılar müəyyənləşdiricinin prosedur təlimatı ilə ismin konseptual prosesinin birlikdə qiymətləndirilməli olduğunu düşündürür.

Tədqiqatın dəstəklədiyi daha dar nəticə budur: yüksək əlçatanlığa malik və rəqib referent ehtiva etməyən İspan dilli diskurs kontekstlərində göstərici istifadəsinin əlavə emal xərci ümumi deyil; müəyyən konseptual yenidən çərçivələmə şərtində kapsülləyici isim birləşməsinin yerli emalında görünən hala gəlmişdir.

Bu nəticələrin sərhədləri də aydındır. Nümunə ana dili İspan dili olan və tək universitet mühitindən toplanmış iştirakçılara əsaslanır. Antecedentlər xüsusilə yüksək əlçatan və qeyri-müəyyənlikdən təmizlənmişdir. Buna görə rəqabət edən bir neçə antecedentin olduğu, başqa dillərin istifadə edildiyi və ya fərqli diskurs şərtlərinin tətbiq olunduğu hallarda eyni emal nümunəsinin mütləq ortaya çıxacağı göstərilməmişdir.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal tədqiqat:Definiteness and Demonstrativity in Nominal Anaphoric Encapsulation: Eye-Tracking Evidence in Spanish.

Müəlliflər: Mathis Teucher, Adriana Cruz və Óscar Loureda. Müəlliflərin hamısı Heidelberg University, Heidelberg Center for Ibero-American Studies (HCIAS) afiliyasiyası ilə göstərilmişdir. Məsul müəllif Mathis Teucher-dir.

Mənbə növü: İnsan iştirakçıları ilə eksperimental psixolinqvistika və diskurs emalı tədqiqatı; göz izləmə üsulundan istifadə edilmişdir.

Platforma: SSRN. Mənbə PDF elektron nüsxə üçün SSRN abstract=7370055 ünvanını verir.

Rəyçilik: PDF tədqiqatı açıq şəkildə “preprint research paper” və “not peer reviewed” kimi xarakterizə edir. Buna görə nəticələr rəyli version of record kimi təqdim edilməmişdir.

DOI, jurnal, nəşriyyat və lisenziya: Yüklənmiş PDF bu tədqiqat üçün həmin sahələri təqdim etmir. Etibarlı şəkildə doğrulanmayan məlumat əlavə edilməmişdir.

Nümunə: Başlanğıcda ana dili İspan dili olan 208 iştirakçı; keyfiyyət xaricetmələrindən sonra n=179. İştirakçılar Bogotá-dakı Universidad Nacional de Colombia-dan toplanmışdır.

Cihaz: EyeLink 1000 Plus göz izləyicisi.

Eksperiment dizaynı: Müəyyənləşdirici növü (müəyyən artikl/göstərici) × informasiya yükü (ümumiləşdirmə/yenidən kateqoriyalaşdırma) faktorlarından ibarət 2 × 2 dizayn.

Asılı dəyişənlər: Total Reading Time (TRT), First-pass Reading Time (FRT), Re-reading Occurrence (RRO) və Re-reading Time (RRT).

Statistika: Söz-normalizə olunmuş zaman ölçüləri üçün log1p transformasiyalı ümumiləşdirilmiş əlavə qarışıq modellər; RRO üçün logit bağlantılı binom model. Sabit təsirlər AOI, informasiya yükü, müəyyənləşdirici və onların qarşılıqlı təsirlərindən ibarət olmuş; hərf/söz sayı kovariat, iştirakçı və mövzu təsadüfi təsirlər kimi modelləşdirilmişdir. Modellər R/mgcv ilə restricted maximum likelihood istifadə olunaraq qiymətləndirilmişdir. Əvvəlcədən planlaşdırılmış müqayisələr üçün çoxsaylı müqayisə düzəlişi tətbiq edilməmişdir.

Maraqların toqquşması: Müəlliflər açıqlanacaq maraqların toqquşmasının olmadığını bildirmişlər.

Maliyyələşmə: Tədqiqatın dövlət, kommersiya və ya qeyri-kommersiya maliyyələşdirən qurumlardan xüsusi qrant almadığı bildirilmişdir.

Məlumatlandırılmış razılıq və etika: Bütün iştirakçılardan məlumatlandırılmış razılıq alınmış; insan iştirakçıları ilə prosedurların müvafiq institusional və/və ya milli etik standartlara uyğun aparıldığı bildirilmişdir.

Məlumatların əlçatanlığı: Tapıntıları dəstəkləyən məlumatlar və statistik təhlil kodunun Open Science Framework-də açıq olduğu bildirilmişdir. Məlumatlar Universidad Nacional de Colombia nəzdindəki Laboratorio Interdisciplinario de Investigación en Comunicación, Cultura y Cognición-da toplanmışdır.

Əsas şərh sərhədi: Recategorization şərtindəki əhəmiyyətli TRT və FRT sadə təsirləri müəyyənləşdirici ilə informasiya yükü arasında statistik olaraq təsdiqlənmiş qarşılıqlı təsir demək deyil. Birbaşa qarşılıqlı təsir testləri əhəmiyyətli deyil. Buna görə tədqiqat H2-ni qəti təsdiqləyən nəticə kimi deyil, H2 ilə uyğun, lakin əlavə sınaq tələb edən nümunə kimi oxunmalıdır.

Verianla hazırlama üsulu: Mənbə PDF-in abstract və ya discussion bölmələri sətir-sətir tərcümə edilməmişdir. Nəzəri problem, eksperiment dizaynı, ölçmə dəyişənləri, rəqəmsal nəticələr, statistik məhdudiyyətlər və müəlliflərin şərhləri bütün tədqiqat üzrə çıxarılmış; məzmun Verianla-nın müstəqil öyrədici Türk dili memarlığında yenidən qurulmuşdur. Mənbədə olmayan eksperiment nəticəsi, rəqəm, təsir, mexanizm və ya statistika əlavə edilməmişdir.