Akademik tadqiqotlar, tushunarli til

Verianla | O‘zbekcha akademik tadqiqotlar va ilm-fan

27 Sentabr 2026, Yakshanba
VERİANLAMustaqil ilmiy nashriyot
Menyuni ochish yoki yopish
...
Bosh sahifa / Amaliy fanlar / Muhandislik / ZnS nanopartikullari MXene qatlamlarini ochiq saqlab, litiy-oltingugurt batareyalarida oltingugurt reaksiyalarini tezlashtirdi
Muhandislik

ZnS nanopartikullari MXene qatlamlarini ochiq saqlab, litiy-oltingugurt batareyalarida oltingugurt reaksiyalarini tezlashtirdi

Litiy-oltingugurt batareyalari oltingugurt nazariy jihatdan 1675 mAh g−1 solishtirma sig‘im va batareya tizimi uchun 2567 Wh kg−1 nazariy energiya zichligini taklif qilishi sababli yangi avlod energiya saqlash texnologiyalari qatorida baholanmoqda.

31/07/2026  Veri Anla 26 marta ko‘rildi
ZnS nanopartikullari MXene qatlamlarini ochiq saqlab, litiy-oltingugurt batareyalarida oltingugurt reaksiyalarini tezlashtirdi

Litiy-oltingugurt batareyalari oltingugurt nazariy jihatdan 1675 mAh g−1 solishtirma sig‘im va batareya tizimi uchun 2567 Wh kg−1 nazariy energiya zichligini taklif qilishi sababli yangi avlod energiya saqlash texnologiyalari qatorida ko‘rilmoqda. Biroq zaryadlash va razryadlash vaqtida hosil bo‘ladigan eruvchan litiy polisulfidlar separator orqali o‘tishi, faol oltingugurt yo‘qolishiga va sig‘imning tez kamayishiga olib kelishi mumkin.

Ushbu tadqiqotda tadqiqotchilar o‘tkazuvchan Ti3C2Tx MXene qatlamlari yuzasida rux sulfidi, ZnS, nanopartikullarini o‘stirgan va hosil bo‘lgan kompozitni litiy-oltingugurt hujayrasining polipropilen separatoriga qo‘llagan. ZnS nanopartikullari MXene qatlamlarining qayta ustma-ust yig‘ilishini oldini oluvchi jismoniy oraliq qismlar hamda polisulfidlarni kimyoviy tutib, ularning aylanishini tezlashtiruvchi katalitik markazlar sifatida loyihalangan.

ZnS/Ti3C2Tx kompozitining solishtirma sirt maydoni 105,9 m² g−1 deb o‘lchangan; ishlov berilmagan Ti3C2Tx uchun bu qiymat 12,1 m² g−1 bo‘lgan. Taxminan 8,8 baravar o‘sish ZnS nanopartikullari va muzlatib quritish jarayoni MXene qatlamlarining zich yig‘ilishini kamaytirganini ko‘rsatadi.

Elektrokimyoviy tajribalarda ZnS/Ti3C2Tx eruvchan polisulfidlarning qattiq Li2S ga aylanishi va Li2S ning qayta oksidlanishini sof MXenega qaraganda tezlashtirgan. Li2S cho‘kish sig‘imi 521,7 dan 605,4 mAh g−1 gacha, erish sig‘imi esa 489,5 dan 591,9 mAh g−1 gacha oshgan. Tegishli qaytarilish reaksiyasining Tafel qiyaligi 66,2 dan 42,8 mV dec−1 gacha pasaygan.

ZnS/Ti3C2Tx bilan qoplangan separator ishlatilgan hujayra 0,1 C da dastlab 1328,8 mAh g−1 sig‘im bergan va 200 sikl oxirida uning %80,1 qismini saqlagan. Hujayra 1 C da 1000 sikl davomida ishlatilganda har siklda %0,048 sig‘im yo‘qotishini ko‘rsatgan. 5 mg cm−2 kabi yuqoriroq oltingugurt yuklamasida esa 50 sikl oxirida sig‘imni saqlash darajasi %96,4 deb bildirilgan.

Natijalar umidli bo‘lsa-da, tadqiqot peer-reviewdan o‘tmagan. Yuklangan matnda batafsil eksperimental usul bo‘limi, hujayra yig‘ish retsepti, elektrolit/oltingugurt nisbati, separator qoplama yuklamasi, mustaqil hujayra takrorlari soni, xatolik chiziqlari va statistik noaniqliklar mavjud emas. Shu sababli natijalar ilg‘or material dizayni ko‘rsatkichi sifatida baholanishi, tijoriy batareya ishlashi yoki uzoq muddatli ishonchlilik dalili sifatida ko‘rilmasligi kerak.

Litiy-oltingugurt batareyalarining asosiy muammosi nima?

Litiy-oltingugurt hujayralarida oltingugurt bir bosqichda Li2S ga aylanmaydi. Razryad vaqtida avval uzun zanjirli, eruvchan litiy polisulfidlar hosil bo‘ladi:

\[ \mathrm{Li_2S_n,\quad 4\leq n\leq8} \]

Bu oraliq mahsulotlar elektrolitda erib, musbat elektroddan litiy metall manfiy elektrod tomon harakatlanishi mumkin. Manfiy elektrodda qaytarilgan polisulfidlar keyin yana musbat elektrodga ko‘chishi mumkin. “Polisulfid shuttle effekti” deb ataladigan bu jarayon:

  • Faol oltingugurtning foydalanish mumkin bo‘lgan hududdan uzoqlashishiga,
  • Keraksiz yon reaksiyalarga,
  • Litiy yuzasida cho‘kindilar paydo bo‘lishiga,
  • Past Coulomb samaradorligiga,
  • Sig‘imning tez yo‘qolishiga

olib kelishi mumkin.

Muammoning ikkinchi tomoni — ko‘p bosqichli oltingugurt qaytarilishi va Li2S oksidlanishining sekin kechishidir. Polisulfidlar yetarlicha tez aylantirilmasa, elektrolitda uzoqroq vaqt qoladi va separator orqali o‘tish ehtimoli ortadi. Shu sababli tadqiqotchilar faqat polisulfidlarni tutib qoladigan emas, balki ularni tezda keyingi mahsulotga aylantiradigan separator yuzasini ishlab chiqishga harakat qilgan.

Nega separator funksional yuzaga aylantirilgan?

Separator musbat va manfiy elektrodlarning jismoniy tegishini oldini olgan holda litiy ionlarining o‘tishiga ruxsat beradi. An’anaviy polipropilen separatorlar eruvchan polisulfidlarni kuchli adsorbsiya qilmaydi va bu turlarning hujayra ichidagi harakatini kimyoviy jihatdan nazorat qila olmaydi.

Separatorning katodga qaragan yuzasiga funksional qatlam qo‘shilishi uch vazifani bajarishi mumkin:

  1. Polisulfidlar uchun jismoniy o‘tish to‘sig‘ini hosil qilish,
  2. Qutbli yuzalar orqali polisulfidlarni kimyoviy bog‘lash,
  3. Bog‘langan oraliq mahsulotlarni Li2S ga yoki qayta oltingugurtga aylantiradigan katalitik interfeysni ta’minlash.

Bu yondashuv oltingugurt katodining asosiy tarkibini butunlay o‘zgartirmasdan hujayra ichidagi reaksiya hududini tartibga solishi mumkinligi sababli tanlangan.

Nega MXene tanlangan?

Ti3C2Tx ikki o‘lchamli o‘tish metall karbidlaridan tashkil topgan MXene oilasining a’zosidir. Tadqiqotda ushbu materialning to‘rtta xususiyatidan foydalanilgan:

  • Yuqori elektron o‘tkazuvchanlik,
  • Qutbli sirt yakunlari va titan markazlari,
  • Litiy ionlari harakatiga mos qatlamli tuzilma,
  • Moslashuvchan va mexanik jihatdan chidamli nanosheet skeleti.

O‘tkazuvchan Ti–C tuzilmasi elektr jihatdan izolyatsiyalovchi oltingugurt va Li2S mahsulotlarining elektronlarga kirishini osonlashtirishi mumkin. Yuzadagi Ti markazlari hamda kislorod yoki ftor saqlovchi funksional guruhlar esa qutbli polisulfidlar bilan o‘zaro ta’sirlashishi mumkin.

MXene qatlamlarining qayta yig‘ilishi nega muammo tug‘diradi?

MXene nanosheetlari orasidagi van der Waals kuchlari qatlamlarning yuzma-yuz kelib zich yig‘ilishiga sabab bo‘lishi mumkin. An’anaviy quritish paytida hosil bo‘ladigan kapillyar kuchlar bu yig‘ilishni yanada kuchaytirishi mumkin.

Qatlamlar siqilganda:

  • Solishtirma sirt maydoni kamayadi,
  • Faol titan va sirt guruhlariga kirish qiyinlashadi,
  • Elektrolit kirish kanallari yopiladi,
  • Litiy ionlari tashilishi qiyinlashadi,
  • Polisulfid adsorbsiyasi va katalitik aylanish cheklanadi.

Uglerod nanotubalari yoki grafen oksidi kabi uglerod asosli oraliq qismlar MXene qatlamlarini ajrata olsa-da, bu moddalar qutbli polisulfidlar bilan nisbatan zaif o‘zaro ta’sir qiladi. Tadqiqotchilar shu sababli faqat qatlamlarni bir-biridan ajratibgina qolmay, balki kimyoviy adsorbsiya va katalizni ham ta’minlaydigan qutbli ZnS nanopartikullaridan foydalangan.

ZnS nanopartikullarining ikki xil funksiyasi nima?

ZnS nanopartikullari tadqiqotda “ikki funksiyali oraliq qismlar” sifatida ta’riflangan:

  • Tuzilmaviy funksiya: MXene qatlamlari orasiga kirib, bevosita yuzma-yuz kontakt va qayta yig‘ilishni kamaytiradi.
  • Kimyoviy va katalitik funksiya: Qutbli Zn va S markazlari orqali litiy polisulfidlarni adsorbsiya qiladi va ko‘p bosqichli oltingugurt aylanishini tezlashtiradi.

Ti3C2Tx o‘tkazuvchan elektron yo‘lini ta’minlasa, ZnS ko‘proq kimyoviy bog‘lanish markazlarini taqdim etadi. Shu sababli kompozitning ishlashi faqat ZnS yoki faqat MXene xususiyatiga emas, ikki komponent birgalikda hosil qilgan interfeysga bog‘lanadi.

Kompozit qanday tayyorlangan?

Tadqiqotning 21-sahifasidagi 1-shakl sintez jarayonini sxematik tarzda ko‘rsatadi. Ti3AlC2 MAX fazasidagi alyuminiy qatlamlari HCl/LiF tizimi bilan tanlab olib tashlangan va Ti3C2Tx olingan. Sxemada 1 gramm Ti3AlC2, 20 mL HCl va 1,56 gramm LiF bilan 38 °C da 48 soatlik ishlov ko‘rsatilgan.

Keyin rux saqlovchi prekursor va oltingugurt manbai yordamida Ti3C2Tx yuzasida gidrotermal usul bilan ZnS o‘stirilgan. Sxemada gidrotermal jarayon 60 °C va 4 soat deb ko‘rsatilgan. Mahsulot muzlatib quritilgan va funksional separator qatlami tayyorlangan.

Biroq sintez prekursorlarining to‘liq miqdori, yuvish sharoitlari, yakuniy ZnS/MXene nisbati, muzlatib quritish harorati va davomiyligi, qoplama aralashmasining tarkibi, separatordagi material yuklamasi va qoplama qalinligi matnda to‘liq berilmagan.

XRD tahlili qaysi tuzilmalarni tasdiqlagan?

Ti3C2Tx uchun taxminan 5,8° da ko‘ringan (002) difraksiya cho‘qqisi MAX fazasidagi alyuminiy olib tashlangandan so‘ng qatlamli MXene tuzilmasi hosil bo‘lgan deb talqin qilingan.

ZnS o‘stirilgandan so‘ng:

  • Taxminan 29,8° da ZnS (111),
  • 48,0° da ZnS (220),
  • 56,7° da ZnS (311)

difraksiya signallari paydo bo‘lgan. Ti3C2Tx ning (002) cho‘qqisi saqlanib qolishi gidrotermal jarayon vaqtida qatlamli skelet butunlay buzilmaganini ko‘rsatadi. Tadqiqotda aniq ifloslik cho‘qqisi bildirilmagan.

Nanopartikullarning o‘lchami va taqsimoti qanday?

SEM tasvirlari ZnS o‘stirilgandan keyin MXene ning qatlamli morfologiyasi saqlanganini va qatlamlar orasida uch o‘lchamli ochiq tarmoq hosil bo‘lganini ko‘rsatadi. TEM tasvirlarida ZnS nanopartikullari MXene yuzasida katta aglomeratlar hosil qilmasdan taqsimlangan.

Zarracha o‘lchami taqsimotining o‘rtachasi taxminan 72,29 nm. Xuddi shu gidrotermal sharoitda alohida tayyorlangan ZnS sezilarli aglomeratsiya qilgani, MXene yuzasi esa ZnS o‘sishini tarqatuvchi tashuvchi sifatida xizmat qilgani bildirilgan.

HRTEM tasviridagi 0,31 nm panjara oralig‘i kubik ZnS ning (111) kristall tekisligi bilan bog‘langan. EDS xaritalarida Ti, Zn va S signallarining bir xil nanosheet hududiga tarqalishi ham ZnS faqat bir necha yirik aglomeratda to‘planmaganini qo‘llab-quvvatlaydi.

Sirt maydoni qanchalik o‘zgargan?

MaterialBET solishtirma sirt maydoniUstun g‘ovak diametri
Ti3C2Tx12,1 m² g−13,93 nm
ZnS/Ti3C2Tx105,9 m² g−13,71 nm

Sirt maydoni taxminan 8,75 baravar oshgan. G‘ovak diametri faqat cheklangan darajada o‘zgargan bo‘lsa-da, butun o‘lchov oralig‘ida g‘ovak hajmi oshgan. Tadqiqotchilar bu natijani ZnS nanopartikullarining MXene qatlamlarini bir-biridan ajratishi va muzlatib quritish ochiq tuzilmani saqlashi bilan izohlaydi.

Sirt maydonining oshishi o‘z-o‘zidan katalitik faollikni isbotlamaydi; biroq ko‘proq Zn, Ti va sirt guruhlarining elektrolit bilan kontaktda bo‘lishi uchun tuzilmaviy asos yaratadi.

Qoplama separator yuzasida barqarormi?

Qo‘shimcha Shakl S4 da polipropilen separator uzluksiz qora qatlam bilan qoplangani va ko‘zga ko‘rinadigan ochiq joylar yo‘qligi aytilgan. Qoplama pinset bilan takroriy bukilgandan keyin aniq ko‘chish yoki yorilish ko‘rsatmagan.

Elektrolit kontakt burchagi ZnS/Ti3C2Tx bilan qoplangan separatorda 0,1 soniya ichida 7,7° gacha tushgan. Kichik kontakt burchagi elektrolit yuzani tez namlay olishini ko‘rsatadi. Bu xususiyat elektrolitning g‘ovaklarga kirishi va litiy ionlarining separator/elektrod interfeysida tashilishini osonlashtirishi mumkin.

Biroq mazkur bukish tasvirlari va kontakt burchagi taqqoslashining to‘liq vizual ketma-ketligi S4–S6 qo‘shimcha shakllarida joylashgan. Bu qo‘shimcha materiallar yuklangan tadqiqot faylida bo‘lmagani uchun tasvirlar mustaqil ravishda tekshirilmagan.

Li2S cho‘kishi va erishi qanday o‘zgargan?

PITT tajribalari polisulfidlarning qattiq Li2S ga aylanishi va Li2S ning qayta erishini tekshirish uchun ishlatilgan.

O‘lchovTi3C2TxZnS/Ti3C2Tx
Li2S yadrolanish vaqti1,4 × 104 s0,7 × 104 s
Li2S cho‘kish sig‘imi521,7 mAh g−1605,4 mAh g−1
Li2S erish sig‘imi489,5 mAh g−1591,9 mAh g−1

Yadrolanishning ertaroq boshlanishi va cho‘kish sig‘imining yuqoriroq bo‘lishi eruvchan polisulfidlardan qattiq Li2S hosil bo‘lishi tezlashganini ko‘rsatadi. Yuqoriroq erish sig‘imi esa zaryadlash vaqtida qattiq Li2S ning qayta oksidlanishi osonlashganini ko‘rsatadi.

Bu ikki yo‘nalishli ta’sir muhim. Faqat razryad reaksiyasining tezlashishi, hosil bo‘lgan Li2S keyingi zaryadlashda samarali tarzda qayta aylantirilmasa, yetarli bo‘lmaydi.

Tafel va aktivatsiya energiyasi natijalari nimani ko‘rsatgan?

Tadqiqotning 22-sahifasidagi 2-shaklda uzun zanjirli polisulfidlarning Li2S ga qaytarilishi bilan bog‘liq B cho‘qqisining Tafel qiyaligi:

  • Ti3C2Tx uchun 66,2 mV dec−1,
  • ZnS/Ti3C2Tx uchun 42,8 mV dec−1

deb berilgan. Pastroq Tafel qiyaligi tok zichligini kichikroq qo‘shimcha kuchlanish bilan oshirish mumkinligini va interfeys reaksiya kinetikasi tezlashganini ko‘rsatadi.

Aktivatsiya energiyasi taqqoslanishida ZnS/Ti3C2Tx kompoziti:

  • S8 → polisulfid aylanishidagi energiya to‘sig‘ini 57,1 kJ mol−1,
  • Polisulfid → Li2S aylanishidagi energiya to‘sig‘ini 97,4 kJ mol−1

kamaytirgani bildirilgan. Bular kompozitning mutlaq aktivatsiya energiyalari emas, balki Ti3C2Tx taqqoslanishiga nisbatan xabar qilingan kamayish miqdorlaridir.

Aktivatsiya energiyasi qaysi harorat qatori, moslashtirish tenglamasi va takrorlar soni bilan hisoblangani asosiy matnda batafsil berilmagan.

Litiy ionlari tashilishi tezlashganmi?

Turli skanerlash tezliklarida olingan CV egri chiziqlari Randles–Sevcik yondashuvi bilan baholangan. ZnS/Ti3C2Tx bilan qoplangan hujayra uchun hisoblangan litiy ionlari diffuziya koeffitsiyentlari uchta redoks cho‘qqisi bo‘yicha taxminan:

  • 3,3 × 10−8 cm² s−1,
  • 5,4 × 10−8 cm² s−1,
  • 13,2 × 10−8 cm² s−1

deb bildirilgan. Qiyaliklarning Ti3C2Tx nazoratidan yuqoriroq bo‘lishi separator/elektrod interfeysida ion tashilishi yaxshilangan deb talqin qilingan.

Bu koeffitsiyentlarni hisoblash uchun zarur bo‘lgan samarali elektrod maydoni, faol modda konsentratsiyasi va boshqa moslashtirish parametrlari yuklangan matnda to‘liq berilmagan.

Polisulfid adsorbsiyasi qanday ko‘rsatilgan?

Teng miqdordagi Ti3C2Tx va ZnS/Ti3C2Tx, 2 mL va 5 mmol L−1 Li2S6 eritmasiga qo‘shilgan. Besh soatdan keyin:

  • Ishlov berilmagan Li2S6 eritmasi to‘q sariq-to‘q sariq rangda qolgan,
  • Ti3C2Tx saqlovchi eritma qisman ochargan,
  • ZnS/Ti3C2Tx saqlovchi eritma deyarli rangsiz bo‘lgan.

Tadqiqotning 23-sahifasidagi 3-shaklda bu vizual o‘zgarish aniq ko‘rinadi. UV–vis spektri ham ZnS/Ti3C2Tx ustki suyuqligidagi polisulfid absorbansining eng past ekanini ko‘rsatgan.

Rangning yo‘qolishi polisulfidlar eritmadan chiqarib olinganini qo‘llab-quvvatlaydi; biroq o‘z-o‘zidan kimyoviy bog‘lanish va jismoniy adsorbsiyani ajrata olmaydi. Bu farq XPS o‘lchovlari bilan tekshirilgan.

XPS natijalari qaysi kimyoviy o‘zaro ta’sirlarni ko‘rsatgan?

Li2S6 adsorbsiyasidan keyin Zn 2p signallari pastroq bog‘lanish energiyalariga siljigan:

XPS signaliAdsorbsiyadan oldinAdsorbsiyadan keyinO‘zgarish
Zn 2p1/21045,0 eV1044,4 eV−0,6 eV
Zn 2p3/21021,9 eV1021,4 eV−0,5 eV

Bu siljish Zn markazlari polisulfidlar bilan o‘zaro ta’sirlashayotganda elektron zichligini oladi deb talqin qilingan. ZnS ga tegishli S–Zn signallarining taxminan 0,5 eV yuqoriroq energiyaga siljishi ham interfeysda zaryadning qayta taqsimlanishini qo‘llab-quvvatlaydi.

Adsorbsiyadan keyin 167,9 va 169,3 eV da paydo bo‘lgan yangi S–O signallari tiosulfat turlari bilan bog‘langan. Tadqiqotchilar buni polisulfidlar faqat g‘ovaklarda jismoniy ushlab qolmay, yuzada kimyoviy aylanishga uchraydi deb talqin qilgan.

Ti 2p tahlilida Ti2+ ulushi oshgan, Ti3+ ulushi kamaygan va Ti–O turlari ko‘paygan. Bu o‘zgarishlar polisulfidlar ZnS bilan birga Ti markazlari bilan ham elektron o‘zaro ta’sirga kirishishini ko‘rsatadi.

O‘tkazuvchan MXene skeleti adsorbsiya vaqtida saqlanganmi?

C 1s spektrlarida Ti–C va C–C/C=C signallarining katta darajada saqlanib qolishi polisulfid adsorbsiyasi o‘tkazuvchan Ti–C skeletini parchalamasligini ko‘rsatadi. Faqat kuchsizroq oksidlangan uglerod guruhlarida cheklangan o‘zgarish bildirilgan.

Bu natija kompozitning ikki vazifani bir vaqtda davom ettira olishi nuqtai nazaridan muhim:

  • Zn va Ti markazlarida kimyoviy polisulfid bog‘lanishi,
  • Ti–C skeleti orqali elektron tashilishi.

Hujayraning omik qarshiligi kamayganmi?

EIS Nyquist grafiklarida ikkala hujayraning omik qarshiligi ham taxminan 1,57 Ω. Shu sababli ZnS/Ti3C2Tx hujayrasidagi ishlash yaxshilanishini faqat butun hujayraning elektron qarshiligi pasayishi bilan izohlab bo‘lmaydi.

Tadqiqot farq ko‘proq quyidagi jarayonlardan kelib chiqishini ilgari suradi:

  • Tezroq interfeys elektron almashinuvi,
  • Pastroq aktivatsiya qutblanishi,
  • Pastroq konsentratsion qutblanish,
  • Tezroq Li+ va polisulfid tashilishi,
  • Li2S yadrolanishi va oksidlanishining osonlashishi.

Simmetrik hujayra Tafel tahlilida almashinish tok zichligi ZnS/Ti3C2Tx uchun 9,72 mA cm−2, Ti3C2Tx uchun taxminan 3,3 mA cm−2 deb ko‘rsatilgan.

Polisulfid shuttle toki kamayganmi?

Tadqiqotning 24-sahifasidagi 4h-shakl ZnS/Ti3C2Tx ishlatilgan hujayraning barqaror shuttle toki Ti3C2Tx nazoratidan ancha past ekanini ko‘rsatadi.

Past shuttle toki erkin polisulfidlarning separator orqali qarshi elektrodga o‘tishi cheklanganining bevosita elektrokimyoviy ko‘rsatkichidir. Tadqiqotchilar buni Zn–S va Ti–S o‘zaro ta’sirlari polisulfidlarni interfeysda ushlab turishi bilan bog‘laydi.

In situ Raman tahlili nimani ko‘rsatgan?

Tadqiqotning 25-sahifasidagi vaqt bo‘yicha ajratilgan Raman xaritalari razryad vaqtida turli polisulfid turlarining rivojlanishini ko‘rsatadi.

ZnS/Ti3C2Tx bilan qoplangan separatorda:

  • S82− signali tez kamaygan,
  • S62− va S42− oraliq mahsulotlari qisqa muddat kuzatilgan,
  • Oraliq mahsulotlar tezroq sarflanib, Li2S2/Li2S mahsulotlariga aylangan.

Ti3C2Tx nazoratida ayni polisulfid signallari uzoqroq davom etgan. Bu taqqoslash ZnS saqlovchi kompozit eruvchan oraliq mahsulotlarning elektrolitda qolish vaqtini qisqartirishini qo‘llab-quvvatlaydi.

Tezlik bo‘yicha ishlash qanday?

Tok darajasi oshirilganda ZnS/Ti3C2Tx ishlatilgan hujayra sig‘imi Ti3C2Tx nazoratiga qaraganda sekinroq kamaygan. Tok qayta 0,1 C ga tushirilganda sig‘im dastlabki darajaga yaqin ravishda qaytgani bildirilgan.

ZnS/Ti3C2Tx hujayrasi 9 C kabi yuqori darajada ham ikki xarakterli razryad platosini saqlagani, Ti3C2Tx hujayrasida esa 5 C da platolarning aniqligi susaygani ko‘rinadi.

Bu natija kompozit yuqori tok ostida oltingugurt aylanish bosqichlarini butunlay yo‘qotmasdan davom ettira olishini ko‘rsatadi. Biroq yuqori darajadagi tajribalar qisqa muddatli tezlik sinovi xususiyatida bo‘lib, uzoq muddatli 9 C sikl chidamliligi ko‘rsatilmagan.

200 sikllik ishlash nimani ko‘rsatgan?

Separator qoplamasiDastlabki sig‘im200-sikl sig‘imiSig‘imni saqlash
ZnS/Ti3C2Tx1328,8 mAh g−11063,8 mAh g−1%80,1
Ti3C2TxMatnda aniq boshlang‘ich qiymat ko‘rsatilmaganGrafikdan taxminiy qiymat%59,3

ZnS saqlovchi separatorning uzoqroq pastki razryad platosini hosil qilishi uzun zanjirli polisulfidlarning Li2S2/Li2S ga chuqurroq aylanganini ko‘rsatadi. Pastki va yuqori plato sig‘imlari nisbati ZnS kompozitida 2,97, Ti3C2Tx nazoratida 2,87.

Yuqori oltingugurt yuklamasida natijalar qanday?

Oltingugurt yuklamasi 5 mg cm−2 darajasiga oshirilganda ZnS/Ti3C2Tx hujayrasi:

  • 0,1 C da 782,7 mAh g−1 dastlabki sig‘im,
  • 50 sikl oxirida %96,4 sig‘imni saqlash

ko‘rsatgan. Ti3C2Tx nazoratining sig‘im saqlashi %79,7 bo‘lgan.

Yuqori oltingugurt yuklamasi ko‘proq polisulfid hosil bo‘lishi, elektrolit viskozitesining yuqoriligi va ion tashish yo‘llarining uzunroq bo‘lishi sababli murakkab sharoitdir. Biroq 5 mg cm−2 o‘z-o‘zidan amaliy hujayra sharoitlarini isbotlamaydi; elektrolit/oltingugurt nisbati va litiy ortiqligi kabi boshqa parametrlar ham baholanishi kerak. Bu qiymatlar yuklangan matnda berilmagan.

1000 sikllik tajriba nimani ko‘rsatgan?

1 C da bajarilgan uzoq muddatli tajribada har sikldagi sig‘im kamayish darajasi:

  • ZnS/Ti3C2Tx uchun %0,048,
  • Ti3C2Tx uchun %0,083

deb bildirilgan. Tadqiqotning 26-sahifasidagi 6g-shakl ZnS saqlovchi hujayra 1000 sikl davomida yuqoriroq sig‘imni saqlaganini ko‘rsatadi.

6-shakl izoh matnida quvvat darajalari teskari yozilgan: izohda 6c uchun 1 C, 6g uchun 0,1 C deyilgan bo‘lsa-da, grafik ustidagi yorliqlar va asosiy matn 6c 0,1 C da 200 siklni; 6g esa 1 C da 1000 siklni ifodalashini ko‘rsatadi. Ushbu maqolada grafik yorliqlari, asosiy matn va annotatsiya bilan mos keladigan talqin asos qilib olingan.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan xulosalar nimalar?

  • ZnS nanopartikullari MXene nanosheetlarining qayta yig‘ilishini sezilarli darajada kamaytirgan.
  • Kompozitning kirish mumkin bo‘lgan solishtirma sirt maydoni taxminan 8,8 baravar oshgan.
  • Zn va Ti markazlari eruvchan litiy polisulfidlar bilan kimyoviy o‘zaro ta’sir qilgan.
  • Li2S cho‘kishi va qayta oksidlanishi sof MXene nazoratidan tezroq kechgan.
  • Aktivatsiya va konsentratsion qutblanishlar kamaygan.
  • Polisulfid shuttle toki pasaygan.
  • Tekshirilgan laboratoriya hujayralarida tezlik va sikl ishlashi yaxshilangan.
  • 5 mg cm−2 oltingugurt yuklamasida qisqa muddatli sig‘imni saqlash yuqori bo‘lgan.

Tadqiqot nimani isbotlamaydi?

  • ZnS/Ti3C2Tx separatorini tijoriy miqyosda ishlab chiqarish mumkinligini isbotlamaydi.
  • 1000 sikl natijasi barcha hujayralarda ayni tarzda takrorlanishini ko‘rsatmaydi.
  • Kompozit pouch, prizmatik yoki ko‘p qatlamli yirik hujayralarda ayni natija berishini isbotlamaydi.
  • Litiy metall manfiy elektrod xavfsizligi va dendrit hosil bo‘lishini hal qilmaydi.
  • Separator qoplamasining uzoq muddatli mexanik chidamliligini standart sinovlar bilan tasdiqlamaydi.
  • Elektrolit miqdori kamaytirilganda ayni ishlash saqlanishini ko‘rsatmaydi.
  • To‘liq hujayraning gravimetrik yoki hajmiy energiya zichligini hisoblamaydi.
  • ZnS va MXene ishlab chiqarish xarajati, ekologik ta’siri yoki ommaviy ishlab chiqarish unumini o‘rganmaydi.
  • Tadqiqot natijalari peer-review bilan tasdiqlanmagan.

Turkiyadagi batareya tadqiqotlari nuqtai nazaridan bu nimani anglatadi?

Tadqiqot muayyan mamlakat yoki mintaqaga xos emas. Litiy-oltingugurt batareyalarida uchraydigan polisulfid shuttle effekti va sekin oltingugurt aylanishi umumiy materialshunoslik muammolaridir.

Turkiyada o‘xshash yondashuvni baholash uchun:

  • MXene va ZnS ishlab chiqarishning mahalliy miqyoslanish imkoniyatini o‘rganish,
  • Qoplamani rulondan-rulonga separator ishlab chiqarishga moslashtirish,
  • Qoplama qalinligi va massasining energiya zichligiga ta’sirini hisoblash,
  • Past elektrolit/oltingugurt nisbatlarida sinov o‘tkazish,
  • Yuqoriroq maydon sig‘imlarini sinash,
  • Ko‘plab mustaqil hujayralar bilan statistik tasdiqlash,
  • Pouch turidagi hujayralarda xavfsizlik va shishish sinovlari,
  • Litiy metall yuzasidagi yon reaksiyalarni tekshirish,
  • Materiallarni qayta tiklash va hayot sikli baholashi

zarur. Tadqiqotdagi laboratoriya qiymatlari bu qo‘shimcha bosqichlar tugallanmasdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri tijoriy batareya ishlashi sifatida talqin qilinmasligi kerak.

Tadqiqot usuli va natijalari

Material ishlab chiqarishning texnik xulosasi

Usul komponentiTadqiqotda bildirilgan qo‘llash
Boshlang‘ich materialTi3AlC2 MAX fazasi
MXene ishlab chiqarishHCl/LiF bilan Al qatlamini tanlab yemirish
Sxemada berilgan yemirish sharoiti1 g Ti3AlC2, 20 mL HCl, 1,56 g LiF; 38 °C, 48 soat
ZnS o‘stirishRux prekursor va oltingugurt manbai bilan in situ gidrotermal reaksiya
Sxemada berilgan gidrotermal sharoit60 °C, 4 soat
QuritishMuzlatib quritish
SeparatorPolipropilen, PP
Qoplama hosil qilishSxemada vakuum filtrlash ko‘rsatilgan
ZnS zarracha o‘lchamiO‘rtacha 72,29 nm
Qoplama yuklamasiBildirilmagan
Qoplama qalinligiBildirilmagan

Material xarakterizatsiyasi

UsulTekshirilgan xususiyatAsosiy topilma
XRDKristall tuzilmaTi3C2Tx (002) tuzilmasi va kubik ZnS cho‘qqilari birgalikda kuzatilgan
SEMQatlamli morfologiyaZnS bilan ajratilgan ochiq va o‘zaro bog‘langan nanosheet tuzilmasi
TEMNanopartikullar taqsimotiMXene yuzasida nisbatan bir xil ZnS taqsimoti
HRTEMKristall panjaraZnS (111) tekisligi bilan moslashtirilgan 0,31 nm oraliq
EDSElement taqsimotiTi, Zn va S ning nanosheet hududi bo‘ylab birga taqsimlanishi
BETSolishtirma sirt maydoni12,1 dan 105,9 m² g−1 gacha oshish
BJHG‘ovak taqsimotiMezog‘ovak hajmining oshishi
Kontakt burchagiElektrolit namlanishi0,1 soniyada 7,7°
XPSPolisulfid bilan kimyoviy o‘zaro ta’sirZn va Ti markazlarida zaryad uzatilishi, tiosulfat hosil bo‘lishi

Elektrokimyoviy usullar

TajribaO‘lchangan jarayonZnS/Ti3C2Tx natijasi
Simmetrik hujayra CVPolisulfid redoks kataliziYuqoriroq tok va pastroq cho‘qqilar oralig‘i
PITT cho‘kishLiPS → Li2SErtaroq yadrolanish va 605,4 mAh g−1
PITT erishLi2S → LiPS591,9 mAh g−1
Tafel tahliliInterfeys kinetikasiB cho‘qqisida 42,8 mV dec−1
Turli skanerlash tezliklarida CVLi+ diffuziyasiNazoratdan yuqori hisoblangan diffuziya koeffitsiyentlari
GITTUmumiy, aktivatsiya va konsentratsion qutblanishBarcha asosiy sohalarda pastroq qutblanish
EISOmik va interfeys qarshiligiOmik qarshilik taxminan 1,57 Ω; kinetik farq interfeysga bog‘langan
Shuttle tokiPolisulfid o‘tishiPastroq barqaror tok
In situ RamanPolisulfid turlarining vaqt bo‘yicha aylanishiEruvchan oraliq mahsulotlarning tezroq sarflanishi

Asosiy ishlash natijalari

Ishlash sharoitiZnS/Ti3C2TxTaqqoslash
0,1 C dastlabki sig‘im1328,8 mAh g−1Ti3C2Tx nazoratidan yuqori
200 sikldan keyingi sig‘im1063,8 mAh g−1%80,1 saqlash; nazorat %59,3
1 C, 1000 siklHar siklda %0,048 yo‘qotishNazorat %0,083
5 mg cm−2 oltingugurt yuklamasi782,7 mAh g−1 boshlang‘ich50 siklda %96,4; nazorat %79,7
Yuqori darajadagi xatti-harakat9 C da ikki razryad platosi saqlanganNazorat 5 C da kuchli qutblanish ko‘rsatgan

Tadqiqotning kuchli tomonlari

  • Material dizayni, tuzilmaviy xarakterizatsiya va to‘liq hujayra tajribalari bitta tadqiqotda birlashtirilgan.
  • ZnS ning faqat katalizator emas, balki tuzilmaviy oraliq qism vazifasi ham tekshirilgan.
  • Polisulfid adsorbsiyasi vizual tajriba, UV–vis va XPS bilan birgalikda baholangan.
  • Qaytarilish va oksidlanish yo‘nalishlari PITT bilan alohida sinovdan o‘tkazilgan.
  • Aktivatsiya va konsentratsion qutblanishlar ajratilgan.
  • In situ Raman tahlili bilan oraliq mahsulotlar aylanishi vaqt davomida kuzatilgan.
  • Tezlik bo‘yicha ishlash, 200 sikl, yuqori oltingugurt yuklamasi va 1000 sikl kabi turli foydalanish sharoitlari baholangan.
  • Tadqiqotda moliyalashtirish va manfaatlar to‘qnashuvi bayonotlari mavjud.

Tadqiqotning asosiy cheklovlari

  • Tadqiqot peer-reviewdan o‘tmagan.
  • Yuklangan matnda alohida va batafsil eksperimental usul bo‘limi mavjud emas.
  • Havola qilingan S1–S14 qo‘shimcha shakllar yuklangan tadqiqot fayliga kiritilmagan.
  • ZnS prekursorlari miqdori va kompozitdagi aniq ZnS nisbati yetishmaydi.
  • Separator qoplama qalinligi va birlik maydonga massasi bildirilmagan.
  • Oltingugurt katodi tarkibi va bog‘lovchi nisbatlari berilmagan.
  • Elektrolit tarkibi va elektrolit/oltingugurt nisbati tushuntirilmagan.
  • Litiy folga qalinligi va manfiy/musbat sig‘im nisbati berilmagan.
  • Hujayra turi va yig‘ish bosimi kabi tafsilotlar ko‘rsatilmagan.
  • Mustaqil hujayra takrorlari soni bildirilmagan.
  • Sikl grafiklarida standart og‘ish yoki ishonch oralig‘i mavjud emas.
  • Aktivatsiya energiyasi va diffuziya koeffitsiyenti hisoblarining barcha parametrlari berilmagan.
  • Qoplamaning uzoq muddatli mexanik yaxlitligi miqdoriy o‘lchanmagan.
  • Yuqori oltingugurt yuklamasi tajribasi faqat 50 sikl davom ettirilgan.
  • Pouch turidagi yoki undan katta hujayra validatsiyasi bajarilmagan.
  • Xom ma’lumot, tahlil kodi va to‘liq eksperimental retsept uchun ochiq kirish havolasi berilmagan.

Matn va tasvirlardagi muhim hisobot muammosi

6-shakl izohida sikl sharoitlari bir-biri bilan chalkashtirilgan. Asosiy matn va grafik yorliqlariga ko‘ra:

  • 6c-shakl 0,1 C da 200 sikllik tajribani,
  • 6g-shakl 1 C da 1000 sikllik tajribani

ko‘rsatadi. Shakl izohi esa bu ikki darajani teskari yozgan. Maqolada asosiy matn, annotatsiya va grafik ichidagi yorliqlarning umumiy ko‘rsatishi asos qilib olingan.

Natijalarni kuchaytiradigan qo‘shimcha tadqiqotlar

  • To‘liq eksperimental usul va qo‘shimcha ma’lumotlarning nashr qilinishi,
  • Har bir sharoitda kamida bir necha mustaqil hujayra sinovdan o‘tkazilishi,
  • O‘rtacha, standart og‘ish va ishonch oraliqlarining hisobot qilinishi,
  • Past elektrolit/oltingugurt nisbatida tajriba bajarilishi,
  • Yuqoriroq areal sig‘imli katodlardan foydalanilishi,
  • Qoplama massasining to‘liq hujayra energiya zichligiga ta’sirini hisoblash,
  • Pouch turidagi hujayralar bilan miqyosni oshirish,
  • Litiy metall yuzasini sikldan keyin tekshirish,
  • Qoplama ko‘chishi va teshilish chidamliligi sinovlari,
  • Uzoq muddatli yuqori oltingugurt yuklamasi sikllari,
  • ZnS nisbati va nanopartikul o‘lchami uchun parametrik optimallashtirish,
  • Xom ma’lumot va ishlab chiqarish retseptini ochiq repozitoriyda ulashish

Manba va usul bo‘yicha izoh

  • Tadqiqotning asl nomi: In Situ Grown ZnS Nanoparticles on Ti3C2Tx MXene as Dual-Functional Spacers for Boosted Sulfur Redox Kinetics in Lithium-Sulfur Batteries
  • Mualliflar: QiuHong Zhang; XingYu Liu; JingYue Gao; Xu Yang; YuFei Zhang; Yang Zhao; Qi Jin
  • Mualliflar tartibi: Mualliflar yuqorida sarlavha sahifasidagi asl tartibda berilgan.
  • Teng hissa yoki teng birinchi mualliflik: Bayonot mavjud emas.
  • Mas’ul mualliflar: YuFei Zhang; Yang Zhao; Qi Jin
  • YuFei Zhang e-pochtasi: zhangyufei230103@163.com
  • Yang Zhao e-pochtasi: zhaoyang032016@163.com
  • Qi Jin e-pochtasi: jinqi@hrbnu.edu.cn
  • Birinchi muassasa: Key Laboratory for Photonic and Electronic Bandgap Materials, Ministry of Education; School of Physics and Electronic Engineering, Harbin Normal University, Harbin, Xitoy
  • Ikkinchi muassasa: College of Science, Qiqihar University, Qiqihar, Xitoy
  • Muassasa moslashtirilishi: Yang Zhao sarlavha sahifasida Qiqihar University bilan; boshqa mualliflar Harbin Normal University bilan bog‘langan.
  • Tadqiqot yili: 2026
  • Aniq yuklash sanasi: Yuklangan tadqiqot matnida ko‘rsatilmagan.
  • Manba turi: Peer-reviewdan o‘tmagan eksperimental preprint tadqiqot matni
  • Nashr platformasi: SSRN
  • Platforma operatori: Elsevier
  • Preprint DOI: 10.2139/ssrn.7196302
  • Rasmiy yozuv:SSRN rasmiy tadqiqot sahifasi
  • Doimiy DOI havolasi:10.2139/ssrn.7196302
  • Jurnal: Peer-reviewli jurnalda nashr etilgani tasdiqlanmagan.
  • Asl nashriyot: Peer-reviewli jurnal nashriyoti mavjud emas; tadqiqot SSRN preprint platformasida taqdim etilgan.
  • Peer-review holati: Tadqiqotning har bir sahifasida peer-reviewdan o‘tmagani ko‘rsatilgan.
  • Moliyalashtirish: National Natural Science Foundation of China, 22409044; Natural Science Foundation of Heilongjiang Province, LH2023E079
  • Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar ma’lum moliyaviy manfaatlar to‘qnashuvi yoki tadqiqotga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan shaxsiy munosabat yo‘qligini bayon qilgan.
  • Ma’lumotlarga kirish: Xom ma’lumotlar uchun ochiq ma’lumot repozitoriysi havolasi berilmagan.
  • Qo‘shimcha material: Asosiy matnda S1–S14 qo‘shimcha shakllariga havola qilinadi, biroq bu qo‘shimchalar yuklangan faylda mavjud emas.

CRediT hissalari: QiuHong Zhang; dastlabki qoralama, ma’lumotlarni tartibga solish, tadqiqot va formal tahlil. XingYu Liu; ma’lumotlarni tartibga solish va tadqiqot. JingYue Gao; tadqiqot va formal tahlil. Xu Yang; ma’lumotlarni tartibga solish va formal tahlil. YuFei Zhang; ko‘rib chiqish va tahrirlash, resurslar, ma’lumotlarni tartibga solish va nazorat. Yang Zhao; ko‘rib chiqish va tahrirlash, moliyalashtirishni jalb qilish va formal tahlil. Qi Jin; ko‘rib chiqish va tahrirlash, usul, moliyalashtirishni jalb qilish, tadqiqot, konseptuallashtirish va ma’lumotlarni tartibga solish.

Ushbu Verianla maqolasining ilmiy mazmuni faqat yuklangan tadqiqotning asosiy matni, tuzilmaviy tahlillari, adsorbsiya tajribalari, XPS o‘lchovlari, elektrokimyoviy ma’lumotlari, in situ Raman natijalari va 1–6-shakllardagi grafiklar asosida tayyorlangan. Tashqi manbalar faqat DOI, SSRN yozuvi, muallif va muassasa ma’lumotlarini bibliografik tasdiqlash maqsadida ishlatilgan; tashqi manbalardan yangi ilmiy topilma qo‘shilmagan.

Tadqiqotda eksperimental usul tafsilotlarining muhim qismi va barcha qo‘shimcha ma’lumotlar mavjud emasligi sababli sintez, separator qoplamasi va hujayra yig‘ilishini mustaqil ravishda ayni tarzda takrorlash mumkin emas. Bu kamchilik natijalar noto‘g‘ri degani emas; biroq sonli ishlash natijalarining tekshiriluvchanligi va boshqa laboratoriyalarga ko‘chirilish imkoniyatini cheklaydi.

200 sikllik tajriba 0,1 C da, 1000 sikllik tajriba esa 1 C da bajarilgani asosiy matn, annotatsiya va grafik ichidagi yorliqlar bilan qo‘llab-quvvatlanadi. 6-shakl izohidagi teskari daraja ifodalari yashirincha tuzatilmagan va ushbu manba izohida ochiq ko‘rsatilgan.


Ulashish:

Izohlar ko‘rib chiqilgandan keyin e’lon qilinadi.Izohingiz tasdiqlash jarayoniga yuboriladi va ma’qullangach ko‘rinadi.

Izoh qoldiring

E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy maydonlar * bilan belgilangan

Bu saytda cookie-fayllarga ruxsat berish foydalanish tajribangizni yaxshilaydi. Cookie-fayllar siyosati