Ushbu tadqiqot burun orqali yuborilgan lipopolisakkarid (LPS) va Bacillus subtilis endosporalari (BSS) erkak sichqonlarda IgE vositachiligidagi anafilaksi javobini kamaytiradimi va bu ta’sir qaysi hujayraviy mexanizm orqali yuzaga kelishini o‘rgangan. Olti haftalikdan o‘n haftalikkacha bo‘lgan sichqonlarga ikki kun davomida burun ichiga LPS yoki BSS yuborilgan; shundan so‘ng passiv tizimli yoki passiv teri anafilaksiyasi chaqirilgan. LPSning 4 µg/kg va BSSning 1 × 107 CFU/sichqon dozasi tana haroratining pasayishi, plazmadagi mast hujayra proteaza-1 darajasi, Evans ko‘ki tomirdan tashqariga sizib chiqishi va quloq shishi kabi mezonlarni kamaytirgan. Grafiklarda ko‘rsatilgan ta’sir kattaligi og‘iz orqali berilgan 2 mg/kg deksametazon guruhiga yaqin ko‘ringan. Biroq tadqiqot rasmiy ekvivalentlik yoki ustunlik tajribasi sifatida loyihalanmagan.
Genetik va farmakologik tajribalar himoya ta’siri I tur interferon retseptori IFNARga bog‘liqligini ko‘rsatgan. IFNAR1 mavjud bo‘lmagan sichqonlarda LPS va BSS anafilaksi belgilarini kamaytirmagan. Tadqiqotchilar LPS va BSS IFN-α/β ishlab chiqarilishini qo‘zg‘atadi; bu esa mast hujayralarda Cyp51a1 va Hmgcr genlari ifodasini kamaytiradi, mevalonat yo‘lidagi sterol bo‘lmagan izoprenoidlarni pasaytiradi va FcεRI signalining davom etishi uchun zarur bo‘lgan kortikal F-aktin qayta tashkil etilishini buzadi, deb ilgari suradi.
Mexanizm to‘liq va bevosita o‘lchanmagan. Tadqiqotda IFN-α/β oqsil darajalari, lanosterol miqdori, hujayra ichidagi izoprenoid havzasi, oqsil prenillanishi, HMGCR oqsili miqdori, kortikal F-aktinning tirik hujayradagi dinamikasi yoki kalsiy oqimi bevosita o‘lchanmagan. Mexanistik zanjir gen ifodasi, IFNAR yetishmovchiligi, terbinafin qo‘llanishi, mevalonat yo‘li oraliq mahsulotlari, gistologiya va sitoxalazin D bilan bajarilgan qaytarish tajribalarining birgalikdagi talqiniga asoslanadi.
BSS LPSga qaraganda pastroq Il-6 va Il-1β transkripsiyasini hosil qilgan, biroq yanada aniqroq Ifn-α4 va Ifn-β1 javobini yaratgan. Bu topilma BSS uchun qulayroq sitokin profiliga ishora qilsa-da, odamlarda xavfsizlik dalili emas. Tadqiqotda uzoq muddatli toksiklik, takroriy burun ichiga yuborish, sporalar to‘qimalardagi tarqalishi, unib chiqish xavfi, immunogenlik, mikrobiomga ta’sir yoki klinik anafilaksi davolashi baholanmagan.
Tadqiqotning asosiy savoli nima?
Tadqiqotning asosiy savoli mikrobial muhitdan nafas yo‘li orqali olinishi mumkin bo‘lgan ikki xil qo‘zg‘atuvchi mast hujayralarni tizimli ravishda kamroq reaktiv holga keltiradimi-yo‘qmi, degan masaladir. Tadqiqotchilar Gram-manfiy bakteriyalarning tarkibiy qismi bo‘lgan lipopolisakkaridni va Gram-musbat Bacillus subtilis bakteriyasining chidamli endosporalarini ikki alohida mikrobial ta’sir modeli sifatida ishlatgan.
Tadqiqotning boshlang‘ich nuqtasi fermer xo‘jaligi muhitida ulg‘aygan bolalarda ayrim allergik kasalliklar kamroq uchrashi bilan bog‘langan “fermer xo‘jaligi ta’siri”dir. Biroq tadqiqot haqiqiy fermer xo‘jaligi muhitini, bolalarni yoki tabiiy ekologik ta’sirni o‘rganmagan. LPS va ma’lum bir B. subtilis shtammidan laboratoriyada ishlab chiqarilgan endosporalar nazorat qilinadigan sichqon tajribalarida qo‘llangan. Shu sababli natijalar fermer xo‘jaligi muhitidagi butun mikrobial xilma-xillik ta’sirini ifodalamaydi.
Anafilaksiyada mast hujayralar nega muhim?
Mast hujayralar yuzasida yuqori affinitetli IgE retseptori FcεRI mavjud bo‘lgan immun hujayralardir. IgEga bog‘langan antigen FcεRI molekulalarini ko‘ndalang bog‘laganda hujayra ichida ko‘p bosqichli signal tarmog‘i boshlanadi. Bu tarmoq kalsiyning kirishi, hujayra skeleti o‘zgarishlari va granulalarning hujayra membranasiga ko‘chishini ta’minlaydi.
Degranulyatsiya deb ataladigan jarayonda gistamin, proteazalar va boshqa biologik mediatorlar hujayradan tashqariga chiqariladi. Bu moddalar tomir o‘tkazuvchanligining oshishi, to‘qima shishi, qon bosimi o‘zgarishlari va tizimli reaksiyalarda tana haroratining pasayishiga hissa qo‘shishi mumkin. Tadqiqot LPS va BSS mediatorlar chiqarilgandan keyin tomirlarni bevosita sezgirligi pasaytirishidan ko‘ra, mast hujayraning degranulyatsiya bosqichini bostiradi degan gipotezani sinagan.
Passiv anafilaksi modeli nimani anglatadi?
Tadqiqotda hayvonlarning tabiiy ravishda allergenga sezgir bo‘lib qolishi kutilmagan. Sichqonlarga avval dinitrofenolga xos IgE antitanasi yuborilgan, keyin esa DNP bilan bog‘langan qoramol zardob albumini yordamida reaksiya qo‘zg‘atilgan. Bu usul “passiv” anafilaksi deb ataladi; chunki allergenga xos IgE immun tizimi tomonidan vaqt o‘tishi bilan ishlab chiqarilish o‘rniga tashqaridan beriladi.
Bu model mast hujayra–IgE o‘qini nazorat qilinadigan tarzda o‘rganishni osonlashtiradi. Biroq tabiiy oziq-ovqat allergiyasi, astma, atopik dermatit yoki inson anafilaksiyasi shakllanishida ishtirok etadigan sensibilizatsiya, T va B hujayra javoblari, shilliq qavat to‘siqlari, mikrobiom va turli allergenlar modelda to‘liq ifodalanmaydi.
Bacillus subtilis endosporalari qanday tayyorlangan?
Tadqiqotchilar Bacillus subtilis KCTC 1021 shtammidan foydalangan. Bitta bakterial koloniya 5 mL Luria–Bertani oziqa muhitiga ko‘chirilgan va 37 °C da, daqiqasiga 200 aylanish tezligida chayqatilib, tun davomida ko‘paytirilgan. Ertasi kuni kultura yangi oziqa muhitida 1:100 nisbatda suyultirilgan va 600 nm da optik zichlik 0,6–0,8 darajaga yetguncha o‘stirilgan.
Spor hosil bo‘lishini boshlash uchun bakteriyalar oziqa suvi, KCl va MgSO4·7H2O saqlovchi sporulyatsiya muhitiga o‘tkazilgan. Sterilizatsiyadan keyin muhitga 1 mM Ca(NO3)2, 10 µM MnCl2 va 1 µM FeSO4 qo‘shilgan. Kulturlar 37 °C da va 200 rpm tezlikda 24–48 soat saqlangan.
Faza-kontrast mikroskopiyada yetuk sporalar yorqin va nur sindiruvchi tuzilmalar, vegetativ bakteriyalar esa qoramtir hujayralar sifatida baholangan. Sporulyatsiya nisbati %90 dan oshganda kulturlar 4 °C da 4.000 × g kuchda 15 daqiqa sentrifugalangan. Hujayra cho‘kmasi uch marta steril suv bilan yuvilgan, qolgan vegetativ hujayralarni yo‘qotish uchun 65 °C da 30 daqiqa qizdirilgan va yana ikki marta yuvilgan.
Spora miqdori ketma-ket suyultirish va koloniya hosil qiluvchi birliklarni sanash orqali aniqlangan. CFU “koloniya hosil qiluvchi birlik” degan ma’noni anglatadi va mos oziqa muhitida koloniya hosil qila oladigan tirik birliklarning taxminiy sonini ifodalaydi. Tayyorlangan sporalar steril PBS yoki suvda 4 °C da saqlangan.
Tizimli anafilaksi tajribasi qanday o‘tkazilgan?
Sichqonlarga ikki kun davomida kuniga bir marta burun ichiga PBS, LPS yoki BSS yuborilgan. Musbat taqqoslash guruhiga deksametazon og‘iz orqali berilgan. Ikkinchi qo‘llash kunida sichqonlarga tomir ichiga 3 µg anti-DNP IgE yuborilgan. Keyingi kuni 80 µg DNP-BSA tomir ichiga yuborilib tizimli anafilaksi qo‘zg‘atilgan.
Antigen yuborilgandan 30 daqiqa o‘tib rektal harorat o‘lchangan, bir soatdan keyin qon olinib plazmadagi sichqon mast hujayra proteaza-1 darajasi ELISA bilan aniqlangan. MCPT-1 mast hujayra degranulyatsiyasining tizimli biologik ko‘rsatkichlaridan biri sifatida ishlatilgan.
Deksametazon dozasi 2 mg/kg sifatida tanlangan. Mualliflar bu dozani oldingi bir tadqiqotga tayangan holda limfopeniyaga olib kelmaydigan eng yuqori doza deb ta’riflaydi. Hozirgi tadqiqotda limfotsitlar soni alohida o‘lchanmagan.
Teri anafilaksiyasi tajribasi qanday bajarilgan?
Passiv teri anafilaksiyasi modelida 3 µg anti-DNP IgE to‘g‘ridan-to‘g‘ri sichqon qulog‘iga teri ichiga yuborilgan. Ertasi kuni 80 µg DNP-BSA bilan birga 2,5 mg Evans ko‘ki tomir ichiga berilgan.
Evans ko‘ki qondagi oqsillarga bog‘lanadi. Tomir o‘tkazuvchanligi oshganda bo‘yoq tomirdan tashqariga chiqadi va to‘qimada to‘planadi. Antigen yuborilgandan 60 daqiqa o‘tib quloq qalinligi raqamli shtangensirkul bilan o‘lchangan; quloq to‘qimasidagi bo‘yoq 500 µL DMSO ichida tun davomida chiqarib olingan va 620 nm da absorbans o‘lchangan.
Bu tajriba bir-birini to‘ldiruvchi ikkita natija bergan: quloq qalinligining oshishi shishni, Evans ko‘ki signali esa tomirdan tashqariga suyuqlik va oqsil sizib chiqishini ko‘rsatgan.
LPS va BSS anafilaksi mezonlarini qanday o‘zgartirgan?
1-shaklning asosiy xabari shuki, LPS ham, BSS ham doza oshgani sari tizimli va teri anafilaksiyasi mezonlarini kamaytirgan. Davolanmagan antigen guruhida rektal harorat taxminan 34 °C gacha tushgan bo‘lsa, LPSning 4 µg/kg va BSSning 107 CFU/sichqon dozasi grafiklarda haroratni taxminan 36 °C atrofida saqlagan. Bu qiymatlar shakldan taxminan o‘qilgan; tadqiqot matnida guruh o‘rtachalarining to‘liq sonli jadvali berilmagan.
Plazmadagi MCPT-1 darajasi davolanmagan anafilaksi guruhida taxminan 10–12 ng/mL bo‘lgan, samarali LPS va BSS dozalarida esa taxminan 4–7 ng/mL oralig‘iga tushgan. Teri modelida Evans ko‘ki signali va quloq qalinlashishi ham sezilarli kamaygan.
LPS uchun 0,4, 4 va 40 µg/kg; BSS uchun 106, 107 va 108 CFU/sichqon dozalarini ko‘rsatgan grafiklar ta’sir doza bilan kuchayganini qo‘llab-quvvatlaydi. Tadqiqotchilar 4 µg/kg LPS va 107 CFU/sichqon BSS ta’sirini 2 mg/kg deksametazonga o‘xshash deb talqin qilgan.
“O‘xshash ta’sir” ifodasi grafiklarda ko‘rinadigan kattaliklar va statistik ahamiyat natijalarining taqqoslanishiga asoslanadi. Tadqiqot rasmiy ekvivalentlik, ekvivalent bo‘lmaslik chegarasi yoki non-inferiority tahlilini o‘z ichiga olmaydi. Shu sababli BSS deksametazonga farmakologik jihatdan ekvivalent degan xulosa chiqarib bo‘lmaydi.
LPS va BSS bir xil sitokin profilini hosil qilganmi?
Yo‘q. 2-shakl ikki mikrobial qo‘zg‘atuvchi turli gen ifodasi profillarini hosil qilganini ko‘rsatadi. Tadqiqotchilar periferik qon mononuklear hujayralari va o‘pkada Ifn-α4, Ifn-β1, Il-6 va Il-1β mRNA darajalarini tekshirgan.
LPS, ayniqsa 40 µg/kg dozada Ifn-β1 ifodasini oshirgan; ammo tekshirilgan vaqt oralig‘ida Ifn-α4 ga ta’siri cheklangan bo‘lgan. Bunga qarshi BSSning 107 va 108 CFU/sichqon dozasi to‘rt soat ichida ham Ifn-α4, ham Ifn-β1 transkripsiyasini oshirgan va javob sakkizinchi soatda yanada aniqroq bo‘lgan.
Proinflamatuvar sitokinlarda teskari naqsh kuzatilgan. LPS 4 µg/kg dozada ham Il-6 va Il-1β transkripsiyasini oshirgan va 40 µg/kg da oshish yanada kuchliroq bo‘lgan. BSS esa eng yuqori dozada ham bu ikki gen uchun taxminan ikki martadan kam yoki cheklangan oshishlar hosil qilgan.
O‘pka namunalarida ham BSSning I tur interferon genlarini, LPSning esa proinflamatuvar genlarni kuchliroq qo‘zg‘atishi bilan mos taqsimot kuzatilgan. Biroq o‘lchanganlar mRNA darajalaridir. Tadqiqot qon yoki to‘qimadagi IFN-α, IFN-β, IL-6 va IL-1β oqsil konsentratsiyalarini hisobot qilmagan.
Gen ifodasi qanday hisoblangan?
RT-qPCR tahlillari texnik jihatdan uch nusxada bajarilgan va maqsad genlar ifodasi β-aktin mRNA ga nisbatan normallashtirilgan. Nisbiy gen ifodasi 2−ΔΔCt usuli bilan hisoblangan:
\[ Göreli\ gen\ ifadesi = 2^{-\Delta\Delta Ct} \]
Bu munosabatda Ct PCR signali belgilangan chegaradan o‘tadigan sikl sonidir. Avval maqsad gen bilan β-aktin o‘rtasidagi Ct farqi hisoblanadi:
\[ \Delta Ct = Ct_{hedef} - Ct_{\beta\text{-aktin}} \]
So‘ng davolash guruhining ΔCt qiymatidan nazorat guruhining ΔCt qiymati ayiriladi:
\[ \Delta\Delta Ct = \Delta Ct_{tedavi} - \Delta Ct_{kontrol} \]
Natija 1 bo‘lsa nazorat guruhiga yaqin ifodani, 2 bo‘lsa taxminan ikki karra ifodani, 0,5 bo‘lsa taxminan yarim darajadagi ifodani anglatadi. Usul PCR samaradorliklari maqsad va referens genlar o‘rtasida yetarlicha o‘xshash bo‘lishi faraziga tayanadi.
Himoya ta’siri nega IFNAR signaliga bog‘langan?
3-shaklda IFNAR1 retseptori yetishmaydigan sichqonlar ishlatilgan. Normal yoki geterozigot Ifnar1+/− sichqonlarda LPS va BSS Evans ko‘ki sizib chiqishini, quloq shishini, harorat pasayishini va MCPT-1 darajasini kamaytirgan. Gomozigot Ifnar1−/− sichqonlarda esa xuddi shu davolashlar sezilarli himoya ta’minlamagan.
Deksametazon ta’siri IFNAR1 yetishmovchiligida saqlangan. Bu farq LPS va BSS deksametazondan farqli, IFNARga bog‘liq mexanizm orqali ta’sir qilishini qo‘llab-quvvatlaydi.
Davolash berilmagan IFNAR1 yetishmaydigan sichqonlarda anafilaksi javobi nazorat sichqonlariga qaraganda og‘irroq ekani ham bildirilgan. Tadqiqotchilar buni normal, past darajadagi IFNAR signali mast hujayra yetilishi va faollashuvi ustida tartibga soluvchi rol o‘ynashi mumkin, deb talqin qilgan.
Ta’sir tomir hujayralarining bevosita bostirilishidan kelib chiqishi mumkinmi?
Bu ehtimolni sinash uchun mast hujayralarni chetlab o‘tib quloq terisiga 1 µg serotonin va 10 µg gistamin yuborilgan. Gistamin va serotonin to‘g‘ridan-to‘g‘ri tomir endoteliysiga ta’sir qilib o‘tkazuvchanlik va shish hosil qilgan.
LPS yoki BSS oldindan qo‘llanishi bu modelda Evans ko‘ki sizib chiqishini yoki quloq qalinlashishini kamaytirmagan. Shuning uchun davolashlar tomir endoteliysiga umumiy bevosita qarshilik berishdan ko‘ra, gistamin va boshqa mediatorlar chiqarilishidan oldin mast hujayra faollashuvi darajasida ta’sir qilishi xulosasiga kelilgan.
Bu tajriba mast hujayra ustidagi ta’sirni qo‘llab-quvvatlasa-da, boshqa immun hujayralar, nerv boshqaruvi yoki tizimli metabolik o‘zgarishlarning hissasini to‘liq istisno qilmaydi.
Mevalonat yo‘li nima va mast hujayra bilan qanday bog‘langan?
Mevalonat yo‘li hujayra xolesterin va turli izoprenoid oraliq mahsulotlarni ishlab chiqaradigan metabolik tarmoqdir. HMG-CoA reduktaza yoki HMGCR yo‘lning tezlikni cheklovchi fermentidir. Ferment HMG-CoA ni mevalonatga aylantiradi.
Mevalonatdan ikki asosiy mahsulot guruhi hosil bo‘lishi mumkin. Bir tarmoq xolesterin va boshqa sterollar sinteziga boradi. Ikkinchi tarmoq esa izopentenil pirofosfat, farnesil pirofosfat va geranilgeranil pirofosfat kabi sterol bo‘lmagan izoprenoidlarni ishlab chiqaradi.
FPP va GGPP ayrim oqsillarga lipid guruhlari qo‘shilishini anglatadigan prenillanish uchun zarur. Prenillanish kichik GTPazalar kabi signal oqsillarining hujayra membranasiga birikishi va to‘g‘ri hujayraviy joyga ko‘chishini ta’sirlantirishi mumkin. Tadqiqot modeli bu mahsulotlarning kamayishi mast hujayradagi aktin qayta tashkil etilishi va FcεRI signalining davom etishini buzadi degan fikrga asoslanadi.
Taklif etilgan molekulyar zanjir qanday ishlaydi?
Tadqiqotchilar taklif qilgan mexanizm quyidagi tartibga ega:
- LPS yoki BSS I tur interferon javobini boshlaydi.
- IFN-α/β umumiy retseptor IFNAR orqali signal beradi.
- Mast hujayralarda Cyp51a1 transkripsiyasi kamayadi.
- CYP51A1 faolligi pasayishi sababli lanosterol to‘planishi yuzaga keladi, deb taxmin qilinadi.
- Lanosterol Hmgcr transkripsiyasi va ehtimol HMGCR oqsili barqarorligini kamaytiradi.
- Mevalonat ishlab chiqarilishi va sterol bo‘lmagan izoprenoid havzasi kamayadi.
- Kichik GTPazalar va boshqa biomolekulalar uchun zarur prenillanish cheklanadi.
- Kortikal F-aktinning antigen qo‘zg‘atuvchisiga javoban qayta tashkil etilishi buziladi.
- LAT–PLC-γ1 signal kompleksining hosil bo‘lishi, PLC-γ1 faollashuvi va tashqi muhitdan kalsiy kirishi to‘sqinlanadi.
- Mast hujayra degranulyatsiyasi va gistamin chiqarilishi kamayadi.
Bu zanjirning barcha bosqichlari ayni tadqiqotda bevosita o‘lchanmagan. Bevosita o‘lchangan asosiy unsurlar Cyp51a1 va Hmgcr mRNA darajalari, anafilaksi mezonlari, mast hujayra morfologiyasi va gistamin chiqarilishidir. Lanosterol to‘planishi, izoprenoid kamayishi, prenillanish yo‘qolishi va aktin mexanizmi aralashuv tajribalaridan chiqarilgan.
Cyp51a1 va Hmgcr genlari qanday o‘zgargan?
4-shaklda LPS va BSS Ifnar1+/− sichqonlardan olingan peritoneal mast hujayralarda ham Cyp51a1, ham Hmgcr mRNA darajasini taxminan yarmiga yoki undan pastga tushirgani ko‘rinadi. Ifnar1 mRNA darajasi esa davolashlardan ta’sirlanmagan.
IFNAR1 yetishmaydigan mast hujayralarda LPS yoki BSS bu ikki genni bostirmagan. Bundan tashqari, yetishmaydigan sichqonlarda boshlang‘ich Cyp51a1 va Hmgcr darajalarining nazorat sichqonlaridan yuqoriroq bo‘lishi bazal IFNAR signali bu metabolik genlarga doimiy bostiruvchi ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini ko‘rsatgan.
Deksametazon Cyp51a1 yoki Hmgcr ifodasini kamaytirmagan. Bu topilma deksametazon va mikrobial qo‘zg‘atuvchilar o‘xshash fenotipik natijalarga turli hujayraviy yo‘llar orqali erishishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Terbinafin tajribasi nimani sinagan?
Terbinafin skvalen epoksidaza fermentini inhibitsiya qiladi. Bu ferment skvalenning lanosterol sintezi tomon siljishidagi yuqori bosqichlardan birida qatnashadi. Tadqiqotchilar Cyp51a1 bostirilganda yuzaga keladi deb hisoblangan lanosterol to‘planishining oldini olish maqsadida LPS yoki BSS bilan birga terbinafin bergan.
Terbinafin LPS va BSSning Cyp51a1 mRNA darajasini kamaytirishini to‘xtatmagan; biroq Hmgcr ifodasini yana nazorat darajasiga yaqinlashtirgan. Bu joylashuv muhim: natija Cyp51a1 bostirilishi yuqori bosqichda ekanini va Hmgcr bostirilishi lanosterol hosil bo‘lishiga bog‘liq bo‘lishi mumkinligini qo‘llab-quvvatlaydi.
5-shaklda terbinafin LPS va BSSning teri anafilaksiyasidagi himoya ta’sirini ham yo‘qqa chiqargani ko‘rinadi. Evans ko‘ki sizib chiqishi va quloq shishi yana oshgan. Bu qaytarish IFNAR1 yetishmaydigan sichqonlarda kuzatilmagan.
Lanosterol tadqiqotda bevosita kimyoviy usul bilan o‘lchanmagan. Terbinafin tajribasi natijasi lanosterol rolini qo‘llab-quvvatlovchi bilvosita farmakologik dalildir.
Mevalonat yo‘li oraliq mahsulotlari nimani ko‘rsatgan?
Tadqiqotchilar LPS yoki BSS bilan birga mevalonolakton, farnesol yoki skvalen bergan. Mevalonolakton hujayra ichida mevalonat bilan bog‘liq yuqori bosqich oraliq mahsuloti, farnesol sterol bo‘lmagan izoprenoid mahsulotlari bilan bog‘liq birikma, skvalen esa xolesterin sintezi tarmog‘ining lanosteroldan oldingi oraliq mahsulotidir.
Mevalonolakton va farnesol LPS va BSSning anafilaksiyadagi himoya ta’sirini yo‘qqa chiqargan. Bunga qarshi skvalen himoya ta’sirini qaytarmagan.
Bu farq mast hujayra bostirilishi xolesterin sintezining yakuniy mahsulotlaridan ko‘ra mevalonat yo‘lining sterol bo‘lmagan izoprenoid tarmog‘idagi kamayish bilan bog‘liq degan talqinni qo‘llab-quvvatlaydi. Biroq IPP, FPP yoki GGPPning hujayra ichki konsentratsiyalari bevosita o‘lchanmagan.
Gistologiya mast hujayralarda nimani ko‘rsatgan?
6-shaklda sichqon quloq to‘qimasidagi mast hujayralar toluidin ko‘ki bilan bo‘yalgan. Antigen berilmagan sichqonlarda hujayralar oval, chegaralari aniq va sitoplazmasi zich binafsha-ko‘k granulalar bilan to‘la ko‘ringan. Bu morfologiya tinch holatdagi mast hujayrani ifodalaydi.
Davolashsiz antigen bilan qo‘zg‘atilgan sichqonlarda hujayra chegaralari buzilgani, sitoplazmada katta va och rangli sohalar paydo bo‘lgani va granula bo‘yalishi yo‘qolgani ko‘ringan. Tadqiqotchilar bu hujayralarni kuchli degranulyatsiya ko‘rsatgan hujayralar sifatida tasniflagan.
LPS, BSS va deksametazon guruhlarida och rangli sohalar kichikroq, hujayra chegaralari ko‘proq kuzatiladigan va granula yo‘qolishi cheklanganroq bo‘lgan. Ayrim hujayralar cho‘zilgan shakl olgan bo‘lsa-da, kuchli degranulyatsiya ko‘rinishi kamroq uchragan.
Hujayralar tinch holat, qisman degranulyatsiya va keng degranulyatsiya deb uch guruhga ajratilgan. Kesma chetida qolgan hujayra bo‘laklarining noto‘g‘ri tasniflanishini kamaytirish uchun faqat eng katta kesma diametri taxminan 15 µm yoki undan katta bo‘lgan mast hujayralar baholangan.
Jami 18 ta to‘qima kesmasi tahlil qilinganda antigen berilmagan sichqonlarda mast hujayralarning %90 dan ko‘prog‘i tinch holat morfologiyasida bo‘lgan. Davolashsiz antigen guruhida hujayralarning katta ko‘pchiligi keng degranulyatsiya ko‘rsatgan. LPS va BSS guruhlarida keng degranulyatsiya ko‘rsatgan hujayralar ulushi %20 dan past qolgan.
IFNAR1 yetishmaydigan sichqonlarda esa davolashdan qat’i nazar antigen berilgandan keyin mast hujayralarning %70 dan ko‘prog‘i keng degranulyatsiya ko‘rsatgan. Bu natija gistologik himoya ham IFNAR signaliga bog‘liqligini qo‘llab-quvvatlaydi.
Sitoxalazin D tajribasi aktin mexanizmini qanday sinagan?
Sitoxalazin D aktin filamentlari dinamikasini o‘zgartiradigan birikmadir. Tadqiqotchilar LPS, BSS yoki deksametazon berilgan sichqonlardan peritoneal hujayralarni olgan va hujayralarni antigen bilan qo‘zg‘atishdan oldin past nanomolyar sitoxalazin D bilan 20 daqiqa davolagan.
LPS va BSS berilgan hayvonlardan olingan hujayralarda antigen bilan qo‘zg‘atilgan gistamin chiqarilishi past bo‘lgan. 20 nM sitoxalazin D ning qisqa muddatli qo‘llanishi gistamin chiqarilishini yana oshirgan. Bu qaytish deksametazon guruhida kuzatilmagan.
IFNAR1 yetishmaydigan hujayralarda sitoxalazin Dning LPS va BSSga xos qaytarish ta’siri mavjud bo‘lmagan. Topilmalar mikrobial qo‘zg‘atuvchilar mast hujayrani kortikal aktin dinamikasi orqali bostiradi degan qarashni qo‘llab-quvvatlaydi.
Tadqiqotda chiqarilgan gistaminning umumiy gistaminga nisbati ishlatilgan. Bu hisoblash asosan quyidagicha ifodalanishi mumkin:
\[ Histamin\ salımı\ (\%) = \frac{H_{süpernatant}}{H_{süpernatant}+H_{hücre\ içi}} \times 100 \]
Hsüpernatant hujayradan tashqariga chiqarilgan gistaminni, Hhücre içi hujayralarda qolgan gistaminni ifodalaydi. Sitoxalazin Dning 20 nM dozasi LPS va BSS guruhlarida bu nisbatni grafiklarda taxminan %30 darajasidan %45–55 oralig‘iga ko‘targan. Bu qiymatlar shakldan taxminan o‘qilgan.
BSS nega LPSdan qulayroq deb ko‘rilgan?
Har ikkala qo‘zg‘atuvchi anafilaksi mezonlarini kamaytirgan bo‘lsa-da, ularning sitokin profillari farqli. BSS IFN-α/β genlarini kuchli qo‘zg‘atgan holda Il-6 va Il-1β oshishini cheklangan darajada saqlagan. LPS esa ayniqsa yuqori dozada kuchli proinflamatuvar gen transkripsiyasini hosil qilgan.
Mualliflar endospora ichidagi bakterial RNA fagotsitozdan keyin endosomalarda TLR7 yoki TLR13 tomonidan sezilishi mumkinligini; bu MyD88–IRF7 o‘qini va I tur interferonlarni oldinga chiqarishi mumkinligini muhokama qiladi. LPS esa hujayra yuzasidagi TLR4 orqali MyD88–NF-κB signalini kuchli boshlatib, IL-6 va IL-1β kabi proinflamatuvar sitokinlarni oshirishi mumkin.
Bu molekulyar sezish yo‘llari hozirgi tadqiqotda TLR7, TLR13, TLR4, MyD88, IRF7 yoki NF-κB yo‘qotish tajribalari bilan bevosita sinanmagan. Muhokama bo‘limidagi mexanizm oldingi adabiyotlarga asoslangan tushuntirishdir.
BSS “sepsisga o‘xshash sitokin chiqarilishi xavfini tug‘dirmaydi” degan ifoda olingan ma’lumotlar chegarasidan oshib ketadi. Tadqiqot faqat ma’lum genlarning qisqa muddatli mRNA javobini o‘lchagan. Sitokin oqsillari, isitma, qon bosimi, organ zarari, to‘liq qon tahlili, uzoq muddatli yallig‘lanish yoki inson xavfsizligi baholanmagan.
Tadqiqotning kuchli tomonlari nimalardan iborat?
- Tizimli va teri anafilaksiyasi bo‘yicha ikkita alohida IgE vositachiligidagi anafilaksi modeli ishlatilgan.
- Tana harorati, MCPT-1, tomir sizib chiqishi, shish, gistologiya va gistamin chiqarilishi kabi bir-birini to‘ldiruvchi mezonlar o‘rganilgan.
- IFNAR1 yetishmaydigan sichqonlardan foydalanib retseptorga bog‘liqlik genetik jihatdan sinovdan o‘tkazilgan.
- Serotonin va gistamin yordamida mast hujayrani chetlab o‘tuvchi nazorat tajribasi bajarilgan.
- Terbinafin, mevalonolakton, farnesol va skvalen yordamida metabolik yo‘lning turli bosqichlariga aralashilgan.
- Mast hujayra morfologiyasi to‘qima ichida baholangan va degranulyatsiya tasniflangan.
- Sitoxalazin D tajribasi aktin dinamikasi bilan bog‘liq mexanizmni funksional qaytarish yondashuvi orqali sinagan.
- LPS va BSSning interferon hamda proinflamatuvar sitokin profillari taqqoslangan.
Tadqiqotning muhim cheklovlari nimalardan iborat?
- Tadqiqot faqat erkak, 6–10 haftalik sichqonlarda bajarilgan; urg‘ochi hayvonlar va boshqa yosh guruhlari baholanmagan.
- Passiv anafilaksi modellari tabiiy sensibilizatsiya jarayonini va inson allergik kasalliklarining butun biologiyasini ifodalamaydi.
- LPS va BSS reaksiya boshlanishidan oldin ikki kun qo‘llangan. Tadqiqot boshlangan anafilaksiyaning shoshilinch davolashini o‘rganmagan.
- Tajriba guruhlaridagi hayvonlarning jami soni usul bo‘limida aniq va umumlashtirilgan tarzda berilmagan.
- Tasodifiy guruhga ajratish, tadqiqotchi ko‘rligi va oldindan bajarilgan quvvat tahlili hisobot qilinmagan.
- RT-qPCR texnik jihatdan uch nusxada bajarilgan bo‘lsa-da, mustaqil biologik takrorlar soni barcha tajribalar uchun aniq ko‘rsatilmagan.
- I tur interferonlar va proinflamatuvar sitokinlar oqsil darajasida o‘lchanmagan.
- Lanosterol, HMGCR oqsili, IPP, FPP, GGPP va oqsil prenillanishi bevosita o‘lchanmagan.
- Kortikal F-aktin dinamikasi tirik mast hujayralarda bevosita tasvirlanmagan.
- LAT–PLC-γ1 komplekslari, PLC-γ1 fosforillanishi va kalsiy kirishi ushbu tadqiqotda o‘lchanmagan.
- BSS uchun uzoq muddatli toksiklik, takroriy dozalash, spora unib chiqishi, to‘qima tarqalishi va immunogenlik baholanmagan.
- LPSning burun ichiga qo‘llanish xavfsizligiga oid inson ma’lumotlari mavjud emas.
- Deksametazon bilan o‘xshashlik rasmiy ekvivalentlik testi orqali ko‘rsatilmagan.
- Matnda “nonparametric one-way ANOVA” va undan keyin Tukey ko‘p martalik taqqoslash testi yozilgan. Qo‘llangan test klassik parametrik bir yo‘nalishli ANOVAmi yoki boshqa nonparametrik yondashuvmi — aniq emas.
- Tadqiqotda havola qilingan Qo‘shimcha Shakl S1–S3 ko‘rib chiqilgan asosiy versiya ichida mavjud emas; shu sababli ayrim qo‘llab-quvvatlovchi tahlillarni vizual tasdiqlashning iloji bo‘lmagan.
- Ma’lumot almashishga oid ochiq ma’lumotlar mavjudligi bayonoti mavjud emas.
Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan natijalar
- Burun ichiga LPS va BSSni oldindan qo‘llash ishlatilgan sichqon modellarida IgE vositachiligidagi tizimli va teri anafilaksiyasi mezonlarini kamaytirgan.
- LPS va BSSning himoya ta’siri IFNAR1 signalining mavjudligiga bog‘liq.
- Davolashlar mast hujayralarda Cyp51a1 va Hmgcr mRNA darajalarini IFNARga bog‘liq tarzda kamaytirgan.
- Terbinafin, mevalonolakton va farnesol aralashuvlari himoya fenotipini qaytargan.
- Skvalenning himoya ta’sirini qaytarmagani sterol bo‘lmagan mevalonat mahsulotlarining ahamiyatini qo‘llab-quvvatlagan.
- LPS va BSS to‘qima mast hujayralarida keng degranulyatsiya ulushini kamaytirgan.
- Past dozali sitoxalazin D LPS va BSSdan keyin bostirilgan gistamin chiqarilishini qayta oshirgan.
- BSS tekshirilgan qisqa muddatli gen ifodasi o‘lchovlarida LPSga qaraganda pastroq Il-6 va Il-1β javobini hosil qilgan.
Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan yoki isbotlamaydigan natijalar
- BSS yoki LPS odamlarda anafilaksiyani oldini olishi yoki davolashi ko‘rsatilmagan.
- Burun ichiga endospora yoki LPS qo‘llash odamlarda xavfsiz ekani isbotlanmagan.
- BSS sepsis, isitma yoki boshqa tizimli nojo‘ya ta’sirlar keltirib chiqarmasligi ko‘rsatilmagan.
- Tadqiqot astma, oziq-ovqat allergiyasi yoki atopik dermatitda klinik muvaffaqiyat dalilini taqdim etmaydi.
- BSS standart shoshilinch anafilaksi davolashlariga muqobil sifatida baholanmagan.
- Endosporalardan “probiotik” sifatida burun orqali foydalanish mumkinligi klinik jihatdan tasdiqlanmagan.
- Mevalonat yo‘lidagi barcha oraliq mahsulotlar haqiqatan ham kamaygani bevosita biokimyoviy o‘lchov bilan ko‘rsatilmagan.
- Oqsil prenillanishi va kortikal F-aktin tartibga solinishi bevosita molekulyar tasvirlash bilan isbotlanmagan.
- Fermer xo‘jaligi muhitida yashaydigan odamlardagi past allergiya xavfini aynan shu yagona mexanizm bilan tushuntirish mumkinligi ko‘rsatilmagan.
- Ikki kunlik oldindan qo‘llash uzoq muddatli allergiyadan himoya hosil qilishi ko‘rsatilmagan.
Kelajakda qanday tasdiqlashlar kerak?
Keyingi bosqichda urg‘ochi va erkak hayvonlarni o‘z ichiga olgan, mustaqil laboratoriyalarda takrorlangan va oldindan ro‘yxatdan o‘tkazilgan tajribalar kerak. Tabiiy sensibilizatsiya modellari, oziq-ovqat allergiyasi, astma va atopik dermatit kabi turli kasallik modellari alohida sinovdan o‘tkazilishi kerak.
Taklif etilgan mexanizmni kuchaytirish uchun IFN-α/β oqsil darajalari, lanosterol va mevalonat yo‘li metabolitlari, HMGCR oqsili miqdori, kichik GTPaza prenillanishi, F-aktin dinamikasi, PLC-γ1 faollashuvi va kalsiy oqimi bevosita o‘lchanishi kerak.
Agar BSSni rivojlantirish ko‘zda tutilsa, endospora tozaligi, unib chiqish qobiliyati, genetik barqarorlik, to‘qima tarqalishi, o‘pka gistologiyasi, takroriy doza toksikligi, immunogenlik va sporalarni muhitdan chiqarib tashlash kabi xavfsizlik masalalari o‘rganilishi kerak.
Inson tadqiqotlariga o‘tishdan oldin mos farmatsevtik shakl, doza, qo‘llash chastotasi va qaytariluvchi nojo‘ya ta’sirlar aniqlanishi kerak. Hozirgi natijalar klinik foydalanish bo‘yicha qaror qabul qilish uchun yetarli emas.
Tadqiqot usuli va natijalari
Tadqiqot modeli
| Xususiyat | Tadqiqotda qo‘llangan usul |
|---|---|
| Hayvon turi va shtammlari | BALB/c va C57BL/6 sichqonlar; shuningdek C57BL/6 fonida IFNAR1 yetishmaydigan sichqonlar |
| Yosh va jins | 6–10 haftalik erkak sichqonlar |
| Hayvon sharoitlari | IFNAR1 yetishmaydigan sichqonlar maxsus patogensiz inshootda boqilgan |
| Etik tasdiq | Chungnam National University IACUC; CNU-00996 |
| Asosiy aralashuvlar | Burun ichiga LPS yoki B. subtilis endosporasi; og‘iz orqali deksametazon taqqoslash |
| Qo‘llash muddati | Ikki kun davomida kuniga bir marta oldindan qo‘llash |
| Asosiy kasallik modellari | Passiv tizimli anafilaksi va passiv teri anafilaksiyasi |
| Genetik nazorat | Ifnar1+/− va Ifnar1−/− taqqoslanishi |
Asosiy dozalar va tajriba sharoitlari
| Aralashuv yoki o‘lchov | Doza/sharoit | Maqsad |
|---|---|---|
| LPS | Grafiklarda 0,4; 4 va 40 µg/kg | Gram-manfiy mikrobial tarkibiy qism ta’sirini modellashtirish |
| BSS | 106, 107 va 108 CFU/sichqon | B. subtilis endospora ta’sirini modellashtirish |
| Deksametazon | 2 mg/kg, og‘iz orqali | Farmakologik taqqoslash guruhi |
| Anti-DNP IgE | 3 µg | Sichqonlarni DNP antigeniga passiv sensibilizatsiya qilish |
| DNP-BSA | 80 µg | Tizimli yoki teri anafilaksiyasini qo‘zg‘atish |
| Evans ko‘ki | 2,5 mg | Tomir o‘tkazuvchanligini o‘lchash |
| Serotonin | 1 µg, quloq ichiga | Mast hujayrani chetlab o‘tuvchi tomir javobini qo‘zg‘atish |
| Gistamin | 10 µg, quloq ichiga | Endoteliy vositachiligidagi o‘tkazuvchanlik javobini bevosita hosil qilish |
| Sitoxalazin D | 0, 3 va 20 nM; 20 daqiqa ex vivo | Aktin dinamikasi bilan bog‘liq bostirishni qaytarish |
| Ex vivo antigen | 5 ng/mL DNP-BSA; 37 °C da 10 daqiqa | Peritoneal hujayralarda gistamin chiqarilishini qo‘zg‘atish |
Tajriba mezonlari
| Mezon | Usul | Ko‘rsatgan biologik jarayon |
|---|---|---|
| Rektal harorat | Antigendan keyin 30-daqiqada zond bilan o‘lchash | Tizimli anafilaksi og‘irligi |
| Plazma MCPT-1 | Antigendan keyin 1-soatda ELISA | Tizimli mast hujayra degranulyatsiyasi |
| Evans ko‘ki | To‘qima ekstraksiyasi va 620 nm absorbans | Tomir o‘tkazuvchanligi va plazma sizib chiqishi |
| Quloq qalinligi | Raqamli shtangensirkul | To‘qima shishi |
| Gen ifodasi | RT-qPCR va 2−ΔΔCt usuli | Interferon, sitokin va metabolik gen transkripsiyasi |
| Mast hujayra gistologiyasi | 0,1% toluidin ko‘ki, 40× moy immersiya obyektivi | Tinch holat, qisman yoki keng degranulyatsiya morfologiyasi |
| To‘qima shishi gistologiyasi | Gematoksilin va eozin bo‘yash | Quloq to‘qimasidagi strukturaviy shish |
| Gistamin chiqarilishi | Ex vivo ELISA | Antigen bilan qo‘zg‘atilgan mast hujayra funksiyasi |
Shakllarning ilmiy xabari
| Shakl | Ko‘rsatilgan taqqoslash | Asosiy natija | Talqin chegarasi |
|---|---|---|---|
| 1-shakl | LPS va BSS dozalari; tizimli va teri anafilaksiyasi; deksametazon taqqoslanishi | Har ikki mikrobial qo‘zg‘atuvchi anafilaksi mezonlarini dozaga bog‘liq tarzda kamaytirgan. | Deksametazon bilan rasmiy ekvivalentlik isbotlanmagan. |
| 2-shakl | PBMC va o‘pkada Ifn-α4, Ifn-β1, Il-6 va Il-1β transkripsiyasi | BSS interferon ustun, LPS esa proinflamatuvar ustun gen profilini hosil qilgan. | Sitokin oqsillari o‘lchanmagan. |
| 3-shakl | Ifnar1+/− va Ifnar1−/− sichqonlar; gistamin/serotonin nazorati | LPS va BSS himoyasi IFNARga bog‘liq va bevosita endoteliy bostirilishi bilan tushuntirilmaydi. | Boshqa hujayra turlarining hissasi to‘liq istisno qilinmagan. |
| 4-shakl | Cyp51a1, Hmgcr va Ifnar1 genlari; terbinafin aralashuvi | LPS va BSS IFNARga bog‘liq holda Cyp51a1 va Hmgcr ifodasini kamaytirgan; terbinafin Hmgcr bostirilishini qaytargan. | Lanosterol va HMGCR oqsili bevosita o‘lchanmagan. |
| 5-shakl | Terbinafin, mevalonolakton, farnesol va skvalen aralashuvlari | Himoya ta’siri mevalonat yo‘lining sterol bo‘lmagan mahsulotlaridagi kamayish bilan bog‘langan. | Izoprenoid konsentratsiyalari va prenillanish bevosita o‘lchanmagan. |
| 6-shakl | Toluidin ko‘ki gistologiyasi, degranulyatsiya sinflari va sitoxalazin D tajribasi | LPS va BSS mast hujayra degranulyatsiyasini kamaytirgan; sitoxalazin D bostirilgan gistamin chiqarilishini qaytargan. | F-aktin harakati bevosita tasvirlanmagan. |
Dalillar zanjirining bevosita va bilvosita bosqichlari
| Taklif etilgan bosqich | Tadqiqotdagi dalil | Dalil turi |
|---|---|---|
| BSS/LPS → I tur interferon javobi | Ifn-α4 va Ifn-β1 mRNA oshishi | Bevosita transkripsiya o‘lchovi; oqsil o‘lchovi yo‘q |
| I tur interferon → IFNAR | Ifnar1−/− sichqonlarda himoya ta’sirining yo‘qolishi | Kuchli genetik dalil |
| IFNAR → Cyp51a1/Hmgcr bostirilishi | Genlarning faqat IFNAR mavjud mast hujayralarda kamayishi | Bevosita mRNA dalili |
| Cyp51a1 bostirilishi → lanosterol to‘planishi | Terbinafin Hmgcr bostirilishini qaytargani | Bilvosita farmakologik xulosa |
| HMGCR kamayishi → sterol bo‘lmagan izoprenoid kamayishi | Mevalonolakton va farnesol himoya ta’sirini qaytargani | Funksional, ammo bilvosita dalil |
| Izoprenoid kamayishi → prenillanish buzilishi | Bevosita o‘lchov bajarilmagan | Mexanistik xulosa |
| Prenillanish/aktin o‘zgarishi → signal bostirilishi | Sitoxalazin D gistamin chiqarilishini qaytargani | Funksional bilvosita dalil |
| Mast hujayra bostirilishi → anafilaksi kamayishi | MCPT-1, gistamin, gistologiya, harorat, shish va tomir sizib chiqishi | Bir nechta mezon bilan qo‘llab-quvvatlangan in vivo va ex vivo dalil |
Statistik baholash
Mualliflar tahlillarni GraphPad Prism 6 yordamida bajargan, bir nechta guruh o‘rtasidagi farqlar uchun “nonparametric one-way ANOVA” va undan keyin Tukey ko‘p martalik taqqoslash testidan foydalanganini bildirgan. Statistik ahamiyat chegarasi p < 0,05.
Bu ifoda uslubiy jihatdan yetarlicha aniq emas. Klassik bir yo‘nalishli ANOVA parametrik testdir; uning keng tarqalgan nonparametrik muqobili Kruskal–Wallis testidir va odatda Tukey testi bilan emas, Dunn kabi post hoc test bilan birga ishlatiladi. Tadqiqot qo‘llangan jarayonning aniq dasturiy tanlovini, normallik testini yoki dispersiya farazini tushuntirmaydi.
Grafiklarda individual ma’lumot nuqtalari ko‘rsatilgan bo‘lsa-da, barcha tajribalar uchun hayvon sonlari, ta’sir kattaliklari, ishonch oraliqlari va aniq p qiymatlari matnda jamlangan holda berilmagan. Bu kamchilik natijalarning takrorlanish imkoniyati va statistik kuchini baholashni qiyinlashtiradi.
Manba va usul bo‘yicha izoh
Tadqiqotning to‘liq asl nomi:Microbial endospores protect against anaphylaxis via interferon-α/β–induced mevalonate pathway inhibition and cortical F-actin stabilization in mast cells
Mualliflar va tartibi: Liu Ye, Rema Naskar va Inkyu Hwang.
Teng hissa ma’lumoti: Liu Ye nomi yonida yulduzcha belgisi mavjud; biroq belgining izohi ko‘rib chiqilgan versiyada mavjud emas. Teng birinchi mualliflik tasdiqlanmagan.
Mas’ul muallif: Inkyu Hwang, Ph.D.; hwanginkyu@cnu.ac.kr.
Boshqa mualliflarning aloqa ma’lumotlari: Liu Ye: liuye1995@naver.com; Rema Naskar: rema.naskar@gmail.com.
Muassasa: Laboratory of Immunology and Immunopharmacology, College of Pharmacy, Chungnam National University, 99 Daehak-ro, Yuseong-gu, Daejeon 34134, Janubiy Koreya.
DOI: 10.2139/ssrn.6953967.
Jurnal: Peer-reviewli jurnalda nashr etilgani yoki qabul qilingani tasdiqlanmagan.
Nashr platformasi: SSRN.
Asl nashriyot: Peer-reviewli jurnal nashriyoti mavjud emas. Tadqiqot SSRN erta tadqiqot platformasida nashr etilgan.
Nashr yili: 2026.
Manba turi: Sichqonlarda in vivo passiv anafilaksi tajribalari, genetik IFNAR1 yetishmovchiligi, farmakologik yo‘l aralashuvlari, to‘qima gistologiyasi va ex vivo mast hujayra funksional sinovlarini birlashtirgan preprint hayvon tadqiqoti.
Peer-review holati: Ushbu tadqiqot peer-reviewdan o‘tmagan preprintdir; natijalari shu cheklov hisobga olinib o‘qilishi kerak.
Rasmiy havola:SSRN rasmiy tadqiqot yozuvi
Muallif hissalari: Liu Ye tadqiqot, formal tahlil va ma’lumotlarni tartibga solish; Rema Naskar tadqiqot, formal tahlil va ma’lumotlarni tartibga solish; Inkyu Hwang asl matnni yozish, maslahat, moliyalashtirishni ta’minlash, ma’lumotlarni tartibga solish va konseptuallashtirish vazifalarini bajargan.
Moliyalashtirish: Tadqiqot National Research Foundation of Korea tomonidan NRF-2019R1F1A1061894 va NRF-2019M3A9G4067293 raqamli qo‘llab-quvvatlashlar bilan; Chungnam National University tomonidan 2024–1076-01 va 2022–0663-01 raqamli qo‘llab-quvvatlashlar bilan moliyalashtirilgan. Rema Naskar va Liu Ye BK21 Four hamda CNU-Star Fellowship dasturlaridan qo‘llab-quvvatlanganligi ko‘rsatilgan.
Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar tadqiqotga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan ma’lum moliyaviy manfaat yoki shaxsiy munosabat haqida xabar bermagan.
Etik tasdiq: Hayvon tajribalari Chungnam National University Institutional Animal Care and Use Committee tomonidan CNU-00996 protokol raqami bilan tasdiqlangan.
Ushbu turkcha maqola yuklangan tadqiqotning asosiy matni, usullari, tajriba sharoitlari, gen ifodalari, farmakologik aralashuvlari, gistologik tasvirlari va oltita asosiy shakli ko‘rib chiqilib tayyorlangan. Ilmiy bayon tadqiqot taqdim etgan ma’lumot va mualliflar talqinlari bilan cheklangan, tashqi manbalardan yangi ilmiy topilma qo‘shilmagan. Tashqi tekshiruv faqat sarlavha, DOI, platforma va nashr holatini bibliografik tasdiqlash uchun ishlatilgan.
Tadqiqot odamlarda klinik ta’sir dalili emas. Burun ichiga LPS yoki hayotiylik ko‘rsata oladigan bakterial endosporalarni qo‘llashni tavsiya qilmaydi. LPS kuchli mikrobial yallig‘lanish qo‘zg‘atuvchisidir va tadqiqotning o‘z natijalarida proinflamatuvar genlarni oshirgan. BSS uchun bildirilgan pastroq qisqa muddatli sitokin transkripsiyasi keng qamrovli xavfsizlik yoki odamlarda foydalanish tasdig‘ini anglatmaydi.
Tadqiqotning asosiy cheklovlari faqat erkak sichqonlar ishlatilgani, passiv anafilaksi modellari, profilaktik qo‘llash tartibi, guruh hajmlarining aniq hisobot qilinmagani, uzoq muddatli xavfsizlik ma’lumotlari mavjud emasligi, sitokin va metabolitlar oqsil/kimyoviy darajada o‘lchanmagani, mexanizmning ayrim bosqichlari bilvosita xulosaga tayangani, statistik usul noaniq yozilgani va qo‘shimcha shakllar ko‘rib chiqilgan versiyada mavjud emasligidir.
Izoh qoldiring
E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy maydonlar * bilan belgilangan