Биотехнологияи зироаткорӣ (crop biotechnology), дар ин таҳқиқот соҳаи технологияҳои кишоварзиест, ки дар заминаи аз ҷониби истеҳсолкунандагони хурдмиқёси ҷуворимакка қабул гардидани навъҳои аз ҷиҳати генетикӣ тағйирёфта, ба монанди Bt ва RR, инчунин навъҳои такмилёфтаи ҷуворимакка, ки барои тобоварӣ ба хушксолӣ ё бемориҳо истифода мешаванд, баррасӣ мегардад. Таҳқиқот ба мусоҳибаҳои сохторбандишуда бо 350 истеҳсолкунандаи хурдмиқёси ҷуворимакка дар минтақаи Eastern Cape-и Африқои Ҷанубӣ такя намуда, интихоби навъи ҷуворимакка аз ҷониби деҳқонон, сатҳи огоҳии онҳо аз биотехнология, монеаҳои молиявӣ ва иттилоотӣ, нақши хадамоти машваратӣ ва тавсеаи кишоварзӣ ва тағйирёбандаҳои иҷтимоию иқтисодии марбут ба қабулро бо истифода аз омори тавсифӣ ва модели регрессияи multinomial logit арзёбӣ мекунад.

%76,6 иштирокчиён изҳор кардаанд, ки бо биотехнологияи зироаткорӣ ошно ҳастанд; манбаъ ҳамчунин қайд мекунад, ки %96,9 онҳо як навъ тадбири мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим ва тағйирпазирии он истифода кардаанд. Барои мавсими ҷорӣ ё охирини кишт баландтарин нишондиҳанда барои ҷуворимаккаи Bt %41,43 ва барои ҷуворимаккаи ба хушксолӣ тобовари TeGo %29,57 гузориш шудааст. Мушкили аз ҳама барҷаста дар роҳи қабули биотехнология нокифоя будани дастгирии молиявӣ бо %92 нишон дода шудааст; камбуди дониш, дастрасӣ ба қарз ва дастрасӣ ба иттилооти иқлимӣ низ аз монеаҳои муҳим ба шумор рафтаанд.

Модели multinomial нишон медиҳад, ки қарорҳо оид ба қабули навъи ҷуворимакка бо хусусиятҳои иҷтимоию иқтисодӣ, аз қабили синну сол, таҳсил, шуғл, манбаъҳои даромад ва таҷрибаи деҳқонӣ алоқаманданд. Бо вуҷуди ин, таҳқиқот буришӣ мебошад, ҳангоми интихоби деҳқонони алоҳида snowball sampling истифода шудааст ва дар манбаъ баъзе номувофиқатии фоизҳо, категорияҳо, ҷуғрофия ва муодилаҳо мавҷуданд. Таҳқиқот ҳосилнокии навъҳои биотехнологиро дар сатҳи хоҷагӣ, талафоти вобаста ба хушксолӣ ё партовҳои газҳои гулхонаиро мустақиман чен накардааст; бинобар ин натиҷаҳо ба қабули технология ва интихоби деҳқонон марбутанд ва исбот намекунанд, ки биотехнология тағйирёбии иқлимро аз ҷиҳати физикӣ то чӣ андоза коҳиш медиҳад.

Биотехнологияи Зироаткорӣ Дар Ин Таҳқиқот Чӣ Маъно Дорад?

Биотехнологияи зироаткорӣ дар ин таҳқиқот тавассути интихоби навъҳои ҷуворимаккае, ки хусусиятҳои гуногуни марбут ба зараррасонҳо, идоракунии алафҳои бегона, хушксолӣ ё бемориҳоро доранд, аз ҷониби деҳқонони хурдмиқёси ҷуворимакка ва махсусан ворид кардани навъҳои аз ҷиҳати генетикӣ тағйирёфта ба истеҳсоли кишоварзӣ баррасӣ мешавад; манбаъ ҷуворимаккаи Bt ва RR-ро ошкоро бо навъҳои GM мепайвандад, дар ҳоле ки TeGo, CAP/Cap009 ва навъҳои non-GM landrace-ро дар як чаҳорчӯбаи интихоби навъ муқоиса мекунад.

Масъалаи асосии таҳқиқот

Истеҳсолкунандагони хурдмиқёси Eastern Cape бо ҳарорат, тағйирпазирии боришот, хушксолӣ ва дигар фишорҳои кишоварзӣ рӯ ба рӯ мешаванд. Таҳқиқот аз ин фарзия бармеояд, ки навъҳои ҷуворимаккаи ба иқлим тобовартар ё барои муқовимат ба мушкилоти муайяни истеҳсолӣ такмилёфта метавонанд дар чунин шароит ҳамчун воситаи мутобиқшавӣ истифода шаванд.

Аммо танҳо мавҷуд будани технологияи тухмӣ қабули онро кафолат намедиҳад. Деҳқон бояд навъи навро шиносад, тавонад арзиши тухмиро пардохт кунад, ба қарз ё дигар манбаъҳои молиявӣ дастрасӣ дошта бошад, иттилооти боэътимоди иқлимӣ гирад ва аз хадамоти машваратӣ ва тавсеаи кишоварзӣ дастгирии техникӣ дарёфт намояд.

Се самте, ки ба қарори қабул таъсир мерасонанд

Манбаъ қабули технологияро дар чаҳорчӯбаи тафаккури системавӣ аз рӯи се андозаи асосӣ баррасӣ мекунад. Андозаи аввал хусусиятҳои инфиродӣ, ба монанди синну сол, таҳсил, дарки хавф ва сатҳи дониши технологии деҳқон аст. Андозаи дуюм шароити иҷтимоию иқтисодӣ, ба монанди даромад, қарз, сармоя ва шабакаҳои иҷтимоӣ мебошад. Андозаи сеюм бошад омилҳои вобаста ба муҳити истеҳсолӣ, аз ҷумла тағйирпазирии иқлим, шароити хок, фишори зараррасонҳо, сиёсат ва муҳити танзимкунанда мебошад.

Паёми асосии ин равиш он аст, ки интихоби навъи ҷуворимакка танҳо ба хусусияти биологии тухмӣ вобаста нест. Як технология метавонад барои деҳқонони гуногун аз сабаби хароҷот, иттилоот, андозаи замин ё маблағгузорӣ дар дараҷаҳои гуногун дастрас бошад.

Навъҳои ҷуворимаккае, ки дар манбаъ омӯхта шудаанд

Дар Ҷадвали 1-и манбаъ навишти “CAP 9001” истифода шудааст, дар ҳоле ки дар шаклҳо “Cap009” дида мешавад. Ин фарқи номгузорӣ ҳамчун номувофиқатии дохилии манбаъ нигоҳ дошта шудааст.

Фарқи байни мутобиқшавӣ ба иқлим ва коҳиш додани тағйирёбии иқлим

Гарчанде дар унвони аслии мақола ибораи “mitigate climate change” омадааст, сохтори асосии ҷамъоварӣ ва таҳлили маълумоти таҳқиқот коҳиши газҳои гулхонаӣ ё тағйир додани физикии низоми иқлимро чен намекунад. Таҳқиқот асосан ба он равона шудааст, ки деҳқонон дар рӯ ба рӯи тағйирпазирии иқлим, хушксолӣ, зараррасонҳо ва хатари истеҳсолӣ ба истифодаи навъҳои тобовартар рӯ меоранд.

Аз ин рӯ, мазмуни илмии таҳқиқот дар амал асосан дар заминаи мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим ва устувории кишоварзӣ қарор дорад. Ин фарқ барои дуруст тафсир кардани натиҷаҳо бидуни тағйир додани унвони манбаъ муҳим аст.

Чаро хадамоти машваратӣ ва тавсеаи кишоварзӣ муҳиманд?

Хадамоти машваратӣ ва тавсеаи кишоварзӣ ҳамчун пули иттилоотӣ байни таҳқиқот ва деҳқон арзёбӣ шудаанд. %58,9 иштирокчиён гуфтаанд, ки дар хадамоти тавсеа иштирок кардаанд. Манбаъ дар доираи дастгирии техникӣ барои таҳлили хок %39,4, барои омӯзиш %50,9, барои машварати суғуртаи ҳосил %29,1 ва барои расонидани иттилооти иқлимӣ %50,9 гузориш мекунад.

Бо вуҷуди ин, зикр мешавад, ки дар низоми тавсеа мушкилоти камбуди кормандон, нокифоя будани дастгирии махсус ва робитаи номунтазам мавҷуданд. Манбаъ сатҳи робитаи номунтазамро %59 медиҳад.

Монеаҳои Асосии Қабули Биотехнология Кадомҳоянд?

Дар таҳқиқот мушкилоти асосие, ки қабули биотехнология ва навъҳои нави ҷуворимаккаро маҳдуд мекунанд, нокифоя будани дастгирии молиявӣ, камбуди иттилоот дар бораи навъҳои нав, дастрасии маҳдуд ба қарз, дастрас набудан ба иттилооти иқлимӣ ва холигиҳо дар хадамоти машваратӣ ва тавсеаи кишоварзӣ мебошанд; баландтарин нишондиҳанда, %92, барои нокифоя будани дастгирии молиявӣ гузориш шудааст.

Арзиши тухмиҳои GM ва қобилияти пардохт

%59,14 иштирокчиён изҳор кардаанд, ки барои тухмиҳои GM пардохт кардан барояшон мушкил набуд, %19,14 гуфтаанд, ки тухмиҳо барои онҳо дастрас аз ҷиҳати нарх нестанд ва %2 дар масъалаи хоҳиши пардохт дудила будаанд.

Азбаски ин се нишондиҳанда тамоми интихобро пурра намекунанд, дар манбаъ шарҳ дода нашудааст, ки иштирокчиёни боқимонда ба кадом категория тааллуқ доранд. Аз ин рӯ, Verianla фоизи нав ҳисоб накардааст.

Барои иштирокчиёне, ки қаблан ё дар мавсими ҷорӣ тухмии ҷуворимаккаи GM харидаанд, манбаъ %40 қарз, %60 пасандози шахсӣ, %17,71 дастгирии давлатӣ ва %12,51 усулҳои дигари маблағгузориро гузориш мекунад. Аз %100 зиёд шудани ҷамъ метавонад нишон диҳад, ки зиёда аз як манбаи маблағгузорӣ истифода шудааст, аммо манбаъ ошкоро намегӯяд, ки сохтори савол ба ҷавобҳои сершумор иҷозат медод ё не.

Навъҳои ҷории ҷуворимакка

Ҷуворимаккаи Bt баландтарин нишондиҳандаро дорад. Аммо, гарчанде Шакли 1 диаграммаи доиравӣ аст, ҷамъи панҷ нишондиҳанда аз %100 зиёд мешавад. Азбаски манбаъ шарҳ намедиҳад, ки ин натиҷаи гирдкунии рақамҳо, ҷавобҳои сершумор ё дигар коркарди маълумот аст, ин қиматҳо набояд ҳамчун “ҳиссаи бозор” ё тақсимоти пурраи категорияҳои якдигарро истиснокунанда тафсир шаванд.

Навъҳое, ки дар мавсимҳои гузаштаи кишт истифода шудаанд

Ҷамъи ин нишондиҳандаҳо низ аз %100 зиёд мешавад. Азбаски ибораи “мавсимҳои гузаштаи кишт” метавонад имкон диҳад, ки як деҳқон дар давраҳои гуногун зиёда аз як навъро истифода карда бошад, ин ҳолат аз ҷиҳати назариявӣ метавонад бо таърихи истифодаи сершумор мувофиқ бошад. Аммо азбаски манбаъ шарҳи ошкори ҷавобҳои сершуморро пешниҳод намекунад, нишондиҳандаҳо ҳамчун категорияҳои якдигарро истиснокунанда фарз карда нашудаанд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Тарҳи таҳқиқот

Таҳқиқот пурсиши миқдории саҳроӣ мебошад. Маълумот тавассути мусоҳиба/саволномаи сохторбандишуда ҷамъоварӣ, ба Microsoft Excel рамзгузорӣ ва бо истифода аз омори тавсифӣ ва модели регрессияи multinomial logit таҳлил шудааст.

Андозаи интихоб

Манбаъ андозаи интихобро бо формулаи зерин ҳисоб мекунад:

\[ n=\frac{N}{1+N(e^2)} \]

Формула барои ҳисоб кардани андозаи ҳадафии интихоб барои ҳаҷми муайяни ҷомеаи оморӣ ва ҳадди хато истифода шудааст.

\(n\) андозаи ҳадафии интихобро; \(N\) ҷомеаи истеҳсолкунандагони хурдмиқёси ҷуворимаккаи Eastern Cape-ро, ки дар манбаъ 596.573 дода шудааст; ва \(e\) ҳадди хатои 0,05-ро ифода мекунад. Бо ин қиматҳо манбаъ андозаи зарурии интихобро тақрибан 400 муайян мекунад.

Бо сабаби маҳдудияти буҷет шумораи воқеии мусоҳибаҳо дар 350 боқӣ мондааст. Аз ин рӯ, набояд фарз кард, ки ҳадафи дақиқие, ки барои тарҳи 400-нафара дода шудааст, дар интихоби ниҳоии 350-нафара айнан амалӣ шудааст.

Занҷираи интихоб

Манбаъ таҳқиқотро “multi-stage sampling” меномад. district-ҳои Alfred Nzo ва Amathole махсус ҳадаф гирифта шуданд, сипас дар сатҳи local municipality интихоби тасодуфӣ анҷом дода шуд ва барои расидан ба истеҳсолкунандагони инфиродии ҷуворимакка snowball sampling истифода гардид.

Snowball sampling равиши интихобиест, ки тавассути иштирокчиён ё робитаҳои мавҷуда ба иштирокчиёни нав расиданро имкон медиҳад. Азбаски ин марҳилаи охирин интихоби пурраи эҳтимолии тасодуфӣ нест, гуфтан мумкин нест, ки ҳамаи фарзияҳои классикии интихоби эҳтимолӣ дар формулаи андозаи интихоб барои интихоби ниҳоӣ иҷро шудаанд.

Номувофиқатии ҷуғрофии интихоб дар манбаъ

Abstract мегӯяд, ки 350 деҳқон аз се district municipality омадаанд. Дар усул танҳо ду district, Alfred Nzo ва Amathole, номбар шуда, гуфта мешавад, ки аз ин district-ҳо ду local municipality интихоб шудаанд. Ҳамин банди матн баъдан менависад, ки иштирокчиён байни се district municipality-и интихобшуда баробар тақсим шудаанд. Азбаски номи district-и сеюм дода нашудааст, Verianla маълумоти норасоро аз берун пур накардааст.

Модели Multinomial Logit Дар Ин Таҳқиқот Чиро Таҳлил Мекунад?

Модели multinomial logit барои арзёбӣ кардани он истифода шудааст, ки эҳтимоли қарор гирифтани деҳқон дар яке аз якчанд навъи номиналии ҷуворимакка ё категорияи қабул бо тағйирёбандаҳои шарҳдиҳанда, ба монанди синну сол, таҳсил, андозаи замин, даромад, шуғл ва таҷрибаи деҳқонӣ чӣ гуна алоқаманд аст; коэффисиентҳои модел робитаҳои мушоҳидавиро нишон медиҳанд ва худ аз худ сабабиятро исбот намекунанд.

Тағйирёбандаҳои вобаста ва мустақил

Ҷадвали 1-и манбаъ тағйирёбандаи вобастаро ҳамчун навъи қабулшудаи ҷуворимакка муайян мекунад ва Bt, RR, Drought-TEGO, CAP 9001 ва навъҳои non-GM/landrace-ро номбар мекунад.

Тағйирёбандаҳои мустақил синну соли деҳқон, сатҳи таҳсил, вазъи оилавӣ, андозаи хонавода, андозаи замин, ҷинс, ҳадафи деҳқонӣ, манбаи сармоя, солҳои деҳқонӣ, даромади моҳонаи хонавода, усули деҳқонӣ, вазъи шуғл ва дигар манбаъҳои даромадро дар бар мегиранд.

Мушкили манбаъ вобаста ба муодилаи MNL

Манбаъ эҳтимоли шартии интихобро ба таври мафҳумӣ дар шакли \(P(Y=j\mid x)\) баррасӣ мекунад; дар ин ҷо \(Y\) категорияи қабул, \(j\) категорияи алтернативӣ ва \(x\) маҷмӯи тағйирёбандаҳои шарҳдиҳандаро ифода мекунад.

Аммо муодилаи пурраи multinomial logit, ки баъдтар дар PDF-и манбаъ чоп шудааст, аз ҷиҳати математикии намоиши эҳтимоли шартӣ, ду маротиба пайдо шудани ифодаи exp, ҷойгиршавии ҳади ҷамъ ва ҳади хато номуайян аст. Verianla бо фарз кардани он ки манбаъ кадом хатои чопиро дар назар доштааст, муодилаи стандартии MNL-ро тавре ки гӯё дар манбаъ бошад, ҷойгузин накардааст.

Принсипи тафсире, ки манбаъ ошкоро баён мекунад, нигоҳ дошта мешавад: аломати параметрҳои регрессия дар бораи самти робитаи байни тағйирёбандаи шарҳдиҳандаи дахлдор ва интихоби категория маълумот медиҳад; аммо коэффисиентҳоро набояд мустақиман ҳамчун тағйироти оддии эҳтимол хондан.

Мувофиқати модел

Манбаъ ин қиматҳоро чунин тафсир мекунад, ки модели ниҳоӣ аз модели танҳо дорои ҳади доимӣ беҳтар аст ва модел қудрати шарҳдиҳии муҳим, вале маҳдуд дорад. Қиматҳои Pseudo-\(R^2\) набояд ба ҳамон тарзе хонда шаванд, ки \(R^2\)-и классикӣ дар регрессияи хаттӣ хонда мешавад.

Тағйирёбандаҳое, ки дар маҷмӯъ аҳамиятнок дониста шудаанд

Сатҳи таҳсил

Таҳсил дар таҳлили likelihood-ratio бо яке аз баландтарин қиматҳои Chi-Square фарқ кардааст. Манбаъ барои “category 2” коэффисиенти таҳсилро \(B=1,610\), \(p<0,001\) ва \(Exp(B)=5,001\) гузориш намуда, таҳсили баландтарро бо эҳтимоли бештари қабул алоқаманд мекунад.

Аммо азбаски манбаъ тамғаи “category 2”-ро дар ин бахш бо навъи муайяни ҷуворимакка ошкоро мувофиқ намекунад, Verianla қимати 5,001-ро ба номи ягон навъ нисбат намедиҳад.

Синну сол

Манбаъ мегӯяд, ки коэффисиентҳои синну сол дар категорияҳои қабул умуман манфӣ мебошанд. Барои Category 2 \(B=-0,066\) ва \(p=0,003\) гузориш шудааст; муаллифон ин натиҷаро бо он мепайванданд, ки истеҳсолкунандагони ҷавонтар ба навъҳои нави ҷуворимакка бештар кушодаанд.

Вазъи шуғл

Барои Category 0 коэффисиенти шуғл \(B=0,676\), \(p=0,034\) дода шудааст. Манбаъ инро чунин тафсир мекунад, ки амнияти иқтисодӣ аз шуғли мунтазам метавонад сармоягузорӣ ба тухмиҳои навро осон кунад.

Андозаи хоҷагӣ

Барои Category 3 андозаи хоҷагӣ бо \(B=0,385\), \(p=0,011\) мусбат гузориш шудааст. Манбаъ пешниҳод мекунад, ки хоҷагиҳои калонтар метавонанд дар пардохти хароҷоти ибтидоии технологияҳои нави тухмӣ бартарӣ дошта бошанд.

Даромад

Дар санҷишҳои likelihood-ratio даромади моҳона бо \(p=0,013\), манбаи дигари даромад бошад бо \(p=0,033\) аҳамиятнок аст. Бо вуҷуди ин, барои category 3 коэффисиенти даромади моҳона \(-0,594\), \(p=0,020\) гузориш шудааст. Ин натиҷа нишон медиҳад, ки ҷамъбасти “income has a positive influence” дар abstract барои ҳамаи категорияҳо яксамт нест.

Таҷрибаи деҳқонӣ

Таҷрибаи деҳқонӣ дар санҷиши умумии likelihood-ratio бо \(p=0,020\) аҳамиятнок аст. Барои Category 1 \(B=-0,068\), \(p=0,008\) гузориш шудааст. Муаллифон инро чунин тафсир мекунанд, ки истеҳсолкунандагони камтаҷриба метавонанд ба амалияҳои нав чандиртар муносибат кунанд.

Усули деҳқонӣ

Барои Category 3 коэффисиенти усули деҳқонӣ \(B=-1,152\), \(p=0,077\) дода шудааст. Ин қимат дар сатҳи %5 аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нест; манбаъ низ эътироф мекунад, ки таъсир дар ҳамаи категорияҳо аҳамиятнок нест.

Номувофиқатӣ дар сохтори категорияҳо

Дар як нуқтаи матни усул гуфта мешавад, ки стратегияҳои мутобиқшавӣ ба се категория ҷудо мешаванд, дар ҳоле ки Ҷадвали 1 панҷ навъи ҷуворимаккаро муайян мекунад ва бахши натиҷаҳо аз чаҳор категорияи коэффисиентҳо, ба монанди category 0-3, ёд мекунад. Ин сохтор метавонад бо он мувофиқ бошад, ки дар модели панҷкатегориягӣ як категорияи истинодӣ берун мондааст; аммо азбаски манбаъ ошкоро намегӯяд, ки кадом рақам ба кадом навъи ҷуворимакка мувофиқ аст, Verianla ин мувофиқкуниро анҷом надодааст.

Оё Ин Таҳқиқот Исбот Мекунад, Ки Биотехнология Тағйирёбии Иқлимро Коҳиш Медиҳад?

Не. Таҳқиқот рафтори деҳқононро дар интихоби навъи ҷуворимакка ва қабули биотехнология, монеаҳои даркшудаи онҳо ва робитаҳои иҷтимоию иқтисодиро чен мекунад; он партовҳои газҳои гулхонаӣ, талафоти хушксолӣ дар сатҳи саҳро, афзоиши ҳосилнокӣ ё таъсири таҷрибавиеро, ки нишон диҳад биотехнология андозаи физикии тағйирёбии иқлимро коҳиш додааст, чен намекунад.

Аз ин рӯ, тафсири аз ҳама эҳтиёткоронаи натиҷаҳо он аст, ки баъзе навъҳои такмилёфта ё GM-и ҷуворимакка аз ҷониби истеҳсолкунандагони Eastern Cape ҳамчун воситаи эҳтимолии мутобиқшавӣ ба хатарҳои иқлимӣ ва истеҳсолӣ қабул шудаанд ва ин қабул бо шароити молиявӣ, иттилоотӣ ва иҷтимоию иқтисодӣ алоқаманд аст.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

Манбаъ дастгирӣ мекунад, ки дар байни 350 истеҳсолкунандаи омӯхташуда навъҳои Bt ва ба хушксолӣ тобовари ҷуворимакка ба таври васеъ гузориш шудаанд, огоҳӣ аз биотехнология %76,6 будааст ва норасоии дастгирии молиявӣ ва дастрасӣ ба иттилоот мушкилоти муҳими қабули технологияро ба вуҷуд меоранд.

Натиҷаҳои модел дастгирӣ мекунанд, ки байни хусусиятҳое, ба монанди синну сол, таҳсил, шуғл, сохтори даромад ва таҷрибаи деҳқонӣ ва интихоби навъи ҷуворимакка робитаҳои оморӣ мавҷуданд.

Манбаъ ҳамчунин нишон медиҳад, ки тавсеаи кишоварзӣ, омӯзиш, иттилооти иқлимӣ ва дастрасӣ ба маблағгузорӣ ҷузъҳои муҳими муҳити қабули технология мебошанд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

Таҳқиқот чен намекунад, ки як навъи муайяни ҷуворимакка ҳосилнокиро чӣ қадар зиёд мекунад. Он нишон намедиҳад, ки ҷуворимаккаи Bt ё TeGo дар ин интихоб миқдори муайяни талафоти ҳосилро пешгирӣ кардааст. Он исбот намекунад, ки навъҳои GM даромади деҳқонро ба фоизи муайян зиёд мекунанд.

Азбаски таҳқиқот партовҳои газҳои гулхонаиро чен накардааст, наметавон ба хулоса омад, ки биотехнология тағйирёбии иқлимро ба миқдори муайян “коҳиш медиҳад”.

Натиҷаҳои интихоби 350-нафарае, ки дар он snowball sampling истифода шудааст, наметавонанд ба таври худкор ба ҳамаи истеҳсолкунандагони ҷуворимаккаи Eastern Cape ё ба кишварҳои дигар умумӣ карда шаванд.

Тавсияҳои манбаъ

Муаллифон беҳтар кардани дастрасӣ ба қарз, зиёд кардани барномаҳои мақсадноки омӯзишӣ барои деҳқонон ва тақвият додани низомҳои паҳнкунии иттилоотро тавсия медиҳанд.

Тавсия мешавад, ки хадамоти машваратӣ ва тавсеаи кишоварзӣ хусусиятҳои навъҳои GM ва дигар навъҳои ба иқлим тобоварро беҳтар шарҳ диҳанд, дастгирии техникӣ пешниҳод кунанд ва иттилооти иқлимиро мунтазам ба деҳқонон расонанд.

Манбаъ ҳамчунин бар он аст, ки муттасилтар кардани дастгирии молиявӣ ва ҳавасмандгардонии давлатӣ метавонад дастрасии деҳқонони хурди аз ҷиҳати иқтисодӣ осебпазирро ба технология осон кунад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Factors Influencing Farmers' Adoption of Crop Biotechnology to Mitigate Climate Change: Case of Eastern Cape, South Africa

Муаллифон: N. Wawa; E.M. Zwane; V.M. Mmbengwa.

Corresponding author: N. Wawa.

Муассиса: University of Limpopo; Centre for Rural Community Empowerment (CRCE), Department of Agricultural Economics and Animal Production, Faculty of Science and Agriculture.

N. Wawa: PhD candidate; ORCID 0000-0001-5496-6976.

E.M. Zwane: Professor, Agricultural Extension; ORCID 0000-0002-5933-2910.

V.M. Mmbengwa: Professor in Agricultural Economics; ORCID 0000-0003-3491-0785.

Маҷалла: South African Journal of Agricultural Extension (SAJAE).

Ношир: South African Society for Agricultural Extension (SASAE).

Ҷилд / шумора / саҳифа: 54(1), 224-247.

Санаи нашр: 23 Феврал 2026.

DOI: 10.17159/2413-3221/2026/v54n1a21241.

Навъи манбаъ: Мақолаи илмии таҳқиқотии тақризшуда.

Тақриз: Сиёсати маҷалла нишон медиҳад, ки тақризи дуҷонибаи кӯр бо се арзёбандаи мустақил истифода мешавад.

Литсензия: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Тарҳи таҳқиқот: Пурсиши миқдорӣ ва буришии деҳқонон.

Ҷомеаи ҳадафии дар манбаъ додашуда: 596.573 истеҳсолкунандаи хурдмиқёси ҷуворимакка.

Интихоби банақшагирифташуда: 400.

Интихоби амалишуда: 350.

Интихоб: Раванде, ки манбаъ онро multi-stage sampling меномад; интихоби district, интихоби local municipality ва snowball sampling барои истеҳсолкунандагони инфиродӣ.

Ҷамъоварии маълумот: Мусоҳиба/саволномаи сохторбандишуда.

Сабти маълумот: Microsoft Excel.

Таҳлил: Омори тавсифӣ ва регрессияи multinomial logit.

Ихтиёрӣ будан ва махфият: Манбаъ қайд мекунад, ки иштирокчиён дар бораи ҳадафҳои таҳқиқот ва махфият огоҳ карда шудаанд ва иштироки ихтиёрӣ таъмин шудааст.

Кумитаи ахлоқ: Дар PDF-и пешниҳодшуда кумитаи алоҳидаи ахлоқ ё рақами протокол гузориш нашудааст.

Маблағгузорӣ: Дар PDF-и пешниҳодшуда изҳороти алоҳида оид ба маблағгузорӣ мавҷуд нест.

Бархӯрди манфиатҳо: Дар PDF-и пешниҳодшуда изҳороти алоҳида оид ба бархӯрди манфиатҳо мавҷуд нест.

Дастрасии маълумот: Дар PDF-и пешниҳодшуда изҳороти алоҳида оид ба дастрасии маълумот мавҷуд нест.

CRediT/саҳми муаллифон: Дар PDF-и пешниҳодшуда изҳороти алоҳида оид ба саҳми муаллифон мавҷуд нест.

Сипосгузорӣ: N. Wawa ба мушовиронаш E.M. Zwane ва V.M. Mmbengwa барои роҳбарӣ ва бозхурд дар таҳқиқот изҳори сипос мекунад.

Номувофиқатии муҳими гузоришдиҳӣ дар манбаъ

Abstract аз се district municipality ёд мекунад, дар ҳоле ки усул танҳо ду district, Alfred Nzo ва Amathole, ном мебарад; баъдан, бо вуҷуди он ки мегӯяд ду local municipality интихоб шудаанд, менависад, ки иштирокчиён байни се district municipality баробар тақсим шудаанд.

Дар Шакли 1 фоизҳои навъҳои ҷории ҷуворимакка дар маҷмӯъ ба %102,42 мерасанд. Азбаски график дар шакли диаграммаи доиравӣ аст, агар ин қиматҳо категорияҳои якдигарро истиснокунанда ҳисобида шаванд, номувофиқати математикӣ ба вуҷуд меояд. Манбаъ шарҳи ҷавобҳои сершуморро пешниҳод намекунад.

Дар Шакли 2 фоизҳои навъҳои мавсимҳои гузаштаи кишт аз %100 зиёд мешаванд. Гарчанде имкон дорад дар давраҳои гузашта зиёда аз як навъ истифода шуда бошад, манбаъ инро ҳамчун тарҳи ошкори ҷавобҳои сершумор нишон намедиҳад.

Нишондиҳандаҳои %59,14, %19,14 ва %2, ки барои хоҳиши пардохти тухмиҳои GM дода шудаанд, тамоми интихобро пурра намекунанд.

Барои маблағгузории тухмӣ %40 қарз, %60 пасандози шахсӣ, %17,71 дастгирии давлатӣ ва %12,51 шаклҳои дигари маблағгузорӣ гузориш шудаанд; ҷамъи ин нишондиҳандаҳо аз %100 зиёд буда, шарҳ дода намешавад, ки интихоби сершумор буд ё не.

Дар Шакли 3 дастрасӣ ба қарз %23,43 “ҳа” ва %59,43 “не” дода шудааст; категорияи қисми боқимондаи интихоб нишон дода нашудааст.

Дар ҳоле ки Ҷадвали 1-и манбаъ панҷ категорияи навъи ҷуворимаккаро муайян мекунад, матни усул мегӯяд, ки стратегияҳои мутобиқшавӣ ба се категория ҷудо мешаванд. Маълум нест, ки рақамҳои category 0-3, ки дар натиҷаҳо истифода мешаванд, ба кадом навъи ҷуворимакка мувофиқанд.

Ҷадвали 1 номи “CAP 9001 maize”-ро истифода мебарад, дар ҳоле ки дар Шакли 1 ва Шакли 2 “Cap009 maize” навишта шудааст.

Abstract даромад ва андозаи хоҷагиро ҳамчун омилҳои мусбати қабул ҷамъбаст мекунад, дар ҳоле ки дар натиҷаҳои муфассал барои category 3 коэффисиенти даромади моҳона манфӣ гузориш шудааст. Аз ин рӯ, набояд фарз кард, ки таъсири даромад дар ҳамаи категорияҳо як самт дорад.

Муодилаи multinomial logit дар PDF аз ҷиҳати чопи математикӣ ва нотация номуайян аст. Verianla формулаи стандартии MNL-ро ба ҷои формулаи манбаъ гузошта, ислоҳи хомӯшона анҷом надодааст.

Маҳдудиятҳои асосии методологӣ

Таҳқиқот буришӣ мебошад; ҳамон деҳқонон дар тӯли вақт пайгирӣ нашудаанд. Робитаҳои байни интихоби навъ ва тағйирёбандаҳои иҷтимоию иқтисодӣ сабабиятро исбот намекунанд.

Бо snowball sampling пайдо шудани иштирокчиёни инфиродӣ арзёбии интихоби ниҳоиро ҳамчун интихоби пурраи эҳтимолии тасодуфӣ маҳдуд мекунад.

Дар ҳоле ки интихоби ҳадафӣ 400 буд, интихоби воқеӣ 350 аст. Манбаъ барои интихоби амалишуда ҳадди нави хато ё дақиқии интихобро ҳисоб намекунад.

Таҳқиқот ҳосилнокии воқеии саҳроии навъҳои тухмӣ, талафоти хушксолӣ, тағйирот дар истифодаи пестисид/гербисид, тағйироти сабабӣ дар даромади деҳқон ё партовҳои газҳои гулхонаиро мустақиман чен намекунад.

Азбаски дар манбаъ дар соҳаҳое, ба монанди ҷамъҳои фоизӣ, номгузории категорияҳо, тавсифи интихоби ҷуғрофӣ ва муодилаи MNL, мушкилоти гузоришдиҳӣ вуҷуд доранд, ҳангоми истифодаи дуюмдараҷаи натиҷаҳои муфассали миқдорӣ эҳтиёткории махсус лозим аст.