ʿAded-i aṣlîler riyâżiyyâtın erkân-ı esâsiyyesinden biridir; lâkin ḥars-ı ʿumûmîde baʿżı ʿadedler yalnız riyâżî mevcûdlar olarak değil, şahṣiyyet, ḳader, uğur, şerr yâḫud işâre-i ḫafiyye ḥâmili remizler gibi de taḳdîm olunabilir. Bu tedḳîḳ, ʿadedlere isnâd olunan bu nevʿ maʿnâların nasıl ẓuhûr eylediğini îżâḥ etmek içün anthropoloji ile ʿilm-i aḥvâl-i rûḥu birlikte istiʿmâl eden keyfî bir çerçeve inkişaf ettirmektedir.

Muḥaḳḳıḳlar üç meşhûr misâli tedḳîḳ eder: 73’ün “en iyi ʿaded” diye taḳdîm olunduğu rivâyet, 67’nin “6–7” meme’i etrâfında riyâżî ḫavâṣ ile taḳviyesi ve 666 silsilesini muḥtevî palindrome ʿaded-i aṣlîlerin “demonik” çağrışımlarla tefsîr olunması. Her ḥâlde evvelâ riyâżî cihetten ḥaḳîḳaten ṣaḥîḥ olan ḫavâṣ tefrîḳ olunur; baʿdehû bu ḫavâṣın ḥarsî maʿnâlara nasıl taḥavvül eylediği ve hangi idrâkî mekanizmaların bu maʿnâları muḳniʿ ḳılabildiği münâḳaşa olunur.

Tedḳîḳin netîce-i esâsiyyesi, ḥarsî maʿnâların ʿadedlerin bünyân-ı riyâżîsinden neşʾet etmediğidir. Ḥarslar muʿayyen ʿadedleri remzî şemalar, medya rivâyetleri, tabu, iʿtibâr ve cemâʿat hüviyyeti vâsıṭasıyla maʿnâlandırabilir. Zihn-i beşerdeki apophenia, confirmation bias, availability heuristic, narrative fallacy ve tesâdüfte örüntü idrâkine temâyül ise bu ḥarsî çağrışımların “keşf olunmuş ḥaḳîḳatler” gibi hissolunmasına muʿâvenet edebilir.

Maʿa-hâẕâ bu tedḳîḳ insanların bu rivâyetlere fiʿlen nasıl mukābele ettiğini tecrübî sûrette ölçmemektedir. Üç vâḳıʿa üzerinden naẓarî mekanizmalar inkişaf ettirmekte ve beynel-ḥars taḫmînlerini muṣaddaḳ netîceler değil, ileride imtiḥân edilmesi lâzım gelen farżiyyeler olarak taḳdîm etmektedir.

Bir ʿadedin riyâżî ḫâṣṣası ile ḥarsî maʿnâsı aynı şey midir?

Ḫayır. Bir ʿadedin ʿaded-i aṣlî olması, muʿayyen bir ʿaded silsilesinde muʿayyen mertebede bulunması, palindrome olması yâḫud sâʾir ʿadedlerle muʿayyen nisbet-i ḥisâbiyye teşkîl etmesi riyâżî ḫavâṣdır. “Uğurlu”, “kötü”, “ḳaderi temsil eden”, “en iyi” yâḫud “demonik” gibi tavṣîfler ise ḥarsî ve târîḫî teʾvîllerdir.

Maḳālenin esâs tefrîḳi tamâmıyla budur. Riyâżiyyât ʿadedin bünyesini îżâḥ eder; ḥars ise o bünye etrâfında remzî maʿnâlar inşâ edebilir.

Riyâżî Meraḳ Naṣıl Bâṭıl İʿtiḳāda Benzer Bir Maʿnâya Taḥavvül Eder?

Tedḳîḳe göre bu taḥavvül iki ṭabaḳanın beraber işlemesiyle ẓuhûr eder. Birinci ṭabaḳa ḥarsîdir: cemʿiyyetler, medya muḥîtleri, fandomlar ve anʿanât-ı dîniyye muʿayyen ʿadedler içün hâżır maʿnâ ḳalıbları istihṣâl eder. İkinci ṭabaḳa idrâkîdir: zihn-i beşer câlib-i naẓar tesâdüfleri intihâb eder, onları ḥıfẓ etmeyi kolay bulur, maʿnâlı örüntüler arar ve müteselsil ḥikâyeleri bir îżâḥ gibi telâḳḳî edebilir.

Ḥarsî şemalar

Anthropoloji cihetinden ʿaded maʿnâları küllî ve evrensel değildir. Muʿayyen bir ʿadedin uğurlu, uğursuz, muḳaddes yâḫud memnûʿ görülmesi târîḫî ve ictimâʿî niẓâmlar dâḫilinde teşekkül eder.

Bu maʿnâlar:

• mükerrer remzî istiʿmâllerle,
• dînî yâḫud esâtîrî rivâyetlerle,
• medya ile,
• meşhûr yâḫud muʿteber menbaʿlarla,
• cemâʿat ʿużviyyetiyle,
• meme ḥarsıyla

intişâr edebilir ve mürûr-ı zamân ile ṭabîʿî yâḫud kendiliğindenmiş gibi telâḳḳî olunabilir.

İdrâkî mekanizmalar

Maḳāle birden ziyâde psikolojik mekanizmayı birlikte müṭâlaʿa eder.

Apophenia, birbiriyle rabıṭasız ḥâdiseler yâḫud maʿlûmât arasında maʿnâlı münâsebetler idrâk etmeye olan temâyüldür.

Type I error, fiʿlen mevcûd olmayan bir örüntü yâḫud teʾsîrin mevcûd olduğunu ḳabûl etmeye müşâbih yanlış-müsbet tefekkür tarzıdır.

Confirmation bias, bir iʿtiḳād teşekkül ettikten sonra onu teʾyîd eden misâlleri daha ziyâde fark edip muḳābil misâlleri geri plâna atma temâyülüdür.

Availability heuristic, kolay ḫâṭırlanan ḥâdiselerin yâḫud remizlerin olduklarından daha mühim veya daha şâyiʿ görünmesine sebeb olabilir.

Narrative fallacy, birbirinden ayrı vâḳıʿaların muntazam ve muḳniʿ bir ḥikâye içinde taḳdîm olunmasının, ḥikâyenin kendisini sebebî bir îżâḥ gibi hissettirmesidir.

Otorite yâḫud meşhûriyyet işâreti, bir iddiʿânın muʿteber veya popüler bir menbaʿla irtibâtlandırıldığı vakit daha muḳniʿ bulunabilmesidir.

73 Niçün “En İyi ʿAded” Diye Taḳdîm Olunabilir?

73 ḥaḳîḳaten riyâżî cihetten câlib-i dikkat baʿżı ḫavâṣa mâliktir:

• 73 ʿaded-i aṣlîdir.
• Maḳlûbu olan 37 de ʿaded-i aṣlîdir.
• 7 ve 3 raḳamlarının ikisi de ʿaded-i aṣlîdir.

Bunlar ṣaḥîḥ riyâżî ḫavâṣdır.

Fakat maḳāleye göre buradan “73 mevżûʿî sûrette en iyi ʿadeddir” netîcesi istiḫrâc olunamaz. Zîrâ birçoḳ ʿaded ḥaḳḳında muḫtelif ve câlib-i dikkat ḫâṣṣa kümeleri teşkîl etmek mümkündür.

İʿtibâr ve fandom teʾsîri

73 rivâyeti popüler bir sitcomdaki zekâ ve ʿilm imgesiyle irtibâtlandırıldığı vakit ʿaded, yalnız bir mevcûd-ı riyâżî olmaktan çıkıp fandom dâḫilinde hüviyyet nişânesi ḥâline gelebilir.

Tedḳîḳ bunu prestige borrowing olarak müṭâlaʿa eder: ʿaded ziyâde ḳıymeti riyâżî bir żarûretten değil, rabṭ olunduğu ḥarsî menbaʿın iʿtibârından iktisâb eder.

Bir ʿaded zâten “maḫṣûṣ” diye çerçevelendiğinde insanlar o ʿadedin başka ḫavâṣını aramaya başlayabilir. Her yeni câlib-i dikkat ḫâṣṣa mevcûd rivâyeti teʾyîd ediyormuş gibi görünürken, müşâbih ḫavâṣa mâlik sâʾir ʿadedler naẓardan kaçabilir.

İntiḫâb teʾsîri

Buradaki mühim mekanizma, hangi misâllerin görünür hâle geldiğidir. Binlerce ʿaded içinden ḫavâṣı güzel bir ḥikâye teşkîl eden ʿaded intihâb olunduğu vakit, yalnız intihâb olunmuş netîcenin görülmesi onun fevḳalʿâde olduğu intibâʿını taḳviye edebilir.

Bu sebeble tedḳîḳ, “bir ʿaded ḥaḳḳında birçoḳ câlib-i dikkat ḫâṣṣa bulabiliyorum” ile “bu ʿaded riyâżî cihetten mümtâz bir maʿnâ taşır” iddiʿâlarını birbirinden ayırır.

67 Ḥaḳîḳaten Riyâżî Cihetten Câlib-i Dikkat midir?

Evet. Maḳāle 67’nin birden ziyâde ḥaḳîḳî riyâżî ḫâṣṣasını beyân eder.

• 67 ʿaded-i aṣlîdir.
• 67, ʿaded-i aṣlîler silsilesinde 19. ʿaded-i aṣlîdir.
• 19 da ʿaded-i aṣlî olduğundan 67 bir super-prime misâlidir.
• 61, 67 ve 73 ʿadedleri altışar farḳla ilerleyen bir sexy prime triplet teşkîl eder.
• Lazy caterer’s sequence dâḫilinde 11 doğru ḳaṭʿ ile bir dâʾirenin elde edebileceği âzamî 67 parçaya muḳābildir.

Bunların cümlesi riyâżî sûrette taʿrîf olunabilir ḥaḳîḳî ḫavâṣdır.

Fakat tedḳîḳe göre bu ḫavâṣ, 67’nin ḥarsî cihetten maḫṣûṣ bir “mâhiyyet” taşıdığını isbât etmez.

“6–7” meme’i niçün ḳuvvetli ḥâle gelebilir?

Bir meme mükerreren tekrar olunduğunda ʿaded silsilesi kolay ḫâṭırlanır hâle gelir. Availability heuristic sebebiyle çoḳ görülen bir remiz olduğundan daha mühimmiş gibi telâḳḳî olunabilir.

Baʿdehû 67 ḥaḳḳında ḥaḳîḳaten câlib-i dikkat riyâżî maʿlûmât ortaya çıḳtığında, bu maʿlûmât meme’in geriye dönük olarak “aṣlında dâʾimâ bir maʿnâsı vardı” diye teʾvîl olunmasına muʿâvenet edebilir.

Maḳāle bu süreci post hoc property hunting olarak müṭâlaʿa eder: evvelâ ʿaded câlib-i dikkat olur, sonra ona münâsib ḫavâṣ aranır.

Bu tertîb ters çevrildiğinde, sanki riyâżî ḫavâṣ meme’i żarûrî sûrette istihṣâl etmiş gibi bir intibâʿ ḥâṣıl olabilir.

666 Riyâżî Cihetten “Kötü” Bir ʿAded midir?

Ḫayır. Tedḳîḳin tez-i esâsiyyesine göre 666’ya isnâd olunan şerr maʿnâsı riyâżî bir ḫâṣṣa değil, târîḫî ve ḥarsî bir çağrışımdır.

Hem de mühim bir tefrîḳ-i riyâżî vardır:

666 ʿaded-i aṣlî değildir; ʿaded-i mürekkebdir.

Maḳālenin tedḳîḳ ettiği misâl doğrudan 666 değil, merkezinde 666 silsilesini taşıyan baʿżı palindrome ʿaded-i aṣlîlerdir.

Belphegor tarzı palindrome ʿaded-i aṣlî

Tedḳîḳ, 16.661 gibi merkezinde 666 bulunan palindrome ʿaded-i aṣlîlerden başlayarak, dıştaki 1’lerle merkezdeki 666 arasına müsâvî miḳdârda ṣıfır ilâve olunan ʿadedler ʿâʾilesini münâḳaşa eder.

Misâller:

• 1.066.601
• 100.666.001
• 10.006.660.001

Bu bünyelerin ekserîsi ʿaded-i aṣlî değildir.

Muʿayyen bir ḥâlde, 666’nın iki ṭarafına on üçer ṣıfır yerleştirildiğinde “Belphegor prime” tesmiye olunan ʿaded-i aṣlî elde olunur. Menbaʿ bunu:

\[ 10^{30} + 666 \times 10^{14} + 1 \]

ṣûretinde ifâde eder.

13 ile 666 niçün beraber daha ḳuvvetli bir ḥikâye teşkîl eder?

Baʿżı Ġarb ḥarslarında 13 uğursuz ʿaded telâḳḳî olunur. 666 ise Hristiyan ḥarsî anʿanesinde “canavarın ʿadedi” çağrışımına mâliktir.

Bu sebeble aynı ʿaded bünyesinde 13 ve 666’ya işâret eden unsurların bir araya gelmesi, riyâżî netîceden müstaḳil olarak ḳuvvetli bir ḥarsî rivâyet istihṣâl edebilir.

Maḳāle bunu remzî ṭabaḳalanma olarak müṭâlaʿa eder: riyâżî bünye değişmese bile mevcûd tabu remizleri üst üste bindikçe rivâyetin teʾsîr-i ḥissîsi artabilir.

666’nın târîḫî çağrışımı

Maḳāle 666’nın en maʿrûf ḥarsî menbaʿını Hristiyan anʿanesindeki Vahiy 13:18’e rabṭ eder.

Şâyiʿ akademik tefsîrlerden biri, bunun gematria tesmiye olunan ḥarf-ʿaded muṭâbaḳatı anʿanesiyle Nero Caesar ismine rabṭ olunabileceğidir.

Bu târîḫî îżâḥ, 666’nın menfî çağrışımının ʿaded nazariyyesinden değil, intikāl etmiş dînî ve ḥarsî teʾvîllerden neşʾet ettiğini göstermek içün istiʿmâl olunur.

Ḥars Değiştiği Vakit Aynı ʿAdedin Maʿnâsı da Değişir mi?

Maḳālenin naẓarî çerçevesine göre evet. Eğer muʿayyen bir ʿaded ḥarsî remziyyet vâsıṭasıyla maʿnâ kesb ediyorsa, o remziyyetin bulunmadığı cemʿiyyetlerde aynı riyâżî mevcûdun farklı idrâk olunması muntazardır.

Meselâ 666’nın menfî dînî çağrışımını paylaşmayan bir cemâʿat, aynı palindrome ʿaded-i aṣlîyi ekseriyyetle simetri ve ʿaded-i aṣlîler ile alâḳalı bir meraḳ-ı riyâżî olarak görebilir.

Başka cemʿiyyetlerde muḫtelif uğurlu yâḫud uğursuz ʿadedler öne çıḳabilir. Tedḳîḳin çerçevesi, mekanizma-i idrâkiyyenin müşâbih ḳalabileceğini lâkin muḥtevâ-yı remzînin ḥarsa göre değişebileceğini taḫmîn etmektedir.

Lâkin bu netîce doğrudan ölçülmüş değildir. Müʾellifler bu beynel-ḥars farḳları istikbâl tedḳîḳleri içün imtiḥân olunabilir farżiyyeler olarak taḳdîm etmektedir.

Tedḳîḳin Uṣûlü ve Netîceleri

Keyfî muḥtevâ taḥlîli

Muḥaḳḳıḳlar üç şâyiʿ medya misâlini keyfî muḥtevâ taḥlîliyle tedḳîḳ etmiştir:

1. 73’ün “en iyi ʿaded” olarak taḳdîm olunması,
2. “6–7” meme’i ve 67’ye sonradan isnâd olunan riyâżî maʿnâlar,
3. 666 silsilesi etrâfında kurulmuş Belphegor tarzı palindrome ʿaded-i aṣlî rivâyeti.

Her vâḳıʿa dört merḥalede ele alınmıştır:

1. Ḥikâyenin neyi îmâ ettiği,
2. riyâżî cihetten ḥaḳîḳaten neyin ṣaḥîḥ olduğu,
3. hangi ḥarsî maʿnâların ilâve edildiği,
4. hangi idrâkî mekanizmaların rivâyeti muḳniʿ ḳılabileceği.

Ḥars ve idrâk birlikte işler

Üç misâlin müşterek bünyesi şu vechile hulâṣa olunabilir:

Ḥars tefsîr ḳalıbını temîn eder → dikkat muʿayyen ʿadedlerde temerküz eder → idrâkî mekanizmalar tesâdüfleri maʿnâlı örüntüler gibi tecrübe ettirebilir → rivâyet tekrarlandıkça maʿnâ-yı maḫṣûṣ daha ṭabîʿî görünür.

Tedḳîḳ yalnız psikolojik meyilleri yâḫud yalnız ḥarsî remziyyeti kâfî görmez. İki ṭabaḳanın beraber müṭâlaʿa olunması lâzım geldiğini müdâfaʿa eder.

İntiḫâb ve survivorship teʾsîrleri

Pek büyük ʿaded feżâsında sonradan câlib-i dikkat ḫavâṣ bulunan misâllerin bilḫâṣṣa intihâb edilmesi mühim bir mesʾeledir.

İnsanlar ekseriyyetle “muvaffaḳ” yâḫud câlib-i dikkat misâlleri görür; câlib-i dikkat rivâyet teşkîl etmeyen binlerce bedel ʿaded görünmez ḳalır.

Bu ḥâl, muʿayyen bir ʿadedin sanki eşsiz sûrette o ḫavâṣı taşımak içün tasarlanmış olduğu intibâʿını taḳviye edebilir.

İʿtibâr ve otorite teʾsîri

Bir iddiʿâ popüler bir ʿilm muhâberi, meşhûr bir şahṣiyyet yâḫud muʿteber bir müʾessese ile irtibâtlandırıldığı vakit aynı ḥaḳāyıḳ-ı riyâżiyye daha maʿnâlı idrâk olunabilir.

Maḳāle bunun riyâżî doğruluk istihṣâl etmediğini; lâkin insanların iddiʿâyı değerlendirme tarzına teʾsîr edebileceğini beyân eder.

Priming ḥaḳḳında iḥtiyâṭ

Tedḳîḳ priming literatürünü tam ve ḳaṭʿî telâḳḳî etmez. Bilḫâṣṣa davranışsal priming tedḳîḳlerinin teʾsîr büyüklüğü, iʿtimâd edilirliği ve taʿmîm olunabilirliği ḥaḳḳında mühim replication müşkilâtı bulunduğunu beyân eder.

Bu sebeble ʿaded bâṭıl iʿtiḳādlarının yalnız avtomatik priming mekanizmalarıyla îżâḥ olunması kâfî görülmemektedir. Siyâḳ-ı ḥarsî, maʿnâ-yı remzî ve şerâʾiṭ-i mevḳıʿiyyenin de ḥesâba ḳatılması lâzım geldiği müdâfaʿa olunur.

Bu Tedḳîḳ İnsanların Fiʿlen Bu ʿAdedlere İnandığını İsbât Eder mi?

Ḫayır. Tedḳîḳ seyirciler üzerinde tecrübe, istiftâʾ yâḫud neurocognitive ölçüm icrâ etmemiştir. Müʾellifler üç görünür medya vâḳıʿasını tefsîr ederek, literatürde maʿlûm ḥarsî ve psikolojik mekanizmaların bu rivâyetlerde nasıl işlemiş olabileceğini münâḳaşa etmektedir.

Maḥdûdiyyetler

• Yalnız üç misâl tafṣîlen tedḳîḳ olunmuştur.
• Vâḳıʿalar tesâdüfî numûne ile değil, görünürlükleri sebebiyle intihâb olunmuştur.
• Seyircilerin ḥaḳîḳî idrâkî mukābeleleri doğrudan ölçülmemiştir.
• Muʿayyen bir bias’ın muʿayyen bir şahısta fiʿlen devrede olduğu gösterilmemiştir.
• İnsanlar aynı ʿaded rivâyetini mizâḥ, zevḳ-i bedîʿî yâḫud şuʿûrlu parody maḳṣadıyla da paylaşabilir.
• Beynel-ḥars öngörüler henüz tecrübî sûrette imtiḥân olunmamıştır.
• Priming ve baʿżı avtomatik cognition iddiʿâları siyâḳa ve replication müşkilâtına ḥassâs olabilir.

Naṣıl imtiḥân olunabilir?

Müʾelliflerin çerçevesi tecrübî sûrette imtiḥân olunabilecek muḫtelif öngörüler istihṣâl eder.

Meselâ aynı ʿaded-i aṣlî:

• yüksek iʿtibârlı ve aşağı iʿtibârlı râvîlerle taḳdîm olunabilir,
• ḥarsî cihetten yüklü ve bî-ṭaraf remizlerle eşleştirilebilir,
• yalnız yâḫud müşâbih derecede örüntü-zengîn birçoḳ muḳāyese ʿadediyle beraber gösterilebilir.

Eğer intihâb ve otorite teʾsîrleri fiʿlen mühim ise, bu manipülasyonların idrâk olunan “maḫṣûṣ olma” derecesini değiştirmesi muntazar olabilir.

Riyâżî Meraḳ ile Numerological Maʿnâ Arasındaki Ḥadd Nedir?

ʿAded-i aṣlîlerin fevḳalʿâde bünyeleri, tevzîʿleri ve birbirleriyle münâsebetleri ḥaḳîḳî riyâżî tedḳîḳ mevżûʿlarıdır. Muʿayyen ʿadedlerin câlib-i dikkat ḫavâṣa mâlik olması da tamamıyla meşrûʿ bir meraḳ-ı riyâżî sâḥasıdır.

Ḥadd, bu ḫavâṣın müşâhededen “mâhiyyet” mefhûmuna taḥvîl olunduğu noḳṭada ẓuhûr eder.

Meselâ:

• “67 bir super-prime’dır” riyâżî bir taʿrîfdir.
• “67 bu sebeble evrensel sûrette maḫṣûṣ bir enerji taşır” riyâżî netîce değildir.
• “Muʿayyen palindrome bünye ʿaded-i aṣlîdir” riyâżî bir vâḳıʿadır.
• “ʿAded-i aṣlî olması 666’nın kötülüğünü riyâżî sûrette teʾyîd eder” ʿaded nazariyyesinden istiḫrâc olunamaz.

Tedḳîḳin ʿilmî muhâbere cihetinden mesaj-ı esâsîsi meraḳ-ı riyâżîyi tenḳîṣ etmek değil; taḥḳîḳ olunabilir bünye ile sonradan yüklenen ḥarsî maʿnâ arasındaki ḥaddi görünür tutmaktır.

Menbaʿ ve Uṣûl Ḥaḳḳında Ḳayd

Bu Verianla muḥtevâsı, Sergio Da Silva ve Sergio Bonini tarafından hazırlanmış Mathematical Superstitions serlevḥalı akademik tedḳîḳ esâs alınarak müstaḳillen teşkîl olunmuştur.

Maḳāle Humans mecmûʿasında 2026 senesinde, Cild 6, Maḳāle 17 olarak neşr olunmuştur. DOI: 10.3390/humans6020017. Neşr târîḫi 13 Mayıs 2026’dır. Tedḳîḳ MDPI tarafından Creative Commons Attribution (CC BY) ruhṣatı altında açık erişim olarak neşr olunmuştur.

Tedḳîḳ tecrübî ʿilm-i aḥvâl-i rûḥ yâḫud kemmî istiftâʾ araşdırması değildir. Üç şâyiʿ medya misâline tatbîḳ olunan keyfî muḥtevâ taḥlîli üzerinden anthropoloji ve psikolojiye müteʿalliḳ îżâḥ mekanizmaları inkişaf ettirmektedir.

Tedḳîḳ olunan üç misâl-i esâsî, 73’ün “en iyi ʿaded” rivâyeti, 67 ve “6–7” meme’i, ayrıca merkezinde 666 silsilesini taşıyan palindrome ʿaded-i aṣlî rivâyetleridir.

Riyâżî ḫavâṣ ile ḥarsî maʿnâlar menbaʿda birbirinden tefrîḳ olunmaktadır. 73 ve 67’nin zikrolunan ʿaded-i aṣlî ḫavâṣı ḥaḳîḳî riyâżî vâḳıʿalardır; 666 ise ʿaded-i aṣlî değildir. 666’ya isnâd olunan şerr maʿnâsı ḥarsî ve târîḫî bir çağrışımdır.

Apophenia, Type I error, confirmation bias, availability, narrative fallacy, cultural priming, otorite işâreti, intihâb ve survivorship gibi mekanizmalar iştirakçilerde doğrudan ölçülmemiş; mevcûd ʿilmî literatür esâsında muḥtemel îżâḥ edici süreçler olarak tatbîḳ olunmuştur.

Müʾellifler beynel-ḥars taḫmînlerini muṣaddaḳ empirik netîceler olarak değil, istikbâlde istiftâʾ, kontrollü tecrübe ve etnografik tedḳîḳlerle imtiḥân edilmesi lâzım gelen farżiyyeler olarak taḳdîm etmektedir.

Tedḳîḳ CNPq ve Capes tarafından taʿżîd olunmuştur. Müʾellifler menâfiʿ teʿârużu bulunmadığını beyân etmiştir.