Изилдөө көрүнүүчү жарыкты сиңире алган жез(II) фталоцианин-тетрасульфон кислотасынын тетранатрий тузунун (CuPcTs), фотоэлектрохимиялык суутек түзүлүшүндөгү жүрүм-турумун жана метил виологендин (MV²⁺) электрон ортомчусу катары системага кошулушунун таасирин карайт. Na₂SO₄ колдоочу электролити, CuPcTs жана CuPcTs/MV²⁺ системалары караңгы жана жарыктандырылган шарттарда циклдик вольтамметрия, хроноамперометрия жана UV–көрүнүүчү аймак спектроскопиясы менен салыштырылган. Булактын 3-таблицасында жарыктандыруу алдында катоддук ток тыгыздыгы Na₂SO₄ үчүн 0,049 mA·cm⁻², CuPcTs үчүн 0,25 mA·cm⁻² жана CuPcTs/MV²⁺ үчүн 0,55 mA·cm⁻² деп берилген. Эң жогорку фотоэлектрохимиялык жооптун CuPcTs/MV²⁺ системасында алынышы изилдөөдө MV²⁺ фото-түзүлгөн электрондордун ташылышын жеңилдетиши жана кайра биригүүнү азайтышы менен түшүндүрүлөт.

Булак CuPcTs/MV²⁺ үчүн жарыктандыруу алдында 12 µmol·h⁻¹ суутек өндүрүү ылдамдыгын билдирет; бирок бул маани көз карандысыз газ анализи менен тастыкталган өлчөм катары сунушталган эмес. Ыкма жана сандык талдоо бөлүмдөрүнө ылайык суутек көлөмү электр тогунан Faraday мыйзамы аркылуу эсептелген. Мындан тышкары, изилдөө берген 0,55 mA ток, 1 cm² электрод аянты жана өз теңдемеси колдонулганда болжол менен 10,26 µmol·h⁻¹ маанисине туура келет. Ошондуктан изилдөөнүн суутек көлөмүнө байланышкан сандык натыйжалары фототок өлчөөлөрүнө караганда этият чечмелениши керек.

Түркия жагынан мааниси: Изилдөө Мароккодо лабораториялык масштабда жүргүзүлгөн жана 300 W UV–көрүнүүчү лампа менен үч электроддуу электрохимиялык система колдонулган. Натыйжаларды Түркиядагы реалдуу күн шарттарына, өнөр жайлык фотоэлектрохимиялык реакторлорго же коммерциялык жашыл суутек өндүрүшүнө түз өткөрүүгө болбойт. Ошол эле учурда молекулалык фотосенситизатор менен редокс ортомчусун бирге колдонуп, жарык аркылуу түзүлгөн заряд ташуучуларды натыйжалуураак башкаруу Түркиядагы күн-суутек жана молекулалык фотоэлектрокатализ изилдөөлөрүндө текшериле турган долбоордук ыкма болуп саналат. Жергиликтүү колдонуу үчүн реалдуу күн спектри, жарык күчү, электрод архитектурасы, газды ажыратуу, Faradaic эффективдүүлүк, масштабды чоңойтуу жана узак мөөнөттүү туруктуулук өзүнчө тастыкталышы керек.

Изилдөөнүн негизги суроосу эмне?

Фотоэлектрохимиялык сууну ажыратууда негизги көйгөйлөрдүн бири жарык менен түзүлгөн электрондор жана боштуктар пайдалуу химиялык реакцияларга жеткенге чейин кайра биригиши мүмкүн экендиги. Дагы бир көйгөй — протондун калыбына келиши үчүн натыйжалуу электрон өткөрүү көп системаларда жогорку ашыкча потенциалды же баалуу металл катализаторду талап кылат.

Бул изилдөө көрүнүүчү жарыкты сиңире алган молекулалык фталоцианин болгон CuPcTs жарык энергиясын электрохимиялык заряд өткөрүүгө байланыштыра алабы же жокпу жана MV²⁺ кошулушу электрон өткөрүү чынжырын натыйжалуураак кылабы же жокпу, ошону текшерет.

CuPcTs жана MV²⁺ системада кандай ролдорду аткарат?

CuPcTs кең π-конъюгацияланган фталоцианин шакеги себептүү көрүнүүчү аймакта жарыкты сиңире алган молекула. Булактын сунуш кылган механизмине ылайык жарык сиңгенде электрон эң жогорку толгон молекулалык орбиталдан (HOMO) эң төмөнкү бош молекулалык орбиталга (LUMO) козголот. Ошентип электрон өткөрүүгө ылайыктуу козголгон молекулалык абал пайда болот.

MV²⁺ болсо редокс ортомчусу катары каралат. Изилдөөнүн механизм чечмелөөсүндө козголгон системадан электрон кабыл алып, калыбына келген MV⁺ түрү түзүлүшү мүмкүн экени жана бул убактылуу заряд сактоо/өткөрүү баскычы электрондордун протон калыбына келүүсүнө жетүү ыктымалдыгын жогорулатары айтылат.

Бул чечмелөө экспериментте жеке электрондорду түздөн-түз байкоого негизделбейт. Механизм; электрохимиялык ток өзгөрүүлөрү, UV–көрүнүүчү спектрдеги өзгөрүүлөр жана адабиятка таянган молекулалык энергия деңгээли түшүндүрмөлөрүн бирге чечмелөө аркылуу сунушталат.

Эксперимент системасы кантип курулду?

Изилдөөдө үч электроддуу стандарттуу электрохимиялык уяча колдонулган:

• Иштөөчү электрод: Платина диск
• Шилтеме электрод: Ag/AgCl
• Каршы электрод: Платина тор
• Температура: 25 ± 2 °C
• Басым: 1 atm
• Жарыктандыруу: 300 W Osram Ultra Vitalux UV–көрүнүүчү лампа
• Лампа-уяча аралыгы: 15 cm
• Масса ташылышы: Үзгүлтүксүз магниттик аралаштыруу

Булак бош электролит катары 14 g Na₂SO₄ 100 mL таза сууда эритилгенин жана бул эритме 0,14 M экенин билдирет. Андан кийин 1 mg CuPcTs кошулуп экинчи система, ага кошумча 4 mg MV²⁺ кошулуп үчүнчү система даярдалган.

Булак ичиндеги маанилүү концентрация дал келбестиги: 14 g суусуз Na₂SO₄ 100 mL эритмедеги номиналдык концентрациясы болжол менен 0,99 M болот; 0,14 M эмес. Булак колдонулган туздун башка гидрат формасын да көрсөтпөйт жана кеңири таралган гидраттардын молярдык массасы колдонулганда да 14 g/100 mL мааниси 0,14 Mга туура келбейт. Ошондуктан электролит концентрациясы эксперименттин кайталанмалуулугу жагынан белгисиз.

CuPcTs чынында эле “фотокатод” катары даярдалганбы?

Изилдөөнүн кыскача мазмуну CuPcTsни “photocathode” катары сүрөттөйт жана натыйжа бөлүмдөрү кээде CuPcTs катмары, молекулалык катмар же беттик функционалдаштыруу деген сөздөрдү колдонот. Бирок эксперимент бөлүмүндө физикалык иштөөчү электрод ачык түрдө платина диск деп берилген жана CuPcTs электролит эритмесине 1 mg катары кошулганы айтылган.

Булакта CuPcTs Pt бетине кантип капталганын, байланыштырылганын же иммобилизацияланганын түшүндүргөн электрод даярдоо баскычы; каптоо ыкмасы, беттик жүктөө, пленка калыңдыгы же беттик мүнөздөө берилбейт. Ошондуктан азыркы метод түшүндүрмөсүнө таянып CuPcTsни катуу CuPcTs фотокатод пленкасы катары кабыл алгандан көрө CuPcTs камтыган фотоэлектрохимиялык система деп аныктоо коопсузураак.

Циклдик вольтамметрия эмне көрсөтөт?

Циклдик вольтамметрия өлчөөлөрү −1500 менен 0 mV аралыгында жана 5 mV·s⁻¹ сканерлөө ылдамдыгында жүргүзүлгөн. Ар бир эксперимент кеминде үч жолу кайталанганы билдирилет.

1-сүрөттө бош Na₂SO₄, CuPcTs жана CuPcTs/MV²⁺ системаларынын караңгы жана жарыктандырылган вольтаммограммалары салыштырылат. Бош электролитте катоддук жооп төмөн бойдон калса, CuPcTs кошулганда чоңураак катоддук ток пайда болот. Жарыктандыруу астында CuPcTs жообу дагы да өсөт.

Эң чоң катоддук жооп CuPcTs/MV²⁺ жана жарыктандыруу комбинациясында көрүнөт. Изилдөөчүлөр муну жарык менен козголгон CuPcTs түзгөн электрондордун MV²⁺ аркылуу натыйжалуураак өткөрүлүшү менен байланыштырат.

Тескери сканда айкын аноддук пик көрүнбөшү булакта катоддук процесстин жөнөкөй жана толук кайтарымдуу редокс жуптан айырмаланарын көрсөткөн белги катары чечмеленген.

Хроноамперометрия 60 мүнөт бою эмне көрсөттү?

Хроноамперометрия −1200 mV туруктуу потенциалда жана 60 мүнөт бою жүргүзүлгөн. 2-сүрөттө башында кош катмар заряддалышы менен байланышкан тез ток өтүүсү, андан кийин туруктуураак катоддук жооп көрүнөт.

Бош Na₂SO₄ системасы убакыт өткөн сайын нөлгө жакын төмөн токко жакындаса, CuPcTs чоңураак жана туруктуураак катоддук ток көрсөтөт. CuPcTs/MV²⁺ болсо караңгыда да, өзгөчө жарыктандыруу астында да жогорураак ток тыгыздыгын көрсөткөн.

Бул 60 мүнөттүк эксперимент система өлчөө мезгилинде күтүүсүз фотоактивдүүлүк жоготуусун көрсөтпөгөнүн колдойт. Бирок булакта колдонулган “durable” жана “long-term stability” сөздөрү сааттарга же күндөргө созулган туруктуулук тести менен бекемделген эмес. Көрсөтүлгөн эксперименттик терезе болжол менен бир саат.

Verianla Live: Жарыктандыруу астындагы фототок салыштыруу

Таблицадагы тенденция ачык: жарыктандырылган бош электролиттен CuPcTsке, CuPcTsтен CuPcTs/MV²⁺ке өткөндө катоддук токтун чоңдугу өсөт. Бирок ток тыгыздыгы жалгыз өзү суутек өндүрүш көлөмүн тастыктабай турганын; продуктунун тандалмалуулугу жана Faradaic эффективдүүлүк өзүнчө өлчөнүшү керек экенин унутпоо зарыл.

Сунушталган электрон өткөрүү механизми

Изилдөөнүн механизм модели төмөнкү ырааттуулукту сунуштайт:

1. CuPcTs жарыкты сиңирет жана электрондук жактан козголот.
2. Козголгон абал заряд ажырашына мүмкүнчүлүк берет.
3. MV²⁺, электрон кабыл алып убактылуу калыбына келген MV⁺ түрүнө айлана алат.
4. Ортомчу аркылуу ташылган электрондор катоддук интерфейсте протон калыбына келишине өткөрүлөт.
5. Эки электрон жана эки протон бириккенде H₂ түзүлүшү күтүлөт.

Булак суутек түзүлүү реакциясын мындай берет:

\[ 2H^+ + 2e^- \rightarrow H_2 \]

жана анод тараптагы суунун кычкылдануусун:

\[ 2H_2O \rightarrow O_2 + 4H^+ + 4e^- \]

түрүндө көрсөтөт.

3-сүрөт бул механизмди схемалык түрдө көрсөтөт; бирок сүрөттүн түшүндүрмөсүндө [3] номерлүү мурунку басылмага шилтеме бар. Ошондуктан 3-сүрөт экспериментте түз өлчөнгөн жаңы түзүлүш сүрөтү эмес, адабиятка негизделген түшүндүрүүчү PEC механизм схемасы экенин эске алуу керек.

Суутек көлөмү чындыгында кантип аныкталды?

Изилдөөнүн тексти айрым бөлүмдөрдө “hydrogen evolution measurements” сөз айкашын колдонот. Бирок эксперимент бөлүмүндө газ хроматографиясы, масс-спектрометрия, газ бюреткасы, басым сенсору же башка көз карандысыз H₂ өлчөө ыкмасы сүрөттөлгөн эмес.

Анын ордуна 3.6-бөлүмдө суутек өндүрүү ылдамдыгы хроноамперометриялык электр зарядынан Faraday мыйзамы колдонулуп чыгарылганы ачык айтылат:

\[ n(H_2)=\frac{I\,t}{2F} \]

Бул жерде \(I\) токту (A), \(t\) убакытты (s) жана \(F\) Faraday туруктуусун (96.485 C·mol⁻¹) билдирет. Бөлүүчүдөгү 2 бир H₂ молекуласы үчүн керек болгон эки электронду билдирет.

Бул ыкма электр зарядын теориялык H₂ көлөмүнө айлантат. Булак көз карандысыз газ анализин же өзүнчө өлчөнгөн Faradaic эффективдүүлүктү билдирбегендиктен, эсептелген көлөмдөр пайда болгон газ түздөн-түз химиялык жактан тастыкталды дегенди билдирбейт.

12 µmol·h⁻¹ натыйжасы эмне үчүн көңүл бурууну талап кылат?

Изилдөө CuPcTs/MV²⁺ системасында жарыктандыруу астында 0,55 mA·cm⁻² ток тыгыздыгын жана 12 µmol·h⁻¹ H₂ өндүрүү ылдамдыгын берет. Электрод аянты булакта 1 cm² деп көрсөтүлгөндүктөн жалпы ток 0,55 mA болот.

Булактын өз Faraday теңдемеси колдонулганда:

\[ n(H_2)= \frac{0.00055\times3600} {2\times96485} \approx 1.026\times10^{-5}\ \mathrm{mol\,h^{-1}} \]

башкача айтканда болжол менен:

\[ 10.26\ \mu\mathrm{mol\,h^{-1}} \]

алынат. Бул маани булакта берилген 12 µmol·h⁻¹ менен бирдей эмес. Булак бул айырманы түшүндүргөн башка активдүү аянт, ток же оңдоо факторун бербейт. Ошондуктан 12 µmol·h⁻¹ мааниси бул жерде булакта билдирилген маани катары сакталган, бирок эсеп менен тастыкталган так маани катары сунушталган эмес.

4-сүрөттөгү убакыт огу эмне үчүн көйгөйлүү?

4-сүрөт ар башка системаларда суутек көлөмүнүн убакытка жараша өзгөрүшүн көрсөтөт. Графиктин x огу ачык түрдө “Time (S)”, башкача айтканда секунд катары белгиленген жана 0–60 аралыгын камтыйт.

Ал эми эксперимент протоколу хроноамперометриялык байкоо убактысын 60 мүнөт деп берет. Графикте CuPcTs/MV²⁺ жарыктандырылган системасынын 60 бирдикте болжол менен 0,225 mL деңгээлине жетиши да булакта берилген сааттык микромоль масштабы менен секунд чечмелөөсүнө караганда мүнөт чечмелөөсүнө көбүрөөк жакын.

Булак огу “секунд”пу же “мүнөт” болушу керекпи, түшүндүрбөйт. Ошондуктан бул жерде огун унчукпай “мүнөт” деп оңдолгон жок.

UV–көрүнүүчү спектроскопия эмне көрсөттү?

5-сүрөттө Na₂SO₄, CuPcTs жана CuPcTs/MV²⁺ системаларынын UV–көрүнүүчү спектрлери салыштырылат. Na₂SO₄ айкын жарык сиңирүүнү көрсөтпөсө, CuPcTs типтүү фталоцианин тилкелерин көрсөтөт.

Булак эки негизги спектралдык аймакты баса белгилейт:

• B тилкеси (Soret): болжол менен 300–400 nm
• Q тилкеси: болжол менен 600–700 nm

Q тилкеси көрүнүүчү аймакта күчтүү сиңүүгө туура келгендиктен, CuPcTs жарык жыйноо жагынан ылайыктуу молекула экенин колдойт. MV²⁺ кошулганда спектрде кеңейүү жана чакан өзгөрүүлөр болгону айтылат; изилдөөчүлөр муну CuPcTs менен MV²⁺ ортосунда электрондук өз ара таасир же алсыз заряд-transfer комплекстери менен байланыштырышат.

Спектралдык өзгөрүү электрондук өз ара таасирди колдогон табылга болсо да, жалгыз өзү MV⁺ аралык түрүнүн бүт эксперимент боюнча кандай концентрацияда болгонун түз өлчөбөйт.

Жарык булагы реалдуу күндү канчалык деңгээлде көрсөтөт?

Жарыктандыруу үчүн 300 W UV–көрүнүүчү лампа колдонулган жана лампа иштөөчү электроддон 15 cm алыстыкта кармалган. Бирок булакта электрод бетиндеги нурлануу кубаты mW·cm⁻² бирдигинде берилген эмес, спектралдык нурлануу бөлүштүрүлүшү өлчөнгөн эмес жана стандарт AM1.5G күн симулятору калибрлөөсү билдирилген эмес.

Ошондуктан эксперимент жарык колдогон фотоэлектрохимиялык жүрүм-турумду салыштыруу үчүн колдонулушу мүмкүн; бирок натыйжалардан күндөн суутекке айлануу эффективдүүлүгү (solar-to-hydrogen efficiency) же реалдуу күн алдындагы объекттин көрсөткүчү эсептелбейт.

Изилдөө колдогон натыйжалар

• CuPcTs камтыган система бош Na2SO4 электролитине салыштырмалуу чоңураак катоддук ток көрсөтөт.
• Жарыктандыруу CuPcTs бар системаларда катоддук жоопту жогорулатат.
• MV2+ кошуу караңгыда да, жарыктандырууда да токтун чоңдугун жогорулатат.
• 3-таблицага ылайык эң жогорку жарыктандырылган ток тыгыздыгы 0,55 mA·cm−2 менен CuPcTs/MV2+ системасында.
• CuPcTs көрүнүүчү аймакта, өзгөчө болжол менен 600–700 nm Q-bandында күчтүү сиңирүү көрсөтөт.
• CuPcTs/MV2+ спектриндеги өзгөрүүлөр эки түрдүн ортосунда электрондук өз ара таасир бар деген чечмелөөгө шайкеш келет.
• CuPcTs/MV2+ системасы 60 мүнөттүк хроноамперометрия учурунда күтүүсүз активдүүлүк жоготуусун көрсөтпөйт.

Изилдөө колдобогон же жетиштүү тастыктабаган натыйжалар

• Изилдөө өнөр жайлык же пилоттук масштабдагы күн-суутек өндүрүшүн көрсөтпөйт.
• Көз карандысыз газ анализи ыкмасы сүрөттөлбөгөндүктөн, билдирилген H2 көлөмү түз химиялык продукт өлчөөсү экени көрсөтүлгөн эмес.
• Faradaic эффективдүүлүк көз карандысыз аныкталган эмес.
• 0,55 mA мааниси менен 12 µmol·h−1 H2 мааниси булактын өз Faraday теңдемеси боюнча толук дал келбейт.
• 4-сүрөттүн секунд/мүнөт убакыт огу белгисиздиги чечилген эмес.
• CuPcTs платина иштөөчү электродго физикалык иммобилизацияланганын көрсөткөн электрод даярдоо ыкмасы берилген эмес.
• Бир сааттык хроноамперометрия узак мөөнөттүү түзмөк туруктуулугун далилдебейт.
• Калибрленген күн нурлануусу берилбегендиктен күндөн суутекке айлануу эффективдүүлүгү аныкталбайт.
• Na2SO4 даярдоо көлөмү менен булакта көрсөтүлгөн 0,14 M концентрациясынын ортосунда олуттуу сандык дал келбестик бар.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Эксперименттик шарттар

3-таблицада берилген сандык натыйжалар

Таблица чечмелөөсү: Ток тыгыздыгы маанилери CuPcTs жана өзгөчө CuPcTs/MV²⁺ кошулушу катоддук электр жообун жогорулатарын көрсөтөт. H₂ тилкеси болсо булакта Faraday мыйзамы аркылуу эсептелген маанилерден турат жана көз карандысыз продукт анализи катары бааланбашы керек. Айрыкча 0,55 mA·cm⁻² / 12 µmol·h⁻¹ жуптугу булактын өз теңдемеси менен толук шайкеш келбейт.

Ток тыгыздыгынын эсеби

Булак ток тыгыздыгын:

\[ j=\frac{I}{A} \]

байланышы менен эсептейт. Электроддун геометриялык аянты \(A=1\ \mathrm{cm^2}\) болгондуктан сандык жактан миллиампер менен өлчөнгөн токтун чоңдугу mA·cm⁻² түрүндөгү ток тыгыздыгына барабар.

Негизги методологиялык чектөөлөр

• CuPcTsнин платина электродго байланыштырылуу же капталуу ыкмасы берилбейт.
• Электролит молярдуулугу даярдоо көлөмү менен дал келбейт.
• Жарык булагынын электрод үстүндөгү реалдуу нурлануу интенсивдүүлүгү өлчөнгөн эмес.
• Faradaic эффективдүүлүк билдирилген эмес.
• Түз H2 газ анализи ыкмасы сүрөттөлбөйт.
• Суутек өндүрүш графигиндеги убакыт бирдиги эксперимент узактыгы менен шайкеш эмес көрүнөт.
• Узак мөөнөттүү фотохимиялык же электрохимиялык деградация тести жок.
• Изилдөө үч электроддуу лабораториялык түзүлүш менен чектелген; толук PEC түзмөк эффективдүүлүгүн бербейт.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Толук түпнуска изилдөө аталышы: Molecular Copper(II) phthalocyanine-tetrasulfonic acid tetrasodium salt Photo-Electrocatalysts for Efficient Hydrogen Evolution

Авторлор, булактагы тартип менен: Wadiae EL BAHRAMI; Hassan MABRAK; Zahra EL MAHFOUDI; Imane BOUMANCHAR; Youssef NAIMI.

Тең салым/тең биринчи автор: Булакта тең салым билдирүүсү жок.

Жооптуу автор: Wadiae EL BAHRAMI — wadiaeelbahrami@gmail.com

Мекемелер: Information Processing Laboratory (IPL), Faculty of Sciences of Ben M'Sick, Hassan II University of Casablanca, Morocco; Laboratory of Physical Chemistry of Applied Materials (LCPMA), Faculty of Sciences of Ben M'Sick, Hassan II University of Casablanca, Morocco.

Булак түрү: Эксперименттик фотоэлектрохимия изилдөө препринти.

Рецензия абалы: Бул изилдөө рецензиядан өтө элек препринт; натыйжалары ушул жарыялоо баскычы эске алынып бааланышы керек.

Платформа: SSRN.

SSRN Abstract ID: 6933534.

DOI: 10.2139/ssrn.6933534

Расмий шилтеме: https://ssrn.com/abstract=6933534

Жарыялоо жылы: 2026.

Рецензияланган журнал версиясы: Библиографиялык текшерүүдө ушул аталыш үчүн өзүнчө жана тастыкталган рецензияланган журнал версиясы табылган жок.

Лицензия: Жүктөлгөн препринтте түпнуска сүрөттөрдү кайра колдонууга уруксат берген ачык Creative Commons лицензия билдирүүсү табылган жок. Ошондуктан түпнуска графиктер жана схемалар бул жерде көчүрүлгөн эмес, алардын илимий мазмуну гана түшүндүрүлгөн.

Каржылоо: Булак “This research received no external funding” билдирүүсүн камтыйт; изилдөө үчүн тышкы каржылоо билдирилген эмес.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышы жок экенин билдиришет.

Этика: Этика комитетинин макулдугу жана катышуучу макулдугу колдонулбайт деп көрсөтүлгөн.

Маалымат жеткиликтүүлүгү: Жүктөлгөн версияда өзүнчө маалымат жеткиликтүүлүгү билдирүүсү жок.

CRediT/автордук салымдар: Булакта кеңири CRediT автордук салым билдирүүсү берилген эмес.

Булак ичиндеги маанилүү дал келбестиктер: 14 g Na2SO4/100 mL даярдоо көлөмү булакта көрсөтүлгөн 0,14 M маанисин колдобойт. CuPcTs эритмеге кошулганына жана физикалык иштөөчү электрод Pt диск катары көрсөтүлгөнүнө карабастан, текст айрым жерлерде CuPcTs фотокатод/катмар сөздөрүн колдонот; каптоо процедурасы сүрөттөлгөн эмес. Булак 0,55 mA·cm−2 үчүн 12 µmol·h−1 H2 билдирет; өз Faraday теңдемеси колдонулганда болжол менен 10,26 µmol·h−1 алынат. 4-сүрөттүн убакыт огу “Time (S)” деп белгиленген, тиешелүү эксперимент болсо 60 мүнөт деп сүрөттөлгөн.

Илимий мазмун чеги: Бул Verianla тексти жүктөлгөн изилдөөнүн эксперимент түзүлүшү, таблицалары, теңдемелери, сүрөттөрү жана автордук чечмелөөлөрү негизинде даярдалган. Тышкы изилдөө библиографиялык идентификацияны жана жарыялоо абалын ырастоо үчүн гана колдонулган; макалага башка изилдөөлөрдөн жаңы илимий натыйжа кошулган эмес.