Академиялык изилдөөлөр, түшүнүктүү тил

Verianla | Кыргызча академиялык изилдөөлөр жана илим

27 сентябрь 2026, Жекшемби
VERİANLAКөз карандысыз илимий басма
Менюну ачуу же жабуу
...
Башкы бет / Коомдук илимдер / Маалымат системалары жана электрондук бизнес / Колдонмо лингвистика боюнча изилдөө макалаларында Адабиятка сереп жана Корутунду бөлүмдөрүндө сынчылдыктын жүзөгө ашырылышы
Маалымат системалары жана электрондук бизнес

Колдонмо лингвистика боюнча изилдөө макалаларында Адабиятка сереп жана Корутунду бөлүмдөрүндө сынчылдыктын жүзөгө ашырылышы

Бул изилдөө академиялык жазууда сынчылдыктын жүзөгө ашырылышын (criticality enactment), изилдөөчүлөр мурдагы эмгектерди сындаган Адабиятка сереп бөлүмү менен өз изилдөөлөрүнүн чектөөлөрүн баалаган Корутунду бөлүмүнүн ортосундагы байланыш аркылуу караган корпуска негизделген дискурс талдоосу болуп саналат.

24/09/2026  Veri Anla 104 көрүү
Колдонмо лингвистика боюнча изилдөө макалаларында Адабиятка сереп жана Корутунду бөлүмдөрүндө сынчылдыктын жүзөгө ашырылышы

Бул изилдөө академиялык жазууда сынчылдыктын жүзөгө ашырылышын (criticality enactment), изилдөөчүлөр мурдагы эмгектерди сындаган Адабиятка сереп бөлүмү менен өз изилдөөлөрүнүн чектөөлөрүн баалаган Корутунду бөлүмүнүн ортосундагы байланыш аркылуу караган корпуска негизделген дискурс талдоосу болуп саналат. SSCI камтыган Колдонмо лингвистика боюнча беш журналдан тандалган 148 изилдөө макаласынын тиешелүү бөлүмдөрү чектөөлөрдүн мазмуну жана метадискурс (metadiscourse) көрсөткүчтөрү боюнча талданган. Корутунду бөлүмүндө жалпысынан 728, Адабиятка серепте 609 чектөө мисалы коддолгон; эки бөлүмдөгү чектөөлөрдүн жалпы мазмунунун ортосунда алсыз, бирок статистикалык жактан маанилүү оң байланыш табылган (Spearman ρ=0.202, p<.05). Ошол эле учурда бул натыйжа себептик байланыштын далили эмес; изилдөө белгилүү журналдардан жана белгилүү бөлүмдүк өзгөчөлүктөргө ээ макалалардан түзүлгөн корпусту карайт.

Изилдөөнүн экинчи аналитикалык катмары академиялык авторлор чектөөлөр жөнүндө сөз кылганда эмнени сындаарын гана эмес, сынды дискурстук жактан кантип курарын да изилдейт. Натыйжалар авторлор мурдагы изилдөөлөрдү баалоодо жана өз эмгектерин сындаганда бир эле тилдик ресурстарды бирдей интенсивдүүлүктө колдонбой турганын көрсөтөт. Айрыкча этияттыкты билдирген формалар, позиция көрсөткүчтөрү, автордун өзүнө шилтемелери, жеке кошумча эскертүүлөр жана окурманды багыттаган формалар эки бөлүмдүн ортосунда маанилүү айырмаланган.

Изилдөөнүн Негизги Маселеси

Академиялык изилдөө макаласында сынчылдык мурдагы изилдөөлөрдүн кемчиликтерин гана тизмектөө дегенди билдирбейт. Автор ошондой эле кайсы билим жетишсиз экенин, кайсы ыкманын чектөөсү бар экенин, кайсы теориянын түшүндүрүү күчү жетишсиз болуп жатканын жана өз изилдөөсүнүн кайсы шарттардан тышкары жалпыланбай турганын дискурстук түрдө башкарат. Ошондуктан сынчылдык билимдин мазмунуна да, бул мазмундун окурманга кандай сунушталганына да байланыштуу.

Адабиятка сереп жана Корутунду бөлүмдөрү бул жагынан бири-бирине окшош, бирок ар башка риторикалык милдеттери бар эки бөлүк. Адабиятка серепте автор мурунку изилдөөлөрдү баалап, өз иши үчүн изилдөө боштугун түзөт. Корутунду бөлүмүндө болсо ошол эле автор өз изилдөөсүнүн чектөөлөрүн түшүндүрүүгө, жыйынтыктары кайсы шарттарда жарактуу экенин көрсөтүүгө жана келечектеги изилдөөлөргө багыт берүүгө тийиш.

Изилдөөнүн баштапкы жери — бул эки иш-аракет мурдагы адабиятта көбүнчө өз-өзүнчө каралган. Hui Zhou жана Paul J. Thibault бир эле изилдөө макаласынын Адабиятка сереп жана Корутунду бөлүмдөрүн бирге талдап, мурунку эмгектерге багытталган сын менен изилдөөчүнүн өз ишине багыттаган өзүн-өзү сындоосунун кандайча байланышарын изилдешет.

Академиялык Жазууда Сынчылдыктын Жүзөгө Ашырылышы Деген Эмне?

Сынчылдыктын жүзөгө ашырылышы — академиялык автордун мурунку изилдөөлөрдү, учурдагы билимди же өз ишин баалаган пикирлерин тексттин ичинде дискурстук түрдө көрүнүктүү кылышы. Бул изилдөөдө сынчылдык эки деңгээлде ишке ашырылат: кайсы илимий чектөө айтылганын көрсөткөн мазмун деңгээли жана автор бул баалоону тактык, этияттык, жеке жоопкерчилик же окурман менен өз ара аракеттенүү сыяктуу дискурстук ресурстар аркылуу кандай курарын көрсөткөн метадискурс деңгээли.

Эки Талдоо Деңгээли: Мазмун жана Дискурс

Изилдөөчүлөр сынчылдыкты өз алдынча, бирок бири-бирин толуктаган эки катмарда операционалдаштырышкан.

  1. Мазмун деңгээли: Текстте илимий чектөөнүн кайсы түрү айтылганы аныкталган.
  2. Дискурстук деңгээл: Чектөө кандай позиция жана окурман менен өз ара аракеттенүү каражаттары аркылуу билдирилгени изилденген.

Бул айырма маанилүү. Эки сүйлөм бир эле методологиялык чектөөнү билдириши мүмкүн; бирок бирөө күчтүү жана так пикир менен, экинчиси этияттыкты билдирген модалдык түзүлүш менен берилет. Демек, илимий сындын предмети менен анын риторикалык формасы бир эле нерсе эмес.

Чектөөлөрдүн Мазмунунун Сегиз Категориясы

Изилдөө адабияттагы изилдөө боштугу жана өз алдынча билдирилген чектөөлөр боюнча классификацияларды бириктирип, сүйлөм деңгээлинде коддоо үчүн сегиз категориядан турган жалпы алкак түзгөн.

КодКатегорияИлимий мааниси
MFMethodological Fault — Методологиялык КемчиликӨлчөө каражаттары, изилдөө дизайны, маалымат чогултуу же аналитикалык ыкма менен байланышкан жетишсиздиктер.
PVTPopulation Validity Threat — Популяциялык Валиддүүлүккө КоркунучТандалманын чектелүү болушу же илимий жактан зарыл болгон кичи топтордун өкүлчүлүгүнүн жоктугу.
PKCPractical-Knowledge Conflict — Практика-Билим Карама-каршылыгыЖыйынтыктарды башка контексттерге, убакыттарга же реалдуу практикага өткөрүүдөгү көйгөйлөр.
TITheory Issues — Теориялык КөйгөйлөрУчурдагы теориянын кубулушту жетиштүү түшүндүрө албашы же тиешелүү контекстке ылайык келбеши.
EDNEmpirical Data Needed — Эмпирикалык Маалыматка МуктаждыкЖетишсиз эмпирикалык маалымат, жетишсиз операционалдаштыруу, так эмес концептуалдык аныктамалар же өлчөө-конструкт дал келбестиги.
CEContradictory Evidence — Карама-каршы ДалилдерБир эле изилдөө маселесине тиешелүү бири-бирине туура келбеген жыйынтыктар.
KVKnowledge Void — Билим БоштугуБелгилүү бир изилдөө тармагында зарыл эмпирикалык билимдин негизинен жок болушу.
IVTInternal Validity Threat — Ички Валиддүүлүккө КоркунучСебептик байланыш же статистикалык далил менен чыгарылган жыйынтыктын ортосундагы валиддүүлүктүн алсыроосу.

Метадискурс: Автордун Билимге жана Окурманга Карата Позициясы

Экинчи талдоо Hylandдын метадискурс алкагындагы эки негизги топко таянат: позиция (stance) жана окурман менен өз ара аракеттенүү (engagement). Позиция көрсөткүчтөрү автор сунуштаган пикирге канчалык деңгээлде берилгенин же ага канчалык этият мамиле кыларын көрсөтөт. Окурман менен өз ара аракеттенүү көрсөткүчтөрү болсо автор окурманды аргументке кандай кошорун көрсөтөт.

  • Hedges: possibly, might, could сыяктуу этияттыкты жана ыктымалдуулукту билдирген түзүлүштөр.
  • Boosters: certainty деңгээлин жогорулатып, альтернативдүү чечмелөөнүн чөйрөсүн тарыткан түзүлүштөр.
  • Attitude markers: автордун баалоосун жана позициясын ачык көрсөткөн формалар.
  • Self-mentions: I, we, our сыяктуу автордун түз көрүнүшү.
  • Reader pronouns: окурманды текстке түздөн-түз кошуу.
  • Personal asides: негизги дискурс агымына киргизилген түшүндүрмө же баалоочу кошумча сөздөр.
  • Shared knowledge: автор менен окурмандын ортосунда жалпы кабыл алынган билим бар экенин болжолдогон формалар.
  • Questions: чечиле элек көйгөйгө же изилдөө багытына көңүл бурган суроолор.
  • Directives: окурмандан белгилүү бир нерсеге көңүл бурууну же белгилүү бир ой жүгүртүү аракетин жасоону талап кылган багыттоочу түзүлүштөр.

Адабият Сыны менен Өзүн-өзү Сындоонун Ортосундагы Байланыш Кандай?

Изилдөөдө Адабиятка серептеги чектөөлөрдүн жалпы мазмуну менен ошол эле макаланын Корутунду бөлүмүндөгү чектөөлөрдүн жалпы мазмунунун ортосунда алсыз, бирок статистикалык жактан маанилүү оң корреляция табылган (ρ=0.202, p<.05). Бул жыйынтык мурунку адабиятты активдүү сындаган макалалар белгилүү даражада көбүрөөк өзүн-өзү сындоону да камтышы мүмкүн экенин көрсөтөт; бирок корреляциянын көлөмү төмөн жана жыйынтык бир бөлүм экинчисине себептик түрдө алып келерин далилдебейт.

Байланыштын бардык чектөө түрлөрүндө бирдей багытта же бирдей күчтө болбошу өзгөчө маанилүү. Айрым категориялар Адабиятка серептен Корутунду бөлүмүнө оң багытта чогуу өзгөрсө, айрым байланыштар терс болот. Бул академиялык сынчылдык бир өлчөмдүү жүрүм-турум эмес экенин көрсөтөт.

Адабият Сыны менен Өзүн-өзү Сындоонун Ортосундагы Жалпы Өлчөмдөр

Бирдей чектөө категорияларынын эки бөлүмдөгү жыштыктары салыштырылганда категория ичинде үч оң жана маанилүү байланыш кабарланган: Ички Валиддүүлүккө Коркунучтар үчүн ρ=0.223 (p<.01), Методологиялык Кемчиликтер үчүн ρ=0.192 (p<.05) жана Теориялык Көйгөйлөр үчүн ρ=0.180 (p<.05). Ошентип, авторлор мурунку изилдөөлөрдү баалоодо маанилүү деп эсептеген айрым методологиялык жана теориялык критерийлер өз изилдөөлөрүн баалоодо да кайрадан пайда болору көрүнөт.

Бул жыйынтык “авторлор сындаган бардык көйгөйлөрдү өз изилдөөлөрүндө кайталайт” дегенди билдирбейт. Изилдөөчүлөрдүн талкуусундагы кыйла тар чечмелөө боюнча, бир эле дисциплинада валиддүүлүк, ыкма жана теория боюнча колдонулган баалоо стандарттары башкалардын эмгектерине да, изилдөөчүнүн өз эмгегине да колдонулушу мүмкүн.

Билим Боштугунун Өзгөчө Жүрүм-туруму

Билим Боштугу (KV) башкача үлгү көрсөткөн. Адабиятка серепте белгилүү бир билим боштугунун көбүрөөк баса белгилениши өз алдынча билдирилген чектөөлөрдүн жалпы саны менен терс багытта байланышкан (ρ=-0.196, p<.05). Адабиятка серептеги Билим Боштугу менен Корутунду бөлүмүндөгү Практика-Билим Карама-каршылыгынын ортосунда да терс байланыш бар (ρ=-0.243, p<.01).

Авторлордун чечмелөөсүнө ылайык, изилдөөнүн башында максат кылынган белгилүү билим боштуктары жаңы иш тарабынан жок дегенде жарым-жартылай каралышы мүмкүн. Бирок бул статистикалык байланыш белгилүү билим боштугу чындап толук жабылганын өз алдынча далилдебейт.

Теория менен Эмпирикалык Маалыматтын Ортосундагы Байланыш

Кабарланган эң күчтүү категориялар аралык байланыштардын бири Адабиятка серептеги Теориялык Көйгөйлөр менен Корутунду бөлүмүндөгү Эмпирикалык Маалыматка Муктаждыктын ортосунда (ρ=0.423, p<.001). Изилдөөнүн чечмелөөсү боюнча, теориялык жетишсиздиктерди баса белгилөө теорияны текшере турган, өнүктүрө турган же кайра чечмелей турган жаңы эмпирикалык маалыматка болгон муктаждык менен кошо пайда болушу мүмкүн.

Бул байланыш илимий жазуунун циклдүү түзүлүшүн түшүндүрүүгө өзгөчө жардам берет: мурдагы теориянын чектөөсү жаңы изилдөө суроосун колдошу мүмкүн; жаңы изилдөө болсо өз жыйынтыктарынан кийин жаңы маалыматка же жаңы теорияга болгон муктаждыкты пайда кылышы мүмкүн.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Корпустун Түзүлүшү

Изилдөө корпусу так айырмалоого боло турган Адабиятка сереп жана Корутунду бөлүмдөрү бар 148 Колдонмо лингвистика боюнча изилдөө макаласынан түзүлгөн. Макалалар SSCI камтыган беш журналдан алынган:

  • Applied Linguistics
  • Language Teaching Research
  • Modern Language Journal
  • Language Learning
  • TESOL Quarterly

Тандалма туш келди жана Колдонмо лингвистиканын бардык басылмаларын өкүлчүлүк кыла тургандай түзүлгөн эмес. Изилдөөгө киргизилиши үчүн макалалардын Адабиятка сереп бөлүмүндө изилдөө боштугун көрсөткөн дискурстук кадам жана Корутунду бөлүмүндө ачык чектөө билдирген кадам болушу талап кылынган. Изилдөөчүлөр журналдар арасында тең салмактуу санда макала ала албаганын ачык белгилешет.

Толук макалалардан турган корпус болжол менен 1,14 миллион сөз камтыйт. Каралган атайын кичи корпустарда Адабиятка сереп 20.846 token жана 3.433 type; Корутунду бөлүмү 45.923 token жана 4.813 type камтыйт. Ошондуктан, өзгөчө метадискурс салыштырууларында жалаң чийки жыштыктарга кароо жаңылыштык жаратышы мүмкүн; булак изилдөө салыштырууларда 10.000 сөзгө нормалдаштырылган көрсөткүчтөрдү да берет.

Чектөөлөрдүн Мазмунун Коддоо

Чектөөлөрдүн мазмуну UAM CorpusTool 6.2j колдонулуп, сүйлөм деңгээлинде коддолгон. Бир сүйлөмдө бирден ашык чектөө категориясынын болушуна уруксат берилген. Бир эле чектөө удаалаш ар башка сүйлөмдөрдө кайталанса, ар бир сүйлөм өзүнчө мисал катары эсептелген.

Коддоонун ишенимдүүлүгүн баалоо үчүн эки изилдөөчү алгач 40 макаладан турган пилоттук тандалманы өз алдынча коддогон. Cohen's κ=0.89 алынган, пикир келишпестиктер талкууланып макулдашылган жана калган макалалар ошол эле жол-жобо менен кош коддолгон.

Категориялардын жыштыктарынын бөлүштүрүлүшү нормалдуу бөлүштүрүүдөн маанилүү түрдө четтеген (Kolmogorov-Smirnov, p<.001). Ошондуктан LR жана CO чектөө категорияларынын ортосундагы байланыштар үчүн параметрдик Pearson корреляциясынын ордуна Spearman рангдык корреляциясы (ρ) колдонулган. Эсептөөлөр SPSS менен жүргүзүлгөн.

LR жана CO Бөлүмдөрүндөгү Чектөөлөрдүн Мазмуну

КатегорияАдабиятка сереп (LR)Корутунду (CO)
ЖалпыОрточоМаксимумSDЖалпыОрточоМаксимумSD
MF1220.824121.6401901.28491.608
PVT470.31840.710660.44640.819
PKC640.43230.7301010.68250.955
TI340.23040.650170.11530.413
EDN740.50040.853500.33840.705
CE720.48640.837150.10120.345
KV1180.79740.896350.23620.472
IVT780.52771.0722541.71691.822
Жалпы6094.115183.2487284.919213.506

Корутунду бөлүмүндө эң жогорку орточо көрсөткүч Ички Валиддүүлүккө Коркунучтарда байкалган (M=1.716). Методологиялык Кемчиликтер да COдо LRге караганда көбүрөөк коддолгон (1.284кө каршы 0.824). Популяциялык Валиддүүлүккө Коркунучтардын орточо көрсөткүчү 0.318ден 0.446га, Практика-Билим Карама-каршылыгынын орточосу 0.432ден 0.682ге жогорулаган.

Тескерисинче, Карама-каршы Далилдердин орточосу 0.486дан 0.101ге, Билим Боштугу 0.797ден 0.236га төмөндөйт. Бул айырмачылыктар адабиятта изилдөөнүн негиздемесин түзүү үчүн баса белгиленген көйгөйлөр менен жаңы изилдөөнүн аягында кабыл алынган чектөөлөр бирдей бөлүштүрүлбөгөнүн көрсөтөт.

Маанилүү Корреляциялардын Түзүлүшү

Адабиятка сереп өзгөрмөсүКорутунду бөлүмүнүн өзгөрмөсүSpearman ρМаанилүүлүк
Жалпы LR чектөөлөрүЖалпы CO чектөөлөрү0.202p<.05
Методологиялык КемчиликМетодологиялык Кемчилик0.192p<.05
Теориялык КөйгөйлөрТеориялык Көйгөйлөр0.180p<.05
Ички Валиддүүлүккө КоркунучИчки Валиддүүлүккө Коркунуч0.223p<.01
Эмпирикалык Маалыматка МуктаждыкМетодологиялык Кемчилик0.243p<.01
Методологиялык КемчиликЭмпирикалык Маалыматка Муктаждык0.187p<.05
Методологиялык КемчиликПрактика-Билим Карама-каршылыгы0.186p<.05
Теориялык КөйгөйлөрЭмпирикалык Маалыматка Муктаждык0.423p<.001
Билим БоштугуПрактика-Билим Карама-каршылыгы-0.243p<.01
Методологиялык КемчиликЖалпы CO чектөөлөрү0.235p<.05
Эмпирикалык Маалыматка МуктаждыкЖалпы CO чектөөлөрү0.189p<.05
Билим БоштугуЖалпы CO чектөөлөрү-0.196p<.05

Бул коэффициенттер байланыш өлчөмдөрү болуп саналат. Булак изилдөө тексттик үлгүлөрдү дисциплиналык салттар жана сынчыл рефлексивдүүлүк аркылуу чечмелейт; бирок байкалган корреляциялардан автордун жүрүм-турумунун психологиялык себебин же бир бөлүмдүн экинчи бөлүмгө себептик таасирин чыгарууга болбойт.

Метадискурс Талдоосу Кантип Жүргүзүлгөн?

Метадискурс көрсөткүчтөрү AntConc колдонулуп, Hylandдын позиция жана окурман менен өз ара аракеттенүү инвентары боюнча изделген. Автоматтык түрдө табылган талапкер мисалдар кийин кол менен текшерилген; чындап метадискурстук жана интеракциялык функция аткарган колдонуулар гана талдоого киргизилген.

Эки автордун көз карандысыз классификациясы башында %93,7 коддоочулар аралык шайкештикти берген. Калган келишпестиктер талкуу аркылуу чечилген. LR менен CO ортосундагы жыштык айырмачылыктары log-likelihood (LL) тесттери менен бааланган, таасир көлөмү үчүн %DIFF колдонулган жана статистикалык маанилүүлүк чеги p=0.05 деп белгиленген.

Мындан тышкары, self-mention үлгүлөрү сөздөрдүн кайсы түрлөрү менен бирге колдонуларын изилдөө үчүн Colligator 2.0 жана ±4 token контекст аралык колдонулган.

Метадискурс Көрсөткүчтөрү Эки Бөлүмдө Кантип Айырмаланат?

Корутунду бөлүмүндө нормалдаштырылган жалпы метадискурс тыгыздыгы Адабиятка серепке караганда жогору: тиешелүүлүгүнө жараша 544.4 жана 501.3 мисал/10.000 сөз; айырма LL=-5.07 менен p<.05 деңгээлинде. Ошол эле учурда бардык чакан категориялар бирдей өзгөргөн эмес: жалпы engagement тыгыздыгы эки бөлүмдө статистикалык жактан туруктуу калса, позиция көрсөткүчтөрүндө, өзгөчө hedges, attitude markers жана self-mentions категорияларында маанилүү айырмачылыктар табылган.

КөрсөткүчLR чийкиLR / 10.000CO чийкиCO / 10.000LL%DIFF
Позиция жалпы582279.21,489324.2-9.56**-13.89
Hedges327156.9927201.9-15.98***-22.29
Boosters12359.030366.0-1.11-10.57
Attitude markers5928.317638.3-4.26*-26.15
Self-mentions7335.08318.116.46***93.75
Engagement жалпы463222.11,011220.20.020.89
Reader pronouns62.9265.7-2.55-49.16
Personal asides19593.535176.45.01*22.39
Shared knowledge3717.75712.42.7943.00
Directives12359.038383.4-11.79***-29.25
Questions10248.919442.21.4215.83
Жалпы1,045501.32,500544.4-5.07*-7.92

Эскертүү: * p<.05, ** p<.01, *** p<.001. Чийки жыштыктарды өзүнчө салыштыруу туура эмес; LR жана CO кичи корпустарынын көлөмдөрү ар башка. Ошондуктан 10.000 сөзгө нормалдаштырылган жыштыктар илимий чечмелөө үчүн көбүрөөк маалымат берет.

Hedges: Өзүн-өзү Сындоодо Көбүрөөк Этияттык

Hedges тыгыздыгы LRде 156.9/10.000 сөздөн COдо 201.9/10.000 сөзгө жогорулаган жана айырма маанилүү (LL=-15.98, p<.001). Булак авторлору муну изилдөөчүлөр өз иштеринин чектөөлөрүн көрсөткөндө катуу ырастоолордун ордуна этият эпистемикалык позицияларды көбүрөөк түзүшү менен байланыштырышат.

Бул колдонуу илимий жактан маанилүү; анткени “бул ыкма туура эмес” деген абсолюттук билдирүү менен “бул ыкма белгилүү шарттарда бир жактуулукту пайда кылышы мүмкүн” деген этият билдирүү бирдей эпистемикалык ырастоону билдирбейт.

Self-Mention: Мурунку Изилдөөлөрдү Сындаганда Автор Көбүрөөк Көрүнөт

Self-mention тыгыздыгы LRде 35.0/10.000, COдо 18.1/10.000 сөз жана айырма маанилүү (LL=16.46, p<.001). Ошентип, автордун түз көрүнүшү Адабиятка серепте көбүрөөк байкалат.

CO бөлүмүндөгү self-mention мисалдары айрым грамматикалык үлгүлөр менен бирге да изилденген. Булак, айрыкча present perfect түзүлүштөрү, cannot сыяктуу модалдык элементтер жана терс формалар менен белгилүү коллигациялык байланыштарды билдирет. Бул жердеги негизги дискурстук функциялардын бири — автордун “эмнени ырастай албасын” ачык чектөөсү.

Engagement Жалпысы Туруктуу, Чакан Компоненттери Өзгөрмөлүү

Engagement жалпы LRде 222.1, COдо 220.2/10.000 сөз жана айырма маанилүү эмес (LL=0.02, p=.875). Бирок жалпы маанинин окшош болушу чакан категориялар да бирдей дегенди билдирбейт.

Personal asides LRде жогору жана айырма маанилүү (LL=5.01, p<.05). Directives болсо COдо жогору тыгыздыкка ээ жана айырма күчтүү маанилүү (LL=-11.79, p<.001). Ошентип, эки бөлүм болжол менен бирдей жалпы engagement көлөмүнө жеткени менен, окурман менен өз ара аракеттенүүнүн кандай курулары өзгөрөт.

Изилдөө Колдогон Жыйынтыктар

  • Каралган 148 макалада CO бөлүмүндө LR бөлүмүнө караганда көбүрөөк чектөө мазмуну коддолгон.
  • LR жана CO жалпы чектөө мазмундарынын ортосунда алсыз, бирок маанилүү оң корреляция бар.
  • Айрым чектөө категориялары эки бөлүмдүн ортосунда оң багытта чогуу өзгөрсө, Билим Боштугу айрым CO көрсөткүчтөрү менен терс байланышкан.
  • Позиция көрсөткүчтөрү эки бөлүмдүн ортосунда маанилүү айырмаланат.
  • Жалпы engagement катышы олуттуу өзгөрбөсө да, personal asides жана directives сыяктуу чакан категориялар айырмаланат.
  • Академиялык сынчылдык чектөөнүн мазмунунан гана эмес, чектөөнүн кайсы дискурстук ресурстар менен билдирилгенинен да түзүлөт.

Изилдөө Колдобогон Жыйынтыктар

  • Корреляциялар Адабиятка серептеги сындар Корутунду бөлүмүндөгү өзүн-өзү сындоого себептик түрдө алып келерин далилдебейт.
  • 148 макаладан турган тандалган корпус Колдонмо лингвистиканын бардык басылмаларынын сөзсүз өкүлү эмес.
  • Тексттеги тилдик көрсөткүчтөр изилдөөчүлөрдүн чыныгы психологиялык ниеттерин же когнитивдик процесстерин түздөн-түз өлчөбөйт.
  • Белгилүү бир чектөө түрүнүн көбүрөөк жазылышы изилдөөнүн объективдүү илимий сапатынын автоматтык өлчөмү эмес.
  • Изилдөөнүн билим берүү боюнча сунуштары эксперименттик класстык кийлигишүүлөр менен тастыкталган окутуу таасирлери болуп эсептелбейт.
  • Жыйынтыктарды башка дисциплиналарга түздөн-түз жалпылоого болбойт.

Изилдөөнүн Негизги Чектөөлөрү

Авторлор үч негизги чектөөнү баса белгилешет. Биринчиден, корпус Колдонмо лингвистиканын бардык чакан тармактарын, маданий контексттерин жана академиялык өнүгүү деңгээлдерин камтыбашы мүмкүн. Экинчиден, корпуска негизделген текст талдоосу көп сандагы жазуу үлгүлөрүн көрсөтө алганына карабастан, авторлор текстти түзүп жатканда кабыл алган когнитивдик чечимдерин, жеке мотивацияларын жана социалдык-маданий өз ара аракеттерин түздөн-түз түшүндүрө албайт. Үчүнчүдөн, изилдөөнүн академиялык жазууну үйрөтүүгө байланышкан жыйынтыктары жарыяланган тексттерден чыгарылган жана ар кандай үйрөнүүчү деңгээлдерде колдонулушу эксперименттик педагогикалык кийлигишүүлөр менен али тастыктала элек.

Ушул чектөөлөргө байланыштуу натыйжаларды эң коопсуз чечмелөө мындай: изилдөө Колдонмо лингвистика боюнча белгилүү бир изилдөө макалаларынын корпусунда Адабиятка сереп менен Корутунду бөлүмдөрү сынчылдык боюнча байланыштуу, бирок дискурстук жактан ар башка милдеттерди аткарарын көрсөтөт.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталыш: “A potential limitation is...”: Enactment of criticality in Applied Linguistics research article Literature Review and Conclusion sections

Авторлор: Hui Zhou; Paul J. Thibault.

Corresponding author: Hui Zhou.

Мекеме: School of International Studies, Northeast Normal University, Changchun, Jilin, China.

Булактын түрү: Изилдөө макаласынын preprintи; корпуска негизделген салыштырма дискурс жана genre талдоосу.

Платформа: SSRN.

SSRN Abstract No.: 6883283.

DOI: 10.2139/ssrn.6883283.

SSRN каттоо датасы: 5 июнь 2026.

Рецензия статусу: Булак PDF ачык түрдө “Preprint not peer reviewed” деп белгиленген. Ошондуктан жыйынтыктар рецензияланган акыркы басылманын жыйынтыктары катары көрсөтүлбөшү керек.

Лицензия/автордук укук: SSRN жазуусунда укуктар корголгону жана уруксатсыз кайра пайдаланууга жол берилбегени көрсөтүлгөн. Бул Verianla тексти булак текстин же таблицаларды сөзмө-сөз кайталабайт; илимий маалыматты жана ыкма жөнүндөгү маалыматты оригиналдуу Кыргызча түшүндүрмө жана оригиналдуу таблица түзүлүшү менен берет.

Каржылоо: National Social Science Fund of China, Grant No. 25BYY023.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышы жок экенин билдиришет.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Булакта өзүнчө жана ачык маалымат жеткиликтүүлүгү жөнүндө билдирүү аныкталган эмес.

Авторлордун салымдары: Булакта өзүнчө CRediT автордук салым билдирүүсү берилген эмес.

Негизги ыкма: 148 изилдөө макаласынан түзүлгөн корпус; UAM CorpusTool 6.2j менен чектөөлөрдү коддоо; 40 макалалык пилотто Cohen's κ=0.89; Spearman корреляциясы; SPSS; AntConc менен метадискурс издөө; кол менен функционалдык текшерүү; %93,7 баштапкы коддоочулар аралык шайкештик; log-likelihood жана %DIFF салыштыруусу; Colligator 2.0 менен ±4 аралыкта коллигациялык талдоо.

Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө жазма академиялык дискурс үлгүлөрүн карайт. Жыйынтыктар автордун себептик жүрүм-турумун, чыныгы когнитивдик ниеттерин же Колдонмо лингвистиканын бардык басылмалар дүйнөсүн түздөн-түз чагылдырбайт.


Бөлүшүү:

Пикирлер текшерилгенден кийин жарыяланат.Пикириңиз жактыруу процессине жөнөтүлүп, ылайыктуу деп табылганда көрүнөт.

Пикир калтырыңыз

E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген

Бул сайтта кукилерге уруксат берүү тажрыйбаңызды жакшыртат. Куки саясаты