Bu tədqiqat, metalik materiallarin yük istiqaməti tərsinə çevrildikdə axma gərginliyinde meydana gelen azalmayı ifade eden Bauschinger etkisini, geleneksel dartma-sıxma təcrübəsine ihtiyaç duymadan sferik batırma ölçmələrinden belirlemeyi amaçlamaktadır. Tədqiqatçılar; sonlu element analiziyle oluşturulan bir məlumatlənlər bazasını, batırma ardıcıllıqsında ölçülen yük-derinlik eğrilərini və izin çevresindeki yönsel səth profillerini işleyen iki qollu bir konvolyusiyalı neyron şəbəkəyla birleştirmiştir. Modelin hədəfi, dövri metal plastikliksini açıklamakta yaygın biçimde istifadə edilən Yoshida–Uemori modelinin parametrelerini tersine müəyyən etməktir.

Yaklaşımın təməl fiziksel dayanşəbəkəı, əvvəlden dartma yönünde plastik şəgil değiştirmiş bir materialde yaranan geri gərginliknin, sferik batırma izinin çevresindeki plastik axını yönlere görə fərqlilaştırmasıdır. Ön şəgil değiştirme bulunmayan izlerde yayma istiqaməti ilə eninə istiqamətdaki səth profilleri təxminən kimi çaxınşırken, %16 ön şəgil değiştirmede iki profil arasında aydın bir yükseklik farkı meydana gelmiştir. Tədqiqatçılar bu farkı, \(\Delta z=z_{LD}-z_{TD}\) biçiminde tanımlanan yönlü asimmetriya siqnalıne dönüştürerek Bauschinger etkisinin makroskopik bir səth işareti kimi kullanmıştır.

İlk aşamada dartma təcrübəinden elde ediləbilən monoton axın parametrləri bilinen kabul edilmiş və Bauschinger etkisini birbaşa yöneten \(C\), \(R_{sat}\) və \(b\) parametreleri araşdırılmışdır. 1.024 material parametresi tərkibinin beş fərqli ön şəgil değiştirme düzeyinde simüle edilmesiyle 5.120 sonlu element analizi gerçekleştirilmiştir. Tek başına %16 ön şəgil değiştirme kullanıldığında \(C\) parametresinin orta mütləq xətası 3,41, \(R_{sat}\) və \(b\) üçün bildirilən xəta isə 0,49 MPa olmuştur. %4 və %16 şərtlərını kullanan temsilî modelde test məlumatlari üçün \(C\) tahmininde \(R^2=0,998\), \(R_{sat}\) tahmininde \(R^2=0,999\) əldə edilmişdir.

İkinci aşamada yaklaşım, Yoshida–Uemori modelinin altı parametresini eyni anda belirleyecek biçimde genişletilmiştir. Bu model üçün 2.048 parametre tərkibi və beş ön şəgil değiştirme şərtundan yaranan 10.240 sonlu element analizi istifadə edilmişdir. En başarılı %4–%16 ön şəgil değiştirme birleşiminde \(Y\), \(B\), \(m\), \(C\), \(R_{sat}\) və \(b\) parametreleri üçün ardıcıllıqsıyla 0,99, 0,97, 0,91, 0,97, 0,96 və 0,94 \(R^2\) dəyərləri bildirilmişdir. Altı parametrenin orta \(R^2\) dəyəri 0,957’dir.

Batırmadan belirlenen parametrelerle yeniden oluşturulan dartma-sıxma eğriləri; SNT355M, SUS304 və SPC980Y çeliklerinin eksperimental iləri yükleme, tərs yükləmə və yeniden möhkəmlənmə davranışlarıyla genel kimi uyum göstərmişdir. Bununla belə tədqiqat, rəyçi qiymətləndirməsindən keçməmişdir; üsulun güclü kristalloqrafik teksturaya sahip, anizotrop, qeyri-dəmir və ya yüksek şəgil değiştirme sürətli materiallarde geçerliliği henüz təsdiqlənməmişdir. Həmçinin parametr təxmini; sonlu element modelinin, temas sürtünməsinin, səth ölçməünün və istifadə edilən Yoshida–Uemori kurucu modelinin doğruluğuna bşəbəkəlıdır.

Türkiyə baxımından: Yaklaşım; otomotiv sacları, savunma və havacılık parçaları, qaynaq bölgələri, yerli termal işlem uygulanmış səthler, boru və profil bükmə işlemleri ilə şəgillendirme sonrası geri yaylanma analizlerinde yerli material qarakterizasyonu üçün araştırılabilir. Türkiyədə uygulanmadan əvvəl yerli çelik kaliteleri, hadde teksturasu, örtüklar, mənbə istilik təsiri altındaxın bölgələr, səth kobudluğu və gerçek istehsal sürətlarıyla ayrı doğrulama məlumat tabanları oluşturulmalıdır. Küresel batırma cihazı, profilometr, uç geometrisi və sürtünmə şərtlərı laboratoriyalar arasında kalibre edilmeli; nəticələr dartma-sıxma və dövri təcrübələrle qarşılaştırılmalıdır. Tədqiqatdan geleneksel mekanik təcrübələrin tamamen kaldırılabiləceği, üsulun sertifikalı keyfiyyət nəzarəti aracı olduğu və ya Türkiyədə istifadə edilən bütün sac materiallare birbaşa aktarılabiləceği sonucu çıqarılamaz.

Bauschinger etkisi nedir?

Bir metal dartma yönünde plastik kimi şəgil değiştirildikten sonra yük kaldırılıp ters yönde basıldığında, ters yöndeki axma gərginliyi çoğu zaman başlanğıctaki axma gərginliyinden daha düşük olur. Bu davranış Bauschinger etkisi kimi adlandırılır.

Olay, plastik deformasiya ardıcıllıqsında dislokasiyaların və tane ölçeğindeki heterojen şəgil değiştirmelerin oluşturduğu yönsel iç gerilmelerle ilişgilidir. Bu iç gerilmelerin makroskopik kurucu modellerdeki qarşılığı geri gərginlik və ya back stress kimi tanımlanır. Geri gerilme, axma səthinin gerilme uzayındaki merkezini yükleme yönünde kaydırır.

Bauschinger etkisinin doğru modellenmesi xüsusilə şu tətbiqlarda mühümdir:

• Sac metal şəgillendirme sonrasındaki geri yaylanma tahmini
• Bükme və tərs bükmə işlemleri
• Çevrimsel yük altındaki kalıntı gerilmeler
• Otomotiv toqquşma analizleri
• Yorulma və struktur bütünlük dəyərləndirməleri
• Üretim geçmişini içeren rəqəmsal əkiz modelleri

Geleneksel dartma-sıxma təcrübəsi neden zorlayıcıdır?

Kinematik möhkəmlənmə parametreleri genellikle dartma-sıxma təcrübəsiyle belirlenir. Lakin ince sac nümunə sıxma ardıcıllıqsında kolayca burkulduğu üçün özel burkulma önleyici düzenekler lazımdır. Numunenin yükleme eksenine hassas biçimde hizalanması, sürtünmənin kontrol edilmesi və istenen geometride nümunə işlenmesi lazımdır.

Qaynaq dikişi, bükülmüş köşe, yerli termal işlem bölgesi və ya hâlihazırda çalışan bir parça gibi kiçik alanlardan standart dartma-sıxma nümunəsi çıqarmak mümkün olmayabilir. Tədqiqatın önerdiği sferik batırma yaklaşımı, səthde birkaç yüz mikrometre ölçeğinde ölçmə yaparak bu sınırlamayı azaltmayı hədəfləyir.

Küresel batırma neden bilgi daşıyır?

Tek eksenli dartma təcrübəinde material böyük ölçüde tek bir gerilme yolu altında yüklenir. Küresel batırmada isə batırıcı ucun altında və çevresinde hidrostatik təzyiq, kayma, radyal plastik axın və yönsel serbest səth etgiləri eyni anda oluşur.

Bu qarmaşık alan üç fərqli bilgi türü üretmektedir:

• Yük-derinlik eğrisi: Malzemenin genel müqavimət və möhkəmlənmə düzeyini yansıtır.
• Yığılma və ya çökmə profili: Plastik axınşın izin çevresinde nasıl dşəbəkəıldığını gösterir.
• Yönsel profil asimmetriyasi: Ön şəgil değiştirmeyle gelişen geri gərginliknin yönünü və böyüklüğünü yansıtır.

Yalnızca yük-dərinlik əyrisinin kullanılması, fərqli material parametrelerinin benzer eğrilər üretebildiği tərs həll benzersizliği problemuna yol açabilir. Tədqiqatçılar bu nedenle yük-dərinlik əyrisini, izin yayma istiqaməti və eninə istiqamətdaki tam səth profilleriyle birleştirmiştir.

Tədqiqatın təməl araşdırma sualsu nedir?

Temel sual, əvvəlden plastik şəgil değiştirmiş bir metalin sferik batırma tepkisinde Bauschinger etkisini belirlemeye yetecek kadar bilgi bulunup bulunmadığıdır. Bunun alt sualları şunlardır:

• Geri gerilme, batırma izinin səth geometrisinde yönsel bir imza bırakmakta mıdır?
• Yoshida–Uemori modelinin \(C\), \(R_{sat}\) və \(b\) parametreleri birbirinden ayrılabilir mi?
• Hangi ön şəgil değiştirme düzeyleri en fazala bilgi sşəbəkəlamaktadır?
• İzin hangi mesafe aralığı ölçmə üçün en dəyərlidir?
• Altı Yoshida–Uemori parametresi yalnızca batırma məlumatsinden belirlenebilir mi?

“Fizik yönlendirmeli” yaklaşım ne anlama gelmektedir?

Bu tədqiqatdaki fizika yönləndirməli maşın öyrənməsi, diferansiyel tənliklerin və ya enerji eşitsizliklerinin itki funksiyasına eklendiği bir fizika bilikli neyron şəbəkə değildir. Fizik, şəbəkəın girdilərinin və ölçmə penceresinin seçiminde istifadə edilmişdir.

Tədqiqatçılar:

• İz altındaki hidrostatik bölgenin yönsel geri gərginlik açistilikndan zəif olduğunu,
• Yığılma bölgesinde serbest səth nedeniyle yönsel plastik axının güçlendiğini,
• Dış bölgede deformasiyaun çoğunlukla elastik kaldığını,
• \(R_{sat}\) və \(b\) parametrelerinin simetrik profilde benzer, asimmetriya kanalında isə qarşıt işaretli etgilər oluşturduğunu

belirleyerek CNN girdisini buna görə tasarlamıştır. Buna görə fiziksel mekanizma, hangi məlumatnin şəbəkəa məlumatleceğini müəyyən etməktedir.

Deneylerde hangi materiallar istifadə edilmişdir?

Birincil material, struktur qarbon çeliği SNT355M’dir. Tədqiqatda bu material üçün şu təməl xüsusilər məlumatlmiştir:

Elektron geri saçılma kırınımı incelemesinde başlanğıc mikroquruluşsının aydın kristalloqrafik tekstura göstermediği və təxminən izotropik kabul ediləbildiği qeyd edilmişdir. İlgili EBSD görüntüsü Ek Şegil S1’e yönlendirilmiş, lakin ek dosya yüklenen ana belgede bulunmamaktadır.

Genellenebilirlik dəyərləndirməsinde iki ek material istifadə edilmişdir:

• SUS304: Östenitik paslanmayan polad və səth merkezli kübik kristal strukturya sahip material
• SPC980Y: Yaklaşık 980 MPa möhkəmlik sinifında ultra yüksek möhkəmliklı çelik

Ön şəgil değiştirme nümunələri nasıl hazırlanmışdır?

SNT355M nümunələri ASTM E8 standardına uygun alt boyutlu dartma nümunələri kimi hazırlanmışdır. Numune kalınlığı 10 mm, dartma cihazının çapraz kafa sürəti 1,5 mm/dəqiqə kimi məlumatlmiştir.

Batırma təcrübələri üçün beş durum yaradılmışdır:

• %0: Ön şəgil değiştirme uygulanmamış başlanğıc durumu
• %2 ön şəgil değiştirme
• %4 ön şəgil değiştirme
• %8 ön şəgil değiştirme
• %16 ön şəgil değiştirme

Şegil değiştirme ekstansometreyle ölçülmüş, hədəf düzeye ulaşıldıktan sonra nümunə tamamen boşaltılmış və dartma cihazından çıqarılmıştır. Böylece nümunəde plastik geçmiş və geri gərginlik korunurken makroskopik dış gerilme sıfırlanmıştır.

Referans dartma-sıxma təcrübələri nasıl strukturlmıştır?

Yoshida–Uemori parametrelerinin eksperimental referans dəyərlərini müəyyən etmək üçün yayma istiqamətinda işlenmiş nümunələre ±%2 və ±%4 şəgil değiştirme amplitudalerinde dartma-sıxma təcrübələri tətbiq edilmişdir.

Bu təcrübələr, tədqiqatçıların batırmadan əldə edilən parametrelerle oluşturduğu dövri gerilme-şəgil değiştirme eğrilərini qarşılaştırdığı təməl referans məlumatsidir. Buna görə tədqiqat yeni üsulun geleneksel təcrübəi tamamen gereksiz kıldığını birbaşa göstermemekte; üsulu doğrulamak üçün geleneksel təcrübəi ölçüt kimi kullanmaktadır.

Küresel batırma təcrübəi nasıl gerçekleştirilmiştir?

Numune səthleri 1 µm alümina süspansionuyla parlatılmış və səth kobudluğunün \(R_a\leq0,02\) µm olduğu təsdiqlənmişdir. İzler arasında etgiləşimi önleyecek uzaklık bıraxınlmıştır.

Yüzey profilleri nasıl ölçülmüşdür?

İz çevresindeki səth, Keyence VK-X4000 üçölçülü lazer skanlı konfokal mikroskopla ölçülmüşdür. Tədqiqatda yükseklik çözünürlüğü 0,75 µm kimi məlumatlmiştir.

Her iz üçün iki təməl doğrultu istifadə edilmişdir:

• LD: Hadde və ya ön dartma doğrultusu
• TD: Enine doğrultu

Her profil, iz merkezinden 1 mm uzaklığa kadar 64 eşit konumda nümunəlenmiştir. Bir konum adımı təxminən 15,9 µm’dir. Yönsel asimmetriya:

\[ \Delta z=z_{LD}-z_{TD} \]

biçiminde hesablanmışdır.

Yoshida–Uemori modeli nasıl tədqiqatktadır?

Yoshida–Uemori modeli, axma səthi ilə onu çevreleyen daha böyük bir sərhəd səthinden yaranan iki səthli bir dövri plastiklik modelidir.

Von Mises təməlli axma səthi:

\[ f=\frac{3}{2}(\boldsymbol{s}-\boldsymbol{\alpha}): (\boldsymbol{s}-\boldsymbol{\alpha})-Y^2=0 \]

kimi məlumatlmiştir.

Sınır səthi:

\[ F=\frac{3}{2}(\boldsymbol{s}-\boldsymbol{\beta}): (\boldsymbol{s}-\boldsymbol{\beta})-(B+R)^2=0 \]

biçimindedir.

• \(\boldsymbol{s}\): Deviatorik Cauchy gerilmesi
• \(\boldsymbol{\alpha}\): Akma səthinin toplam geri gərginliksi
• \(\boldsymbol{\beta}\): Sınır səthinin merkezi
• \(Y\): Başlangıç axma səthi yarıçapı
• \(B\): Başlangıç sərhəd səthi yarıçapı
• \(R\): İzotropik möhkəmlənmə komponenti

Akma səthinin sərhəd səthine görə konumu:

\[ \boldsymbol{\alpha}^{*} =\boldsymbol{\alpha}-\boldsymbol{\beta} \]

kimi tanımlanmıştır.

Kinematik möhkəmlənmə parametresi C neyi müəyyən etməktedir?

Akma səthinin sərhəd səthine görə hareketi Armstrong–Frederick tipi bir tənlikle açıklanmıştır:

\[ \dot{\boldsymbol{\alpha}}^{*} =\frac{2}{3}C\dot{\varepsilon}^{p} \left( \boldsymbol{n}^{p} -\frac{\boldsymbol{\alpha}^{*}}{a}\boldsymbol{n}^{*} \right), \qquad a=B+R-Y \]

\(C\), geri gərginliknin gelişme sürətinı kontrol eder. Yüksek \(C\), geri gərginliknin doyma durumuna daha sürətli yaklaşmasını sşəbəkəlar. Araşdırmanın nəticələrina görə \(C\), en böyük yük dəyərinden çox səth profilinin yığılma bölgəsindeki eğimini, genişliğini və konumunu değiştirmektedir.

Rsat və b parametreleri neyi temsil etmektedir?

Sınır səthinin izotropik gelişimi:

\[ \dot{R}=m(R_{sat}-R)\dot{\varepsilon}^{p} \]

ilə tanımlanmıştır. \(R_{sat}\), izotrop möhkəmlənmə gerilmesinin doyma dəyəridir.

Sınır səthinin kinematik hareketi:

\[ \dot{\boldsymbol{\beta}} =m\left( \frac{2}{3}b\boldsymbol{D}^{p} -\dot{\varepsilon}^{p}\boldsymbol{\beta} \right) \]

ilə açıklanmaktadır. \(b\), sərhəd səthinin yönsel hareketinin böyüklüğünü kontrol eder.

Tek eksenli iləri dartmade sınır gerilmesi:

\[ \sigma^{forward}_{bound} =B+(R_{sat}+b) \left(1-e^{-m\varepsilon^{p}}\right) \]

şeklindedir. Bu tənlik, yalnız dartma məlumatsinde \(R_{sat}\) və \(b\) dəyərlərinin ayrı ayrı değil, toplamlarının gözlenebildiğini göstərir. İki parametrenin ayrılması üçün yük istiqamətinün tersine çevrildiği və ya yönsel geri gərginliknin başka bir biçimde görünür hâle geldiği bir ölçmə lazımdır.

Altı Yoshida–Uemori parametresi nelerdir?

İş möhkəmlənməsi durgunluğunu yöneten \(h\) parametresi tədqiqatda 0,45 dəyərinde sabit tutulmuştur. Bu nedenle “altı parametrenin tümü” ifadesi, Y–U modelindeki bütün olası parametrelerin değil, tədqiqatçıların değişken kimi seçtiği altı parametrenin belirlenmesini ifade etmektedir.

SNT355M üçün referans Y–U parametreleri nelerdir?

Bu parametrelerle hesaplanan monoton dartma və ±%2 ilə ±%4 dartma-sıxma eğriləri, eksperimental eğrilərin genel biçimini və tərs yükləmə sonrasındaki geçici Bauschinger bölgesini yakalamıştır.

Sonlu eleman modeli nasıl kurulmuştur?

Küresel batırma analizleri Abaqus/Explicit yazılımında gerçekleştirilmiştir. Yoshida–Uemori kurucu modeli kullanıcı tanımlı VUMAT alt programıyla tətbiq edilmişdir.

Temas bölgesindeki şəbəkə inceltilmiştir. Alt səthin düşey hareketi sınırlandırılmış, kesilmiş iki yüzde simetri şərtlərı tətbiq edilmişdir. Sürtünme katsayistilik, eksperimental batırma tepkisiyle müqayisə sonucunda 0,2 kimi seçilmiştir.

Ön şəgil değiştirme sonlu element modeline nasıl aktarılmıştır?

Her batırma analizinde dartma nümunəsinin tamamı yeniden simüle edilmemiştir. Bunun yerine her Yoshida–Uemori parametre tərkibi üçün tek eksenli dartma tənlikleri hədəf ön şəgil değiştirmeye kadar integre edilmiş və ardından tam boşaltma gerçekleştirilmiştir.

Elde edilən şu daxili dəyişənler batırma modeline başlanğıc şərtu kimi aktarılmıştır:

• Birikmiş plastik şəgil değiştirme
• Geri gerilme \(\boldsymbol{\alpha}\)
• Sınır səthi merkezi \(\boldsymbol{\beta}\)
• İzotropik möhkəmlənmə komponenti \(R\)

Bu durum bütün nümunə hacmine üniform biçimde tətbiq edilmişdir. Model böylece ön şəgil değiştirmiş lakin makroskopik kalıntı gerilmesi taşımayan nümunəyi temsil etmektedir.

Gerçek mənbə, bükmə və ya yerli şəgillendirme bölgelerinde daxili dəyişənler çoğu zaman üniform değildir. Bu nedenle tədqiqatdaki aktarım üsulu, qarmaşık saha bölgelerine birbaşa genellenemez.

Üç parametreli məlumatlənlər bazası nasıl yaradılmışdır?

İlk məlumatlənlər bazasında \(Y\), \(B\) və \(m\) SNT355M referans dəyərlərinde sabit tutulmuştur. İncelenen parametre aralıkları şöyledir:

\(R_{sat}+b=545\) MPa toplamı sabittir. Buna görə məlumatlənlər bazası üç çıktı üretse də \(R_{sat}\) ilə \(b\) arasında deterministik bir bşəbəkəıntı bulunmaktadır. Bu aşamadaki təməl problem, bilinen toplamın iki fiziksel komponent arasında nasıl bölündüğünün belirlenmesidir.

Ortogonal dizi esinli nümunəlemeyle 1.024 parametre tərkibi seçilmiş və her biri %0, %2, %4, %8 və %16 ön şəgil değiştirme altında simüle edilmiştir:

\[ 1.024\times5=5.120 \]

sonlu element analizi gerçekleştirilmiştir.

Sonlu eleman çıktıları CNN girdisine nasıl çevrilmişdir?

Her simulyasiyadan iki ana məlumat grubu çıqarılmıştır:

1. Yük-derinlik məlumatsi: Yükleme eğrisinden 10 eşit derinlik noktasındaki yük dəyəri
2. Yüzey profili: LD və TD yönlerinde merkezden 1 mm’ye uzanan 64 yükseklik dəyəri

Yüzey kolunda üç kanal istifadə edilmişdir:

• LD profili
• TD profili
• \(\Delta z=z_{LD}-z_{TD}\) asimmetriya profili

Profilin tamamı yerine 12–40 numaralı konumlar seçilmiştir. Bu aralık təxminən 190–635 µm mesafeye və 29 profil noktasına qarşılık gelmektedir.

Neden 190–635 µm aralığı seçilmiştir?

Batırma alanı üç bölgeye ayrılmışdır:

Doğrudan temas bölgesinde ceza tabanlı temas algoritmasına bşəbəkəlı sayısal vibrasiyaler görülmüştür. Dış bölgede isə Y–U parametrelerinin etkisi ölçmə səs-küysüne görə çox kiçiktür. En bilgi yoğun alan, izin hemen dışındaki yığılma bölgəsidir.

Çift kollu CNN mimarisi nasıldır?

Ağ iki fərqli məlumat türünü paralel biçimde işler:

• P–h kolu: Uzamsal struktur taşımayan yük-derinlik noktalarını tam bşəbəkəlı qatlarla işler.
• Profil kolu: LD, TD və asimmetriya profillerini üç konvolyusiya bloğuyla işler.

Her konvolyusiya bloğunda:

• İki boyutlu konvolyusiya
• Tek gruplu GroupNorm
• ReLU etkinleştirmesi

istifadə edilmişdir. Tek gruplu GroupNorm, tətbiqda qat normalizasyonuna ekvivalent davranmaktadır. Havuzlama yalnız profilin uzamsal genişliği boyunca uygulanmış, ön şəgil değiştirme və kanal strukturu saxlanmışdır.

İki koldan əldə edilən gömüler birleştirilmiş, dropout uygulanmış və tam bşəbəkəlı qatlarla hədəf parametrelere çevrilmişdir.

CNN nasıl eğitilmiştir?

Doğrulama kaybı her 50 epoch sonrasında dəyərlendirilmiş, beş ardıcıl dəyərləndirməde iyiləşme oluşmadığında təlim durdurulmuştur.

Simülasyon-təcrübə farkı nasıl azaltılmıştır?

Sonlu eleman məlumatlari sayısal kimi temiz olduğundan, şəbəkəın təcrübəde bulunmayan kiçik nümerik desenleri ezberlemesi riski vardır. Bu nedenle her təlim epoch’unda %50 olasılıkla ölçmə səs-küysü eklenmiştir.

• Yük-derinlik eğrisine kuvvet ölçməünü temsil eden çarpımsal Gauss səs-küyü
• Yüzey profiline optik yükseklik ölçməünü temsil eden toplamsal Gauss səs-küyü

tətbiq edilmişdir. Ana mətnde səs-küynün standart sapmaları açık sayısal dəyərlerle məlumatlmemiştir.

Ön şəgil değiştirme batırma tepkisini nasıl değiştirmiştir?

%0 və %16 ön şəgil değiştirme müqayisəsında, %16 durumundaki yük-dərinlik əyrisi eyni batma derinliğinde daha yüksek yük vermiştir. Bunun nedeni, ön şəgil değiştirmeyle gelişen izotropik və kinematik möhkəmlənmənin etkin axınş gerilmesini artırmasıdır.

%0 şərtunda LD və TD səth profilleri təxminən kimi çaxınşmıştır. %16 şərtunda LD profili TD profilinden daha yüksek kalmış və \(\Delta z\) pozitif bir tepe yaratmışdır. Tədqiqatın yorumuna görə bu tepe, ön şəgil değiştirme yönündeki geri gərginliknin səthdeki birbaşa makroskopik imzasıdır.

Parametrelerin səthdeki fərqli izleri nelerdir?

Tədqiqatçılar \(C\), \(R_{sat}\) və \(b\) dəyərlərini ayrı ayrı ±%50 değiştirerek her parametrenin 16% ön şəgil değiştirme tepkisindeki etkisini araşdırmışdır.

Batırıcı altı bölge

\(R_{sat}\) dəyərinin ±%50 değiştirilmesi en böyük yükü təxminən ±%13 değiştirmiştir. Aynı nisbətdaki \(C\) və \(b\) değişimleri yükü en fazala təxminən ±%4 değiştirmiştir. Bu nedenle yük-dərinlik əyrisinin derin temas bölgesi esas kimi izotropik doyma gerilmesine duyarlıdır.

Yığılma tepesinin çevresi

Yaklaşık 210 µm konumundaki simetrik yığılma yüksekliğinde \(R_{sat}\) və \(b\) benzer yönde etki göstərmişdir:

• \(R_{sat}\) %50 azaltıldığında orta yığılma yüksekliği təxminən %30 artmışdır.
• \(b\) %50 azaltıldığında təxminən %23 artmışdır.
• Parametrelerin %50 artırılması yığılma yüksekliğini təxminən %12–14 azaltmışdır.

Bu benzer yönlü etgilər, yalnızca simetrik yığılma yüksekliği kullanıldığında iki parametrenin qarışmasına neden olmaktadır.

Yığılma kuyruğu və asimmetriya

Yaklaşık 350–450 µm aralığında \(\Delta z\) geniş bir pozitif tepe yaratmışdır. Temel durumda bu tepenin təxminən 1,5 µm olduğu qeyd edilmişdir.

• \(C\) %50 azaltıldığında asimmetriya təxminən %25 artmışdır.
• \(R_{sat}\) %50 azaltıldığında asimmetriya təxminən %27 artmışdır.
• \(b\) %50 azaltıldığında asimmetriya təxminən %22 azalmışdır.

\(R_{sat}\) və \(b\), simetrik profilde eyni yönde lakin asimmetriya kanalında ters yönde etki göstərir. Araşdırmanın \(R_{sat}\)-\(b\) ayrımını yapabilmesinin təməl mekanizması budur.

Duyarlılık analizi nasıl strukturlmıştır?

Tədqiqat, varyans tabanlı Sobol indisleri yerine qaresi alınmış Pearson korrelyasiya katsayistiliknı kullanmıştır:

\[ \rho^2(\theta_i,f_j)\in[0,1] \]

\(\theta_i\) material parametresini, \(f_j\) isə belirli bir konumdaki yük və ya profil özelliğini göstərir. Yüksek \(\rho^2\), parametre değişimiyle özellik arasında güclü doğrusal ilişki olduğunu gösterir.

Bu ölçüt doğrusal bir tarama aracıdır. Doğrusal olmayan etgiləşimleri tam kimi temsil etmez və ters problemin tek çözümü bulunduğunu sübut etmir.

Ölçülebilirlik üçün həmçinin:

\[ |\rho|\sigma_f \]

böyüklüğü istifadə edilmişdir. Burada \(\sigma_f\), ilgili profil noktasının bütün məlumatlənlər bazasındaki standart sapmasıdır.

Asimetri hangi parametrelere duyarlıdır?

\(R_{sat}\) və \(b\) grubunun asimmetriya kanalındaki ən yüksək \(\rho^2\) dəyərləri:

Bu dəyərler, yönlü asimmetriyanin kiçik ön şəgil değiştirmelerde dahi \(R_{sat}\)-\(b\) ayrımına güclü biçimde duyarlı olduğunu göstərir. Bununla belə kiçik ön şəgil değiştirmedeki siqnal böyüklüğü ölçmə səs-küysüne daha yaxınndır.

C parametresinin bilgisi nerede bulunmaktadır?

\(C\) üçün en güclü bilgi LD və TD profillerindedir.

LD profilindeki təməl tepe təxminən 300 µm, TD profilindeki tepe təxminən 525 µm konumundadır. %16 ön şəgil değiştirmede profil tepkisinin böyüklüğü LD üçün təxminən 1,6 µm, TD üçün təxminən 1,7 µm’dir. Bu dəyərler, bildirilən 0,75 µm cihaz çözünürlüğünün təxminən iki katıdır.

Ölçüm üçün en uygun bölge hangisidir?

Duyarlılık və ölçüləbilirlik birlikte dəyərlendirildiğinde 190–635 µm aralığı:

• \(C\) üçün LD və TD həssaslıq tepelerini,
• \(R_{sat}\) və \(b\) üçün asimmetriya platosunu,
• Ölçülebilir böyüklükteki yığılma tepkisini

birlikte içermektedir.

Bu nəticə, profilin tamamını ölçmenin zorunlu olmadığını; izin yaxınn çevresindeki məhdud bir pencerenin yetərli olabiləceğini göstərir.

Hangi ön şəgil değiştirme şərtu en başarılıdır?

Tek başına %16 şərtu üç parametreli modelde ən aşşəbəkəı xətayı üretmiştir. %8 və üzərindəki yüksek ön şəgil değiştirme şərtlərına başka kanallar eklenmesi ek yarar sşəbəkəlamamış, bazı durumlarda səs-küy və model tutumsinin dşəbəkəılması nedeniyle sonucu hafifçe kötüleştirmiştir.

%0 şərtu yönlü asimmetriya taşımadığı üçün tek başına en zəif nəticələri vermiştir. Başka şərtlərla birlikte kullanıldığında da çoğunlukla doğruluğu azaltmışdır.

Asimetri siqnalınin səs-küy sınırı nedir?

Asimetri iki bşəbəkəımsız profil ölçməünün farkıdır. Bşəbəkəımsız və benzer böyüklükteki ölçmə xətaları üçün farkın belirsizliği təxminən \(\sqrt{2}\) katına çıqar. 0,75 µm profil çözünürlüğü kullanıldığında bu hədd təxminən 1,1 µm’dir.

Veri tabanındaki qarakteristik asimmetriya böyüklükleri:

%2 şərtu ölçmə sınırına yaxınnken %16 şərtu eşiğin təxminən üç katı böyüklüğünde siqnal sşəbəkəlamaktadır.

Üç parametreli eksperimental doğrulama ne göstərmişdir?

%4 və %16 ön şəgil değiştirme məlumatlarini kullanan modelde test dəsti nəticələri:

• \(C\) üçün MAE = 4,23 və \(R^2=0,998\)
• \(R_{sat}\) üçün MAE = 0,67 MPa və \(R^2=0,999\)

kimi məlumatlmiştir.

SNT355M təcrübə məlumatsiyle tahmin edilən \(C\) dəyərinin referans dəyərden farkı 0,67 və ya təxminən %0,7; \(R_{sat}\) farkı isə 0,21 MPa və ya təxminən %0,1’dir. Sabit toplam nedeniyle \(b\), \(R_{sat}\) sonucundan tistehsal edilmişdir.

Tədqiqatda üç parametrenin eksperimental orta mutlak yüzde xətasının %1’in altında olduğu qeyd edilmişdir. Bu yüksek başarı, istifadə edilən materialın eyni sonlu element modeliyle kalibre edilmiş olması və \(R_{sat}+b\) toplamının əvvəlden bilinmesi bşəbəkəlamında dəyərlendirilmelidir.

Altı parametreli məlumatlənlər bazası nasıl yaradılmışdır?

Bşəbəkəımsız altı parametreli aşamada \(R_{sat}+b\) sabit toplam kistiliktı kaldırılmıştır. Kullanılan aralıklar şöyledir:

\(B\geq Y\) fiziksel şərtunu korumak üçün \(B=Y+\Delta B\) biçiminde nümunəlenmiştir. Toplam 2.048 parametre tərkibi seçilmiş və beş ön şəgil değiştirme düzeyinde:

\[ 2.048\times5=10.240 \]

sonlu element analizi gerçekleştirilmiştir.

Altı parametreli modelin doğruluğu nedir?

En başarılı %4–%16 birleşiminde test dəsti nəticələri:

En yüksek dəqiqlik başlanğıc akma yarıçapı \(Y\) üçün, ən aşşəbəkəı dəqiqlik isə izotrop möhkəmlənmə sürəti \(m\) üçün əldə edilmişdir. \(b\) parametresi də \(R_{sat}\) ilə fiziksel kimi kısmen ekvivalent etgilər üretebildiği üçün diğer bazı parametrelere görə daha zəif müəyyən edilmişdir.

m və b neden daha zor belirlenmektedir?

\(m\), sərhəd səthinin doygunluğa yaklaşma sürətinı belirler:

\[ 1-e^{-m\varepsilon^p} \]

SNT355M üçün \(m=3,5\) kullanıldığında doyma ilərlemesi:

En yüksek ön şəgil değiştirmede dahi sərhəd səthi tam doygunluğun yalnızca təxminən %43’üne ulaşmıştır. Veri, möhkəmlənmənin erken və orta gelişimini görürken tam doyma davranışını birbaşa gözlemlememektedir.

\(R_{sat}\) ilə \(b\) də sərhəd səthinin genel biçimini birlikte etgilədiğinden, bazı parametre tərkibleri benzer dövri tepki üretebilir. Tədqiqatçılar bu kalan belirsizliğin yalnız şəbəkədan değil, kurucu modelin fiziksel parametre bşəbəkəlaşımından mənbəlandığını belirtmektedir.

Üç fərqli çelikte doğrulama sonucu nedir?

SNT355M və SUS304 üçün %4–%16, sünekliği daha düşük SPC980Y üçün %4–%8 ön şəgil değiştirme birleşimi istifadə edilmişdir.

Batırmadan belirlenen altı parametreyle yeniden oluşturulan dartma-sıxma eğriləri, her üç materialde:

• İleri yükleme bölgesini,
• Yük tersine çevrildikten sonraxın Bauschinger geçişini,
• Sonraki yeniden möhkəmlənmə bölgesini

genel kimi izlemiştir.

SPC980Y’də %16 ön şəgil değiştirme uygulanamadığı üçün \(R_{sat}\) doğruluğu 0,96’dan 0,92’ye, \(b\) doğruluğu 0,94’ten 0,89’a düşmüşdür. Buna rşəbəkəmen iki parametrenin birlikte oluşturduğu gözlenebilir dövri tepki eksperimental eğriyle uyumlu qalmışdır.

Yöntem gerçekten bşəbəkəımsız bir ölçmə aracı mıdır?

Altı parametreli şəbəkəın çıqarım aşamasında ayrı bir monoton dartma təcrübəi girdi kimi kullanılmamaktadır. Bu anlamda üsul, məlumatlənlər bazası kurulduktan sonra yalnızca batırma tepkisinden altı parametre üreten bşəbəkəımsız bir araç kimi tasarlanmıştır.

Bununla belə:

• Kurucu modelin geliştirilmesi və doğrulanması dartma-sıxma məlumatlarine dayanmıştır.
• Üç materialdeki başarı, eksperimental dartma-sıxma eğriləriyle qarşılaştırılarak göstərilmişdir.
• Sonlu eleman məlumatlənlər bazası belirli parametre aralıkları və fiziksel varsayımlar altında yaradılmışdır.

Bu nedenle “dartma-sıxma təcrübəsinin yerini alabilir” sonucu, doğrulanmış material və parametre alanı üçünde potensial bir kullanım kimi okunmalıdır.

Tədqiqatın güclü yönleri nelerdir?

• Bauschinger etkisini monoton sferik batırmadan belirlemeye yönelik mekanizma təməlli bir yaklaşım sunulmuştur.
• Yalnız yük-dərinlik əyrisi yerine tam yönsel səth profilleri istifadə edilmişdir.
• Profil asimmetriyasinin geri gərginliknin makroskopik işareti olduğu təcrübə və simulyasiyala göstərilmişdir.
• Sonlu eleman modeli eksperimental P–h eğrilərini və səth profillerini birlikte yeniden üretmiştir.
• Her Y–U parametresinin konuma bşəbəkəlı fiziksel izi ayrı ayrı analiz edilmiştir.
• Duyarlılık və ölçüləbilirlik birlikte dəyərləndirilmişdir.
• Ölçüm penceresi fiziksel və istatistiksel nəticələra görə seçilmiştir.
• Simülasyon-təcrübə farkını azaltmak üçün təlim ardıcıllıqsında ölçmə səs-küysü eklenmiştir.
• Ön şəgil değiştirme tərkibleri kapsamlı ablasiya təcrübələriyle qarşılaştırılmıştır.
• Üç və altı parametreli iki ayrı problem araşdırılmışdır.
• Üç fərqli möhkəmlik və kristal strukturdaki çelikte dövri tepki yeniden yaradılmışdır.

Tədqiqatın təməl məhdudlıkları nelerdir?

• Tədqiqat rəyçi qiymətləndirməsindən keçməmiş preprintdir.
• Üç parametreli modelde \(R_{sat}+b\) toplamı sabittir; iki parametre tamamen bşəbəkəımsız değildir.
• Pearson korrelyasiyauna dayalı həssaslıq ölçütü doğrusal ilişkiyi gösterir, matematiksel benzersizliği sübut etmir.
• Altı parametreli modelde \(m\), \(R_{sat}\) və \(b\) arasında kalan fiziksel bşəbəkəlaşım bulunmaktadır.
• Deneysel doğrulama yalnız üç çelikle məhduddur.
• Başlangıçta güclü kristalloqrafik tekstura göstermeyen materiallar istifadə edilmişdir.
• Alüminyum, maqnezium, titan və diğer qeyri-dəmir materiallar denenmemiştir.
• Şegil değiştirme sürəti və temperatur etgiləri modele dâhil edilmemiştir.
• Yüksek sürətli, zərbə və ya yorulma şərtlərində doğrulama strukturlmamıştır.
• Sonlu eleman modelinde ön şəgil değiştirme durumu üniform kabul edilmiştir.
• Qaynaq və yerli şəgillendirme bölgelerindeki qradiyentlı daxili dəyişənler araşdırılmamışdır.
• Sürtünme katsayistilik 0,2 eksperimental uyuma görə seçilmiş; sürtünmə belirsizliği sistematik kimi taranmamıştır.
• Batırıcı yarıçapı və uç geometrisi belirsizliğinin etkisi məlumatlmemiştir.
• Yüzey pürüzlülüğü, ölçmə səs-küysü və cihazlar arası değişkenlik kapsamlı qeyri-müəyyənlik analizine tabi tutulmamıştır.
• Her təcrübə üçün üç tekrar strukturlmış olsa da parametre nəticələrina ait inam aralıkları sunulmamıştır.
• CNN’nin fərqli rastgele başlanğıclardaki nəticə dşəbəkəılımı məlumatlmemiştir.
• Ek Şegil S1–S3 və bazı tamamlayıcı nəticələr yüklenen ana belgede bulunmamaktadır.
• Qaynaq kodu, VUMAT, eğitilmiş şəbəkə və tam məlumatlənlər bazası üçün açık erişim keçidsı məlumatlmemiştir.
• Gerçek istehsal hattı və ya çalışan parça üzərində rəqəmsal əkiz tətbiqsı gösterilmemiştir.

Tədqiqat neyi desteklemektedir?

• Ön şəgil değiştirmeyle gelişen geri gərginliknin küresel izin yönsel səth profilinde ölçülebilir bir asimmetriya oluşturduğunu desteklemektedir.
• Yük-derinlik və səth profili bilgilərinin birlikte kullanılmasının tek bir skaler ölçütten daha fazala parametre ayırabildiğini göstərir.
• Yığılma bölgesinin Bauschinger parametreleri açistilikndan en bilgi yoğun alan olduğunu göstərir.
• Bilinen monoton xüsusiləre sahip bir materialde \(C\), \(R_{sat}\) və \(b\) parametrelerinin batırmadan yüksek dəqiqlikla tahmin ediləbildiğini desteklemektedir.
• Altı Y–U parametresinin seçilən məlumatlənlər bazası aralıklarında eyni batırma girdisinden tahmin ediləbildiğini göstərir.
• Batırmadan belirlenen parametrelerin üç çeliğin dartma-sıxma tepkisini genel kimi yeniden üretebildiğini göstərir.

Tədqiqat neyi sübut etmir?

• Çekme-sıxma təcrübəinin bütün materiallarde tamamen gereksiz hâle geldiğini sübut etmir.
• Parametrelerin matematiksel kimi her şərtda benzersiz olduğunu sübut etmir.
• Yöntemin bütün kristalloqrafik teksturalara və anizotrop materiallare geçerli olduğunu göstermemektedir.
• Qaynaq bölgeleri və ya çalışan parçalar üzərindəki qradiyentlı plastik geçmişi birbaşa belirleyebildiğini göstermemektedir.
• Yüzey örtükları, oksit tabakaları və ya yüksek pürüzlülük altında eyni doğruluğu garanti etmemektedir.
• Gerçek zamanlı istehsal kontrolü, sertifikasyon və ya təhlükəsizlik kritik kabul üçün yetərli olduğunu göstermemektedir.
• Her bir Y–U parametresinin mikrostruktur kimi tek və benzersiz bir fiziksel dəyəre qarşılık geldiğini sübut etmir.
• İzin yalnız səthe yaxınn bölgeyi nümunəlemesi nedeniyle, materialın bütün kalınlığı üçün eyni davranışın geçerli olduğunu sübut etmir.

Tədqiqatın Yöntemi və Bulguları

Araşdırma tasarımı

Tədqiqat; kontrollü ön şəgil değiştirme, dartma-sıxma referans təcrübələri, sferik batırma, konfokal səth profilometrisi, Yoshida–Uemori kurucu model kalibrasiyau, Abaqus/Explicit sonlu element analizleri, parametre məlumatlənlər bazası istehsali, iki qollu CNN təlimi, korrelyasiya tabanlı həssaslıq analizi və eksperimental doğrulama aşamalarından oluşmaktadır.

Deneysel iş axınşı

1. SNT355M nümunələrinin başlanğıc mekanik xüsusiləri müəyyən edilmişdir.
2. %0, %2, %4, %8 və %16 ön şəgil değiştirme durumları hazırlanmışdır.
3. Referans Yoshida–Uemori parametreleri üçün dartma-sıxma təcrübələri strukturlmıştır.
4. Her ön şəgil değiştirme şərtunda üç sferik batırma gerçekleştirilmiştir.
5. P–h eğriləri kaydedilmiştir.
6. LD və TD yönlerinde səth profilleri ölçülmüşdür.
7. Deneysel nəticələr sonlu element modeliyle qarşılaştırılmıştır.

Üç parametreli model özeti

Altı parametreli model özeti

Önemli fiziksel tapıntılar

• Ön şəgil değiştirme, akma və sınır səthlerini dartma yönüne kaydırmıştır.
• %16 ön şəgil değiştirme P–h yükünü %0 şərtuna görə yükseltmiştir.
• %0 şərtunda LD və TD profilleri simetrik qalmışdır.
• %16 şərtunda LD profili TD profilinden daha yüksek olmuştur.
• Asimetri tepesi təxminən 350–450 µm uzaklıkta yaranmışdır.
• R_sat, yük-derinlik və simetrik yığılma üzərində baskın etki göstərmişdir.
• C, səth profilinin biçimi və konumsal dşəbəkəılımında daha görünür olmuştur.
• R_sat və b, simetrik profilde eyni yönde; asimmetriya kanalında zıt yönde etki etmiştir.
• 650 µm sonrasında parametre etgiləri böyük ölçüde kaybolmuştur.

Önemli maşın öyrənməsi tapıntıları

• Yalnız %0 ön şəgil değiştirme, yönsel bilgi bulunmadığı üçün zəif qalmışdır.
• %4 və üzərindəki tek şərtlər üç parametreli modelde orta R² ≈ 0,99 sşəbəkəlamıştır.
• Tek %16 şərtu üç parametreli problemde ən aşşəbəkəı xətayı vermiştir.
• Yüksek ön şəgil değiştirmeye ek kanallar eklemek her zaman doğruluğu artırmamıştır.
• Altı parametreli problemde düşük və yüksek ön şəgil değiştirme bilgilərinin birleşimi yararlı olmuştur.
• En iyi altı parametreli giriş %4 və %16 şərtlərının birleşimidir.

Deneysel doğrulama özeti

İstatistiksel dəyərləndirmə

Model başarımı təməl kimi orta mütləq xəta və belirleme katsayistilik \(R^2\) ilə dəyərləndirilmişdir. Veri tabanı 8:1:1 nisbətinda təlim, doğrulama və test kümelerine ayrılmışdır.

Tədqiqatda təcrübə tekrarlarının standart sapması, tahmin inam aralıkları, model başlanğıcları arasındaki varyasyon və ya bşəbəkəımsız laboratoriyalar arası tekrarlanabilirlik məlumatlmemiştir. Yüksek \(R^2\) dəyərləri geniş nümunəleme aralığından etgilənebilir; bu nedenle kiçik mutlak xətalar və eksperimental eğri yeniden istehsaliyle birlikte yorumlanmalıdır.

Uygulamaya geçiş üçün lazımlı doğrulamalar

• Güçlü hadde teksturasuna sahip anizotrop saclarda test
• Alüminyum, maqnezium və titan ərintilərində doğrulama
• Qaynaq metali və istilik təsiri altındaxın bölgələrde qradiyentlı modelleme
• Farklı batırıcı yarıçapları və uç geometrilərinin qarşılaştırılması
• Sürtünme katsayistilik və səth kobudluğu qeyri-müəyyənlik analizi
• Cihazlar və laboratoriyalar arası tekrarlanabilirlik
• Hız və temperatur bşəbəkəımlı kurucu modellerin eklenmesi
• Yüksek şəgil değiştirme sürətli və zərbə şərtlərının sınanması
• Parametre tahminleri üçün inam aralıklarının yaradılması
• Qaynaq kodu, VUMAT və məlumatlənlər bazasının bşəbəkəımsız doğrulamaya açılması
• Üretim parçaları üzərində kor test
• Geleneksel dövri təcrübələrle standartlaştırılmış müqayisə

Mənbə və Metod Qeydi

Tədqiqatın özgün adı: Physics-guided FE–CNN framework for identifying the Bauschinger effect via spherical indentation

Yazarlar: Minwoo Park; Deunbom Chung; Seungwoo Kim; Jaeyoung Park; Myoung-Gyu Lee; Fusahito Yoshida; Heung Nam Han.

Yazar ardıcıllıqlaması: Yuqarıdaki ardıcıllıq tədqiqatdaki özgün müəllif ardıcıllıqsıdır.

Eş töhfə bilgisi: Tədqiqatda eş birinci müəllif və ya eş töhfə beyanı yer almamaktadır.

Sorumlu müəllif: Heung Nam Han.

Sorumlu müəllif e-postası: hnhan@snu.ac.kr

Sorumlu müəllif telefonu: +82 2 880 9240

Kurumlar:

• Department of Materials Science and Engineering & Research Institute of Advanced Materials, Seoul National University, Seoul 08826, Republic of Korea.
• Material Engineering Team, Hanwha Aerospace, Pangyo 13488, Republic of Korea.
• Hiroshima University, Higashihiroshima 739-0006, Japan.

DOI:10.2139/ssrn.7202516

Resmî yayım platformaası: SSRN.

Resmî tədqiqat keçidsı:SSRN tədqiqat sayfası

Yayın yılı: 2026.

Dergi: Bu sürüm üçün belirli bir hakemli jurnal adı və ya kabul bilgisi yer almamaktadır.

Yayın durumu: Tədqiqat rəyçi qiymətləndirməsindən keçməmiş preprintdir. Bir jurnalye kabul edilmiş hakemli makale kimi dəyərlendirilmemelidir.

Qaynaq türü: Deneysel mekanik testler, sonlu element məlumatlənlər bazası, maşın öyrənməsi, həssaslıq analizi və çoxlu material doğrulaması içeren preprint araşdırma makalesi.

Finansman: Tədqiqat; Kore Ulusal Araşdırma Vakfının Bilim və Bilgi və İletişim Teknolojiləri Bakanlığı tarafından finanse edilən Nano və Malzeme Teknolojisi Geliştirme Programı kapsamında NRF-2021M3A7C2089767 (RS-2020-NR056406) və RS-2024-00445448 destekleriyle finanse edilmiştir. Hanwha Aerospace’in də araşdırmaya destek verdiği qeyd edilmişdir.

Teşekkür: Seoul National University Institute of Engineering Research araşdırma tesislerine teşekkür edilmiştir.

Yazar töhfəları: Ana mətnde ayrı bir CRediT müəllif töhfə cədvəlsu yer almamaktadır.

Çıqar çatışması: Bu sürümde açık bir maraqlar toqquşması beyanı yer almamaktadır. Hanwha Aerospace’in hem müəllif qurumu hem də finansal destek sşəbəkəlayıcistilik olması görünür tutulmalıdır; bu durum tek başına maraqlar toqquşması kanıtı değildir.

Veri və kod əlçatanlığı: Sonlu eleman məlumatlənlər bazası, Abaqus VUMAT alt programı, CNN mənbə koduu, eğitilmiş şəbəkəırlıklar və eksperimental ham profil məlumatlari üçün açık erişim keçidsı məlumatlmemiştir.

Ek dosyalar: Ana mətnde Ek Şegil S1, S2 və S3’e gönderme strukturlmaktadır. Bu tamamlayıcı dosyalar yüklenen ana belgede bulunmadığından EBSD görüntüsü, bütün altı parametre parity qrafikleri və ek batırma tepgiləri bşəbəkəımsız kimi incelenememiştir.

Bu Türkçe açıklama; yüklenen tədqiqatın kuramsal Yoshida–Uemori tənlikleri, dartma və dartma-sıxma təcrübələri, sferik batırma düzeni, sonlu element şəbəkəı, məlumatlənlər bazası oluşturma üsulu, CNN mimarisi, parametre değişim analizleri, korrelyasiya tabanlı həssaslıq nəticələri, ablasiya cədvəlları və üç çelikteki eksperimental doğrulama qrafikleri incelenerek hazırlanmışdır. Bilimsel tapıntılara tədqiqat dışından yeni nəticə eklenmemiştir. Dış mənbəlar yalnızca DOI, SSRN kaydı və qurumsal bibliyoqrafik kimliklerin doğrulanması amacıyla istifadə edilmişdir.

Tədqiqatın en mühüm yorumsal sınırı, yüksek parametre tahmin başaristiliknın sonlu element modelinin kurucu varsayımlarına və simulyasiya məlumatlənlər bazasına bşəbəkəlı olmasıdır. Üç parametreli problemde sabit toplam kistiliktı bulunmakta, altı parametreli problemde isə xüsusilə \(m\), \(R_{sat}\) və \(b\) arasında kalan fiziksel bşəbəkəlaşım devam etmektedir. Sonuçlar, sferik batırmanın Bauschinger etkisi üçün güclü bir yerli qarakterizasyon aracı olabiləceğini desteklemekte; lakin standart dartma-sıxma təcrübələrinin bütün material və tətbiqlarda birbaşa yerine geçtiğini sübut etmir.