Akademik tədqiqatlar, aydın dil

Verianla | Akademik Araştırmalardan Türkçe Ekonomi ve Bilim İçerikleri

27 sentyabr 2026, bazar
VERİANLAMüstəqil elmi yayımçılıq
Menyunu açın və ya bağlayın
...
Home / Tətbiqi Elmlər / Kompüter Elmləri / Mobil Robotların İdarə Edilməsində Süni İntellekt Üsullarının Tətbiqi
Kompüter Elmləri

Mobil Robotların İdarə Edilməsində Süni İntellekt Üsullarının Tətbiqi

Bu tədqiqat mobil robot idarəetmə sistemi üçün istifadə oluna biləcək müxtəlif süni intellekt texnologiyaları arasından uyğun variantı müəyyən etmək məqsədilə qeyri-səlis üstünlük münasibətlərinə əsaslanan qərar üsulu hazırlayır.

13/08/2026  Veri Anla 46 baxış
Mobil Robotların İdarə Edilməsində Süni İntellekt Üsullarının Tətbiqi

Bu tədqiqat mobil robotun idarəetmə sistemi üçün istifadə oluna biləcək müxtəlif süni intellekt texnologiyaları arasından uyğun variantı müəyyən etmək məqsədilə qeyri-səlis üstünlük münasibətlərinə əsaslanan qərar üsulu hazırlayır. Üsul genetik alqoritm, süni neyron şəbəkəsi, ekspert sistemi və qeyri-səlis idarəetmə olmaqla dörd alternativi bir neçə qiymətləndirmə meyarı altında müqayisə edir və dominant olmayan alternativlərin dərəcələrini hesablayır. “Fregat” mobil robotlaşdırılmış suvarma sistemi üçün verilən nümunə hesablamada son düzəldilmiş dominant-olmama dərəcələri müvafiq olaraq 0,4; 0,8; 0,5 və 1,0 alınmış və ən yüksək dəyərə malik x4, yəni qeyri-səlis idarəetmə əsaslı alqoritm seçilmişdir. Bununla belə, tədqiqat bu seçimin real sahə eksperimentində digər üç üsuldan daha yüksək hərəkət dəqiqliyi, suvarma səmərəliliyi və ya enerji göstəricisi təmin etdiyini eksperimental şəkildə göstərmir; nəticə tədqiqatda müəyyən edilmiş qeyri-səlis üstünlük matrisləri və meyar münasibətləri altında aparılan riyazi seçimə aiddir.

Modelin əsas problemi mobil robotlarda vahid süni intellekt üsulunun hər tapşırıq üçün eyni dərəcədə uyğun olmamasıdır. Sensor məlumatlarının emalı, ətraf mühitin qiymətləndirilməsi, qərarvermə, hərəkətin planlaşdırılması və texniki istismar kimi tapşırıqlar müxtəlif sürət, dəqiqlik, resurs istifadəsi və etibarlılıq tələbləri yarada bilər. Tədqiqatçılar buna görə namizəd texnologiyaları tək bir göstəriciyə görə deyil, qeyri-səlis əhəmiyyət və üstünlük münasibətləri vasitəsilə çoxmeyarlı şəkildə müqayisə etməyi təklif edirlər.

Türkiyə baxımından qiymətləndirmə: Tədqiqat xüsusilə kənd təsərrüfatı robotikası, avtonom suvarma, dəqiq kənd təsərrüfatı və müxtəlif sənaye mobil robot tətbiqlərində istifadə olunacaq idarəetmə yanaşmasının seçilməsi üçün konseptual metod təqdim edir. Bununla belə, nəticələr Türkiyədəki sahə şəraitində doğrulanmayıb. Torpaq quruluşu, sahənin geometriyası, rütubətin paylanması, hərəkət infrastrukturu, sensorlar, hesablama avadanlığı və idarəetmə tələbləri dəyişdikdə üstünlük matrisləri və buna görə seçilən texnologiya yenidən müəyyən edilməlidir.

Tədqiqatın əsas sualı nədir?

Tədqiqatın əsas sualı mobil robotun idarəetmə sistemində konkret tapşırıq və prosedurları yerinə yetirmək üçün hansı süni intellekt texnologiyasının ən uyğun olduğunun sistemli şəkildə necə seçilə biləcəyidir. Tədqiqat süni intellekt üsullarının yalnız texniki adlarına və ya tək bir performans göstəricisinə baxmaq əvəzinə, müxtəlif meyarlar altında onların bir-birinə görə üstünlük dərəcələrindən istifadə edir.

Mobil robotların ətrafdan sensor məlumatları toplaması, xarici vəziyyəti qiymətləndirməsi, davranış hədəfini seçməsi, hədəfə çatmaq üçün plan hazırlaması və hərəkətini idarə etməsi kimi funksiyaların müxtəlif süni intellekt yanaşmalarından yararlana biləcəyi bildirilir. Mənbə qeyri-səlis məntiq, süni neyron şəbəkələri, neyro-qeyri-səlis şəbəkələr, süni immun sistemləri, genetik alqoritmlər və sürü intellekti kimi üsulları mobil robotika kontekstində qeyd edir.

Niyə qeyri-səlis qərar yanaşmasından istifadə olunur?

Tədqiqatın əsaslandırması mobil robotun idarə edilməsinə daxil olan bütün məlumatların dəqiq və kəmiyyət xarakterli olmamasıdır. Xüsusilə robotlaşdırılmış suvarma nümunəsində bitki növü, sahənin forması, robotun hərəkət sürəti, torpaq rütubəti, torpaq növü və hava şəraiti kimi müxtəlif quruluşlu məlumatlar birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Tədqiqatçılar buna görə yalnız klassik rəqəmsal müqayisələr əvəzinə alternativlərin bir-birinə görə nə dərəcədə üstün tutulduğunu [0,1] intervalında ifadə edən qeyri-səlis üstünlük münasibətlərindən istifadə edirlər. Burada 0 ilə 1 arasındakı dəyərlər fiziki ölçü vahidi deyil, model daxilində müəyyən edilmiş üstünlük və ya mənsubiyyət dərəcələridir.

Namizəd süni intellekt texnologiyaları necə müəyyən edildi?

Tədqiqatın “Fregat” tətbiqində namizəd çoxluğu:

\[ X=\{x_1,x_2,x_3,x_4\} \]

kimi müəyyən edilmişdir.

AlternativTədqiqatdakı qarşılığı
x1Genetik alqoritmə əsaslanan üsul
x2Süni neyron şəbəkəsinin tətbiqi
x3Ekspert sistemi
x4Qeyri-səlis idarəetməyə əsaslanan alqoritm

Qiymətləndirmə meyarları hansılardır?

Meyarlar ümumi olaraq:

\[ Q=\{q_1,q_2,q_3,q_4\} \]

çoxluğu ilə göstərilir.

MeyarMənbədə verilən adMənbə qeydi
q1Accuracy — dəqiqlikMətn və Cədvəl 1(a) uyğundur.
q2Problem solving speed — problemin həlli sürətiMətn və Cədvəl 1(a) uyğundur.
q3Resource usage/consumption — resurs istifadəsiMətn və Cədvəl 1(b) məna baxımından uyğundur.
q4Mətndə “accuracy of problem solving”; Cədvəl 1(b)-də “Reliability”Mənbədaxili adlandırma uyğunsuzluğu var; burada bir ad səssiz şəkildə seçilməyib.

Meyarların əhəmiyyəti necə ifadə olunur?

Meyarların bir-birinə görə əhəmiyyət dərəcəsi qeyri-səlis münasibət:

\[ \mu(q_i,q_j) \]

ilə təmsil olunur. Tədqiqatdakı nümunə əhəmiyyət matrisi belədir:

 q1q2q3q4
q110,40,60
q2110,81
q30,2111
q40,8011

Bu matris meyarların bir-birinə görə “ən az nə qədər mühüm” hesab edildiyini qeyri-səlis dərəcələrlə göstərir. Tədqiqat bu rəqəmsal dərəcələrin eksperimental olaraq necə əldə edildiyini və ya ekspert qiymətləndirmələrinin neçə nəfərlə aparıldığını ətraflı izah etmir; bu, üsulun təkrarlana bilməsi baxımından mühüm məhdudiyyətdir.

Alternativlər necə müqayisə olunur?

Hər meyar üçün alternativlərin ikili üstünlük dərəcəsi:

\[ \varphi:X\times X\times Q\rightarrow[0,1] \]

münasibəti ilə müəyyən edilir. Burada:

\[ \varphi(x_i,x_j,q_k) \]

ifadəsi qk meyarı altında xi alternativinin xj alternativinə görə üstünlük dərəcəsini göstərir.

Dominant olmayan alternativin dərəcəsi necə hesablanır?

Tədqiqatın birinci münasibəti konkret meyar üçün dominant olmayan alternativlərin qeyri-səlis alt çoxluğunu müəyyən edir:

\[ \varphi^{nd}(x_i,q_k) = 1-\sup \left[ \varphi(x_j,x_i,q_k) - \varphi(x_i,x_j,q_k) \right] \tag{1} \]

Bu münasibətin məqsədi başqa alternativ tərəfindən daha güclü üstün tutulan variantların dominant-olmama dərəcəsini azaltmaqdır. Tədqiqat formulu bu şəkildə verir; formula mənbədə olmayan əlavə düzəliş və ya şərt əlavə edilməyib.

Meyarların əhəmiyyət münasibəti necə birləşdirilir?

İkinci münasibət meyar üzrə dominant-olmama dərəcələrini meyarların qeyri-səlis əhəmiyyət münasibəti ilə birləşdirir:

\[ \eta(x_j,x_i) = \sup \min \left\{ \varphi^{nd}(x_i,q_k), \varphi^{nd}(x_j,q_l), \mu(q_k,q_l) \right\} \tag{2} \]

Bu addım yalnız bir meyarı deyil, bütün meyarlar arasındakı münasibətləri qərar quruluşuna daxil etməyi hədəfləyir.

Ümumi dominant-olmama dərəcəsi

Tədqiqatın üçüncü münasibəti:

\[ \eta^{nd}(x_i) = 1-\sup \left[ \eta(x_j,x_i)-\eta(x_i,x_j) \right] \tag{3} \]

şəklindədir. Daha sonra mənbədə dördüncü münasibət:

\[ \eta^{nd}(x_i) = \min \left\{ \eta^{nd}(x_i), \eta(x_i,x_j) \right\} \tag{4} \]

kimi verilir. Dördüncü münasibətdə j indeksinin necə seçildiyi mətndə ayrıca açıqlanmır; buna görə burada mənbədə olmayan riyazi şərh əlavə edilməyib.

Cədvəl 1(a): dəqiqlik və problemin həlli sürəti üçün üstünlük münasibətləri

AlternativDəqiqlik q1Problemin həlli sürəti q2
x1x2x3x4x1x2x3x4
x110,81010,10,50,3
x2010,210,810,80,8
x300,8100,50,310
x400110,8001

Cədvəl 1(b): resurs istifadəsi və q4 meyarı üçün üstünlük münasibətləri

Mənbə q4-ü Cədvəl 1(b)-də “Reliability” kimi adlandırır; eyni meyar bundan əvvəl mətndə “accuracy of problem solving” kimi müəyyən edilmişdir.

AlternativResurs istifadəsi q3Reliability q4 — mənbə cədvəli başlığı
x1x2x3x4x1x2x3x4
x1100,80,8110,90
x201000111
x30,1010,40,4010
x401110001

Hesablama nəticəsində hansı üsul seçilir?

Birinci münasibətdən istifadə etməklə meyarlar üzrə əldə olunan dominant-olmama dəyərləri tədqiqatda belə verilir:

Meyarx1x2x3x4
q110,200
q20,310,50,2
q3000,31
q41000

Üçüncü münasibətdən sonrakı ümumi dominant-olmama dərəcələri:

Alternativηnd(xi) — münasibət (3)-dən sonra
x10,4
x20,8
x31,0
x41,0

Dördüncü münasibətlə aparılan son düzəlişdən sonra isə:

AlternativSon ηnd(xi)Texnologiya
x10,4Genetik alqoritm
x20,8Süni neyron şəbəkəsi
x30,5Ekspert sistemi
x41,0Qeyri-səlis idarəetmə

Nəticədə tədqiqat müəyyən edilmiş üstünlük strukturu altında x4 — qeyri-səlis idarəetmə əsaslı alqoritmi ən yüksək dominant-olmama dərəcəsinə malik variant kimi müəyyən edir.

Verianla Live: Süni intellekt texnologiyalarının son seçim dərəcələri

Aşağıdakı dəyərlər tədqiqatın dördüncü münasibətdən sonra verdiyi yekun ηnd(xi) dəyərləridir. Bunlar real sahə performansı, dəqiqlik faizi və ya səmərəlilik ölçüsü deyil; mənbədə müəyyən edilmiş qeyri-səlis qərar modelinin ölçüsüz seçim dərəcələridir.

Süni intellekt/idarəetmə alternativiSon dominant-olmama dərəcəsiGöstəriciMənbə
Genetik alqoritm — x10,4ηnd(xi), münasibət 4-dən sonraSon hesablama, addım 9
Süni neyron şəbəkəsi — x20,8ηnd(xi), münasibət 4-dən sonraSon hesablama, addım 9
Ekspert sistemi — x30,5ηnd(xi), münasibət 4-dən sonraSon hesablama, addım 9
Qeyri-səlis idarəetmə — x41,0ηnd(xi), münasibət 4-dən sonraSon hesablama, addım 9
 

Verianla Live: Vizuallaşdırma bu görünən cədvəldəki mənbə dəyərlərindən brauzerdə yaradılır. Elmi source-of-truth cədvəldir.

“Fregat” robotlaşdırılmış suvarma sisteminə necə tətbiq olunur?

Tədqiqatda üsul “Fregat” adlandırılan mobil robotlaşdırılmış suvarma sisteminin idarəetmə və texniki istismar sahəsində istifadə olunacaq süni intellekt texnologiyasını seçmək üçün tətbiq edilir. Tədqiqatçılar suvarma prosesindəki qeyri-müəyyənliyin sahənin konturu, robotun sahə üzrə hərəkət sürəti və torpağın rütubəti kimi ilkin məlumatların dəqiqliyi və natamamlığı ilə bağlı olduğunu bildirirlər.

Mənbənin nəticə bölməsində suvarma prosesini təsvir edən riyazi modelin hazırlandığı qeyd edilir. Bununla belə, dərc olunmuş mətn suvarma dinamikasını ətraflı fiziki tənliklər, sensor məlumatları və ya sahə eksperimentlərinin nəticələri ilə ayrıca doğrulama bölməsi kimi göstərmir. Tədqiqatın ətraflı rəqəmsal məzmunu əsasən süni intellekt texnologiyasının seçimində istifadə edilən qeyri-səlis üstünlük münasibətlərinə fokuslanır.

Tədqiqatın güclü tərəfi nədir?

Tədqiqatın əsas güclü tərəfi süni intellekt texnologiyasının seçimini yalnız bir metodun populyarlığına və ya bir göstəriciyə bağlamadan, müxtəlif meyarların əhəmiyyətini və alternativlər arasındakı ikili üstünlükləri eyni qərar strukturuna daxil etməyə çalışmasıdır. Bundan başqa, üsul nümunə namizəd çoxluğu üzrə rəqəmsal matrislər və aralıq hesablamalarla göstərilir.

Tədqiqatın əsas məhdudiyyətləri hansılardır?

  • Üstünlük matrislərindəki rəqəmsal dəyərlərin hansı eksperiment, ekspert paneli və ya ölçmə prosesi ilə yaradıldığı ətraflı izah olunmur.
  • Seçilən qeyri-səlis idarəetmə üsulunun real robotda digər üç üsuldan daha yaxşı performans verdiyini göstərən sahə eksperimenti və ya müqayisəli benchmark təqdim edilmir.
  • Enerji sərfiyyatı, suvarma dəqiqliyi, marşrut xətası, emal vaxtı və ya real vaxt idarəetmə gecikməsi kimi fiziki performans göstəriciləri ilə doğrulama verilmir.
  • q4 meyarının adı mətn ilə Cədvəl 1(b) arasında uyğunsuzdur.
  • Xülasədəki “least preferred alternative” ifadəsi əsas alqoritmdə və nəticə bölməsində “highest nondominant degree” seçimi ilə ziddiyyət təşkil edir.
  • Mətndə [20] istinadı olsa da, ədəbiyyat siyahısı [1]–[10] ilə məhduddur.
  • Dördüncü münasibətdə indeks istifadəsinin tətbiq təfərrüatı mətndə yetərincə açıqlanmır.

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr

  • Dörd süni intellekt/idarəetmə alternativi üçün qeyri-səlis üstünlük münasibətlərindən istifadə etməklə çoxmeyarlı seçim hesabı qurulmuşdur.
  • Tədqiqatın verdiyi giriş matrisləri altında son dominant-olmama dərəcələri x1=0,4; x2=0,8; x3=0,5 və x4=1,0-dır.
  • Bu hesablamada qeyri-səlis idarəetmə əsaslı x4 alternativi seçilmişdir.
  • Üsul “Fregat” mobil robotlaşdırılmış suvarma sistemi kontekstində nümunələndirilmişdir.

Tədqiqatın sübut etmədiyi nəticələr

  • Qeyri-səlis idarəetmənin bütün mobil robotlar üçün universal olaraq ən yaxşı süni intellekt üsulu olduğu sübut edilməyib.
  • x4=1,0 dəyəri %100 dəqiqlik və ya %100 səmərəlilik demək deyil.
  • Tədqiqat genetik alqoritm, süni neyron şəbəkəsi və ekspert sisteminin real sahə sınaqlarında qeyri-səlis idarəetmədən daha pis olduğunu göstərmir.
  • Robotun suvarma səmərəliliyində, enerji sərfiyyatında və ya hərəkət dəqiqliyində konkret faiz artımı bildirilmir.
  • Başqa robot, başqa meyar çəkiləri və ya başqa üstünlük matrisləri istifadə edildikdə eyni alternativin seçiləcəyi göstərilməyib.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Metod axınının texniki xülasəsi

AddımƏməliyyatTədqiqatdakı qarşılığı
1Namizəd texnologiyaları müəyyən etX = {x1, x2, x3, x4}
2Meyarları müəyyən etQ = {q1, q2, q3, q4}
3Meyarların qeyri-səlis əhəmiyyət münasibətini müəyyən etμ(qi,qj)
4Hər meyar üçün alternativlər arasında qeyri-səlis üstünlük münasibətlərini müəyyən etφ(xi,xj,qk)
5Meyar üzrə dominant olmayan alt çoxluqları hesablaMünasibət (1)
6Meyar münasibətlərini birləşdirMünasibət (2)
7Ümumi dominant-olmama dərəcələrini hesablaMünasibət (3)
8Son düzəlişi tətbiq etMünasibət (4)
9Ən yüksək son dərəcəyə malik alternativi seçx4 = qeyri-səlis idarəetmə

Aralıq nəticə ilə yekun nəticə arasındakı fərq

Münasibət (3)-dən sonra həm x3, həm də x4 üçün 1,0 dəyəri alınır. Dördüncü münasibətlə aparılan düzəlişdən sonra x3 0,5-ə düşür, x4 isə 1,0 dəyərini saxlayır. Beləliklə, yekun seçim yalnız x4 olur.

AlternativMünasibət (3)-dən sonraMünasibət (4)-dən sonra
x10,40,4
x20,80,8
x31,00,5
x41,01,0

Bu nəticə tədqiqatın əsas kəmiyyət nəticəsidir. Lakin sözügedən dəyərlər başlanğıcda müəyyən edilmiş qeyri-səlis üstünlük matrislərinin riyazi nəticəsidir; ölçülmüş sahə performansı deyil.

Mənbədaxili uyğunsuzluqlar

Xülasə–metod ziddiyyəti: Xülasə “least preferred alternative” ifadəsini istifadə edərkən metod və nəticə bölmələri ən yüksək dominant-olmama dərəcəsinə malik alternativi seçir. Rəqəmsal nümunədə də x4=1,0 ilə maksimum dəyər seçildiyi üçün məqalənin əsas metodoloji axını maksimum seçim qaydasına əsaslanır. Xülasədəki ifadə səssiz şəkildə düzəldilməyib, ziddiyyət açıq qeydə alınıb.

q4 meyarının adı: Səhifə 130-dakı izahda q4 “accuracy of problem solving” kimi müəyyən edilir, Cədvəl 1(b)-də isə eyni q4 “Reliability” başlığını daşıyır. Mənbə bu fərqi izah etmir.

Mənbə nömrəsi: Suvarma sistemi nümunəsinin izah edildiyi bölmədə [20] istinadı var; dərc edilmiş ədəbiyyat siyahısı isə [1]–[10] arasındadır. Buna görə [20] istinadının biblioqrafik qarşılığı bu versiyadan müəyyən edilə bilmir.

Redaksiya qalığı: Mətnin içində “I translate:” ifadəsi dərc olunmuş mətndə qalmışdır. Bu ifadə elmi metod elementi kimi şərh edilməyib və mənbədə olduğu şəkildə redaksiya anomaliyası kimi qiymətləndirilib.

Metodoloji doğrulama sərhədi

Tədqiqatın hesablamaları verilən qeyri-səlis münasibət matrislərindən müəyyən bir seçimə gətirir; lakin bu seçim müstəqil eksperimental doğrulama ilə dəstəklənmir. Buna görə tədqiqat süni intellekt texnologiyasının seçim metodologiyasının işlənmiş nümunəsini təqdim edir; qeyri-səlis idarəetmənin real sahə şəraitində performans üstünlüyünü birbaşa sübut edən müqayisəli robot eksperimenti təqdim etmir.

Mənbə və Metod Qeydi

Tam orijinal işin adı: Application of Artificial Intelligence Methods in the Control of Mobile Robots

Müəlliflər: Aliyeva Aytan Amiraslan; Suleymanov Emil Qardashxan.

Müəllif sırası: Aliyeva Aytan Amiraslan birinci müəllif, Suleymanov Emil Qardashxan ikinci müəllifdir. Mənbədə bərabər birinci müəlliflik və ya bərabər töhfə bəyanatı yoxdur.

Qurum: Hər iki müəllif Department of Computer Engineering, Azerbaijan State Oil and Industry University, Republic of Azerbaijan afiliyasiyası ilə verilmişdir.

Məsul müəllif: Mənbədə açıq məsul müəllif və ya yazışma e-poçt ünvanı göstərilmir.

Mənbə növü: Konfrans materiallarında dərc edilmiş riyazi modelləşdirmə və qərar üsulu tədqiqatı.

Rəyçilik vəziyyəti: Scientific Collection «InterConf+» platformasının rəsmi redaksiya siyasətində daxili qiymətləndirmə və ikiqat kor xarici rəyçilik tətbiq edildiyi bildirilir.

Nəşr: Scientific Collection «InterConf+», No. 69(295), Modeling and Nanotechnology.

Konfrans: 9th International Scientific and Practical Conference “Concepts for the Development of Society’s Scientific Potential”, 19–20 may 2026, Praqa, Çex Respublikası.

Səhifələr: 125–133.

ISSN: 2709-4685.

DOI:10.51582/interconf.19-20.05.2026.013

Rəsmi nəşr qeydi:Scientific Collection «InterConf+» məqalə qeydi

Nəşr ili: 2026.

Nəşr tarixi qeydi: Rəsmi məqalə qeydi ilə müvafiq buraxılış qeydində fərqli nəşr tarixləri göstərilir; bu biblioqrafik fərq HTML-dən əvvəlki qiymətləndirmə qeydində göstərilmişdir.

Lisenziya: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0).

Maliyyələşdirmə: Mənbədə ayrıca maliyyələşdirmə bəyanatı yoxdur.

Məlumatların əlçatanlığı: Mənbədə ayrıca məlumatların əlçatanlığı bəyanatı yoxdur.

Maraqlar toqquşması: Mənbədə ayrıca maraqlar toqquşması bəyanatı yoxdur.

CRediT/müəllif töhfələri: Mənbədə ayrıca CRediT və ya ətraflı müəllif töhfələri bəyanatı yoxdur.

Bu Verianla izahındakı elmi üsul, matrislər, tənliklər və nəticələr yalnız Aliyeva və Suleymanovun dərc olunmuş tədqiqatına əsaslanır. Xarici doğrulama yalnız biblioqrafik nəşr kimliyinin və rəyçilik siyasətinin yoxlanması üçün istifadə edilmiş; kənardan yeni robot performansı nəticəsi, alqoritm müqayisəsi və ya suvarma məlumatı əlavə edilməmişdir.

Tədqiqatın əsas elmi sərhədi qeyri-səlis üstünlük modelinin rəqəmsal seçim nəticəsi yaratmasına baxmayaraq üstünlük matrislərinin yaradılma prosesinin və seçilən üsulun real robot üzərində müqayisəli performansının yetərli eksperimental təfərrüatla doğrulanmamasıdır. Buna görə x4-ün seçilməsi mənbədə verilən meyar və üstünlük strukturuna bağlı qərar nəticəsi kimi qiymətləndirilməlidir.


Paylaşın:

Şərhlər yoxlandıqdan sonra yayımlanır.Şərhiniz təsdiq prosesinə daxil ediləcək və uyğun hesab olunduqda görünəcək.

Şərh yazın

E-poçt ünvanınız yayımlanmayacaq. Məcburi sahələr * ilə işarələnib

Your experience on this site will be improved by allowing cookies Cookie Policy