
Bu tədqiqat, normalde kapalı bir bağlantı alan etkili transistörü (junction field-effect transistor, JFET) ilə iki paralel iləri ilətim kanalını eyni hüceyrə daxiliinde birleştiren yeni bir silisyum karbür asimetrik hendek MOSFET yapısını incelemektedir. IJDC-ATMOS adı verilən yapı, Sentaurus TCAD rəqəmsal cihaz simulyasiyalarıyla geleneksel asimetrik hendek MOSFET olan C-ATMOS ilə karşılaştırılmıştır. Simülasyon nəticəlarında IJDC-ATMOS’un xüsusi ilətim direnci 2,49 mΩ·cm²’den 1,69 mΩ·cm²’ye, ters ilətime geçiş gərginliki 2,82 V’tan 1,76 V’a ve toplam anahtarlama kaybı 4,27 mJ/cm²’den 2,26 mJ/cm²’ye düşmüştür. Bununla belə tədqiqat yalnız rəqəmsal simulyasiyaa dayanmaktadır; fiziksel cihaz üretimi, elektriksel ölçmə, uzun süreli güvenilirlik testi və ya gerçek güc dönüştürücüsü doğrulaması yapılmamıştır.
Önerilən yapının iləri ilətimdeki temel özelliği, hendek yan duvarındaki birinci kanalın Ch1 ve hendeğin altındaki düzlemsel ikinci kanalın Ch2 eyni anda açılarak elektronlar daxiliin iki paralel yol oluşturmasıdır. Ters ilətimde ise normalde kapalı JFET kanalı, parazitik gövde diyodundan önce açılan tek kutuplu bir cərəyan yolu sağlamaktadır. Yazarların simulyasiyalarına göre bu mekanizma, gövde diyodundaki delik enjeksiyonunu ve buna bağlı bipolar bozunma riskini bastırırken ters toparlanma yükünü de azaltmaktadır.
Türkiyə açısından değerlendirme: Tədqiqat; elektrikli araç güc elektroniği, yenilənebilir enerji dönüştürücüleri, endüstriyel sürücüler, havacılık elektroniği ve yüksək gərginlikli anahtarlama sistemleri daxiliin geliştirilən SiC güc yarı ilətkenleri bcərəyanından Türkiyə’deki araştırma ve tasarım tədqiqatlarına metodsel bir örnek sunabilir. Yapının Türkiyə’de uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi daxiliin yerel TCAD modellerinin malzeme ve arayüz parametreleriyle kalibre edilmesi, üretiləbilirlik analizi yapılması, gerçek 4H-SiC aygıtların üretilmesi, statik ve dinamik elektriksel ölçməlerin tekrarlanması, yüksək temperatur ve uzun süreli güvenilirlik təcrübəlerinin gerçekleştirilmesi gerekir. Tədqiqatdan Türkiyə’de seri üretim yapılabiləceği, maliyet avantajı sağlanacağı, otomotiv və ya havacılık sertifikalarının karşılanacağı ya da gerçek dönüştürücülerde eyni kayıp azalmasının birbaşa elde ediləceği sonucu çıkarılamaz.
Araştırmanın temel problemi nədir?
Silisyum karbür (silicon carbide, SiC) MOSFET’ler, aşağı ilətim direnci ve hızlı anahtarlama özellikleri nedeniyle yüksək gərginlikli güc elektroniğinde değerlendirilən yarı ilətken anahtarlardır. Ancak tek bir SiC MOSFET hüceyrəsinin iləri ilətim direncini, ters ilətim davranışını, anahtarlama kayıplarını, kırılma gərginlikini ve kapı oksidi güvenilirliğini eyni anda iyiləştirmek kolay değildir. Bir özelliği geliştiren geometrik değişiklik başka bir performans ölçütünü kötüleştirebilir.
Geleneksel asimetrik hendek MOSFET yapısında hendek kapısının tabanı ve yan duvarlarının böyük bölümü yüksək katkılı P-kuyusu tarafından korunur. Bu P-kuyusu, yüksək gərginlik altında hendek köşelerinde oluşan elektrik alanı sınırlayarak kapı oksidini korur. Ancak koruyucu P-kuyusu hüceyrənin bir tarafındaki ilətim yolunu kapattığından, iləri ilətimde yalnız hendek yan duvarındaki tek MOS kanalı kullanılmaktadır. Bu durum xüsusi ilətim direncini artırabilir.
İkinci sorun ters cərəyanın taşınmasıdır. MOSFET üç fazlı evirici gibi sistemlerde üçüncü bölgede çalışırken cərəyan ters yönde akabilir. Geleneksel yapıda bu cərəyan, SiC’nin geniş bant aralığı nedeniyle görece yüksək bir gərginlikde açılan gövde diyodundan geçer. Gövde diyodu bipolar bdaxiliimde çalıştığında sürüklenme bölgesine delikler enjekte edilir. Yazarlar bu süreci, uzun dönemli performans ve kararlılık açısından bipolar bozunma riskiyle ilişkiləndirmektedir.
Tədqiqatnın araştırma sorusu şudur: İleri yönde iki paralel MOS kanalını, ters yönde ise gövde diyodundan önce açılan normalde kapalı bir JFET kanalını eyni asimetrik hendek hüceyrəsine yerleştirmek; ilətim direncini, ters ilətim gərginlikini, ters toparlanma davranışını ve anahtarlama kayıplarını bloklama yeteneğini bozmadan iyiləştirebilir mi?
Literatürde hedeflenen tasarım boşluğu
Tədqiqatda daha önce kullanılan başlıca ters ilətim çözümleri xarici Schottky bariyer diyodu, monolitik Schottky bariyer diyodu, birleşim bariyerli Schottky yapısı, heteroeklem diyodu ve MOS kanal diyodu olarak sıralanmaktadır. Dış diyotların ek parazitik endüktans ve kapasitans oluşturabiləceği, Schottky temasların yüksək temperaturta kaçak cərəyanı artırabiləceği, heteroeklem temasların üretiminin zor olabiləceği ve aşağı bariyerli MOS kanal diyotlarının ince kapı oksidi gereksinimi nedeniyle erken delinmeye açık olabiləceği belirtilmektedir.
Önerilən yaklaşımda ters cərəyan daxiliin kapı oksidine dayanmayan bir JFET kanalı kullanılmaktadır. Tədqiqatçılar bu kanalın aşağı ters gərginlikde açılmasını, lakin iləri ilətim ve bloklama sırasında kapalı kalmasını amaçlamıştır. Aynı hüceyrəde bulunan ikinci MOS kanalı ise iləri yönde ek bir elektron yolu oluştururken kapı ilə dren arasındaki örtüşme alanını azaltmak üzere tasarlanmıştır.
IJDC-ATMOS yapısı geleneksel yapıdan necə ayrılmaktadır?
Şekil 1, önerilən IJDC-ATMOS ilə geleneksel C-ATMOS’un kesitlerini karşılaştırmaktadır. Her iki yapıda da 11 µm kalınlığında N-sürüklenme bölgesi, N tipi alt tabaka, dren metali, P-kuyuları, N tipi cərəyan yayma qatı ve hendek kapısı bulunmaktadır. Hüceyrə adımı her iki cihazda 3,2 µm, hendek derinliği 1,0 µm ve kapı oksidi kalınlığı 50 nm olarak modelləşdirilmişdir.
C-ATMOS’ta iləri ilətim kanalı, kapının hendek yan duvarındaki Ch1 kanalından oluşmaktadır. IJDC-ATMOS’ta bu kanala ek olarak hendeğin altındaki düzlemsel kapı bölgesinde 0,3 µm uzunluğunda Ch2 kanalı bulunmaktadır. Ch1 ve Ch2 iləri ilətimde paralel bağlanmaktadır.
Önerilən yapının karşı tarafında normalde kapalı N kanallı bir JFET oluşturulmuştur. JFET bölgesi, yüzeydeki P+ bölgesi, P-kuyuları ve bunların arasında kalan N tipi cərəyan yayma qatından meydana gelmektedir. Mənbə metali, P+ yüzey bölgesiyle ve alt P-kuyusuyla temas ederek JFET’in kontrol elektrodu gibi davranmaktadır.
Çift iləri ilətim kanalı necə tədqiqatktadır?
Birinci bölgede, yani pozitif dren-mənbə gərginliki ve pozitif kapı-mənbə gərginliki altında Ch1 ve Ch2 birlikte açılmaktadır. Elektronlar yalnız hendek yan duvarındaki Ch1 üzerinden değil, hendeğin altındaki düzlemsel Ch2 üzerinden de akabilmektedir. İki kanalın paralel tədqiqatsı toplam ilətim yolunu genişletmekte ve xüsusi ilətim direncini azaltmaktadır.
Ch2’nin ikinci işlevi, kapı ve dren bölgeleri arasındaki etkin örtüşme alanını küçültmektir. Bu geometrik değişim kapı-dren kapasitansını ve Miller bölgesiyle ilişkili kapı-dren yükünü azaltmaktadır. Daha aşağı kapı-dren yükü, kapı gərginlikinin anahtarlama sırasında Miller platosunda daha kısa süre kalabilmesini ve anahtarlamanın daha hızlı tamamlanmasını hedeflemektedir.
Normalde kapalı JFET ters ilətim yolunu necə oluşturmaktadır?
JFET kanalı yatay ve düşey olmak üzere iki bölümle tanımlanmıştır. Yatay kanal, P+ bölgesi ilə P-kuyusu arasındaki cərəyan yayma qatında; düşey kanal ise komşu P-kuyuları arasında oluşmaktadır. Bu bölgelerdeki PN birleşimleri, aradaki N tipi qatı tüketim bölgesiyle daraltmakta ve ilətim bandı enerji bariyeri meydana getirmektedir.
İleri ilətim ve iləri bloklama sırasında bu enerji bariyeri JFET kanalını sıkıştırılmış durumda tutmaktadır. Böylece JFET, çift MOS kanalının normal iləri tədqiqatsına ek bir kaçak və ya paralel cərəyan yolu oluşturmamaktadır.
Üçüncü bölgede negatif kapı-mənbə ve ters dren-mənbə koşulu uygulandığında tüketim bölgesi daralmakta, ilətim bandı bariyeri düşmekte ve N tipi cərəyan yayma qatından N+ mənbə bölgesine uzanan tek kutuplu bir elektron yolu açılmaktadır. JFET’in gövde diyodundan daha aşağı gərginlikde açılması amaçlandığından, ters cərəyan önce JFET üzerinden taşınmaktadır.
Şekil 2’deki üç boyutlu ilətim bandı enerji haritaları bu mekanizmayı göstermektedir. İleri ilətim koşulunda, VDS = 10 V ve VGS = 15 V iken JFET bölgesinde belirgin bir enerji bariyeri bulunmaktadır. Ters ilətimde VDS = −5 V ve VGS = −5 V uygulandığında bariyer böyük ölçüde ortadan kalkmakta ve kesintisiz elektron yolu oluşmaktadır.
JFET kanal genişlikleri neden kritik önemdedir?
Yatay kanal genişliği WL ve düşey kanal genişliği WV, JFET’in hangi ters gərginlikde açılacağını ve bloklama sırasında kapalı kalıp kalamayacağını belirlemektedir. Kanal çok dar olduğunda güclü tüketim nedeniyle ters ilətime geçiş gərginliki yüksək kalabilir. Kanal aşırı genişletildiğinde ise bariyer çok küçülerek sıfır gərginlikde istenmeyen ilətim və ya erken kırılma meydana gelebilir.
Şekil 3’te WV arttıkça ters ilətime geçiş gərginlikinin genel olarak azaldığı görülmektedir. WV kiçikken WL değişiminin etkisi sınırlıdır; çünkü açılmayı esas olarak düşey kanal bariyeri belirlemektedir. WV büyüdüğünde yatay kanalda da belirgin bir bariyer oluşmakta ve WL değişimi ters ilətime geçiş gərginlikini daha fazla etkiləmektedir.
Ancak eyni grafiklerde, WL ve WV aşırı büyüdüğünde kırılma gərginlikinin hızla düştüğü gösterilmektedir. Metinde WL = 0,60 µm ve WV = 0,50 µm durumunda JFET’in sıfır kutuplamada ilətime geçtiği belirtilmektedir. Buna görə tədqiqatçılar WL = 0,45 µm ve WV = 0,50 µm değerlerini seçmiştir.
Akım yayma qatı necə optimize edilmiştir?
Akım yayma qatının genişliği WCSL ve katkılama sıxlığı NCSL, ilətim direnci ilə kırılma gərginliki arasında başka bir denge oluşturmaktadır. NCSL və ya WCSL artırıldığında P bölgelerinin oluşturduğu tüketim bölgesi daralmakta ve elektronların geçebiləceği alan genişlemektedir. Bunun sonucunda Ron,sp azalmaktadır.
Buna qarşılıq daha geniş ve daha yüksək katkılı bir cərəyan yayma qatı, yüksək gərginlikdeki elektrik alan dağılımını değiştirerek kırılma gərginlikini düşürmektedir. Şekil 4’te NCSL değeri 1,5×1016–3,5×1016 cm−3, WCSL ise 0,7–1,1 µm aralığında taranmıştır. Tədqiqatçılar statik başarı ölçütünü dikkate alarak NCSL = 2,5×1016 cm−3 ve WCSL = 0,9 µm değerlerini seçmiştir.
Sentaurus TCAD modelinde hangi fiziksel etkilər dikkate alınmıştır?
Tədqiqatda önerilən ve geleneksel hüceyrəler Sentaurus TCAD ortamında modelləşdirilmişdir. Simülasyonlarda şu fiziksel modellerin kullanıldığı belirtilmektedir:
- Yüksek elektrik alan altında taşıyıcı hareketliliği doygunluğu,
- Auger yeniden birleşmesi,
- Okuto–Crowell çarpma iyonlaşması,
- Bant aralığı daralması,
- Eksik iyonlaşma,
- SiC/SiO2 arayüz duzakları,
- SiC/SiO2 arayüzündeki sabit yükler.
Arayüz duzakları ve sabit yüklerin modele eklenmesi, ideal bir SiC/SiO2 arayüzü varsayımından kaçınmayı amaçlamaktadır. Bununla belə tədqiqatda kullanılan duzak sıxlığı dağılımlarının ve sabit yüklerin ayrıntılı rəqəmsal değerleri verilmemiştir. Bu eksiklik, başka bir araştırma grubunun modeli birebir yeniden kurmasını zorlaştırmaktadır.
İleri ilətim nəticəları ne göstermektedir?
Şekil 5’te VGS = 15 V ve IDS = 200 A/cm² koşulunda C-ATMOS’un xüsusi ilətim direnci 2,49 mΩ·cm², IJDC-ATMOS’un xüsusi ilətim direnci ise 1,69 mΩ·cm² olarak hesaplanmıştır. Böylece önerilən yapıda Ron,sp təxminən %32,1 azalmıştır.
Elektron cərəyan sıxlığı haritalarında geleneksel yapının cərəyanı yalnız Ch1 çevresinde yoğunlaşırken IJDC-ATMOS’ta Ch1 ve Ch2 boyunca iki paralel yol görülmektedir. Aynı haritada JFET bölgesinin aşağı elektron sıxlığında kaldığı gösterilmektedir. Bu nəticə, JFET kanalının iləri ilətim sırasında kapalı kaldığına ilişkin simulyasiya mekanizmasını dəstəkləyir.
Ters ilətime geçiş gərginliki necə değişmiştir?
VGS = −5 V ve ters cərəyan sıxlığınun böyüklüğü 50 A/cm² iken C-ATMOS gövde diyodunun ters ilətime geçiş gərginliki 2,82 V olarak hesaplanmıştır. IJDC-ATMOS’un JFET yolu ise 1,76 V’ta ilətime geçmiştir. Mutlak fark 1,06 V, göreli azalma təxminən %37,6’dır.
Şekil 6’da geleneksel yapıda ters cərəyanın gövde diyodundan geçtiği, IJDC-ATMOS’ta ise cərəyanın JFET kanalı üzerinden kaynağa ulaştığı görülmektedir. IJDC-ATMOS daxiliin ters cərəyan sıxlığı 50 A/cm²’den 300 A/cm²’ye yükselirken mənbə-dren gərginliki 1,76 V’tan 2,66 V’a yükselmiş ve JFET bölgesindeki tüketim alanı giderek daralmıştır.
Gövde diyodu ve bipolar bozunma necə qiymətləndirilmişdir?
Şekil 7’de iləri ilətim ve 1200 V bloklama koşullarında JFET bölgesinin tüketilmiş durumda kaldığı gösterilmektedir. Ters cərəyan sıxlığı −100 A/cm² olduğunda geleneksel C-ATMOS’un sürüklenme bölgesinde yüksək delik sıxlığı oluşurken IJDC-ATMOS’ta delik sıxlığı çok daha aşağı kalmıştır.
Yazarlar bu farkı, C-ATMOS gövde diyodunun bipolar bdaxiliimde açılarak sürüklenme bölgesine delik enjekte etmesine bağlamaktadır. IJDC-ATMOS’ta ters cərəyan JFET’in tek kutuplu elektron ilətimiyle taşındığından delik enjeksiyonu bastırılmaktadır.
Bu nəticə, simulyasiya koşullarında gövde diyodunun etkinleşmesinin bastırıldığını göstermektedir. Ancak fiziksel aygıt üretilmediği ve uzun süreli bipolar bozunma təcrübəi yapılmadığı daxiliin “bipolar bozunmanın ortadan kaldırıldığı” ifadesi təcrübəsel bir güvenilirlik sonucu olarak yorumlanmamalıdır.
Ters toparlanma yükü ne ölçüde azalmıştır?
Ters toparlanma, iləri və ya ters cərəyan taşıyan bir yarı ilətken birleşimin kutuplaması değiştirildiğinde biriken taşıyıcıların uzaklaştırılması daxiliin gereken geçici süreçtir. Yüksek ters toparlanma cərəyanı ve yükü, anahtarlama kaybını ve devredeki elektriksel zorlanmayı artırabilir.
Şekil 8’de 600 V’luk endüktif sıkıştırmalı çift darbe devresi kullanılarak ters toparlanma simüle edilmiştir. Devrede 5 nH parazitik endüktans ve 200 µH yük endüktansı gösterilmektedir. IJDC-ATMOS ve C-ATMOS, 100, 200 ve 300 A/cm² yük cərəyanı koşullarında karşılaştırılmıştır.
| Yük cərəyan sıxlığı | IJDC-ATMOS QRR | C-ATMOS QRR | Simülasyonda bildirilən azalma |
|---|---|---|---|
| 100 A/cm² | 1,13 µC/cm² | 2,34 µC/cm² | %51,7 |
| 200 A/cm² | 1,15 µC/cm² | 3,42 µC/cm² | %66,4 |
| 300 A/cm² | 1,17 µC/cm² | 4,23 µC/cm² | %72,3 |
IJDC-ATMOS’un QRR değeri cərəyan arttıkça yalnız 1,13’ten 1,17 µC/cm²’ye yükselmiştir. C-ATMOS’ta ise eyni aralıkta 2,34’ten 4,23 µC/cm²’ye belirgin artış görülmüştür. Kesit boyunca çizilən delik sıxlığı eğriləri, IJDC-ATMOS’un delik sıxlığınun sürüklenme bölgesi katkı sıxlığı olan 6×1015 cm−3 değerinin altında kaldığını göstermektedir.
Bloklama gərginliki ve temperatur nəticəları
Önerilən yapı yalnız aşağı ilətim direncine değil, simulyasiyada daha yüksək kırılma gərginlikine de ulaşmıştır. Tablo 2’de IJDC-ATMOS daxiliin 1610 V, C-ATMOS daxiliin 1485 V kırılma gərginliki bildirilmişdir. Böylece önerilən hüceyrənin kırılma gərginliki karşılaştırma yapısından təxminən %8,4 daha yüksəktir.
Şekil 9’da cihazların 300 K ve 450 K temperaturtaki bloklama eğriləri karşılaştırılmaktadır. Kırılma gərginlikinin temperaturla artması, tədqiqatda çığ kırılma mekanizmasının baskın olduğunun göstergesi olarak yorumlanmıştır. Temperatur yükseldiğinde taşıyıcıların termal enerjisi arttığı daxiliin kaçak cərəyan da artmaktadır.
Metin, 450 K’de IJDC-ATMOS’un kaçak cərəyanının ağırlıklı olarak JFET bariyerini termal olarak aşan taşıyıcılardan mənbəlandığını ve IBL değerinin 1×10−8 A’nın altında kaldığını belirtmektedir. Bununla belə Şekil 9’un düşey ekseni A/cm² cinsinden cərəyan sıxlığı olarak verilmişdir. Metindeki amper birimi ilə grafikteki cərəyan sıxlığı birimi arasında açık bir raporlama tutarsızlığı bulunmaktadır.
Kapı oksidindeki elektrik alan
Yüksek gərginlik altında hendek tabanındaki kapı oksidinin elektrik alanı SiC hendek MOSFET güvenilirliği açısından kritik bir parametredir. Simülasyonda VDS = 1200 V iken IJDC-ATMOS’un kapı oksidindeki tepe elektrik alanı 1,27 MV/cm, C-ATMOS’unki ise 1,92 MV/cm olarak bildirilmişdir.
Şekil 9’un elektrik alan eklerinde SiC bölgesindeki daha yüksək yerel tepe değerleri de gösterilmektedir. Bunlar kapı oksidi daxiliindeki 1,27 ve 1,92 MV/cm değerleriyle karıştırılmamalıdır. Yazarların güvenilirlik değerlendirmesi özellikle hendek tabanı oksidindeki elektrik alan değerine dayanmaktadır.
Bu değerler rəqəmsal elektrik alan dağılımından elde edilmiştir. Kapı oksidinde zamanla bağımlı dielektrik kırılma, sabit kapı kutuplama stresi və ya çevrimsel güvenilirlik təcrübəi yapılmadığı daxiliin uzun cihaz ömrü birbaşa kanıtlanmamıştır.
Kapasitans ve kapı-dren örtüşmesi
Şekil 10’da giriş kapasitansı Ciss ve çıkış kapasitansı Coss her iki yapı daxiliin birbirine yakın görünmektedir. En belirgin fark ters aktarım və ya kapı-dren kapasitansında ortaya çıkmıştır.
VDS = 800 V’ta IJDC-ATMOS’un CGD değeri 12,1 pF/cm², C-ATMOS’un değeri 20,9 pF/cm² olarak hesaplanmıştır. Bu, %42,1 azalmaya qarşılıq gelmektedir. Tədqiqatçılar bu azalmayı Ch2’nin hendek tabanına yerleştirilmesiyle kapı ve dren arasındaki örtüşme alanının küçülmesine bağlamaktadır.
Tədqiqatda CGD tabanlı yüksək frekans başarı ölçütü şu çarpımla ifade edilmiştir:
\[ HF\text{-}FOM_{C_{GD}} = R_{on,sp} \times C_{GD} \]
Burada Ron,sp xüsusi ilətim direncini, CGD kapı-dren kapasitansını ifade eder. Düşük değer, hem aşağı statik ilətim direncinin hem de aşağı kapasitif anahtarlama yükünün birlikte elde edildiğini gösterir. IJDC-ATMOS daxiliin bu değer 20,4 mΩ·pF, C-ATMOS daxiliin 52,0 mΩ·pF olarak verilmiş ve %60,8 azalma bildirilmişdir.
Kapı-dren yükü ve Miller platosu
Şekil 11’de kapı yükü eğrilərinin Miller platosundan çıkarılan QGD değerleri karşılaştırılmıştır. C-ATMOS daxiliin QGD 78,2 nC/cm², IJDC-ATMOS daxiliin 52,2 nC/cm²’dir. Önerilən yapı kapı-dren yükünü %33,2 azaltmıştır.
QGD tabanlı yüksək frekans başarı ölçütü şu şekilde verilmişdir:
\[ HF\text{-}FOM_{Q_{GD}} = R_{on,sp} \times Q_{GD} \]
IJDC-ATMOS’un Ron,sp×QGD değeri 88,2 mΩ·nC, C-ATMOS’un değeri ise 194,7 mΩ·nC olarak hesaplanmıştır. Bu fark %54,7 azalmaya qarşılıq gelmektedir.
Anahtarlama kayıpları necə değişmiştir?
Şekil 12’de çift darbe devresi altında açılma ve kapanma geçişleri karşılaştırılmıştır. IJDC-ATMOS’un daha aşağı ters toparlanma yükü açılma geçişindeki cərəyan-gərginlik örtüşmesini azaltmış; daha aşağı CGD ve QGD ise kapanma süresini kısaltmıştır.
| Anahtarlama ölçütü | IJDC-ATMOS | C-ATMOS | Değişim |
|---|---|---|---|
| Açılma kaybı Eon | 1,52 mJ/cm² | 3,16 mJ/cm² | %51,9 azalma |
| Kapanma kaybı Eoff | 0,74 mJ/cm² | 1,11 mJ/cm² | Yaklaşık %33,3 azalma |
| Toplam anahtarlama kaybı | 2,26 mJ/cm² | 4,27 mJ/cm² | %47,1 azalma |
Toplam anahtarlama kaybı, tədqiqat nəticəlarındaki açılma ve kapanma kayıplarının toplamıyla ifade edilmektedir:
\[ E_{sw} = E_{on} + E_{off} \]
IJDC-ATMOS daxiliin 1,52 + 0,74 = 2,26 mJ/cm², C-ATMOS daxiliin 3,16 + 1,11 = 4,27 mJ/cm² sonucu elde edilmektedir.
Önerilən ve geleneksel yapının genel karşılaştırması
| Elektriksel parametre | IJDC-ATMOS | C-ATMOS | Temel yorum |
|---|---|---|---|
| Ters ilətime geçiş gərginliki Vcut-in | 1,76 V | 2,82 V | JFET yolu daha aşağı ters gərginlikde açılmaktadır. |
| Özgül ilətim direnci Ron,sp | 1,69 mΩ·cm² | 2,49 mΩ·cm² | Çift MOS kanalı ilətim direncini azaltmaktadır. |
| Kırılma gərginliki BV | 1610 V | 1485 V | Önerilən yapı simulyasiyada bloklama yeteneğini korumuştur. |
| Ters toparlanma yükü QRR | 1,15 µC/cm² | 3,42 µC/cm² | 200 A/cm² koşulunda daha az depolanmış taşıyıcı bulunmaktadır. |
| Kapı-dren kapasitansı CGD | 12,1 pF/cm² | 20,9 pF/cm² | Kapı-dren örtüşmesi azaltılmıştır. |
| Kapı-dren yükü QGD | 52,2 nC/cm² | 78,2 nC/cm² | Miller bölgesi yükü azalmıştır. |
| Ron,sp×CGD | 20,4 mΩ·pF | 52,0 mΩ·pF | Yüksek frekans başarı ölçütü %60,8 düşmüştür. |
| Ron,sp×QGD | 88,2 mΩ·nC | 194,7 mΩ·nC | Yüksek frekans başarı ölçütü %54,7 düşmüştür. |
| Açılma kaybı Eon | 1,52 mJ/cm² | 3,16 mJ/cm² | Düşük QRR açılma kaybını azaltmıştır. |
| Kapanma kaybı Eoff | 0,74 mJ/cm² | 1,11 mJ/cm² | Düşük CGD kapanma sürecini hızlandırmıştır. |
Tədqiqatnın güclü yönleri nelerdir?
- İleri ilətim, ters ilətim, bloklama, kapasitans, kapı yükü, ters toparlanma ve anahtarlama davranışı eyni cihaz modeli üzerinde araşdırılmışdır.
- Yeni yapının yalnız genel kesiti değil, tədqiqat mekanizması ilətim bandı, uzay yükü, elektron cərəyanı ve delik sıxlığı haritalarıyla gösterilmiştir.
- JFET’in yatay ve düşey kanal genişlikleri, ters ilətime geçiş gərginliki ilə kırılma gərginliki arasındaki denge dikkate alınarak taranmıştır.
- Akım yayma qatının genişliği ve katkılama sıxlığı ayrı parametrik analizlerle optimize edilmiştir.
- Önerilən ve geleneksel cihaz eyni temel hüceyrə boyutları ve sürüklenme bölgesi özellikleriyle karşılaştırılmıştır.
- SiC/SiO2 arayüz duzakları ve sabit yükler simulyasiya modeline dâhil edilmiştir.
- Çift darbe ve ters toparlanma simulyasiyaları, statik cihaz nəticəlarını dinamik anahtarlama ölçütleriyle tamamlamıştır.
Tədqiqatnın sınırlılıkları nelerdir?
- Tədqiqat tamamen Sentaurus TCAD simulyasiyauna dayanmaktadır; fiziksel IJDC-ATMOS üretilmemiştir.
- Elektriksel nəticəlar laboratuvar ölçməleriyle təsdiqlənməmişdir.
- Üretim akış şeması, maske adımları, iyon implantasyonu, epitaksi, oksidasyon ve temas metalizasyonu ayrıntılı olarak verilmemiştir.
- JFET bölgesi ve alt düzlemsel kanalın üretim toleranslarına duyarlılığı incelenmemiştir.
- SiC/SiO2 arayüz duzağı ve sabit yük değerleri ayrıntılı bdaxiliimde hesabatda verilməmişdir.
- Eşik gərginliki, kanal hareketliliği ve sıcaklığa bağlı ilətim direnci ayrıntılı olarak sunulmamıştır.
- Kısa devre dayanımı, çığ enerjisi, kapı oksidi ömrü ve zamanla bağımlı dielektrik kırılma analiz edilmemiştir.
- Parazitik hüceyrəler arası etkiləşim, üç boyutlu kənar sonlandırması ve gerçek yonga düzeni modellenmemiştir.
- Çift darbe nəticəları gerçek paket endüktansı, bağlantı teli, termal empedans ve sürücü devresi etkilərini bütünüyle temsil etmemektedir.
- 450 K sonucu rəqəmsal temperatur simulyasiyaudur; uzun süreli yüksək temperatur tədqiqat ömrünü göstərmir.
- İstatistiksel tekrar, üretim dağılımı və ya süreç değişkenliği analizi yoxdur.
- Maliyet, yonga alanı, üretim verimi ve ticari ölçeklenebilirlik değerlendirilmemiştir.
Metindeki raporlama ve düzenleme sorunları
- Giriş bölümündeki bazı mənbə göndermeleri “Error! Reference source not found.” bdaxiliiminde bozuk görünmektedir.
- Mənbəçada eyni entegre JFET tədqiqatsı 24 ve 25 numaralı mənbəlarda yinelenmiştir.
- Anahtarlama kaybı açıklamasında “Şekil 15(b)”ye gönderme yapılmaktadır; yüklenen tədqiqatda ilgili nəticə Şekil 12(b)’de bulunmaktadır.
- Yüksek temperatur kaçak cərəyanı metinde amper cinsinden yazılırken ilgili grafiğin ekseni A/cm² cinsinden cərəyan sıxlığı göstermektedir.
- Nəticə bölümünde bipolar bozunmanın “çözüldüğü” və ya “ortadan kaldırıldığı” yönünde kesin ifadeler kullanılmıştır; tədqiqat təcrübəsel ve uzun dönemli güvenilirlik doğrulaması sunmamaktadır.
- Veri kullanılmadığı belirtilmesine rağmen tədqiqat çok sayıda rəqəmsal simulyasiya çıktısı üretmektedir. Bu ifade xarici bir veri setinin kullanılmadığı anlamında yorumlanabilir; lakin simulyasiya dosyaları və ya rəqəmsal nəticəlar paylaşılmamıştır.
Tədqiqat hangi nəticəları dəstəkləyir?
- Önerilən IJDC-ATMOS geometrisi, kullanılan TCAD modeli daxiliinde geleneksel C-ATMOS’tan daha aşağı xüsusi ilətim direnci göstermiştir.
- İkinci düzlemsel MOS kanalı, iləri ilətimde Ch1 ilə paralel bir elektron yolu oluşturmuştur.
- Entegre JFET, simulyasiyada gövde diyodundan daha aşağı ters gərginlikde açılmıştır.
- JFET üzerinden tek kutuplu ters ilətim, simulyasiyadaki delik enjeksiyonunu ve ters toparlanma yükünü azaltmıştır.
- Alt düzlemsel kanalın geometrisi kapı-dren kapasitansı ilə kapı-dren yükünü azaltmıştır.
- Önerilən yapı, kullanılan çift darbe simulyasiyau altında daha aşağı açılma ve kapanma kaybı göstermiştir.
- P-kuyusu koruması, 1200 V bloklama sırasında hendek oksidindeki tepe alanı 1,27 MV/cm seviyesinde tutmuştur.
Tədqiqat hangi nəticəları sübut etmir?
- IJDC-ATMOS’un fiziksel olarak üretiləbilirliğini sübut etmir.
- Gerçek bir yonganın tabloda verilən bütün değerleri sağlayacağını göstərmir.
- Bipolar bozunmanın gerçek cihazlarda tamamen ortadan kalkacağını sübut etmir.
- Kapı oksidinin uzun dönemli kullanımda güvenilir kalacağını təcrübəsel olarak göstərmir.
- Gerçek bir evirici və ya güc dönüştürücüsünde toplam sistem kaybının %47,1 azalacağını göstərmir.
- Elektrikli araç, yenilənebilir enerji, havacılık və ya endüstriyel sistemlerde saha başarısı sunmamaktadır.
- Seri üretim maliyeti, üretim verimi, patent durumu və ya ticari uygulanabilirlik hakkında kanıt sağlamamaktadır.
- Hakemli bilimsel uzlaşı və ya müstəqil laboratuvar doğrulaması oluşturmamaktadır.
Tədqiqatnın Metodi ve Nəticələrı
Mənbə, cihaz ve analiz türü
| Metod biləşeni | Tədqiqatda kullanılan yaklaşım |
|---|---|
| Tədqiqat türü | Rəqəmsal yarı ilətken cihaz modelleme ve karşılaştırmalı TCAD simulyasiyau |
| Önerilən cihaz | Normalde kapalı JFET ve çift iləri MOS kanallı SiC asimetrik hendek MOSFET, IJDC-ATMOS |
| Karşılaştırma cihazı | Geleneksel asimetrik hendek SiC MOSFET, C-ATMOS |
| Simülasyon yazılımı | Sentaurus TCAD |
| Gerilim sınıfı | 1200 V sınıfını hedefleyen hüceyrə yapısı |
| İleri ilətim analizi | VGS = 15 V altında cərəyan-gərginlik ve elektron cərəyan sıxlığı |
| Ters ilətim analizi | VGS = −5 V altında üçüncü bölge cərəyan-gərginlik davranışı |
| Bloklama analizi | 300 K ve 450 K temperaturta yüksək dren gərginliki |
| Dinamik analiz | Endüktif sıkıştırmalı çift darbe ve ters toparlanma simulyasiyau |
| Temel karşılaştırma ölçütleri | Vcut-in, Ron,sp, BV, QRR, CGD, QGD, Eon ve Eoff |
| Fiziksel üretim | Yapılmamıştır |
| Təcrübəsel elektrik ölçməü | Yapılmamıştır |
| İstatistiksel analiz | Bulunmamaktadır |
Temel geometrik ve katkılama parametreleri
| Cihaz parametresi | Sembol | IJDC-ATMOS | C-ATMOS |
|---|---|---|---|
| Hüceyrə adımı | Wcell | 3,2 µm | 3,2 µm |
| Kapı derinliği | Tg | 1,0 µm | 1,0 µm |
| Kapı oksidi kalınlığı | Tox | 50 nm | 50 nm |
| N-sürüklenme bölgesi kalınlığı | Tdrift | 11 µm | 11 µm |
| P-kuyusu derinliği | Tpw | 1,5 µm | 1,5 µm |
| N tipi cərəyan yayma qatı genişliği | WCSL | 0,9 µm | 1,1 µm |
| N-sürüklenme katkı sıxlığı | Ndrift | 6×1015 cm−3 | 6×1015 cm−3 |
| Akım yayma qatı katkı sıxlığı | NCSL | 2,5×1016 cm−3 | 2,5×1016 cm−3 |
| P-kuyusu katkı sıxlığı | Npw | 1×1019 cm−3 | 1×1019 cm−3 |
| P-taban katkı sıxlığı | Nbase | 2×1017 cm−3 | 2×1017 cm−3 |
| Birinci kanal uzunluğu | Lch1 | 0,5 µm | 0,5 µm |
| İkinci kanal uzunluğu | Lch2 | 0,3 µm | Bulunmamaktadır |
| JFET yatay kanal genişliği | WL | 0,45 µm | Bulunmamaktadır |
| JFET düşey kanal genişliği | WV | 0,50 µm | Bulunmamaktadır |
Simülasyon akışı
- Geleneksel C-ATMOS ve önerilən IJDC-ATMOS kesitleri eyni temel hüceyrə boyutlarıyla oluşturulmuştur.
- JFET’in WL ve WV genişlikleri değiştirilərek ilətim bandı bariyeri, ters ilətime geçiş gərginliki ve kırılma gərginliki hesaplanmıştır.
- Erken kırılmayı önleyen ve ters ilətime geçiş gərginlikini düşüren WL = 0,45 µm ilə WV = 0,50 µm değerleri seçilmiştir.
- NCSL ve WCSL taranarak ilətim direnci, kırılma gərginliki ve statik başarı ölçütü karşılaştırılmıştır.
- İleri ve ters I–V eğriləri ilə elektron cərəyan yoğunlukları hesaplanmıştır.
- Uzay yükü ve delik sıxlığı haritalarıyla JFET’in iləri yönde kapalı, ters yönde açık kalması araşdırılmışdır.
- Çift darbe devresiyle ters toparlanma ve anahtarlama geçişleri simüle edilmiştir.
- 300 K ve 450 K’de bloklama ve kaçak davranışı qiymətləndirilmişdir.
- Kapasitans ve kapı yükü eğrilərinden CGD ilə QGD çıkarılmıştır.
- Bütün temel nəticəlar geleneksel C-ATMOS ilə karşılaştırılmıştır.
Başlıca rəqəmsal nəticəlar
- Ron,sp, 2,49 mΩ·cm²’den 1,69 mΩ·cm²’ye düşmüştür.
- Vcut-in, 2,82 V’tan 1,76 V’a düşmüştür.
- BV, 1485 V’tan 1610 V’a yükselmiştir.
- 200 A/cm² yük cərəyanında QRR, 3,42 µC/cm²’den 1,15 µC/cm²’ye düşmüştür.
- CGD, 20,9 pF/cm²’den 12,1 pF/cm²’ye düşmüştür.
- QGD, 78,2 nC/cm²’den 52,2 nC/cm²’ye düşmüştür.
- Kapı oksidindeki tepe elektrik alanı 1,92 MV/cm’den 1,27 MV/cm’ye düşmüştür.
- Eon, 3,16 mJ/cm²’den 1,52 mJ/cm²’ye düşmüştür.
- Eoff, 1,11 mJ/cm²’den 0,74 mJ/cm²’ye düşmüştür.
- Toplam anahtarlama kaybı 4,27 mJ/cm²’den 2,26 mJ/cm²’ye düşmüştür.
İstatistiksel ve təcrübəsel değerlendirme sınırı
Tədqiqatda təcrübə grubu, fiziksel örnek sayısı, üretim tekrarı, orta, standart sapma, güven aralığı, p değeri və ya anlamlılık eşiği yoxdur. Verilən nəticəlar belirlenmiş geometri ve fiziksel model parametreleri altında elde edilən deterministik TCAD çıktılarıdır. Buna görə yüzdesel iyiləşmeler simulyasiyadaki iki cihaz modeli arasındaki farkı göstermekte; üretiləcek cihazlarda beklenen dağılımı və ya istatistiksel güveni göstərmir.
Mənbə ve Metod Qeydi
Tədqiqatnın tam özgün adı: A New SiC Asymmetric Trench MOSFET With Integrated JFET and Dual Forward Channels for Improved Forward, Reverse, and Switching Characteristics
Yazarlar ve sıraları: Jinsong Liang, Chengxi Ding, Zhaopeng Bai, Hong-Ping Ma, Qing-Chun Zhang
Eş birinci yazar və ya eş katkı: Bu sürümde eş birinci yazar ya da eş katkı bilgisi yer almamaktadır.
Sorumlu yazar: Hong-Ping Ma
Kurumsal bağlantılar:
- Institute of Wide Bandgap Semiconductors and Future Lighting, College of Intelligent Robotics and Advanced Manufacturing, Fudan University, Shanghai, Çin
- Shanghai Research Center for Silicon Carbide Power Devices Engineering & Technology, Fudan University, Shanghai, Çin
- Institute of Wide Bandgap Semiconductor Materials and Devices, Research Institute of Fudan University in Ningbo, Ningbo, Çin
DOI: Bu sürümde DOI bilgisi yer almamaktadır.
Dergi: Hakemli bir dergi adı bu sürümde belirtilmemiştir.
Özgün yayınevi: Özgün dergi və ya yayınevi bilgisi bu sürüm üzerinden doğrulanamamıştır.
Yayın platformu: SSRN
Yayın yılı: Yayın yılı metin üzerinden doğrulanamamıştır.
Mənbə türü: Rəqəmsal yarı ilətken cihaz simulyasiyauna dayalı preprint araştırma makalesi
Hakemlik durumu: Bu tədqiqat bir preprinttir ve hakem değerlendirmesinden geçmemiştir.
Resmî preprint bağlantısı:https://ssrn.com/abstract=7195346
Bu Türkçe makale, yüklenen tədqiqatnın başlığı, yazar ve kurum bilgiləri, metni, cihaz kesitleri, devre şemaları, ilətim bandı yüzeyleri, parametrik grafikler, cərəyan ve taşıyıcı sıxlığı haritaları, bloklama eğriləri, kapasitans ve kapı yükü grafikleri, çift darbe nəticəları, tabloları ve nəticə bölümü incelenerek hazırlanmıştır. Tədqiqatda bulunmayan təcrübəsel və ya ticari başarı iddiaları eklenmemiştir.
Tədqiqatnın temel sınırlılığı, nəticəların tümünün Sentaurus TCAD simulyasiyalarına dayanmasıdır. Fiziksel cihaz üretilmemiş; iləri ve ters ilətim, bloklama, ters toparlanma, anahtarlama, temperatur ve kapı oksidi güvenilirliği təcrübəsel olarak təsdiqlənməmişdir. Bu tədqiqat hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir preprinttir; nəticəları bu sınırlılıklar dikkate alınarak okunmalıdır.

Şərh yazın
E-poçt ünvanınız yayımlanmayacaq. Məcburi sahələr * ilə işarələnib