Кортизоли оби даҳон нишондиҳандаи биологии стресс аст, ки бо фаъолияти меҳвари гипоталамус–гипофиз–ғадудҳои болои гурда алоқаманд буда, бе гирифтани хун чен карда мешавад; миқёсҳои равонӣ бошанд таҷрибаҳои шахсро, аз ҷумла стресс, сӯхтагии касбӣ, депрессия ё хастагӣ, тавассути гузориши худи шахс арзёбӣ мекунанд. Ин баррасии нарративӣ таҳқиқ кардааст, ки дар кормандони баставӣ ин ду қабати ченкунӣ то чӣ андоза ҳамзамон тағйир меёбанд ва далелҳои мавҷуда барои миқёсҳои равоние, ки метавонанд ҳамроҳ бо кортизол истифода шаванд, чиро нишон медиҳанд. Муҳаққиқон таҳқиқоти аслии давраи 2006–2025-ро тавассути SCOPUS, PubMed ва Google Scholar ҷустуҷӯ карда, аз байни 308 сабт 19 таҳқиқотро ба баррасӣ дохил намуданд. Дар байни миқёсҳои баррасишуда Maslach Burnout Inventory (MBI) аз рӯи шумораи таҳқиқотҳое, ки робита бо кортизолро гузориш кардаанд, воситаи бештар такроршуда мебошад: дар чаҳор таҳқиқот аз ҳафт таҳқиқоте, ки MBI-ро истифода бурдаанд, робита гузориш шудааст. Бо вуҷуди ин, баррасӣ махсусан нишон медиҳад, ки бинобар дар вақтҳои гуногуни рӯз ва бо шумораи гуногун ҷамъоварӣ шудани намунаҳои оби даҳон дар таҳқиқоти мухталиф, бартарии қатъии ягон миқёсро муайян кардан мумкин нест.

Натиҷаи марказии методологии таҳқиқот на танҳо “кадом миқёси равонӣ истифода шудааст”, балки кай чен шудани кортизол низ барои тафсири натиҷаҳо аҳамияти ҳалкунанда дорад. Кортизол ритми возеҳи шабонарӯзӣ дорад ва дар 30–45 дақиқаи аввали пас аз бедоршавӣ метавонад болоравии хосеро нишон диҳад, ки Cortisol Awakening Response (CAR) ном дорад. Танҳо қисми ками таҳқиқоти ба баррасӣ дохилшуда CAR-ро бо тартиби мувофиқи гирифтани намуна арзёбӣ кардаанд. Аз ин рӯ, мушоҳида нашудани робита байни миқёси равонӣ ва кортизол худ аз худ маънои онро надорад, ки миқёс стрессро инъикос намекунад; вақти гирифтани намунаи биологӣ, низоми баст ва хусусиятҳои иштирокчиён низ метавонанд ба натиҷа таъсир расонанд.

Муаллифон дар доираи адабиёти мавҷуда MBI-ро номзади муносиб барои истифода ҳамроҳ бо кортизол мешуморанд. Аммо ин хулоса ба баррасии нарративии гетерогенӣ аз 19 таҳқиқот асос ёфтааст; мета-таҳлил гузаронида нашудааст, вақтҳои гирифтани намуна стандартӣ нашудаанд ва баъзе таҳқиқот намунаҳои хурд ё аз нигоҳи ҷинс номутавозин доранд. Аз ин рӯ, таҳқиқот исбот намекунад, ки MBI санҷиши тасдиқшудаи ташхисӣ барои кортизол аст ё сатҳи муайяни кортизол метавонад худ ба танҳоӣ сӯхтагии касбиро нишон диҳад.

Чаро дар кори баставӣ стрессро танҳо бо пурсишнома арзёбӣ кардан намехоҳанд?

Миқёсҳои равонӣ бартарии бевосита дарбар гирифтани таҷрибаи худи шахсро доранд; аммо азбаски онҳо ба гузориши худи шахс асос ёфтаанд, метавонанд аз идрок, ҳолати рӯҳии ҷорӣ, интизориҳо ва тамоюлҳои ҷавобдиҳӣ таъсир гиранд. Дар муқобил, кортизол ченаки физиологӣ аст, вале он ҳам “арзиши софи стресс ва мустақил аз замина” нест. Вақти рӯз, вақти бедоршавӣ, низоми баст ва протоколи гирифтани намуна метавонанд натиҷаи кортизолро тағйир диҳанд. Аз ин рӯ, равиши асосии баррасӣ ченкуниҳои субъективӣ ва биологиро на ҳамчун усулҳои рақиб, балки ҳамчун қабатҳои ҳамдигарро пуркунандае мебинад, ки ҷанбаҳои гуногуни стрессро дарбар мегиранд.

Кортизол ва меҳвари HPA

Кортизол гормонест, ки аз қишри ғадудҳои болои гурда ҷудо мешавад ва бо фаъолияти меҳвари гипоталамус–гипофиз–ғадудҳои болои гурда (меҳвари HPA) робитаи зич дорад. Меҳвари HPA яке аз низомҳои асосии танзимкунандаи ҷавоби физиологии организм ба ангезаҳои стресс мебошад. Кортизоли оби даҳон азбаски метавонад бо кортизоли зардоби хун робитаи қавӣ нишон диҳад ва гирифтани намуна нисбат ба гирифтани намунаи хун камтар инвазивӣ аст, дар таҳқиқоти стресс зуд-зуд истифода мешавад.

Кори баставӣ метавонад низоми хоб–бедорӣ ва ритми сиркадианиро тағйир диҳад. Кортизол бошад дар давоми рӯз доимӣ намемонад: дар шароити муқаррарӣ дар атрофи вақти бедоршавӣ ба сатҳҳои баланд мерасад ва баъдан дар тӯли рӯз умуман коҳиш меёбад. Аз ин рӯ, ду ченкунии кортизол, ки саҳар, пеш аз баст, баъд аз баст ё шаб гирифта шудаанд, метавонанд заминаи якхелаи биологиро ифода накунанд.

Вокуниши Бедоршавии Кортизол (CAR) Чист ва Чаро Муҳим Аст?

Вокуниши бедоршавии кортизол (Cortisol Awakening Response, CAR) афзоиши хос дар сатҳи кортизол мебошад, ки тақрибан дар 30–45 дақиқаи аввали пас аз бедоршавӣ ба вуҷуд меояд; аз ин рӯ, барои арзёбии боэътимоди CAR бояд вақти дақиқи гирифтани намунаҳо нисбат ба бедоршавӣ маълум бошад. Баррасӣ таъкид мекунад, ки танҳо қисми ками таҳқиқоти баррасишуда CAR-ро бо тартиби мувофиқи гирифтани намуна арзёбӣ кардаанд ва фарқиятҳои вақт метавонанд ба номувофиқати робитаҳои кортизол–миқёси равонӣ мусоидат кунанд.

CAR танҳо аз як ченкунии саҳарии кортизол иборат нест. Ин вокуниш тағйиротро байни лаҳзаи бедоршавӣ ва нуқтаҳои муайяни вақт пас аз бедоршавӣ арзёбӣ мекунад. Масалан, нодуруст сабт шудани вақти бедоршавӣ ё дертар аз дақиқаи пешбинишуда гирифтани намуна метавонад боиси омехта шудани тағйироти воқеии физиологӣ бо хатои гирифтани намуна гардад.

Саволи таҳқиқотии баррасӣ

Дар адабиёт барои арзёбии стресси кормандони баставӣ воситаҳои зиёде, аз ҷумла MBI, PSS, VAS, миқёсҳои депрессия, миқёсҳои хастагӣ ва миқёсҳои стресси хоси касб истифода шудаанд. Аммо стандарти умумӣ дар бораи он ки кадом миқёс бо кортизоли оби даҳон пайвастагии устувортар дорад, мавҷуд нест. Аз ин рӯ, баррасӣ ба ҷойи муқоисаи миқёсҳои гуногуни равонӣ дар як маҷмӯи ягонаи маълумот, тасниф кардааст, ки таҳқиқоти мавҷуда дар кадом миқёсҳо робита бо кортизолро гузориш додаанд.

Ҷустуҷӯи адабиёт чӣ гуна анҷом дода шуд?

Муҳаққиқон дар пойгоҳҳои маълумотии SCOPUS, PubMed ва Google Scholar таҳқиқотеро ҷустуҷӯ карданд, ки байни 1 январи 2006 ва 31 декабри 2025 нашр шудаанд. Ҷустуҷӯ байни январ–март 2026 анҷом дода шуд. Истилоҳҳои ҷустуҷӯӣ таркибҳои мафҳумҳои “shift worker” ё “shift work”, “saliva” ё “salivary”, “psychological scale”, “cortisol” ва “stress”-ро дар бар мегирифтанд.

Танҳо таҳқиқоти аслии ба забони англисӣ навишташуда ба арзёбӣ дохил карда шуданд. Таҳқиқоте, ки намунаҳои биологии ғайр аз оби даҳонро истифода кардаанд, кормандони баставиро наомӯхтаанд ё робитаи байни кортизол ва миқёси равониро арзёбӣ накардаанд, хориҷ карда шуданд.

Ҷараёни интихоби таҳқиқот

Аз хориҷкуниҳои марҳилаи мувофиқат, 18'то ба истифодаи намунаҳои ғайр аз оби даҳон, 15'то ба корманди баставӣ набудани иштирокчиён ва 22'то ба арзёбӣ нашудани робитаи байни кортизол ва миқёси равонӣ вобаста буданд.

Сохтори иштирокчиёни таҳқиқоти дохилшуда

Аз нуздаҳ таҳқиқот, дар чаҳорто низоми кори се-баста ва дар панҷто низоми кори ду-баста гузориш шудааст, дар ҳоле ки дар 10 таҳқиқот низоми баст ба таври равшан нишон дода нашудааст. Касби бештар омӯхташуда ҳамширагӣ буд: ҳафт таҳқиқот танҳо ҳамшираҳоро ва ду таҳқиқот ҳамшираҳо ва табибонро дар бар гирифтаанд. Чаҳордаҳ таҳқиқот иштирокчиёни зан ва мардро якҷоя дар бар гирифта, чаҳор таҳқиқот танҳо занонро омӯхтаанд ва дар як таҳқиқот ҷинс гузориш нашудааст.

Ин тақсимот нишон медиҳад, ки адабиёт тамоми аҳолии кормандони баставиро баробар намояндагӣ намекунад. Кормандони соҳаи тандурустӣ, махсусан ҳамшираҳо, вазни намоён доранд; гурӯҳҳои дигари касбӣ, аз ҷумла моҳигирон, ронандагони автобус ва кормандони полис, бо шумораи маҳдудтари таҳқиқот намояндагӣ шудаанд.

Кадом Миқёси Равонӣ Робитаи Устувортаринро Бо Кортизол Нишон Дод?

Дар баррасӣ робитаи мусбате, ки бештар такрор шудааст, барои Maslach Burnout Inventory (MBI) гузориш шудааст: аз ҳафт таҳқиқоте, ки MBI-ро истифода бурданд, чаҳорто робита бо кортизолро гузориш карданд. Бо вуҷуди ин, таносуби чаҳор аз ҳафт мувофиқати комил нест ва азбаски тарҳ, касб, вақти гирифтани намуна ва протоколҳои ҷамъоварии кортизол дар таҳқиқот фарқ мекунанд, хулоса баровардан мумкин нест, ки MBI барои ченкунии биологии стресс қатъиян бартарӣ дорад.

Maslach Burnout Inventory

MBI миқёси равониест, ки сӯхтагии касбиро арзёбӣ мекунад. Дар чаҳорчӯбаи мафҳумие, ки баррасӣ муҳокима мекунад, сӯхтагии касбӣ ҷанбаҳои равонии вобаста ба ҳаёти меҳнатӣ, аз ҷумла хастагии эҳсосӣ, карахтшавӣ/деперсонализатсия ва коҳиши ҳисси дастоварди шахсиро дар бар мегирад. Он ки MBI дар кормандони баставӣ сохтори марбут ба стресси музмини кориро чен мекунад, таваҷҷуҳи илмиро ба арзёбии он ҳамроҳ бо кортизол шарҳ медиҳад.

Аз ҳафт таҳқиқоти MBI чаҳорто робита бо кортизолро гузориш карданд ва сето гузориш накарданд. Вақтҳои гирифтани намуна дар таҳқиқотҳои дорои робита низ яксон набуданд: протоколҳои гуногун, аз ҷумла вақти бедоршавӣ, фосилаи саҳарии 06.00–08.00, охири баст ва чаҳор нуқтаи собити вақт дар давоми рӯз истифода шудаанд. Ин гетерогенӣ имкон намедиҳад, ки самаранокии MBI тавре тафсир шавад, ки гӯё он дар доираи як протоколи ягонаи биологӣ санҷида шудааст.

VAS ва миқёсҳои депрессия

Visual Analog Scale (VAS) воситаи оддии худбаҳодиҳӣ аст, ки шиддати стресси даркшударо бо баҳодиҳии худи шахс дар рӯи хати пайваста миқдорӣ мекунад. Дар баррасӣ аз ду таҳқиқоте, ки VAS-ро истифода бурданд, яке робита бо кортизолро нишон дод. Осон будани истифодаи миқёс бартарӣ аст; аммо бинобар вобастагии зиёди он ба идроки шахсӣ, фарқиятҳои байни афрод ва он ки сохтори ченшаванда воқеан “стресс” аст ё не, аҳамият доранд.

Аз ду таҳқиқоте, ки Zung Self-Rating Depression Scale (SDS)-ро истифода бурданд, яке робита бо кортизолро гузориш кардааст. Дар як таҳқиқот барвақттар рух додани афзоиши кортизол ҳангоми басти шабона дар гурӯҳи дорои SDS-и баланд нишон дод, ки сатҳи нишонаҳои депрессиявӣ ва тағйири ритми сиркадианиро метавон якҷоя баррасӣ кард. Аммо ин мушоҳида исбот намекунад, ки депрессия сабаби тағйири кортизол мешавад.

Барои Beck Depression Inventory (BDI) ягона таҳқиқоти ба баррасӣ дохилшуда робита бо кортизолро гузориш кардааст. Натиҷаҳои бар як таҳқиқот асосёфтаро умумӣ кардан мумкин нест.

Миқёсҳои стресси даркшуда

Версияи 14-банди Perceived Stress Scale (PSS-14) дар се таҳқиқот истифода шудааст ва дар ҳеҷ яке аз ин се таҳқиқот робита бо кортизол гузориш нашудааст. Баръакс, ягона таҳқиқоте, ки PSS-10-и 10-бандиро истифода бурдааст, робитаро гузориш кардааст. Ин натиҷа исбот намекунад, ки PSS-10 бо кортизол ҳатман беҳтар мувофиқат мекунад; далел барои PSS-10 танҳо аз як таҳқиқот меояд.

Ченкуниҳои хастагӣ

Ҳар як таҳқиқоте, ки Occupational Fatigue/Exhaustion Recovery Scale (OFER) ва Cumulative Fatigue Symptom Index (CFSI)-ро истифода бурдааст, робита бо кортизолро гузориш кардааст. Дар муқобил, дар таҳқиқоте, ки Multidimensional Fatigue Inventory ва Maastricht Vital Exhaustion Questionnaire истифода шудаанд, робита нишон дода нашудааст. Баррасӣ таъкид мекунад, ки робитаи байни хастагии музмин ва ритми кортизол, махсусан дар ҳамшираҳои баставӣ, бояд дар оянда муфассалтар арзёбӣ шавад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Ченкуниҳои асосии равоние, ки робита бо кортизолро гузориш кардаанд

Ин ҷадвал маълумоти “робита гузориш шуд”-ро ҷамъбаст мекунад; самт, андоза ё аҳамияти клиникии коррелятсияро барои ҳамаи таҳқиқот яксон намекунад. Баррасии манбаъ дар таҳқиқоти гетерогенӣ андозаи умумии таъсирро ҳисоб накардааст ва мета-таҳлил анҷом надодааст.

Вақти Гирифтани Намунаи Оби Даҳон Ба Робитаи Кортизол–Миқёси Равонӣ Чӣ Гуна Таъсир Карда Метавонад?

Азбаски кортизол тағйироти қавии сиркадианӣ нишон медиҳад, ҳангоми муқоисаи мустақими намунаҳои ягонаи оби даҳон, ки аз ду шахси дорои сатҳи якхелаи стресси равонӣ дар вақтҳои гуногун гирифта шудаанд, таъсири вақти биологӣ метавонад бо таъсири стресси равонӣ омехта шавад; махсусан ҳангоми арзёбии CAR лаҳзаи бедоршавӣ ва равзанаи 30–45 дақиқаи баъдии гирифтани намуна бояд дақиқ стандартӣ карда шавад.

Гетерогении протоколҳои гирифтани намуна дар баррасӣ

Дар таҳқиқот намунаҳои оби даҳон дар лаҳзаи бедоршавӣ, дар соатҳои муайяни саҳар, пеш ва баъд аз баст, дар чанд нуқтаи собити вақт дар давоми рӯз ё тамоми басти шабона гирифта шудаанд. Баъзе таҳқиқот танҳо як намуна истифода кардаанд, дар ҳоле ки баъзеи дигар дар давоми як рӯз ё чанд баст намунаҳои сершумор ҷамъ овардаанд.

Ҳатто дар таҳқиқоти MBI, ки робитаи назаррас бо кортизолро гузориш кардаанд, вақти гирифтани намуна яксон нест. Дар таҳқиқоте, ки робитаи VAS мушоҳида шуд, намунаҳо пеш ва баъд аз баст гирифта шудаанд. Дар таҳқиқоте, ки робита бо SDS гузориш шудааст, дар давоми рӯз якчанд ченкунӣ анҷом дода шудааст. Дар таҳқиқоти OFER намунагирӣ дар вақти бедоршавӣ истифода шудааст. Ин гуногунӣ муқоисаи мустақими самаранокии миқёсҳои гуногунро душвор мекунад.

Чаро танҳо як арзиши кортизол кофӣ набошад?

Як ченкунӣ танҳо як лаҳзаи ритми биологиро ифода мекунад. Баланд будани кортизоли шахс саҳар ва пасттар будани он дар охири рӯз метавонад қисми намунаи муқаррарии сиркадианӣ бошад. Дар муқобил, стресси музмин ё вайроншавии сиркадианӣ метавонад на танҳо дар сатҳи мутлақ, балки дар шакли профили рӯзона низ зоҳир шавад. Аз ин рӯ, вобаста ба саволи биологии гузошташуда, як нуқтаи вақт, муқоисаи пеш/баъд аз баст ё пайдарпаии CAR метавонанд маълумоти гуногун диҳанд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Адабиёте, ки дар кормандони баставӣ кортизоли оби даҳон ва ченкуниҳои стресси равониро якҷоя истифода мебарад, миқёсҳои хеле гуногуни равонӣ ва протоколҳои гуногуни гирифтани намуна дорад.
• MBI азбаски дар чаҳор аз ҳафт таҳқиқот робита бо кортизол гузориш шудааст, миқёси равониест, ки дар адабиёти баррасишуда бештарини робитаи мусбати такроршавандаро дорад.
• Ҳар яке аз VAS ва SDS дар яке аз ду таҳқиқот робита бо кортизол нишон додаанд.
• Барои PSS-10, Professional Stress Scale, Driver Stress Inventory, BDI, OFER ва CFSI далелҳои гузоришшудаи робита мавҷуданд; аммо барои ҳар яке аз ин ченкуниҳо натиҷаи мусбат танҳо дар сатҳи як таҳқиқот аст.
• Фарқиятҳои калон дар вақти гирифтани намунаи оби даҳон яке аз маҳдудиятҳои асосии муқоисаи байни таҳқиқот мебошанд.
• Арзёбӣ нашудани дурусти CAR метавонад ошкор кардани робитаи воқеӣ байни кортизол ва миқёсҳои равониро душвор кунад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Исбот нашудааст, ки MBI барои арзёбии стресс дар асоси кортизол “беҳтарин санҷиш”-и қатъиян тасдиқшуда аст.
• Нишон дода нашудааст, ки кортизоли оби даҳон худ ба танҳоӣ метавонад сӯхтагии касбӣ, депрессия ё стресси равониро ташхис кунад.
• Коррелятсия байни миқёси равонӣ ва кортизол исбот намекунад, ки ҳолати равонӣ сабаби тағйири кортизол мегардад.
• Аз миқёсе, ки бо кортизол робита нишон намедиҳад, хулоса баровардан мумкин нест, ки он стрессро намесанҷад; протоколи гирифтани намунаи биологӣ ва тарҳи таҳқиқот метавонанд ба натиҷа таъсир расонанд.
• Таҳқиқоти дорои касбҳо, низомҳои баст, тақсимоти ҷинсӣ ва вақтҳои гирифтани намунаи гуногунро ҳамчун як популятсияи ягона ва якхела тафсир кардан мумкин нест.
• Азбаски баррасӣ мета-таҳлил нест, он андозаи умумии таъсир ё коэффисиенти якҷояшудаи коррелятсияро пешниҳод намекунад.

Маҳдудиятҳои баррасӣ

Маҳдудияти асосие, ки муаллифон равшан зикр кардаанд, ин аст, ки дар 19 таҳқиқот вақтҳои ҷамъоварии оби даҳон ва шумораи ченкуниҳо аз ҳам фарқ мекунанд. Азбаски кортизол метавонад 30–45 дақиқа пас аз бедоршавӣ ба сатҳи баланд расад ва баъд зуд тағйир ёбад, ин гетерогенӣ муқоисаи биологиро заиф мекунад.

Маҳдудияти муҳими дуюм ин аст, ки танҳо 19 нашрия арзёбӣ шудааст. Баъзе таҳқиқот андозаи намунаи хурд ё номутавозунии ҷинсӣ доранд. Илова бар ин, таҳқиқот баррасии нарративӣ аст, на мета-таҳлили миқдорӣ. Аз ин рӯ, муаллифон равшан қайд мекунанд, ки хулосаи қатъӣ баровардан мумкин нест ва дар оянда ба баррасиҳои систематикӣ ва мета-таҳлилҳо ниёз вуҷуд дорад.

Дарси асосие, ки аз нигоҳи илмӣ метавон гирифт

Паёми муҳимтарини ин баррасӣ ин аст, ки ченкунии стресс дар кормандони баставиро танҳо ба масъалаи “интихоби пурсишномаи дуруст” кам кардан мумкин нест. Ченкунии равонӣ ва протоколи гирифтани намунаи биологӣ бояд якҷоя тарҳрезӣ шаванд. Агар кортизол истифода шавад, вақти бедоршавӣ, оғоз ва анҷоми баст, ритми рӯзона, шумораи намунаҳо ва вақти воқеии гирифтани намуна бояд сабт шаванд. Дар акси ҳол, ҳатто агар миқёси қавии равонӣ ва биомаркери дуруст дар як таҳқиқот мавҷуд бошанд, хатои вақтбандии биологӣ метавонад робитаи байни ду ченкуниро норавшан кунад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Relationship Between Salivary Cortisol and Psychological Scales in the Stress Assessment of Shift Workers: A Narrative Review

Муаллифон: Yuka Kumagai; Naoko Kudo; Tomomi Suda; Yoshimi Narita; Masato Yoshioka.

Муаллифи масъул: Masato Yoshioka.

Муассиса: Department of Nursing, Akita University Graduate School of Health Sciences, Akita, Japan.

Маҷалла: Psychiatry International.

Ношир: MDPI, Basel, Switzerland.

Сабти библиографӣ: Psychiatry Int. 2026, 7, 149.

DOI: 10.3390/psychiatryint7040149

Пайванди расмии DOI: https://doi.org/10.3390/psychiatryint7040149

Таърихи нашр: Қабул барои баррасӣ 15 май 2026; бознигарӣ 1 июл 2026; қабул 2 июл 2026; нашр 7 июл 2026.

Навъи манбаъ: Баррасии нарративӣ.

Давраи нашрҳои баррасишуда: 1 январ 2006–31 декабр 2025.

Вақти ҷустуҷӯ: Январ–март 2026.

Пойгоҳҳои маълумот: SCOPUS, PubMed ва Google Scholar.

Равиши арзёбии баррасӣ: Синтези нарративӣ бо истифода аз меъёрҳои арзёбии SANRA; раванди интихоби таҳқиқот ҳамчунин бо диаграммаи ҷараёни PRISMA нишон дода шудааст.

Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY).

Маблағгузорӣ: Аз ҷониби Japan Society for the Promotion of Science тавассути FY2024 Grant-in-Aid for Scientific Research, JP24K13576.

Кумитаи институтсионалии ахлоқ: Татбиқ намешавад.

Ризоияти огоҳона: Татбиқ намешавад.

Дастрасии маълумот: Маълумоти нав тавлид нашудааст.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон гузориш додаанд, ки бархӯрди манфиатҳо вуҷуд надорад.

Саҳмҳои муаллифон: Консептуализатсия Yuka Kumagai ва Masato Yoshioka; усул Yuka Kumagai, Naoko Kudo ва Masato Yoshioka; таҳқиқот Tomomi Suda ва Yoshimi Narita; куратсияи маълумот Naoko Kudo ва Tomomi Suda; лоиҳаи аввалия Yuka Kumagai, Naoko Kudo ва Masato Yoshioka; бозбинӣ ва таҳрир Yuka Kumagai, Naoko Kudo ва Masato Yoshioka; назорат Yoshimi Narita ва Masato Yoshioka; идоракунии лоиҳа аз ҷониби Naoko Kudo ва Masato Yoshioka анҷом дода шудааст.

Ёддошти истилоҳоти дохили манбаъ: Дар хулосаи мақола кортизол “stress-related protein” номида мешавад, дар ҳоле ки дар бахши муқаддима ҳамчун гормони қишри ғадудҳои болои гурда муайян шудааст. Матни Verianla ин номувофиқатиро пинҳон накардааст ва мафҳуми биологиро ҳамчун гормон/биомаркер баррасӣ кардааст.

Ёддошти шумориши дохили манбаъ: Бахши натиҷаҳо хабар медиҳад, ки дар 19 таҳқиқот 26 ченкунии равонӣ баррасӣ шудааст. Азбаски шумораи сатрҳои миқёсҳое, ки дар Ҷадвали 2 ба таври намоён номбар шудаанд, бо ин изҳорот айнан мувофиқат намекунад, Verianla ин фарқро бо тахмин ислоҳ накардааст.

Ҳадди асосии тафсир: Он ки MBI дар адабиёти мавҷуда робитаи бештар такроршуда бо кортизол дорад, маънои онро надорад, ки MBI стандарти тиллоии ташхисӣ барои стресси биологӣ аст. Вақти гирифтани намуна, касб, шакли баст, андозаи намуна ва тарҳи таҳқиқотҳо гетерогенӣ мебошанд; баррасии нарративӣ ҳисобкунии миқдории якҷояшудаи таъсирро пешниҳод намекунад.